< Return to Video

Peter Haas: Haiti'deki muhendislik faciası

  • 0:01 - 0:04
    Haiti'deki depremi Skype'ten öğrendim.
  • 0:04 - 0:07
    Eşim bana "O da ne? Deprem!"
  • 0:07 - 0:09
    diye bir mesaj gönderdi
  • 0:09 - 0:12
    ve hemen sonra 25 dakika süreyle ortadan kayboldu.
  • 0:13 - 0:16
    A.B.D.'deki binlerce kişinin hissettiği şey
  • 0:16 - 0:20
    25 dakika süren gerçek bir terör olayıydı.
  • 0:21 - 0:24
    Ben bir tsunaminin gelmesinden korkuyordum.
  • 0:24 - 0:26
    Benim göremediğim şey
  • 0:26 - 0:29
    Haiti'de daha büyük bir terörün olduğuydu
  • 0:29 - 0:32
    ve bu da deprem sonrasında binalarin çökmesiydi.
  • 0:32 - 0:34
    Hepimiz
  • 0:34 - 0:37
    Haiti'deki çökmüş binalarin resimlerini gördük.
  • 0:37 - 0:39
    Bunlar, eşimin
  • 0:39 - 0:41
    depremden birkaç gün sonra,
  • 0:41 - 0:44
    ben D.R. aracılığıyla ülkeye giderken çektiği resimler.
  • 0:45 - 0:47
    Burası ulusal binaları.
  • 0:47 - 0:50
    Beyaz Saray'ın karşılığı olan bina.
  • 0:50 - 0:53
    Burası en işlek zamanında
  • 0:53 - 0:56
    Karayipler'deki en büyük süpermarket.
  • 0:58 - 1:00
    Burası Hemşirelik Okulu.
  • 1:00 - 1:03
    300 öğrencisi var.
  • 1:04 - 1:06
    Hemen yanındaki ise
  • 1:06 - 1:09
    çok az hasar görmüş bir hastane.
  • 1:09 - 1:12
    Burası Ekenomi ve Finans Bakanlığı binası.
  • 1:15 - 1:17
    Haiti'deki depremde
  • 1:17 - 1:20
    çok sayıda can kaybı olduğunu
  • 1:20 - 1:22
    hepimiz duyduk,
  • 1:22 - 1:25
    ancak bütün bu kayıpların sebeplerinin
  • 1:25 - 1:28
    neler olduğunu yeterince öğrenemedik.
  • 1:28 - 1:30
    Binaların neden çöktüğünü
  • 1:30 - 1:33
    öğrenemedik.
  • 1:33 - 1:35
    Sonuçta,
  • 1:35 - 1:37
    bütün ülke çapında
  • 1:37 - 1:40
    220.000 kişiyi öldüren,
  • 1:40 - 1:43
    330.000 kişiyi yaralayan,
  • 1:43 - 1:48
    1,3 milyon kişiyi göçe zorlayan,
  • 1:49 - 1:51
    gıda ve
  • 1:51 - 1:53
    su kaynaklarını yok eden
  • 1:53 - 1:56
    deprem değil binalardı.
  • 1:56 - 2:01
    Bu olay, son birkaç on yıl içinde
  • 2:01 - 2:04
    görülen en büyük metropol faciasıdır.
  • 2:04 - 2:07
    Ve bu bir doğal afet değildi.
  • 2:07 - 2:10
    O bir mühendislik faciasıydı.
  • 2:10 - 2:12
    AIDG,
  • 2:12 - 2:14
    2007 yılından bu yana
  • 2:14 - 2:16
    Haiti'deki küçük ölçekli işletmelere
  • 2:16 - 2:18
    mühendislik ve işletme desteği sağlıyordu.
  • 2:18 - 2:22
    Depremden sonra, biz ülkeye
  • 2:22 - 2:24
    binalarin neden çöktüklerini tespit etmek,
  • 2:24 - 2:27
    neyin güvenli olup olmadığını incelemek için deprem mühendisleri getirmeye başladık.
  • 2:27 - 2:30
    Haiti'deki B.M. temsilcisi olan
  • 2:30 - 2:32
    MUNISTAH ile,
  • 2:32 - 2:34
    Ulaştırma Bakanlığı ile
  • 2:34 - 2:36
    farklı Sivil Toplum Örgütleriyle birlikte
  • 2:36 - 2:39
    1.500 üzerinde bina teftiş ettik.
  • 2:40 - 2:42
    Okulları ve
  • 2:42 - 2:44
    özel mülkleri inceledik.
  • 2:44 - 2:46
    Tıp merkezlerini ve
  • 2:46 - 2:48
    gıda depolarını kontrol ettik.
  • 2:48 - 2:50
    Hükümet binalarını inceledik.
  • 2:50 - 2:52
    Burası Adalet Bakanlığı.
  • 2:52 - 2:54
    Bu kapının arkasındaki yer
  • 2:54 - 2:57
    Ulusal Yargı Arşivleri.
  • 2:57 - 2:59
    Kapıda duran da Buffalo Üniversitesi
  • 2:59 - 3:01
    Disiplinlerarası Deprem Mühendisliği Araştırmaları Merkezi
  • 3:01 - 3:05
    direktörü
  • 3:05 - 3:08
    Andre Filitrault.
  • 3:08 - 3:10
    Arşivlerin emniyetli bir şekilde
  • 3:10 - 3:12
    kurtarılıp kurtarılamayacağını inceliyor.
  • 3:12 - 3:14
    Andre,
  • 3:14 - 3:16
    bu binaların aynı şekilde çöktüğünü
  • 3:16 - 3:19
    tekrar tekrar görünce,
  • 3:19 - 3:22
    burada yeni bir araştırmaya gerek olmadığını söyledi.
  • 3:22 - 3:25
    Burada yeni birşey yok.
  • 3:25 - 3:28
    Çökmeye sebep olan bölgeler hep aynı--
  • 3:28 - 3:31
    duvarlar ve kirişler sütunlara uygun bağlanmamış--
  • 3:31 - 3:34
    şuradaki binadan sarkan bir tavan --
  • 3:36 - 3:38
    dirsekli yapılar,
  • 3:38 - 3:40
    veya asimetrik yapılar,
  • 3:40 - 3:42
    şiddetli bir şekilde silkelenmiş ve çökmüş,
  • 3:44 - 3:46
    zayıf yapı malzemeleri,
  • 3:46 - 3:48
    yetersiz beton,
  • 3:48 - 3:51
    binalardaki yetersiz sıkıştırma
  • 3:52 - 3:54
    pürüzsüz demir çubuklar,
  • 3:54 - 3:57
    atmosfere açık bırakılan ve paslanmış olan demir çubuklar ...
  • 3:57 - 4:00
    Şimdi bütün bu sorunlara
  • 4:00 - 4:02
    bir çözüm var.
  • 4:02 - 4:05
    Uygun yapılaşma nasıl olur biliyoruz artık.
  • 4:05 - 4:08
    Bunun ispatı
  • 4:08 - 4:11
    yaklaşık bir ay kadar sonra,
  • 4:11 - 4:14
    8.8 büyüklüğünde bir deprem
  • 4:15 - 4:17
    Şili'yi vurduğunda ortaya çıktı.
  • 4:17 - 4:19
    7.0 ile kıyaslandığında
  • 4:19 - 4:21
    500 kat daha şiddetli
  • 4:21 - 4:24
    bir şekilde Port-au-Prince'i vurdu.
  • 4:24 - 4:26
    500 kat daha şiddetli olmasına rağmen
  • 4:26 - 4:29
    sadece 1000'in altında vaka ortaya çıktı.
  • 4:31 - 4:33
    Nüfus yoğunluğu bazında değerlendirildiğinde
  • 4:33 - 4:35
    Haiti depreminin verdiği hasarın
  • 4:35 - 4:38
    %1'i kadar bile değil.
  • 4:39 - 4:41
    Şili ile Haiti arasındaki
  • 4:41 - 4:44
    fark neydi?
  • 4:44 - 4:46
    Sismik standartlar
  • 4:46 - 4:49
    ve binaların bir bütün olarak davranmasını sağlayan
  • 4:49 - 4:51
    yığma yapılar,
  • 4:51 - 4:53
    duvarların ve kolonların
  • 4:53 - 4:55
    çatı ve tavanların
  • 4:55 - 4:58
    ayrı ayrı değil de
  • 4:58 - 5:02
    birbirini desteklemesi için birleştirildiği yapılar.
  • 5:03 - 5:06
    Şili'deki bu binayı görüyorsunuz,
  • 5:06 - 5:08
    ortadan bölünmüş
  • 5:08 - 5:11
    fakat parçalanıp beton yığınına dönüşmemiş.
  • 5:12 - 5:14
    Şilililer yıllardır
  • 5:14 - 5:16
    yığma yapılar inşa etmektedirler.
  • 5:17 - 5:21
    Şu anda AIDG, "KPFF Danışmanlık" ve
  • 5:21 - 5:23
    "İnsanlık İçin Mimari" kurumları ile
  • 5:23 - 5:26
    yığma yapı inşaası konusunda
  • 5:26 - 5:28
    Haiti'ye daha fazla eğitim vermek için çalışıyorlar.
  • 5:30 - 5:32
    Bu kişi Xantus Daniel.
  • 5:32 - 5:34
    O bir ustabaşı değil,
  • 5:34 - 5:37
    bizim eğitimlerimizden birine katılmış olan
  • 5:37 - 5:39
    sıradan bir inşaat işçisi.
  • 5:39 - 5:42
    En son çalıştığı yerde amiri ile birlikte çalışıyordu
  • 5:42 - 5:45
    ve kolonların uygunsuz döküldüğünü gördü.
  • 5:45 - 5:47
    Amirini kenara çekip, yığma yapılarda
  • 5:47 - 5:50
    malzemelerin nasıl yerleştirilmesi gerektiğini gösterdi.
  • 5:50 - 5:53
    Doğrusunu gösterdi ve "Bunu yanlış yapmamıza gerek yok,
  • 5:53 - 5:55
    bunu uygun bir biçimde yapmak
  • 5:55 - 5:58
    bize maliyeti artırmaz" dedi.
  • 5:58 - 6:00
    Ve binayı yeniden yaptılar.
  • 6:00 - 6:02
    Demir çubukları uygun biçimde bağladılar.
  • 6:02 - 6:04
    Kolonları uygun biçimde döktüler.
  • 6:04 - 6:06
    Ve böylece bina daha güvenli olacak hale geldi.
  • 6:06 - 6:08
    Ve bundan sonra
  • 6:08 - 6:10
    yapacakları her bina
  • 6:10 - 6:12
    güvenli olacaktır.
  • 6:13 - 6:15
    Bu binaları güvenli hale getirmek
  • 6:15 - 6:18
    kanunla değil,
  • 6:18 - 6:20
    duvarcılara ulaşmak ve
  • 6:20 - 6:23
    onlara uygun teknikleri
  • 6:23 - 6:26
    öğretmekle olacaktır.
  • 6:28 - 6:30
    Şu anda bunu yapan birçok grup var.
  • 6:30 - 6:32
    Şuradaki ceketli arkadaşımızın adı
  • 6:32 - 6:34
    Craig Toten.
  • 6:34 - 6:36
    Kendisi, bu işleri yapanlara
  • 6:36 - 6:39
    belgeler sağlamak için çok uğraştı.
  • 6:40 - 6:42
    "Yenilenmiş Haiti" aracılığıyla,
  • 6:42 - 6:45
    "Değişimi İnşa Et", "İnsanlık İçin Mimari" ve
  • 6:45 - 6:47
    AIDG aracılığıyla
  • 6:47 - 6:49
    ülke çapında
  • 6:49 - 6:52
    30-40 bin duvarcıya
  • 6:52 - 6:55
    ulaşmak ve
  • 6:55 - 6:57
    bir "uygun binalar yapma hareketi"
  • 6:57 - 7:00
    başlatmak mümkün.
  • 7:02 - 7:04
    Eğer elbirliği ile
  • 7:04 - 7:06
    bu kişilere ulaşılabilirse
  • 7:06 - 7:09
    bu yöntem oldukça düşük maliyetli.
  • 7:09 - 7:13
    Binaları yeniden yapmak için milyarlarca dolar harcamaktansa
  • 7:13 - 7:15
    hayatları boyunca inşa edecekleri
  • 7:15 - 7:17
    herbir ev için sadece birkaç dolar masraf ile
  • 7:17 - 7:20
    duvarcıları eğitebilirsiniz.
  • 7:22 - 7:24
    Sonuç olarak, Haiti'yi yeniden inşa etmenin
  • 7:24 - 7:26
    iki yolu var:
  • 7:26 - 7:28
    Üstteki yöntem
  • 7:28 - 7:31
    Haiti'nin yıllardır kullandığı,
  • 7:31 - 7:33
    çökecek kadar
  • 7:33 - 7:35
    güçsüz yapılar
  • 7:35 - 7:37
    ortaya çıkartan yöntem.
  • 7:37 - 7:40
    Aşağıdaki yöntem ise
  • 7:40 - 7:42
    duvarların birleştiği,
  • 7:42 - 7:44
    binanın simetrik yapılandırıldığı ve
  • 7:44 - 7:47
    depreme dayanıklı olan "yığma yapı" yöntemi.
  • 7:47 - 7:49
    Unutmayalım ki afetlere rağmen,
  • 7:49 - 7:52
    gelecek kuşaklar için
  • 7:52 - 7:54
    daha iyi evler yapma
  • 7:54 - 7:56
    fırsatımız var.
  • 7:56 - 7:59
    Böyle yapalım ki
  • 7:59 - 8:01
    bir sonraki deprem için "bu bir afet,
  • 8:01 - 8:03
    bir trajedi değil" diyebilelim.
  • 8:04 - 8:08
    İzleyicilerin alkışları
Title:
Peter Haas: Haiti'deki muhendislik faciası
Speaker:
Peter Haas
Description:

TED uyesi Peter Haas "Haiti'deki doğal bir afet değildi" diyor: "O bir mühendislik faciasıydı." Ülke, Ocak ayındaki ölümcül depremden sonra yaralarını sarmaya çalışırken, acaba eski ve uygunsuz yapılar başka bir bombanın zamanını çalıştırıyor olabilir mi? Haas's Grubu, AIDG, her tuğlası sağlam bir ülke inşa etmek için Haiti'deki inşaat sektörüne modern bina inşaası ve mühendislik faaliyetleri öğretmek için yardımcı olmaya çalışıyor.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
08:09
Cevat Erisken added a translation

Turkish subtitles

Revisions