♪ (Dynamische muziek) ♪
De originele sluitsteen
verwijst naar een wigvormige plaat op de top van een stenen boog.
Als je de keystone verwijdert, riskeer je dat het hele ding naar beneden tuimelt.
En sommige ecosystemen werken op dezelfde manier,
afhankelijk van één sleutelsoort.
In de biologie hebben hoeksteensoorten
een onevenredig grote impact op hun leefgebied
gezien hun grootte of aantallen.
Hun dagelijkse activiteiten beïnvloeden allerlei andere soorten,
direct of indirect.
En een verandering in hun aantal kan een trofische cascade veroorzaken,
waar effecten door het ecosysteem rimpelen,
vaak op verrassende manieren. Neem de grijze wolven van
Yellowstone Nationaal park in Wyoming. Hun aantal daalde tot nul
rond de vroege jaren 1930,
voornamelijk door jacht.
Maar in 1995 waren wolven opnieuw geïntroduceerd in het park,
en de impact van de wolven wordt sindsdien gemonitord.
Het blijkt dat die impact erg belangrijk is.
De afwezigheid en herintroductie van de wolven
veranderde Yellowstone veel en vaak op verrassende manieren:
tot aan hoe de rivieren stromen.
Om te beginnen jagen wolven op elanden, en de elanden weten het.
Hun gedrag verandert dus als er wolven in de buurt zijn.
Elanden zijn normaal nomadisch, in beweging blijvend terwijl ze planten eten
Maar zonder wolven in de buurt werden de elanden veel minder voorzichtig.
Ze bleven liever op één plek om daar veel te eten.
De eland at zelfs helemaal tot aan de rivieroever,
Daar zouden ze niet durven blijven hangen als er wolven dichtbij waren.
In plaats van een beetje te eten van heel veel verschillende planten,
aten ze zoveel tegelijk dat espen en populieren achteruitgingen,
En dat gold ook voor de wilgen langs de rivier waar bevers
en sommige zangvogels afhankelijk van zijn.
En bevers zijn ook sleutelsoorten
vanwege hun speciale technische talenten.
Hun dammen vertragen de stroom van rivieren.
Het voorkomt overstromingen en biedt een breed scala
aan habitats voor allerlei soorten.
Al sinds er wolven opnieuw geïntroduceerd werden in Yellowstone,
zijn wilgen beter gaan groeien,
beverkolonies zijn toegenomen van slechts één tot negen,
en zangvogels bloeien ook op.
Het aantal elanden nam aanvankelijk af,
maar lijkt nu te zijn gestabiliseerd.
En het aantal bizons is gestegen,
waarschijnlijk door een daling in concurrentie met de eland.
Onderzoek is aan de gang om te beoordelen
wat de impact van de wolven is op lange termijn,
gezien de vele subtiele onderlinge verbanden
in dit complexe ecosysteem.
Maar als toproofdieren,
is het duidelijk dat de aanwezigheid, afwezigheid,
en vervolgens de herintroductie van wolven
impact heeft in heel Yellowstone.
En onderzoek naar andere leefgebieden van wolven zal helpen ontdekken wat
uniek is aan Yellowstone en wat elders kan worden toegepast.
Olifanten doen ook veel om hun omgeving te beheren,
van hun mond tot wat er aan de andere kant uitkomt.
Ze zijn soms bekend als de "mega-tuiniers van het bos".
Bijvoorbeeld, zonder Afrikaanse bosolifanten,
een enkele soort acaciaboom heeft de neiging om Afrikaanse bossen te domineren.
Het groeit snel en ontneemt het licht van andere planten
Olifanten helpen dat tegen te gaan.
Ze slaan soms acacia neer in hun zoektocht naar voedsel,
zo maken ze ruimte vrij wat kritiek is voor licht
Andere plantensoorten grijpen hun kans
wat bijdraagt aan de biodiversiteit van het bos.
De kleinere takken die ze omver werpen bieden schuilplaatsen voor hagedissen,
die diverser zijn op plekken met olifanten.
Bij het reiken naar bladeren of fruit,
zullen ze er vaak nog veel afslaan.
En deze meevallers worden opgepikt door
kleinere grondbewoners, zoals wrattenzwijnen,
evenals de kudu, wat een soort antilope is.
Al dit eten resulteert in veel mest, ongeveer een ton per week.
En al die poep wordt een mini-ecosysteem op zich,
omdat het rijk is aan voedingsstoffen
die de olifanten niet konden verwerken.
Er leven schimmels in, net als insecten zoals keverlarven, krekels en spinnen.
In 2009 werden drie soorten kikkers gevonden,
gelukkig levend in Aziatische olifantenpoep.
En het is natuurlijk een uitstekende meststof.
Veel plantensoorten groeien beter in olifant mest dan in poep van andere dieren
Hun wijde omzwervingen en variatie in beweging
maakt ze bijzonder goed in het verspreiden
van zaden naar nieuwe plaatsen.
Maar je hoeft niet zo groot te zijn als een olifant
om een jumbo-formaat effect te hebben op het ecosysteem.
Papegaaivissen zijn genoemd naar hun taaie, bijna snavelachtige monddelen.
Deze verharde lippen zijn aangepast voor het plukken van algen van koraal,
hun belangrijkste voedselbron in hun warme rifomgeving.
Het is misschien niet glamoureus,
maar het blijkt van levensbelang om het rif gezond te houden.
Zonder papegaaivis kunnen
macroalgen het koraal verstikken tot het punt het te doden.
En geen koraal betekent geen rif, wat een groot probleem zou zijn
voor deze soorten die wonen in koraalriffen
Een belangrijk rapport over vier decennia van onderzoek in het Caribisch gebied
identificeerde papegaaivissen als een groep om in de gaten te houden.
Koraalriffen hebben over het algemeen een moeilijke tijd, met klimaatverandering,
verzuring en vervuiling van de oceaan die het ecosysteem gestaag aantasten.
Het onderhoudswerk van de papegaaivis helpt riffen veerkrachtig te houden,
zodat ze kunnen herstellen van klappen zoals plotselinge opwarming of een orkaan.
Caribische riffen waar de papegaaivissen zwaar worden bevist, lijden het meest,
Het rapport beveelt aan dat meer landen beleid aannemen
om de papegaaivis te redden en
hopelijk de riffen er mee te redden.
Dus, zoals alle keystone-soorten,
ze houden echt hun ecosystemen samen.
Bedankt voor het kijken naar deze aflevering van SciShow,
die u werd gebracht door onze klanten op Patreon.
Als je deze show wilt steunen, ga naar patreon.com/scishow
en vergeet niet naar youtube.com/scishow te gaan
en je te abonneren.
En sommige microben bijvoorbeeld,
gebruiken energie van de zon om hun eigen voedsel te produceren.
Vervolgens worden ze opgegeten door kleine consumenten,
die vervolgens worden opgegeten door grotere roofdieren. Elk van deze-