< Return to Video

I meyozun fazaları

  • 0:00 - 0:02
    Sonuncu videoda meyoz haqqında,
  • 0:02 - 0:04
    hətta daha dəqiq desək
    I meyoz və I profaza haqqında
  • 0:04 - 0:06
    danışmağa başladıq.
  • 0:06 - 0:09
    I profaza barədə bir qədər
    çox danışmış ola bilərik,
  • 0:09 - 0:11
    çünki burada çoxlu maraqlı şeylər
  • 0:11 - 0:13
    baş verir.
  • 0:13 - 0:15
    Mitozun profazasında olduğu
    kimi maraqlı şeylərlə rastladıq.
  • 0:15 - 0:19
    Məsələn nüvə qılafının itməsi və ya
  • 0:19 - 0:23
    itməyə başlaması, xromosomların
    spirallaşıb yoğunlaşaraq
  • 0:23 - 0:25
    mikroskop altında görülə
    bilən klassik formaya
  • 0:25 - 0:27
    keçməsi kimi maraqlı şeylər
    baş verir.
  • 0:27 - 0:29
    Lakin xüsusilə I meyoz və
    I profazada baş verən ən nadir
  • 0:29 - 0:33
    hadisələrdən biri xromosom
    krossinqoveri adlı
  • 0:33 - 0:35
    prosesin həyata keçməsidir.
  • 0:35 - 0:39
    Bu I meyozda həyata keçən
    olduqca adi bir prosesdir.
  • 0:39 - 0:43
    Proses səliqəli şəkildə gedir,
    yəni homoloji cütlərin
  • 0:43 - 0:47
    homoloji hissələri arasında
  • 0:47 - 0:51
    krossinqover gedir və
  • 0:51 - 0:54
    xromosomun bu hissələri
    eyni genləri kodlaşdırır.
  • 0:54 - 0:56
    Onlar eyni genin
    müxtəlif variantlarıdırlar.
  • 0:56 - 0:57
    Müxtəlif alellərə sahib ola bilərlər.
  • 0:57 - 1:00
    Bir daha onu qeyd edək ki,
  • 1:00 - 1:02
    cinsi çoxlama müxtəlifliyi artırır və
  • 1:02 - 1:05
    bu səliqəli bir şəkildə baş verir.
  • 1:05 - 1:07
    Gəlin meyoz , xüsusilə də,
    I meyoz barədə danışmağa
  • 1:07 - 1:10
    davam edək və növbəti fazanın
  • 1:10 - 1:12
    adını təxmin edə bilərsiniz.
  • 1:12 - 1:17
    Bu I metafazadır. O, mitozun
  • 1:18 - 1:22
    metafazası ilə bəzi oxşarlıqlara sahibdir.
  • 1:22 - 1:25
    I metafazada, icazə verin hüceyrəni
  • 1:26 - 1:30
    çəkim. Bu hüceyrə qılafıdır.
  • 1:30 - 1:32
    Burda eyni zamanda bölünmədə
    böyük
  • 1:32 - 1:35
    rol oynayan sentrosomlar var.
  • 1:35 - 1:38
    Nüvə qılafı yox olub. Mitozun
  • 1:38 - 1:42
    metafazasında olduğu kimi
  • 1:42 - 1:44
    meyozun metafazasında da
    xromosomlar
  • 1:44 - 1:48
    mərkəzdə bir xətt boyunca
    düzülməyə başlayırlar.
  • 1:48 - 1:50
    Gəlin bunu çəkək.
  • 1:50 - 1:53
    Burada biri duracaq.
  • 1:54 - 1:57
    Bir xromosomda iki bacı
    xromatid var və
  • 1:57 - 1:59
    xromosomda krossinqover gedir.
  • 1:59 - 2:01
    Buranı çəhrayı rəngdə edəcəm.
  • 2:01 - 2:01
    Tez-tez rəngləri dəyişmək
  • 2:01 - 2:03
    bir qədər vaxtımı aparacaq.
  • 2:03 - 2:06
    Sonra burda daha bir
    xromosom var. Onların
  • 2:06 - 2:08
    əksəriyyətini ananızdan
    alırsınız.
  • 2:08 - 2:09
    Bu hissədə bir balaca
  • 2:09 - 2:12
    xromosom krossinqoveri baş verib.
  • 2:12 - 2:14
    İcazə verin
  • 2:14 - 2:16
    bunu çəkim.
  • 2:16 - 2:17
    Burda atanızdan aldığınız
  • 2:17 - 2:19
    başqa bir xromosoma
  • 2:19 - 2:23
    rast gəlirik.
  • 2:24 - 2:27
    İkiləşdiyi üçün onun
    iki bacı xromatidi var.
  • 2:27 - 2:28
    Ananızdan aldığınız buradadır.
  • 2:28 - 2:30
    Xromosomların arasında gedən
    krossinqoveri sizə göstərəcəyəm.
  • 2:30 - 2:32
    Burda baş verməyə bilər.
  • 2:33 - 2:35
    Bəlkə də, burada homoloji
    xromosom yoxdur.
  • 2:35 - 2:37
    Deyək ki, bunlar qısadır.
  • 2:38 - 2:40
    Gəlin sentromerləri çəkim.
  • 2:41 - 2:43
    Sentromerləri göy rənglə
    çəkəcəm.
  • 2:43 - 2:47
    Bir neçə sentromer çəkdikdən
  • 2:47 - 2:49
    sonra onları bir-birindən
  • 2:49 - 2:51
    itələyərək ayırmağa başlayan
  • 2:51 - 2:54
    mikroborucuq çəkəcəm.
  • 2:54 - 2:59
    Həmçinin, onlar kinetoxorlar
    vasitəsilə xromosomlara
  • 2:59 - 3:02
    bu şəkildə birləşə bilirlər.
  • 3:02 - 3:05
    Bunlar mikroborucuqdur.
    İnsanlar bu birləşmə barədə
  • 3:05 - 3:07
    çox danışacaqlar. Onlar ətrafdakı
    strukturları hərəkət etdirə bilirlər.
  • 3:07 - 3:08
    Lakin mən bunun möhtəşəm
  • 3:08 - 3:11
    olduğunu düşünürəm.
    Baxın siz müxtəlif kimyəvi və
  • 3:11 - 3:13
    termodinamiki proseslər
    sayəsində xromosomu hüceyrənin
  • 3:13 - 3:18
    istənilən bir hissəsinə
  • 3:18 - 3:20
    apara bilən çoxlu zülal
    sintez edirsiniz.
  • 3:20 - 3:25
    Yəni demək istədiyim odur ki,
  • 3:25 - 3:27
    belə zülallar cinsi çoxalmada
    iştirak edən
  • 3:27 - 3:31
    qametləri də hərəkətə gətirə bilərlər.
  • 3:31 - 3:32
    Bu möhtəşəmdir
  • 3:32 - 3:37
    və o, milyard il davam edən
    təkamül prosesi nəticəsində
  • 3:38 - 3:41
    meydana çıxıb. Lakin onun
    ağıla sığmaz mürəkkəbliyi
  • 3:41 - 3:43
    hələ də, tam şəkildə
  • 3:43 - 3:44
    dərk olunmayıb.
  • 3:44 - 3:46
    Xromosomları hərəkətə
    gətirən hərəki zülallara
  • 3:46 - 3:51
    sahibsiniz və mikroborucuqlar
    maraqlı yolla
  • 3:51 - 3:54
    uzana və qısala bilir.
  • 3:54 - 3:56
    Həqiqətən də, valehedici proseslərdir.
  • 3:56 - 3:59
    Hər nəysə bütün bunlar
    I metafazada baş verir.
  • 3:59 - 4:01
    Sonra baş verənləri
    təxmin edə bilərsiniz.
  • 4:01 - 4:04
    I anafazaya
  • 4:04 - 4:07
    keçid edirik.
  • 4:07 - 4:08
    Bunu yazım.
  • 4:08 - 4:12
    Mitozun anafazasında
  • 4:12 - 4:15
    olduğu kimi burda da xromosomlar
  • 4:15 - 4:19
    qütblərə çəkilir, lakin bir
    vacib
  • 4:19 - 4:22
    fərq var ki, bunu mütləq
  • 4:22 - 4:24
    qeyd etməliyik.
  • 4:24 - 4:29
    Mitozda bacı xromatidlər
    qütblərə çəkilir.
  • 4:30 - 4:32
    Bacı xromatidlər qütblərə çəkilir və
  • 4:32 - 4:35
    onlardan iki qız xromosom əmələ gəlir.
  • 4:35 - 4:38
    I anafazada isə bu belə olmur.
  • 4:38 - 4:42
    I anafazada bacı xromatidlər
    yerlərində qalır.
  • 4:42 - 4:46
    Homoloji cütlər qütblərə çəkilir.
  • 4:46 - 4:47
    Bunu çəkim.
  • 4:48 - 4:50
    Deməli, homoloji xromosomlar
    qütblərə çəkilir.
  • 4:50 - 4:53
    İki bacı xromatid qütblərə çəkilmir.
  • 4:53 - 4:57
    Belə ki, xromosomun biri bu tərəfə,
  • 4:58 - 5:00
    digəri isə bu tərəfə çəkilir.
  • 5:00 - 5:03
  • 5:03 - 5:06
  • 5:06 - 5:09
  • 5:10 - 5:15
  • 5:15 - 5:16
  • 5:16 - 5:18
  • 5:18 - 5:20
  • 5:20 - 5:23
  • 5:23 - 5:25
  • 5:25 - 5:30
  • 5:32 - 5:35
  • 5:35 - 5:37
  • 5:37 - 5:39
  • 5:39 - 5:42
  • 5:42 - 5:44
  • 5:44 - 5:45
  • 5:45 - 5:49
  • 5:49 - 5:51
  • 5:51 - 5:52
  • 5:52 - 5:54
  • 5:54 - 5:57
  • 5:57 - 5:59
  • 5:59 - 6:01
  • 6:01 - 6:03
  • 6:03 - 6:04
  • 6:04 - 6:05
  • 6:05 - 6:10
  • 6:12 - 6:16
  • 6:16 - 6:19
  • 6:19 - 6:21
  • 6:21 - 6:22
  • 6:22 - 6:25
  • 6:25 - 6:30
  • 6:33 - 6:37
  • 6:37 - 6:40
  • 6:40 - 6:44
  • 6:44 - 6:47
  • 6:47 - 6:50
  • 6:50 - 6:52
  • 6:52 - 6:53
  • 6:53 - 6:58
  • 6:58 - 7:00
  • 7:00 - 7:03
  • 7:03 - 7:05
  • 7:05 - 7:10
  • 7:10 - 7:12
  • 7:12 - 7:17
  • 7:17 - 7:20
  • 7:20 - 7:22
  • 7:22 - 7:24
  • 7:24 - 7:28
  • 7:28 - 7:32
  • 7:32 - 7:35
  • 7:35 - 7:39
  • 7:39 - 7:41
  • 7:42 - 7:43
  • 7:43 - 7:46
  • 7:46 - 7:51
  • 7:52 - 7:54
  • 7:54 - 7:56
  • 7:56 - 7:58
  • 7:59 - 8:04
  • 8:04 - 8:07
  • 8:07 - 8:10
  • 8:10 - 8:12
  • 8:12 - 8:15
  • 8:15 - 8:17
  • 8:17 - 8:20
  • 8:21 - 8:22
  • 8:22 - 8:26
  • 8:26 - 8:31
  • 8:32 - 8:35
  • 8:35 - 8:38
  • 8:38 - 8:39
  • 8:39 - 8:43
  • 8:43 - 8:44
  • 8:44 - 8:48
  • 8:48 - 8:51
  • 8:51 - 8:56
  • 8:57 - 9:00
  • 9:00 - 9:05
  • 9:05 - 9:07
  • 9:07 - 9:09
  • 9:09 - 9:13
  • 9:13 - 9:15
  • 9:15 - 9:16
  • 9:16 - 9:20
  • 9:20 - 9:23
  • 9:23 - 9:25
  • 9:25 - 9:27
  • 9:27 - 9:29
  • 9:29 - 9:32
  • 9:32 - 9:34
  • 9:34 - 9:35
  • 9:35 - 9:37
  • 9:37 - 9:39
  • 9:39 - 9:42
Title:
I meyozun fazaları
Description:
more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
09:45

Azerbaijani subtitles

Revisions Compare revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.