Một nhà ngoại giao độc lập
-
0:01 - 0:04Câu chuyện của tôi đề cập về chiến tranh.
-
0:04 - 0:06Nói về những ảo tưởng.
-
0:06 - 0:08Cái chết.
-
0:08 - 0:10Và việc tìm ra lại
-
0:10 - 0:12ý nghĩa lý tưởng
-
0:12 - 0:14trong đống hoang tàn sót lại đó.
-
0:14 - 0:16Và có lẽ cũng là một bài học
-
0:16 - 0:18về cách ta đối đầu với
-
0:18 - 0:21thất bại, dang dở
-
0:21 - 0:24và xã hội đầy hiểm nguy của thế kỷ 21.
-
0:25 - 0:28Tôi không tin các tường thuật trực tiếp.
-
0:28 - 0:30Càng không tin vào tiểu sử hoặc lịch sử
-
0:30 - 0:33được viết theo kiểu chọn "A"
dẫn đến hậu quả "B" -
0:33 - 0:35tiếp đến kết quả "C"--
-
0:35 - 0:37những câu chuyện mạch lạc
ta hay được nghe, -
0:37 - 0:40có lẽ chỉ nhằm động viên ta.
-
0:40 - 0:42Tôi lại tin vào sự ngẫu nhiên,
-
0:42 - 0:44một trong những lí do tôi tin như vậy là
-
0:44 - 0:47việc tôi tình cờ trở thành nhà ngoại giao
-
0:47 - 0:49Tôi là người mù màu.
-
0:49 - 0:51Tôi không phân biệt được phần lớn màu sắc.
-
0:51 - 0:54Lý giải tại sao tôi toàn mặc xám và đen,
-
0:54 - 0:56và tôi luôn phải dẫn vợ đi theo
-
0:56 - 0:59để chọn quần áo.
-
0:59 - 1:02Tôi từng mơ làm phi công chiến đấu khi nhỏ
-
1:02 - 1:04Tôi say mê xem máy bay nhào lộn bay
-
1:04 - 1:07qua ngôi nhà chúng tôi ở vùng đồng quê.
-
1:07 - 1:10Và ước tôi là một phi công chiến đấu.
-
1:10 - 1:13Sau đó tôi đã làm bài thi vào
Không Lực Hoàng Gia. -
1:13 - 1:14và dĩ nhiên rồi, tôi trượt.
-
1:15 - 1:17Tôi chẳng thể nhìn các loại đèn nhấp nháy
-
1:17 - 1:19và không thể phân biệt màu sắc.
-
1:19 - 1:21Vì thế tôi đành kiếm nghề khác,
-
1:21 - 1:24và thực ra điều này cũng tương đối
dễ dàng với tôi, -
1:24 - 1:27bởi vì tôi có một khát vọng không hề
thay đổi từ khi còn nhỏ, -
1:27 - 1:29đó là những mối quan hệ quốc tế.
-
1:29 - 1:31Lúc bé,
-
1:31 - 1:34Tôi đọc rất nhiều báo.
-
1:34 - 1:36Tôi bị mê hoặc bởi cuộc Chiến tranh Lạnh.
-
1:36 - 1:38bởi các đàm phán INF
-
1:38 - 1:41hơn là những tên lửa hạt nhân tầm trung,
-
1:41 - 1:44cuộc chiến tranh ủy nhiệm giữa
Liên bang Xô-viết và Mỹ. -
1:44 - 1:47ở Angola hay Afghanistan.
-
1:47 - 1:50Những điều như thế thực sự lôi cuốn tôi.
-
1:50 - 1:52Và tôi đã quyết định khi còn khá trẻ rằng
-
1:52 - 1:54Tôi muốn trở thành một nhà ngoại giao.
-
1:54 - 1:57Và một ngày tôi đã thông báo với bố mẹ
-
1:57 - 1:59và cha tôi đến giờ vẫn phủ nhận chuyện này
-
1:59 - 2:01Tôi nói "Bố, con muốn làm
nhà ngoại giao". -
2:01 - 2:03Và ông nhìn tôi và bảo,
-
2:03 - 2:05"Carne, con phải thông minh mới
làm được" -
2:05 - 2:07(cười)
-
2:07 - 2:10thế là khát vọng của tôi được định đoạt.
-
2:10 - 2:12Vào năm 1989,
-
2:12 - 2:15Tôi đăng kí vào sở ngoại vụ Anh.
-
2:15 - 2:17Năm đó có tới 5000 người đăng kí,
-
2:17 - 2:20và chỉ có 20 người chúng tôi thành công.
-
2:20 - 2:23Con số đó chỉ ra,
-
2:23 - 2:26Tôi được kết nạp vào hàng ngũ ưu tú,
-
2:26 - 2:29môi trường làm việc ở đây quả là
tuyệt vời và vui vẻ. -
2:30 - 2:32Làm một nhà ngoại giao, từ trước tới nay,
-
2:32 - 2:35luôn là công việc phi thường,
và tôi yêu từng phút được làm việc -
2:35 - 2:37Tôi tận hưởng địa vị nó mang lại.
-
2:37 - 2:40Tôi mua cho mình một bộ vest tốt
và mang giày đế da -
2:40 - 2:42trong say sưa
-
2:42 - 2:45tôi có những cơ hội tuyệt vời để
tham gia các sự kiện quốc tế -
2:45 - 2:47Tôi công tác tới Dải Gaza.
-
2:47 - 2:49Tôi chủ trì phiên hòa đàm Trung Đông
-
2:49 - 2:51tại Bộ Ngoại giao Anh.
-
2:51 - 2:53Tôi trở thành người viết diễn văn
-
2:53 - 2:55cho Bộ Trưởng Ngoại Giao Anh.
-
2:55 - 2:57Tôi đã gặp Yasser Arafat.
-
2:57 - 2:59Tôi đã đàm phán
-
2:59 - 3:02với nhà ngoại giao của Saddam (Iraq)
tại Liên hợp quốc. -
3:02 - 3:04Sau đó, tôi tới Kabul
-
3:04 - 3:07và phục vụ tại Afghanistan sau thất bại
của phe Taliban. -
3:07 - 3:09Và tôi đã di chuyển
-
3:09 - 3:12trong máy bay C-130
-
3:12 - 3:14tới thăm các tướng chỉ huy
-
3:14 - 3:16trong những căn cứ trên núi
-
3:16 - 3:18và đàm phán với họ
-
3:18 - 3:21về cách để quét sạch Al Qaeda
khỏi Afghanistan -
3:21 - 3:24hộ tống tôi là lực lượng
biệt kích -
3:24 - 3:27mà cả chính họ cũng có một trung
đội thủy quân Hoàng gia yểm trợ -
3:27 - 3:29bởi vì tình thế lúc đó rất nguy hiểm.
-
3:29 - 3:32Nhưng điều đó cũng thật thú vị,
rất vui nữa, -
3:32 - 3:34thực sự tràn đầy hứng khởi.
-
3:34 - 3:36Đó là những tay nòng cốt
-
3:36 - 3:39và họ khăng khít đến khó tin.
-
3:39 - 3:42Và đỉnh cao sự nghiệp của tôi
-
3:42 - 3:45là khi tôi được bố trí làm tại New York.
-
3:45 - 3:47Tôi đã từng công tác tại Đức, Na-uy,
-
3:47 - 3:49rất nhiều quốc gia khác nữa, nhưng
-
3:49 - 3:51tôi lại được bổ nhiệm tại
New York với -
3:51 - 3:54tư cách là đại biểu Anh phục vụ tại
Hội Đồng Bảo An Thế Giới. -
3:54 - 3:56Và nhiệm vụ của tôi là khu vực Trung Đông,
-
3:56 - 3:58và cũng là chuyên môn của tôi.
-
3:58 - 4:00Và ở đây, tôi giải quyết các vấn đề như
-
4:00 - 4:02Tiến trình hòa bình Trung Đông,
-
4:02 - 4:04vấn đề Lockerbie, ...
-
4:04 - 4:07chúng ta có thế bàn tới sau,
nếu các bạn muốn -
4:07 - 4:09trên hết, nhiệm vụ chính của tôi là Irắc,
-
4:09 - 4:11những thứ vũ khí hủy diệt hàng loạt,
-
4:11 - 4:13và những cấm vận chúng tôi áp đặt I-rắc
-
4:13 - 4:16để buộc họ phải tự từ bỏ
những thứ vũ khí đó. -
4:17 - 4:19Tôi từng làm trưởng đoàn đàm phán của Anh
-
4:19 - 4:21về vấn đề này,
-
4:21 - 4:24Tôi phải miệt mài tìm cách giải quyết.
-
4:24 - 4:27Và dù có thế nào,
-
4:27 - 4:30chuyến đi này với tôi quả là
một khoảng thời gian thú vị. -
4:30 - 4:33Đó là một cuộc đàm phán gây
ấn tượng sâu sắc. -
4:33 - 4:35Chúng tôi đã trải qua một vài cuộc chiến
-
4:35 - 4:38trong suốt quãng thời gian tôi ở New York.
-
4:38 - 4:40Tôi đại diện nước Anh tham gia đàm phán
-
4:40 - 4:42về những giải pháp trong Hội đồng bảo an
-
4:42 - 4:44ngày 12 tháng 9 năm 2001
-
4:44 - 4:47nhằm chỉ trích về cuộc tấn công
ngay ngày trước đó, -
4:47 - 4:49dĩ nhiên, liên quan sâu sắc đến chúng tôi
-
4:49 - 4:52những người hiện tại đang sống ở New York.
-
4:52 - 4:54Đó là quãng thời gian tốt nhất, xấu nhất
-
4:54 - 4:56là kinh nghiệm quý báu.
-
4:56 - 4:58Tôi sống trong cuộc sống xa hoa.
-
4:58 - 5:00Mặc dù phải làm việc nhiều giờ liền,
-
5:00 - 5:02bù lại tôi sống trong căn hộ hạng sang
-
5:02 - 5:05Tôi là một nhà ngoại giao Anh Quốc
độc thân tại New York; -
5:05 - 5:07bạn có thể tưởng tượng được gì rồi.
-
5:07 - 5:10(Cười)
-
5:10 - 5:12Tôi đã có khoảng thời gian rất tuyệt.
-
5:12 - 5:14Nhưng vào năm 2002,
-
5:14 - 5:17khi chuyến công tác kết thúc,
-
5:17 - 5:20tôi đã quyết định không trở về
-
5:20 - 5:22để làm công việc đang đợi mình ở London.
-
5:22 - 5:24Tôi quyết định sẽ xin nghỉ phép,
-
5:24 - 5:26thật sự là, tại trường New, Bruce.
-
5:27 - 5:30Với một chút khởi đầu lộn xộn
chẳng rõ ràng, -
5:30 - 5:32tôi nhận ra rằng có gì đó không ổn
-
5:32 - 5:34với công việc, với chính tôi.
-
5:34 - 5:36Tôi thấy kiệt sức,
-
5:36 - 5:38và vỡ mộng
-
5:38 - 5:40về cái điều mà tôi chẳng thể nào xử lí.
-
5:40 - 5:43tôi đã quyết định nghỉ việc một thời gian.
-
5:43 - 5:45Văn phòng Ngoại giao rất rộng rãi.
-
5:45 - 5:47Bạn có thể chọn nghỉ phép không lương
-
5:47 - 5:50và vẫn xem như làm việc, nhưng thực ra
chẳng phải làm gì cả. -
5:50 - 5:52Điều đó thật tử tế.
-
5:52 - 5:54Và cuối cùng, tôi đã quyết định
-
5:54 - 5:57tham gia vào biệt phái viên Liên hợp quốc
tại Kosovo, -
5:59 - 6:02lúc đó còn thuộc quyền quản lý của
Liên hợp quốc -
6:02 - 6:04Và có hai điều đã xảy ra ở Kosovo,
-
6:04 - 6:06và cũng kiểu như là,
-
6:06 - 6:08một sự ngẫu nhiên nữa,
-
6:08 - 6:10bởi vì những điều trên hóa ra đã trở thành
-
6:10 - 6:12hai trong số những bước ngoặt đời tôi
-
6:12 - 6:15và giúp tôi sang trang mới.
-
6:15 - 6:17Nhưng những điều đó hoàn toàn tình cờ.
-
6:17 - 6:20Một trong số đó là vào mùa hè năm 2004,
-
6:20 - 6:22chính phủ Anh đã miễn cưỡng
-
6:22 - 6:24mở một cuộc điều tra chính thức về
-
6:24 - 6:26vấn đề sử dụng vũ khí hủy diệt (WMD)
-
6:26 - 6:29trong cuộc chiến tranh Iraq,
-
6:29 - 6:31một vấn đề rất được giới hạn.
-
6:31 - 6:34Và tôi đã bí mật làm chứng
cho cuộc điều tra đó. -
6:34 - 6:37Tôi đã dấn sâu vào
vấn đề tình báo tại Iraq -
6:37 - 6:39và vấn đề vũ khí hủy diệt (WMD),
-
6:39 - 6:42lời làm chứng của tôi gồm 3 điều:
-
6:42 - 6:45rẳng chính phủ đã phóng đại tin tức,
-
6:45 - 6:48điều rất rõ ràng trong suốt những năm
tôi được đọc chúng. -
6:48 - 6:51Và thật vậy, sự đánh giá trong
nội bộ cũng cho rằng -
6:51 - 6:53vấn đề WMD của Iraq
-
6:53 - 6:56không đe dọa đến khu vực lân cận
chứ chưa bàn đến chúng tôi. -
6:56 - 6:59Thứ hai, chính phủ lờ đi hết
các giải pháp để gây chiến tranh -
6:59 - 7:01mà trong một phạm vi nào đó
-
7:01 - 7:04vẫn là một việc làm nhục nhã
-
7:04 - 7:06Lý do thứ ba, tôi sẽ không giải thích.
-
7:06 - 7:08Nhưng dù gì, tôi cũng đã nêu ra chứng cớ,
-
7:08 - 7:10và điều đó đã dẫn tôi đến khủng hoảng.
-
7:10 - 7:12Tôi sẽ làm gì đây?
-
7:12 - 7:15Những chứng cứ ấy chỉ trích sâu sắc
đồng nghiệp của tôi, -
7:15 - 7:17đến cả ngài bộ trưởng người mà theo tôi
-
7:17 - 7:20đã gây ra chiến tranh một cách
sai lầm. -
7:20 - 7:22Và vì thế tôi khủng hoảng.
-
7:22 - 7:24Đó chẳng phải điều tốt đẹp gì.
-
7:24 - 7:26Tôi đã than vãn, đã do dự,
-
7:26 - 7:29Tôi cứ tiếp tục như thế với người vợ
giàu kiên nhẫn của tôi, -
7:30 - 7:33và cuối cùng tôi quyết định từ chức trong
Sở ngoại giao Anh -
7:33 - 7:37Tôi cảm thấy, đó giống như cảnh trong
phim The Insider của Al Pacino, -
7:37 - 7:39anh ta đã rời CBS
-
7:39 - 7:42sau khi họ chọn một gã nghiện thuốc
thay vì anh ta, -
7:42 - 7:45anh ta đáp lại: "Tôi không thể làm
việc này nữa. Chấm dứt." -
7:45 - 7:47Tôi cũng như thế. Tôi yêu bộ phim này.
-
7:47 - 7:49Tôi cũng cảm thấy vài thứ đã không còn.
-
7:49 - 7:51Tôi không thể ngồi chung với bộ trưởng
-
7:51 - 7:53hay thủ tướng với nụ cười trên môi nữa
-
7:53 - 7:56và làm những việc tôi từng
vui vẻ làm cho họ. -
7:56 - 7:59Thế là tôi nhảy việc
-
7:59 - 8:02và kiểu như nhảy ra khỏi bờ vực vậy.
-
8:02 - 8:06Và điều đó rất không thoải mái và
rất khó chịu. -
8:06 - 8:08Và tôi bắt đầu vấp ngã.
-
8:08 - 8:11Và hôm nay, cú ngã ấy chưa hẳn đã ngưng.
-
8:11 - 8:13Tôi tiếp tục lún sâu.
-
8:13 - 8:16Nhưng, theo cách nào đó,
tôi đã quen với cảm xúc ấy. -
8:16 - 8:18Và một cách nào đó, tôi cảm thấy thích
-
8:18 - 8:20cái cảm xúc ấy ngày một nhiều hơn là
-
8:20 - 8:22khi tôi do dự khi còn đứng trên vách đá
-
8:22 - 8:24tự hỏi mình phải làm gì.
-
8:24 - 8:26Điều thứ hai xảy ra ở Kosovo,
-
8:26 - 8:29như là -- Tôi cần một ngụm nước, xin lỗi.
-
8:31 - 8:33Điều thứ hai xảy ra ở Kosovo,
-
8:33 - 8:35vốn gần như cho tôi
câu trả lời -
8:35 - 8:38điều mà tôi đã không thể,
-
8:38 - 8:41đó là, "Tôi phải làm gì với
đời mình đây?" -
8:42 - 8:44Tôi yêu ngành ngoại giao --
-
8:44 - 8:46Tôi không có sự nghiệp --
-
8:46 - 8:49Tôi dự tính cả đời cống hiến
cho ngoại giao, cho quốc gia. -
8:49 - 8:51Tôi muốn trở thành đại sứ,
-
8:51 - 8:53những người hướng dẫn và những anh hùng
-
8:53 - 8:55những người đã trên đỉnh sự nghiệp
-
8:55 - 8:57mà giờ đây đã tôi vứt bỏ tất cả.
-
8:57 - 8:59Rất nhiều người bạn của tôi vẫn theo nghề.
-
8:59 - 9:01Khoản trợ cấp của tôi vẫn còn.
-
9:01 - 9:03Và tôi đã từ bỏ.
-
9:03 - 9:05Và tôi sẽ làm gì tiếp đây?
-
9:05 - 9:07Và năm đó, tại Kosovo,
-
9:07 - 9:10điều kinh khủng, rất kinh khủng
mà tôi chứng kiến. -
9:10 - 9:12Tháng 3/2004, rất nhiều cuộc nổi loạn
-
9:12 - 9:15diễn ra khắp các tỉnh -- rồi
-- lan tới Kosovo. -
9:15 - 9:1718 người bị giết.
-
9:17 - 9:19Tình trạng vô chính phủ.
-
9:19 - 9:21Và thật kinh khủng khi phải chứng kiến,
-
9:21 - 9:23khi biết rằng cảnh sát và quân đội --
-
9:23 - 9:25có rất nhiều quân lính ở đây --
-
9:25 - 9:27không thể ngưng được đám đông thịnh nộ
-
9:27 - 9:29khi mà họ ùa ra đường.
-
9:29 - 9:32Và điều duy nhất có thể ngưng được
đám đông thịnh nộ ấy -
9:32 - 9:34là khi họ muốn dừng lại
-
9:34 - 9:36và khi họ đã đốt và tàn sát thỏa mãn
-
9:36 - 9:39Thật chẳng tốt đẹp gì khi thấy chúng,
nhưng tôi chứng kiến hết. -
9:39 - 9:42Và tôi đã len giữa nó, giữa đám
đông cuồng nộ ấy -
9:42 - 9:45Tôi với người bạn người Albani
cố gắng dừng, nhưng không thể. -
9:45 - 9:48Và cuộc nổi loạn đó dạy tôi vài điều
-
9:48 - 9:51rằng nó chẳng rõ ràng và thực ra
đó là một câu chuyện phức tạp. -
9:51 - 9:53Nhưng một trong những lí do là --
-
9:53 - 9:55các cuộc nổi loạn vài ngày lại xảy ra --
-
9:55 - 9:57đều bắt nguồn từ việc người Kosovo
-
9:57 - 10:00bị tước quyền công dân trong tương lai.
-
10:01 - 10:04Các cuộc đàm phán ngoại giao
về tương lai của Kosovo -
10:04 - 10:06diễn ra và,
-
10:06 - 10:08chính phủ Kosovo, chưa tính đến dân Kosovo
-
10:08 - 10:10không thực sự được
-
10:10 - 10:12tham gia vào những thảo luận trên.
-
10:12 - 10:15Cơ chế đám phán vô lý,
-
10:15 - 10:18quy trình thương lượng
về tương lai Kosovo, -
10:18 - 10:20mà người Kosovo lại chẳng được can hệ vào.
-
10:20 - 10:23Và không ngạc nhiên, họ rất thất vọng.
-
10:23 - 10:26Những cuộc nổi loạn là hiện thân của
những sự nản lòng ấy. -
10:26 - 10:28Nó chẳng phải nguyên nhân chính,
-
10:28 - 10:30vì cuộc sống chẳng đơn giản.
-
10:30 - 10:32Đó là một vấn đề rất phức tạp,
-
10:32 - 10:34và tôi chẳng có kì vọng nó đơn giản hơn.
-
10:34 - 10:36Nhưng đó là một trong những nguyên do.
-
10:36 - 10:38Và nó đã gợi cho tôi nguồn cảm hứng --
-
10:38 - 10:40hay chính xác hơn,
-
10:40 - 10:42nó đưa nguồn cảm hứng tới vợ tôi.
-
10:42 - 10:45Cô ấy nói:" Tại sao anh không
tư vấn cho người Kosovo? -
10:45 - 10:48Tại sao anh cố vấn cho chính phủ họ
về chính sách?" -
10:48 - 10:50Người Kosovo không được giúp đỡ
ngoại giao -
10:50 - 10:52Các nhà ngoại giao họ không được
thừa nhận. -
10:52 - 10:54Họ không được thừa nhận
văn phòng đối ngoại -
10:54 - 10:57vốn giúp họ giải quyết các
thủ tục phức tạp, -
10:57 - 11:00như vấn đề "Thân phận cuối của Kosovo".
-
11:00 - 11:02Và đó là ý tưởng ban đầu.
-
11:02 - 11:04Đó là căn nguyên của "Ngoại giao độc lập",
-
11:04 - 11:07tổ chức cố vấn ngoại giao
đầu tiên trên thế giới -
11:07 - 11:09và khởi nguồn phi lợi nhuận.
-
11:09 - 11:12Tôi đã bay về từ London
-
11:12 - 11:15sau quãng thời gian hoạt động cho
Liên hiệp quốc tại Kosovo. -
11:15 - 11:18Tôi trở lại, ăn tối với thủ tướng Kosovo
và nói với ông ấy, -
11:18 - 11:21"Ngài xem, tôi có ý định sẽ cố vấn
ngoại giao cho ngài. -
11:21 - 11:24Tôi hiểu rất rõ công việc này.
Sao tôi không thể giúp ngài chứ?" -
11:24 - 11:26Và ông ấy đã nâng ly raki với tôi và nói,
-
11:26 - 11:28"Được, Carne. Tới đi"
-
11:28 - 11:30Và tôi đã tới Kosovo
-
11:30 - 11:32và cố vấn cho chính phủ Kosovo.
-
11:32 - 11:35Chúng tôi đã cố vấn cho
ba thủ tướng Kosovo liền -
11:35 - 11:38và các cuộc đàm phán đa đảng tại Kosovo.
-
11:38 - 11:41Và Kosovo trở thành độc lập.
-
11:41 - 11:44Nhà Ngoại Giao Độc (NNGD) được thành lập
-
11:44 - 11:46với năm trung tâm ngoại giao
trên toàn cầu -
11:46 - 11:48và chúng tôi đang cố vấn cho 7 hay 8
-
11:48 - 11:51quốc gia khác nhau, hay
những tổ chức chính trị, -
11:51 - 11:53tùy việc bạn muốn định nghĩa nó thế nào --
-
11:53 - 11:55tôi chẳng quan tâm lắm
tới việc định nghĩa. -
11:55 - 11:58Chúng tôi cố vấn cho Bắc Cyprus
về việc thống nhất các đảo. -
11:58 - 12:00Chúng tôi giúp phe đối lập tại Miến Điện,
-
12:00 - 12:02chính phủ Nam Sudan,
-
12:02 - 12:04nơi mà -- hẳn các bạn đã nghe --
-
12:04 - 12:06sẽ trở thành một quốc gia mới.
-
12:08 - 12:11Chúng tôi giúp Mặt trận Polisario
của Tây Sahara, -
12:11 - 12:13nơi đang chiến đấu giành lại chủ quyền
-
12:13 - 12:15từ sự chiếm đóng của Ma-rốc
-
12:15 - 12:18sau 34 năm bị tước đoạt.
-
12:18 - 12:21Chúng tôi giúp các quốc đảo
trong đàm phán về biến đổi khí hậu -
12:21 - 12:23vần đề mà đã lên đến cao trào
-
12:23 - 12:25tại Copenhagen.
-
12:26 - 12:28Có một chút ngẫu nhiên ở đây
-
12:28 - 12:30bởi vì, khi tôi bắt đầu
ngoại giao độc lập -
12:30 - 12:32tôi từng dự tiệc tại Thượng viện,
-
12:32 - 12:34là một nơi rất nực cười,
-
12:34 - 12:36nhưng khi tôi cầm cái ly như thế này,
-
12:36 - 12:38tôi bắt chuyện với người đứng sau tôi.
-
12:38 - 12:40Chúng tôi bắt đầu tán gẫu, anh ta nói --
-
12:40 - 12:42Tôi kể với anh ta tôi đang làm cái gì,
-
12:42 - 12:44và tôi nói với anh ta dõng dạc rằng,
-
12:44 - 12:46Tôi sẽ thành lập NNGDL tại New York.
-
12:46 - 12:48Vào lúc đó chỉ có tôi --
-
12:48 - 12:50và vợ tôi về New York.
-
12:50 - 12:53anh ta nói, "Sao anh không gặp đồng
nghiệp tôi ở New York nhỉ?" -
12:53 - 12:55Và hóa ra
-
12:55 - 12:57anh ta làm cho công ty sáng tạo ?What If!
-
12:57 - 12:59có lẽ một trong số các bạn đã nghe tới.
-
12:59 - 13:01Và cứ qua thế này rồi lại thế khác,
-
13:01 - 13:03tôi cuối cùng tới làm việc
-
13:03 - 13:05tại ?What If! New York
-
13:05 - 13:07khi tôi bắt đầu xây dựng NNGDL
-
13:07 - 13:09Và việc chứng kiến ?What If!
-
13:09 - 13:11phát triển mùi vị với cho kẹo gum Wrigley
-
13:11 - 13:13hay mùi vị mới cho Cola
-
13:13 - 13:15thật sự giúp tôi cải tiến rõ rệt
-
13:15 - 13:17những chiến lược mới cho Kosovo
-
13:17 - 13:20và cho người Tây Sahara.
-
13:20 - 13:23Tôi bắt đầu nhận ra rằng có
rất nhiều cách làm ngoại giao -- -
13:23 - 13:25thật ngoại giao, cũng như kinh doanh,
-
13:25 - 13:27là ngành kinh doanh giải quyết vấn đề,
-
13:27 - 13:30nhưng từ "Tiến bộ" lại không có
trong nghành ngoại giao; -
13:30 - 13:33vì đó chỉ là trò chơi tổng bằng không
và sự thực dụng -
13:33 - 13:36và các tổ chức cổ lỗ sĩ cứ thế
tồn tại hàng thế hệ -
13:36 - 13:39để làm những việc mà họ
vẫn làm như thế suốt. -
13:39 - 13:41Và Nhà Ngoại Giao Độc Lập, ngày nay,
-
13:41 - 13:44cố gắng tiếp thu những gì
tôi học được tại ?What If!. -
13:44 - 13:47Chúng tôi ngồi chung một phòng
và hét vào mặt nhau, -
13:47 - 13:50làm việc bằng laptop, đổi chỗ cho nhau
để tìm ý tưởng mới. -
13:50 - 13:52Chúng tôi tuyển những chuyên gia khờ khạo
-
13:52 - 13:55những người có thể chẳng biết gì
về những quốc gia họ làm việc, -
13:55 - 13:57nhưng có thể biết những thứ khác
-
13:57 - 13:59cố gắng tiêm những luồng ý kiến mới
-
13:59 - 14:01vào những vấn đề
-
14:01 - 14:03mà chúng tôi cố giải quyết cho khách
hàng -
14:03 - 14:05Điều đó chẳng dễ dàng, bởi vì khách hàng,
-
14:05 - 14:08đang trải qua thời kì rất khó khăn.
-
14:10 - 14:12Có những, tôi không biết nữa,
-
14:12 - 14:15những bài học từ tất cả những gì
tôi trải qua, -
14:15 - 14:17cá nhân lẫn chính trị --
-
14:17 - 14:20nhưng theo một cách nào đó,
chúng đều giống nhau. -
14:20 - 14:22Bài học cá nhân
-
14:22 - 14:24là việc rơi khỏi vực
-
14:24 - 14:27thực sự là điều tốt,
tôi khuyến khích điều đó. -
14:28 - 14:30Đó là điều mà ít nhất một lần bạn nên thử
-
14:30 - 14:33là xé bỏ mọi thứ rồi nhảy một cú.
-
14:34 - 14:37Điều thứ hai là một bài học lớn hơn
về thế giới hôm nay. -
14:37 - 14:40Nhà Ngoại Giao Độc Lập là
một phần xu hướng -
14:40 - 14:43nổi lên và hiển hiện rõ rệt trên thế giới,
-
14:43 - 14:46thế giới đang vỡ vụn từng ngày.
-
14:46 - 14:49Nhà nước đang mất dần vị thế
-
14:49 - 14:51và quyền lực nhà nước đang suy giảm.
-
14:51 - 14:53Sức mạnh của những thứ khác sẽ gia tăng.
-
14:53 - 14:55Những thứ khác ở đây là phi chính phủ.
-
14:55 - 14:57Họ có thể là các tập đoàn,
-
14:57 - 15:00xã hội đen, cũng có thể là NGOs
với mục đích tốt đẹp, -
15:00 - 15:02họ có thể là bất kì thứ gì,
-
15:02 - 15:04bất kì những thứ gì.
-
15:04 - 15:07Chúng ta đang sống ở thế giới
ngày càng phức tạp và phân mảnh. -
15:07 - 15:09Nếu chính phủ ít khả năng trong việc
-
15:09 - 15:11giải quyết các vấn đề
-
15:11 - 15:14ảnh hưởng tới chúng ta,
-
15:14 - 15:17và điều đó có nghĩa, ai sẽ giải quyết đây,
-
15:17 - 15:19ai có trách nhiệm cao hơn giải quyết đây?
-
15:19 - 15:21Chúng ta đấy.
-
15:21 - 15:24Nếu họ không thể,
còn ai giải quyết nữa chứ? -
15:24 - 15:27Chúng ta chẳng còn sự lựa chọn nào,
hãy đối mặt với thực tế. -
15:27 - 15:29Điều đó có nghĩa
-
15:29 - 15:32chẳng còn tốt đẹp nữa
-
15:32 - 15:35khi nhắc tới quan hệ quốc tế,
hay thương mại toàn cầu -
15:35 - 15:37hay xung đột tại Somalia,
-
15:37 - 15:40hay những gì xảy ra tại Miến Điện
chẳng phải việc của bạn, -
15:40 - 15:43và rằng chính phủ sẽ lo những việc ấy.
-
15:43 - 15:45Tôi có thể kết nối bất kì ai trong các bạn
-
15:45 - 15:47với chỉ sáu bước
-
15:47 - 15:50với dân quân Al-Shabaab ở Somalia
-
15:50 - 15:54Hỏi tôi sau nhé, cụ thể là bạn
bị lừa rồi đấy, -
15:54 - 15:56nhưng những sự kết nối thật sự ở đây.
-
15:56 - 15:58Chúng ta đều kết nối mật thiết với nhau.
-
15:58 - 16:00Và đó không đơn thuần vì Tom Friedman,
-
16:00 - 16:03điều đó thực sự được chứng minh
sau hàng loạt minh chứng. -
16:03 - 16:06Điều đó có nghĩa, thay vì nhờ các chính
trị gia, -
16:06 - 16:09bạn phải tự mình giải quyết.
-
16:09 - 16:11Và NNGDL như một minh chứng cụ thể
-
16:11 - 16:13nói theo cách đơn giản là như thế.
-
16:13 - 16:16Không có ví dụ rõ nhất ngoài
một trường hợp là: -
16:16 - 16:18Cách thế giới vận hành
đang thay đổi -
16:18 - 16:20thể hiện qua mỗi giờ
ở nơi tôi từng làm -- -
16:20 - 16:22Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc.
-
16:22 - 16:25Liên Hiệp Quốc thành lập năm 1945.
-
16:25 - 16:27Hiến chương cơ bản được thành lập để
-
16:27 - 16:29ngăn chặn xung đột giữa các nhà nước --
-
16:29 - 16:31xung đột quốc gia.
-
16:31 - 16:33Ngày nay, 80% chương trình nghị sự
-
16:33 - 16:35của Hội Đồng Bảo An
-
16:35 - 16:37là về xung đột giữa các quốc gia,
-
16:37 - 16:39bao gồm cả thành phần phi chính phủ --
-
16:39 - 16:41chiến tranh du kích, chủ nghĩa phân lập,
-
16:41 - 16:43khủng bố, nếu bạn muốn gọi chúng như thế,
-
16:43 - 16:46dân tộc không phải chính phủ
hay quốc gia thông thường. -
16:46 - 16:49Đó là tình trạng của thế giới hiện nay.
-
16:49 - 16:51Khi tôi nhận ra điều đó,
-
16:51 - 16:54và nhìn lại quãng thời gian mình
ở Hội Đồng Bảo An -
16:54 - 16:56và những gì diễn ra ở Kosovo,
-
16:56 - 16:58tôi nhận ra rằng thường thì
-
16:58 - 17:00những người bị tác động trực tiếp
-
17:00 - 17:02bởi những gì chúng tôi làm
tại hội đồng -
17:02 - 17:04thực sự chẳng ở đây, họ chẳng được mời tới
-
17:04 - 17:06để đưa ra ý kiến cho Hội Đồng Bảo An,
-
17:06 - 17:08Tôi nghĩ rằng, điều đó là sai lầm.
-
17:08 - 17:10Phải có biện pháp nào để giải quyết.
-
17:10 - 17:13Và tôi bắt đầu với biện pháp truyền thống.
-
17:13 - 17:15Tôi và đồng nghiệp tại NNGDL
-
17:15 - 17:17lòng vòng tại Hội Đồng Bảo An.
-
17:17 - 17:19Chúng tôi tới 70 quốc gia thành viên --
-
17:19 - 17:21Kazakhstan, Ethiopia, Isreal --
-
17:21 - 17:23chúng tôi tới gặp mọi nơi --
-
17:23 - 17:25tổng thư ký, tất cả họ,
-
17:25 - 17:27và nói rằng, "Tất cả sai rồi.
-
17:27 - 17:29Thật tồi tệ khi ngài không tham vấn họ.
-
17:29 - 17:31Các ngài phải thành lập một hệ thống
-
17:31 - 17:33để mời những người Kosovo kia
-
17:33 - 17:35tới và nói với các ngài những gì họ nghĩ.
-
17:35 - 17:37Điều đó cũng cho phép các ngài nói nữa.
-
17:37 - 17:39Điều đó thật tuyệt vời để trao đổi.
-
17:39 - 17:42Các ngài có thể thực sự đưa
ý kiến mọi người vào mỗi quyết định -
17:42 - 17:44để quyết định ấy hiệu quả và lâu bền hơn."
-
17:47 - 17:49Siêu logic, bạn nghĩ như vậy chứ.
-
17:49 - 17:51Logic đến kinh ngạc. Rõ ràng, ai cũng hiểu
-
17:51 - 17:54và dĩ nhiên, mọi người hiểu và
nói, "Được, dĩ nhiên, anh đúng. -
17:54 - 17:56Trở lại với chúng tôi
-
17:56 - 17:58trong vòng sáu tháng nữa."
-
17:58 - 18:01Và dĩ nhiên, chẳng gì xảy ra --
không ai làm gì cả. -
18:01 - 18:03Hội Đồng Bảo An làm việc của họ
-
18:03 - 18:05y hệt như cách họ làm ngày nay,
-
18:05 - 18:08y như cách họ làm X năm về trước,
-
18:08 - 18:11khi tôi ở đó cách đây 10 năm.
-
18:11 - 18:13Và khi chúng tôi nhận ra
-
18:13 - 18:15sai lầm cơ bản
-
18:15 - 18:17và suy nghĩ, chúng tôi phải làm gì đây.
-
18:17 - 18:19Và tôi nghĩ, tôi sẽ kiệt quệ
-
18:19 - 18:21nếu tôi dành quãng đời còn lại
-
18:21 - 18:23vận động cho những nội các nhếch nhác này
-
18:23 - 18:25để giúp họ điều thực sự cần làm.
-
18:25 - 18:27Và điều chúng tôi sẽ làm là
-
18:27 - 18:29là tự tổ chức những buổi gặp.
-
18:29 - 18:31Và bây giờ, Nhà Ngoại Giao Độc Lập
-
18:31 - 18:33đang trong tiến trình tổ chức các cuộc gặp
-
18:33 - 18:35giữa Hội Đồng Bảo An
-
18:35 - 18:37và các bên về những tranh chấp
-
18:37 - 18:40xuất hiện trong chương trình nghị sự
của Hội Đồng Bảo An. -
18:40 - 18:42Và chúng tôi sẽ đưa tới
-
18:42 - 18:45nhóm chống đối Darfuri,
-
18:45 - 18:48Bắc Cyprus và Nam Cyprus,
-
18:49 - 18:52nhóm nổi loạn Aceh,
-
18:52 - 18:54và một dãy dài kinh khủng
-
18:54 - 18:57những xung đột hỗn loạn khắp thế giới.
-
18:57 - 19:00Và chúng tôi sẽ cố gắng
đưa các bên tới New York -
19:00 - 19:02ngồi trong một căn phòng yên tĩnh
-
19:02 - 19:04trong không gian riêng tư không áp lực
-
19:04 - 19:06để thực sự giãi bày họ muốn gì
-
19:06 - 19:08với các thành viên của Hội Đồng Bảo An,
-
19:08 - 19:10và về phía các thành viên Hội Đồng Bảo An
-
19:10 - 19:12giúp họ bày tỏ quan điểm của họ.
-
19:12 - 19:14Và có những cuộc đối thoại,
-
19:14 - 19:16mà chưa từng diễn ra trước kia.
-
19:16 - 19:19Và dĩ nhiên, như đã miêu tả,
-
19:19 - 19:22với những ai biết về chính trị sẽ
ngán việc này kinh khủng, -
19:22 - 19:24tôi hoàn toàn đồng ý với bạn.
-
19:24 - 19:27Rủi ro thất bại rất cao,
-
19:27 - 19:29nhưng nhất định sẽ không xảy ra
-
19:29 - 19:32nếu chúng ta không cố làm nó xảy ra.
-
19:32 - 19:35Và quan điểm chính trị của tôi
đã cơ bản thay đổi -
19:35 - 19:37từ khi tôi làm ngoại giao đến tôi hôm nay,
-
19:37 - 19:40và tôi nghĩ những hệ quả đó là
vấn đề, không phải quá trình, -
19:40 - 19:43không phải nhờ công nghệ, thật nực cười
cũng không phải. -
19:43 - 19:45Thuyết giáo về công nghệ
-
19:45 - 19:48cho tất cả thành viên Twitter của
đoàn biểu tình Iran -
19:48 - 19:51đang là tù nhân chính trị tại Tehran,
-
19:51 - 19:53nơi Ahmadinejad cầm quyền.
-
19:53 - 19:56Công nghệ chẳng đưa lại
thay đổi chính trị tại Iran. -
19:57 - 20:00Bạn nhìn vào kết quả,
bạn phải tự nói với mình rằng, -
20:00 - 20:02"Tôi có thể làm gì để có được kết quả đó?"
-
20:02 - 20:05Đó là quan điểm chính trị của thế kỉ 21,
-
20:05 - 20:07nhưng bằng cách nào đó, NNGDL
-
20:07 - 20:10hiện thân cho những thiếu chặt chẽ,
những thay đổi, -
20:10 - 20:13những thứ đang diễn ra hàng ngày
trong chúng ta. -
20:14 - 20:16Đó là câu chuyện của tôi. Cám ơn.
- Title:
- Một nhà ngoại giao độc lập
- Speaker:
- Carne Ross
- Description:
-
Sau 15 năm làm việc tại Bộ ngoại giao Anh, Carne Ross trở thành một "nhà ngoại giao tự do", liều lĩnh thành lập một tổ chức phi lợi nhuận giúp những quốc gia nhỏ, đang phát triển và chưa được công nhận để có được tiếng nói trong quan hệ quốc tế. Tại hội nghị BIF-5, ông giới thiệu hình thức ngoại giao mới giúp những quốc gia nhỏ có thêm tiếng nói, giúp họ mở rộng những rào cản và giúp họ đón nhận sự tiến bộ.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 20:18
![]() |
TED Translators admin approved Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Michelle Nguyen accepted Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Michelle Nguyen edited Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Michelle Nguyen edited Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Minh Nhật Trịnh edited Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Minh Nhật Trịnh edited Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Hồng Khánh Lê declined Vietnamese subtitles for An independent diplomat | |
![]() |
Hồng Khánh Lê edited Vietnamese subtitles for An independent diplomat |