3 Dieren die hun hele ecosysteem samen houden
-
0:00 - 0:03♪ (Dynamische muziek) ♪
-
0:03 - 0:05De originele sluitsteen
-
0:05 - 0:08verwijst naar een wigvormige plaat
op de top van een stenen boog. -
0:08 - 0:12Als je de keystone verwijdert, riskeer je
dat het hele ding naar beneden tuimelt. -
0:12 - 0:15En sommige ecosystemen
werken op dezelfde manier, -
0:15 - 0:17afhankelijk van één sleutelsoort.
-
0:17 - 0:19In de biologie hebben hoeksteensoorten
-
0:19 - 0:22een onevenredig grote
impact op hun leefgebied -
0:22 - 0:24gezien hun grootte of aantallen.
-
0:24 - 0:27Hun dagelijkse activiteiten beïnvloeden
allerlei andere soorten, -
0:27 - 0:28direct of indirect.
-
0:28 - 0:32En een verandering in hun aantal
kan een trofische cascade veroorzaken, -
0:32 - 0:34waar effecten door
het ecosysteem rimpelen, -
0:34 - 0:37vaak op verrassende manieren.
Neem de grijze wolven van -
0:37 - 0:40Yellowstone Nationaal park in Wyoming.
Hun aantal daalde tot nul -
0:40 - 0:42rond de vroege jaren 1930,
-
0:42 - 0:43voornamelijk door jacht.
-
0:43 - 0:47Maar in 1995 waren wolven
opnieuw geïntroduceerd in het park, -
0:47 - 0:49en de impact van de wolven
wordt sindsdien gemonitord. -
0:49 - 0:52Het blijkt dat die
impact erg belangrijk is. -
0:52 - 0:55De afwezigheid en
herintroductie van de wolven -
0:55 - 0:58veranderde Yellowstone veel
en vaak op verrassende manieren: -
0:58 - 1:00tot aan hoe de rivieren stromen.
-
1:00 - 1:03Om te beginnen jagen wolven
op elanden, en de elanden weten het. -
1:03 - 1:06Hun gedrag verandert dus
als er wolven in de buurt zijn. -
1:06 - 1:10Elanden zijn normaal nomadisch, in
beweging blijvend terwijl ze planten eten -
1:10 - 1:14Maar zonder wolven in de buurt
werden de elanden veel minder voorzichtig. -
1:14 - 1:17Ze bleven liever op één plek
om daar veel te eten. -
1:17 - 1:19De eland at zelfs helemaal
tot aan de rivieroever, -
1:19 - 1:22Daar zouden ze niet durven blijven
hangen als er wolven dichtbij waren. -
1:22 - 1:25In plaats van een beetje te eten
van heel veel verschillende planten, -
1:25 - 1:29aten ze zoveel tegelijk dat
espen en populieren achteruitgingen, -
1:29 - 1:31En dat gold ook voor de wilgen
langs de rivier waar bevers -
1:31 - 1:33en sommige zangvogels
afhankelijk van zijn. -
1:33 - 1:35En bevers zijn ook sleutelsoorten
-
1:35 - 1:37vanwege hun speciale
technische talenten. -
1:37 - 1:39Hun dammen vertragen
de stroom van rivieren. -
1:39 - 1:42Het voorkomt overstromingen
en biedt een breed scala -
1:42 - 1:44aan habitats voor allerlei soorten.
-
1:44 - 1:47Al sinds er wolven opnieuw
geïntroduceerd werden in Yellowstone, -
1:47 - 1:49zijn wilgen beter gaan groeien,
-
1:49 - 1:52beverkolonies zijn toegenomen
van slechts één tot negen, -
1:52 - 1:53en zangvogels bloeien ook op.
-
1:53 - 1:55Het aantal elanden
nam aanvankelijk af, -
1:55 - 1:57maar lijkt nu
te zijn gestabiliseerd. -
1:57 - 1:58En het aantal bizons is gestegen,
-
1:58 - 2:01waarschijnlijk door een daling
in concurrentie met de eland. -
2:01 - 2:03Onderzoek is aan de
gang om te beoordelen -
2:03 - 2:05wat de impact van de
wolven is op lange termijn, -
2:05 - 2:07gezien de vele subtiele
onderlinge verbanden -
2:07 - 2:09in dit complexe ecosysteem.
-
2:09 - 2:10Maar als toproofdieren,
-
2:10 - 2:13is het duidelijk dat de
aanwezigheid, afwezigheid, -
2:13 - 2:14en vervolgens de
herintroductie van wolven -
2:14 - 2:16impact heeft in heel Yellowstone.
-
2:16 - 2:20En onderzoek naar andere leefgebieden
van wolven zal helpen ontdekken wat -
2:20 - 2:23uniek is aan Yellowstone
en wat elders kan worden toegepast. -
2:23 - 2:26Olifanten doen ook veel
om hun omgeving te beheren, -
2:26 - 2:29van hun mond tot wat er
aan de andere kant uitkomt. -
2:29 - 2:32Ze zijn soms bekend als de
"mega-tuiniers van het bos". -
2:32 - 2:35Bijvoorbeeld,
zonder Afrikaanse bosolifanten, -
2:35 - 2:39een enkele soort acaciaboom heeft de
neiging om Afrikaanse bossen te domineren. -
2:39 - 2:42Het groeit snel en ontneemt
het licht van andere planten -
2:42 - 2:44Olifanten helpen dat tegen te gaan.
-
2:44 - 2:47Ze slaan soms acacia neer
in hun zoektocht naar voedsel, -
2:47 - 2:49zo maken ze ruimte vrij
wat kritiek is voor licht -
2:49 - 2:51Andere plantensoorten grijpen hun kans
-
2:51 - 2:53wat bijdraagt aan de
biodiversiteit van het bos. -
2:53 - 2:57De kleinere takken die ze omver werpen
bieden schuilplaatsen voor hagedissen, -
2:57 - 2:59die diverser zijn op
plekken met olifanten. -
2:59 - 3:01Bij het reiken naar bladeren of fruit,
-
3:01 - 3:03zullen ze er vaak
nog veel afslaan. -
3:03 - 3:05En deze meevallers worden opgepikt door
-
3:05 - 3:07kleinere grondbewoners,
zoals wrattenzwijnen, -
3:07 - 3:09evenals de kudu,
wat een soort antilope is. -
3:09 - 3:15Al dit eten resulteert in veel mest,
ongeveer een ton per week. -
3:15 - 3:18En al die poep wordt
een mini-ecosysteem op zich, -
3:18 - 3:20omdat het rijk is
aan voedingsstoffen -
3:20 - 3:21die de olifanten
niet konden verwerken. -
3:21 - 3:25Er leven schimmels in, net als insecten
zoals keverlarven, krekels en spinnen. -
3:25 - 3:28In 2009 werden drie
soorten kikkers gevonden, -
3:28 - 3:30gelukkig levend in
Aziatische olifantenpoep. -
3:30 - 3:32En het is natuurlijk
een uitstekende meststof. -
3:32 - 3:36Veel plantensoorten groeien beter in
olifant mest dan in poep van andere dieren -
3:36 - 3:39Hun wijde omzwervingen
en variatie in beweging -
3:39 - 3:40maakt ze bijzonder goed
in het verspreiden -
3:40 - 3:42van zaden naar
nieuwe plaatsen. -
3:42 - 3:44Maar je hoeft niet zo
groot te zijn als een olifant -
3:44 - 3:47om een jumbo-formaat effect
te hebben op het ecosysteem. -
3:47 - 3:50Papegaaivissen zijn genoemd naar hun
taaie, bijna snavelachtige monddelen. -
3:50 - 3:54Deze verharde lippen zijn aangepast
voor het plukken van algen van koraal, -
3:54 - 3:57hun belangrijkste voedselbron
in hun warme rifomgeving. -
3:57 - 3:58Het is misschien
niet glamoureus, -
3:58 - 4:01maar het blijkt van levensbelang
om het rif gezond te houden. -
4:01 - 4:02Zonder papegaaivis kunnen
-
4:02 - 4:06macroalgen het koraal verstikken
tot het punt het te doden. -
4:06 - 4:09En geen koraal betekent geen rif,
wat een groot probleem zou zijn -
4:09 - 4:11voor deze soorten die
wonen in koraalriffen -
4:11 - 4:14Een belangrijk rapport over vier decennia
van onderzoek in het Caribisch gebied -
4:14 - 4:17identificeerde papegaaivissen als
een groep om in de gaten te houden. -
4:17 - 4:22Koraalriffen hebben over het algemeen
een moeilijke tijd, met klimaatverandering, -
4:22 - 4:25verzuring en vervuiling van de oceaan
die het ecosysteem gestaag aantasten. -
4:25 - 4:28Het onderhoudswerk van de papegaaivis
helpt riffen veerkrachtig te houden, -
4:28 - 4:32zodat ze kunnen herstellen van klappen
zoals plotselinge opwarming of een orkaan. -
4:32 - 4:35Caribische riffen waar de papegaaivissen
zwaar worden bevist, lijden het meest, -
4:35 - 4:38Het rapport beveelt aan dat meer landen
beleid aannemen -
4:38 - 4:40om de papegaaivis te redden en
-
4:40 - 4:42hopelijk de riffen er mee te redden.
-
4:42 - 4:44Dus, zoals alle keystone-soorten,
-
4:44 - 4:46ze houden echt hun ecosystemen samen.
-
4:46 - 4:48Bedankt voor het kijken
naar deze aflevering van SciShow, -
4:48 - 4:50die u werd gebracht door
onze klanten op Patreon. -
4:50 - 4:54Als je deze show wilt steunen,
ga naar patreon.com/scishow -
4:54 - 4:56en vergeet niet naar
youtube.com/scishow te gaan -
4:56 - 4:58en je te abonneren.
-
4:58 - 5:00En sommige microben bijvoorbeeld,
-
5:00 - 5:02gebruiken energie van de zon om
hun eigen voedsel te produceren. -
5:02 - 5:04Vervolgens worden ze opgegeten
door kleine consumenten, -
5:04 - 5:07die vervolgens worden opgegeten
door grotere roofdieren. Elk van deze-
- Title:
- 3 Dieren die hun hele ecosysteem samen houden
- Description:
-
Wat hebben grijze wolven, olifanten en papegaaivissen met elkaar gemeen? Het zijn allemaal hoeksteensoorten, wat betekent dat ze een bijzonder grote impact hebben op hun leefgebied. SciShow onderzoekt hoe deze dieren hun ecosystemen draaiende houden.
Georganiseerd door: Olivia Gordon
NL ondertiteling: Ilona vd TangWil je meer SciShow? We zijn aanwezig op NerdCon: Nerdfighteria in Boston op 25 en 26 februari! Ga voor meer informatie naar http://www.nerdconnerdfighteria.com/
----------
Steun SciShow door patron te worden op Patreon: https://www.patreon.com/scishow
----------
Dooblydoo dank gaat uit naar de volgende Patreon-supporters - zonder hen zouden we SciShow niet kunnen maken! Shout out naar Jeremy Peng, Kevin Bealer, Mark Terrio-Cameron, KatieMarie Magnone, Patrick Merrithew, Charles Southerland, Fatima Iqbal, Benny, Kyle Anderson, Tim Curwick, Scott Satovsky Jr, Will and Sonja Marple, Philippe von Bergen, Bella Nash, Bryce Daifuku, Chris Peters, Saul, Patrick D. Ashmore, Charles George, Bader AlGhamdi
----------
Vind je SciShow leuk? Wil je ons helpen steunen, en ook dingen kopen om aan je muren te hangen, je torso te bedekken en je vloeistoffen vast te houden? Bekijk onze geweldige producten op DFTBA Records: http://dftba.com/scishow
----------
Op zoek naar SciShow elders op internet?
Facebook: http://www.facebook.com/scishow
Twitter: http://www.twitter.com/scishow
Tumblr: http://scishow.tumblr.com
Instagram: http://instagram.com/thescishow
----------
bronnen:Algemeen
http://www.nature.com/scitable/knowledge/library/keystone-species-15786127
http://web.utk.edu/~mnunez/Keystones%20Nunez%20Dimarco.pdfWolven
http://www.yellowstonepark.com/wolf-reintroduction-changes-ecosystem/
https://www.youtube.com/watch?v=ysa5OBhXz-Q
https://www.researchgate.net/profile/Mark_Boyce2/publication/228623397_Wolves_Influence_Elk_Movements_behavior_Shapes_a_Trophic_Cascade_in_Yellowstone_National_Park/links/09e41508036f97539e000000.pdf
http://ir.library.oregonstate.edu/xmlui/bitstream/handle/1957/25603/RippleWilliam.Forestry.TrophicCascadesYellowstone.pdf
https://www.nps.gov/yell/learn/nature/elkinfo.htmOlifanten
http://nationalgeographic.org/encyclopedia/keystone-species/
https://www.youtube.com/watch?v=hvsWXyIseS0
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1146609X11000154
http://thinkelephants.blogspot.co.uk/
http://jmammal.oxfordjournals.org/content/93/3/698
https://www.sciencenews.org/blog/wild-things/importance-elephant-poop
http://www.livescience.com/5650-frogs-find-home-elephant-dung.htmlPapegaaivis
http://voices.nationalgeographic.com/2014/07/02/to-save-coral-reefs-start-with-parrotfish/
http://www.icriforum.org/caribbeanreport
https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/1891-Status%20and%20Trends%20of%20Caribbean%20Coral%20Reefs-%201970-2012-2014Caribbean%20Coral%20Reefs%20-%20Status%20Report%201970- 2012%20(1).pdfAfbeeldingsbronnen:
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E3%82%A2%E3%82%B9%E3%83%9A%E3%83%B3%E3%81%AE%E6%9C%A8_Aspen_Trees_ (8178058710).jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:African_Forest_Elephant.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ornate_Pygmy_Frog_(Microhyla_fissipes)_%E9%A3%BE%E7%B4%8B%E5%A7%AC%E8%9B%994.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Microhyla_rubra.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sphaerotheca.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Scarus_vetula_(queen_parrotfish)_(San_Salvador_Island,_Bahamas)_(15548372734).jpg
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Search&limit=20&offset=20&profile=images&search=kudu&searchToken=5a246gj4kb5hz9cghc6ro8bc0#/media/File:Kudu_antelope_.JPG
https://archive.org/details/ScienceNationCatchingACoralKiller - Video Language:
- English
- Team:
Amplifying Voices
- Project:
- Environment and Climate Change
- Duration:
- 05:08
![]() |
Ilona edited Dutch subtitles for 3 Animals That Keep Their Whole Ecosystem Together | |
![]() |
Ilona edited Dutch subtitles for 3 Animals That Keep Their Whole Ecosystem Together | |
![]() |
Ilona edited Dutch subtitles for 3 Animals That Keep Their Whole Ecosystem Together | |
![]() |
Ilona edited Dutch subtitles for 3 Animals That Keep Their Whole Ecosystem Together |