< Return to Video

Kiedy mama lub tata nie czują się dobrze | Stefania Buoni | TEDxNapoli

  • 0:07 - 0:09
    Co oznacza bycie "młodym opiekunem"?
  • 0:10 - 0:12
    Gdy ktoś, kogo kochamy, zaczyna chorować,
  • 0:13 - 0:17
    cała nasza uwaga poświęca się tej osobie,
    jego czy jej potrzebom.
  • 0:17 - 0:23
    Ale co w przypadku, gdy tą osobą
    jest mama lub tata?
  • 0:23 - 0:30
    Co dzieje się z tobą, gdy jesteś
    ciągle jeszcze dzieckiem lub nastolatkiem,
  • 0:30 - 0:33
    i rodzic choruje?
  • 0:33 - 0:38
    Będąc nastolatką, nie miałam pojęcia,
    że jestem "młodym opiekunem".
  • 0:38 - 0:41
    Tak jak wszyscy, chodziłam do szkoły,
    bawiłam się z przyjaciółmi.
  • 0:42 - 0:45
    Ale co kryje się za tymi wspomnieniami,
    coś, czego nikt nie widział?
  • 0:47 - 0:49
    Zanim opowiem wam
    o ukrytej pod powierzchnią górze lodowej,
  • 0:51 - 0:55
    chcę zrobić krok wstecz
    i zacząć od początku.
  • 0:55 - 0:59
    Gdybym spytała was, co się zmieniło,
    a co pozostało takie samo,
  • 1:00 - 1:04
    odpowiedzielibyście zapewne, że poza
    wiekiem, widać, że nadal kocham psy
  • 1:04 - 1:06
    oraz zmieniłam fryzurę.
  • 1:06 - 1:09
    Ale co pozostaje niewidzialne
    na tych zdjęciach?
  • 1:09 - 1:13
    Jak wyglądała moja podróż
    od dziecka, które widzicie na środku
  • 1:13 - 1:15
    do dorosłego, którym jestem teraz,
  • 1:15 - 1:18
    poprzez nastoletnią mnie,
    którą widzicie po lewej?
  • 1:19 - 1:22
    Niespodziewanie w moją rodzinę
    uderzyło tsunami.
  • 1:22 - 1:26
    Tsunami, które stopniowo wzbierało,
    aż całkowicie nas zniszczyło.
  • 1:27 - 1:30
    Tsunami, które nazywa się
    problemy zdrowotne.
  • 1:30 - 1:33
    I kiedy uderza ono
    w jedno lub oboje rodziców,
  • 1:33 - 1:35
    a wy nadal jesteście dzieckiem
    lub nastolatkami,
  • 1:35 - 1:37
    którzy są od nich zależni.
  • 1:37 - 1:39
    Sytuacja staje się bardzo ciężka.
  • 1:41 - 1:44
    A co, jeśli powiem wam,
    że ten problem zdrowotny,
  • 1:44 - 1:46
    to problem psychiczny?
  • 1:48 - 1:52
    Natłok uczuć córki czy syna może stać się
    niesamowicie ciężki do zniesienia
  • 1:52 - 1:57
    i składać się z poczucia winy,
    lęku, złości, smutku,
  • 1:57 - 2:00
    kłębku zmiennych emocji:
    miłości i nienawiści,
  • 2:00 - 2:04
    ciągłego uczucia
    stąpania po kruchym lodzie,
  • 2:05 - 2:10
    nadmiaru obowiązków,
    trudności z koncentracją
  • 2:11 - 2:14
    i również wykonywania obowiązków domowych,
  • 2:14 - 2:17
    takich jak zakupy spożywcze,
    opieka nad młodszym rodzeństwem
  • 2:17 - 2:19
    czy rozmowa z doktorami
    i organizowanie terapii.
  • 2:20 - 2:22
    Albo bycie ofiarą przemocy,
  • 2:22 - 2:26
    być może z powodu
    dziwnego zachowania rodzica.
  • 2:27 - 2:33
    Ale dodatkowo pojawiają się
    groźne sytuacje,
  • 2:33 - 2:35
    na które nikt nigdy was nie przygotował.
  • 2:35 - 2:39
    Kiedy na przykład wasz rodzic
  • 2:39 - 2:42
    widzi lub słyszy rzeczy,
    które nie istnieją - psychoza.
  • 2:43 - 2:48
    Czy radzenie sobie z ekstremalnymi
    wahaniami nastroju, manią i depresją,
  • 2:48 - 2:50
    bez nikogo, kto mógłby
    was na to przygotować.
  • 2:50 - 2:55
    Czy nawet ujrzenie lub interweniowanie
    w próbie samobójstwa.
  • 2:56 - 3:01
    Ponadto musicie kontynuować
    codziennie życie,
  • 3:01 - 3:03
    chodzić do szkoły, uczyć się.
  • 3:03 - 3:07
    Jestem tutaj, bo na nasze ramiona
    zrzuca się dodatkowy ciężar:
  • 3:07 - 3:10
    to, że z nikim nie można
    o tym wszystkim pogadać.
  • 3:12 - 3:16
    Jeśli powiesz, że twoja mama lub tata
    ma fizyczny problem zdrowotny,
  • 3:16 - 3:19
    raka czy inną fizyczną chorobę,
  • 3:19 - 3:22
    nikt nie będzie ich o to obwiniać,
  • 3:22 - 3:25
    czy wierzyć, że są złymi rodzicami
    czy słabymi osobami.
  • 3:26 - 3:29
    Nikt nie będzie uważać cię
    za osobę genetycznie skłonną
  • 3:29 - 3:32
    i automatycznie narażoną
    na odziedziczenie tej samej choroby.
  • 3:33 - 3:38
    Lecz jeżeli powiesz, że mama
    czy tata cierpi na depresję,
  • 3:38 - 3:40
    zaburzenia dwubiegunowe czy schizofrenię,
  • 3:40 - 3:43
    czy, gdy nie ma diagnozy,
    ale po prostu opisujesz ich zachowanie
  • 3:43 - 3:46
    i powiesz, że coś jest z nimi nie tak,
  • 3:46 - 3:49
    reakcja ludzi będzie zupełnie inna.
  • 3:50 - 3:52
    W dzisiejszych czasach nadal
  • 3:52 - 3:56
    choroby psychiczne i fizyczne
    nie są mierzone tą samą miarą.
  • 3:57 - 4:00
    Choroby psychiczne
    wciąż nie są traktowane jako coś,
  • 4:00 - 4:02
    co może przytrafić się każdemu.
  • 4:02 - 4:05
    A to powoduje opóźnienie
    w zrozumieniu tego, co dzieje się
  • 4:05 - 4:07
    z nami oraz osobami, które kochamy,
  • 4:07 - 4:10
    zwlekanie z prośbą o pomoc
    i późniejsze do niej dotarcie,
  • 4:10 - 4:11
    a często po prostu brak pomocy.
  • 4:12 - 4:17
    Dla ciebie, jako dziecka, ciężar staje się
    jeszcze trudniejszy do uniesienia.
  • 4:18 - 4:20
    Atmosfera, którą odczuwasz,
  • 4:20 - 4:23
    problemy z komunikacją
    w rodzinie oraz poza nią,
  • 4:23 - 4:26
    stygmatyzacja, uprzedzenia, wstyd,
  • 4:26 - 4:29
    mogą sprawić, że będziesz trzymać wszystko
    w sobie i nikomu nic nie powiesz.
  • 4:29 - 4:34
    Jednak samotność i milczenie
    są ogromnym ciężarem dla młodej osoby.
  • 4:34 - 4:37
    Jak ja poradziłam sobie z sytuacją?
  • 4:37 - 4:39
    Co kryje się za zdjęciami?
  • 4:39 - 4:41
    Za tym uśmiechem?
  • 4:42 - 4:45
    Automatycznie zaczęłam
    zakuwać się w zbroję,
  • 4:45 - 4:49
    za którą mogłam się skryć - zbroję z lodu,
  • 4:49 - 4:52
    która pozwoliła mi trzymać
    lęk, wściekłość i ból wewnątrz
  • 4:52 - 4:55
    żeby nie przytłoczyły mnie samej
    i ludzi wokoło mnie.
  • 4:55 - 4:58
    Zbroja pozwoliła mi
    robić to, co rówieśnicy,
  • 4:58 - 5:00
    ale w tym samym czasie sprawiła,
  • 5:00 - 5:03
    że czułam się od nich oddalona
    o całe lata świetlne.
  • 5:03 - 5:05
    Sprawiła, że dorosłam szybciej niż inni.
  • 5:06 - 5:10
    Był w tym też skrywane przeze mnie,
    nieme wołanie o pomoc.
  • 5:10 - 5:13
    Krzyk, który nigdy
    nie mógł się zwerbalizować
  • 5:13 - 5:16
    i o którego istnieniu
    nie wiedział nikt, nawet w szkole.
  • 5:18 - 5:22
    Kiedy na zbroi pojawiły się pierwsze rysy
    i zaczęłam się otwierać?
  • 5:22 - 5:26
    Kiedy, po raz pierwszy,
    dostrzegłam promyk światła?
  • 5:26 - 5:30
    Wciąż dobrze wspominam
    psycholog z poradni rodzinnej,
  • 5:30 - 5:33
    która stała się pierwszą zaufaną osobą
    poza moją rodziną,
  • 5:33 - 5:35
    przed którą mogłam się otworzyć
  • 5:35 - 5:38
    i która pomogła mi dostrzec,
    komu w swoim otoczeniu mogę zaufać
  • 5:38 - 5:41
    i, dzięki swoim kontaktom, znalazła osoby,
    które mogły mnie wesprzeć.
  • 5:41 - 5:44
    Ale prawdziwym przełomem było dla mnie
  • 5:44 - 5:50
    czytanie na forach internetowych historii
    córek i synów z innych krajów,
  • 5:50 - 5:53
    możliwe dzięki miłości do języków
    odziedziczonej po rodzicach.
  • 5:54 - 5:57
    Nasze historie, historie dzieci
    chorych psychicznie rodziców,
  • 5:57 - 5:59
    są zupełnie różne, wyjątkowe.
  • 5:59 - 6:02
    Jednak zaskakuje mnie,
    że wszyscy mamy coś wspólnego.
  • 6:02 - 6:05
    Wszyscy wierzymy, że jesteśmy sami.
  • 6:06 - 6:10
    Statystycznie, jest to niemożliwe!
    Są nas miliony.
  • 6:10 - 6:13
    Pomimo to przekonujemy samych siebie,
  • 6:13 - 6:17
    że nikt inny nie boryka się z tym,
    czego doświadczamy my.
  • 6:17 - 6:18
    Wiecie, dlaczego tak się dzieje?
  • 6:18 - 6:21
    Ponieważ nie rozmawiamy o historiach
    z naszego dzieciństwa.
  • 6:23 - 6:27
    Poprzez historie dzieci-aktywistów
  • 6:27 - 6:30
    z Australii, USA i Kanady,
  • 6:30 - 6:34
    nie tylko byłam w stanie nazwać
    emocje, które odczuwałam
  • 6:34 - 6:38
    i zrozumieć, że były normalną reakcją
    na to, co przeżywam.
  • 6:38 - 6:41
    Te historie pozwoliły mi też
    dostrzec pozytywne cechy,
  • 6:41 - 6:44
    które rozwinęłam,
    by poradzić sobie z sytuacją.
  • 6:45 - 6:49
    Po raz pierwszy poleciałam więc
    na inny kontynent, sama,
  • 6:49 - 6:53
    i poleciałam do Vancouver, w Kanadzie,
    udzielić wykładu na konferencji
  • 6:54 - 6:57
    i poznać te córki i synów,
    i z nimi porozmawiać.
  • 6:57 - 7:01
    Był to potężny,
    optymistyczny moment refleksji,
  • 7:01 - 7:04
    jako że mogłam zobaczyć w nich historię
    tego, co sama przeżyłam,
  • 7:04 - 7:05
    ale także tę jeszcze niespisaną.
  • 7:06 - 7:09
    Zobaczyłam w nich ból,
    lecz także szansę odkupienia,
  • 7:09 - 7:12
    przemiany bólu w nadzieję.
  • 7:12 - 7:17
    Zobaczyłam te pozytywne cechy:
    wytrzymałość, empatię, odwagę,
  • 7:17 - 7:19
    chęć wprowadzania zmian.
  • 7:19 - 7:21
    Nie dostrzegałam tego wszystkiego w sobie,
  • 7:21 - 7:24
    do momentu, gdy zobaczyłam to w innych
    i w końcu poczułam, że to też moje.
  • 7:24 - 7:27
    To spotkanie było darem, ogromnym darem,
  • 7:27 - 7:30
    które dodaje mi energii nawet teraz.
  • 7:30 - 7:33
    Był to dar, z którym chciałam wrócić
    do Włoch, do Europy,
  • 7:33 - 7:37
    by pomóc innym "zapomnianym dzieciom"
  • 7:37 - 7:40
    i zdjąć część ciężaru z ich ramion.
  • 7:41 - 7:44
    Moim życzeniem jest, by żadne dziecko,
    nastolatek czy młody dorosły
  • 7:45 - 7:47
    nie musiał czuć się samotnie,
    gdy jedno lub oboje rodziców
  • 7:47 - 7:50
    zapada na chorobę psychiczną.
  • 7:50 - 7:53
    Żeby to wielkie życzenie
    mogło się spełnić, potrzeba każdego z was,
  • 7:53 - 7:58
    bo jak inaczej mogę nie wrócić
  • 7:58 - 8:01
    do niesienia ciężaru całego świata
    na własnych ramionach?
  • 8:02 - 8:04
    Przenieśmy się do dzisiejszych czasów.
  • 8:04 - 8:07
    W roku 2017, razem z innymi
    włoskimi córkami i synami
  • 8:07 - 8:08
    oraz synami, Gaią, Carlo oraz Marco,
  • 8:08 - 8:11
    utworzyliśmy pierwszą
    włoską organizację nonprofit
  • 8:11 - 8:13
    stworzoną przez córki i synów,
  • 8:13 - 8:16
    by być głosem tych dzieci i nastolatków,
    którzy tego głosu nie mają.
  • 8:16 - 8:19
    Chcemy chronić naszych praw
    również w obrębie instytucji.
  • 8:19 - 8:23
    Stowarzyszenie nazywa się COMIP,
    "Children of Mentally Ill Parents",
  • 8:23 - 8:25
    "Dzieci Rodziców Chorych Psychicznie".
  • 8:25 - 8:27
    Rozpoczęliśmy projekt,
  • 8:27 - 8:30
    który nazywa się tak,
    jak miniprzewodnik, który napisałam,
  • 8:30 - 8:33
    i którego potrzebowałam,
    kiedy miałam piętnaście lat -
  • 8:33 - 8:37
    "Gdy mama i tata nie czują się dobrze:
  • 8:37 - 8:40
    Miniprzewodnik przetrwania dla dzieci
    chorych psychicznie rodziców".
  • 8:41 - 8:45
    Jest to oddolna inicjatywa,
    rozpoczęta poprzez datki w internecie,
  • 8:45 - 8:48
    z pomocą ludzi wokół mnie,
    z których część jest tutaj ze mną,
  • 8:48 - 8:51
    którzy wierzą w to samo marzenie
  • 8:51 - 8:54
    i dodają nam siły,
    by zacząć i mierzyć wysoko.
  • 8:54 - 8:59
    Projekt ten ma za ambitny cel
    przekazać kopię tego miniprzewodnika
  • 8:59 - 9:03
    do wszystkich bibliotek publicznych,
    szkół, poradni rodzinnych
  • 9:03 - 9:05
    oraz ośrodków pomocy
    psychicznej we Włoszech,
  • 9:05 - 9:09
    żeby żadne dziecko czy nastolatek
    nie czuło się pozostawiane samo sobie
  • 9:09 - 9:10
    czy tylko swojej rodzinie.
  • 9:10 - 9:13
    Zwłaszcza dzieci, których rodzice
    nie są świadomi choroby
  • 9:13 - 9:15
    i nie korzystają z leczenia.
  • 9:15 - 9:18
    Musimy myśleć również o tych dzieciach!
  • 9:18 - 9:20
    Długo byłam jednym z nich.
  • 9:21 - 9:24
    Kiedy zaczęłam planować ten projekt,
  • 9:24 - 9:27
    pomyślałam sobie: "Nigdy mi się nie uda,
    jak ja sobie z tym poradzę?"
  • 9:27 - 9:30
    Jednak pomału poprosiłam
    o pomoc ludzi wokół mnie.
  • 9:30 - 9:33
    Na przykład przewodników
    wycieczek krajobrazowych.
  • 9:34 - 9:37
    W dziesięć minut podczas wycieczki
    opowiadam swoją historię,
  • 9:37 - 9:39
    aby znaleźć ludzi w społeczeństwie,
  • 9:39 - 9:41
    którzy może nigdy tego nie doświadczyli,
  • 9:41 - 9:45
    ale chcieliby zostać
    naszymi "listonoszami zmian"
  • 9:45 - 9:48
    i dostarczyć kopię przewodnika,
    jako dar od COMIP,
  • 9:48 - 9:50
    do biblioteki publicznej w swoim mieście.
  • 9:50 - 9:53
    Udało nam się dotrzeć do wielu rejonów,
  • 9:53 - 9:55
    od Doliny Aosty do Sycylii i Sardynii.
  • 9:55 - 9:58
    Nie zamierzamy się zatrzymać,
    chcemy dotrzeć do wszystkich.
  • 9:58 - 10:01
    Naszym kolejnym życzeniem jest
    wzbudzić świadomość w instytucjach
  • 10:01 - 10:05
    i sprawić, by robiły więcej
    dla nas i społeczeństwa
  • 10:05 - 10:08
    oraz zainwestowały w zdrowie psychiczne.
  • 10:08 - 10:11
    Kolejnym ogromnym marzeniem,
    które już teraz realizujemy,
  • 10:11 - 10:15
    jest odwiedzanie szkół,
    rozmowa z uczniami, młodymi ludźmi.
  • 10:15 - 10:18
    Nie tylko "młodymi opiekunami",
    ale z wszystkimi.
  • 10:18 - 10:21
    Chcemy, by mieli podstawy,
  • 10:21 - 10:24
    by radzić sobie z emocjami,
    zarówno pozytywnymi jak i negatywnymi,
  • 10:24 - 10:27
    mieć narzędzia do stawienia czoła
    życiowym wyzwaniom,
  • 10:27 - 10:29
    zanim sytuacja stanie się za ciężka.
  • 10:30 - 10:31
    By ratować życie.
  • 10:33 - 10:37
    Przed nami długa i trudna droga,
  • 10:37 - 10:40
    ale jeżeli istnieje jedna rzecz,
    której mogę być pewna,
  • 10:42 - 10:44
    to to, że jedną z pozytywnych cech,
  • 10:44 - 10:47
    którą mamy my, córki i synowie
    psychicznie chorych rodziców,
  • 10:47 - 10:50
    jest chęć zmian.
  • 10:50 - 10:53
    Dlatego właśnie wiem,
    że ta dziewczyna sprawi,
  • 10:53 - 10:56
    że jej marzenia się ziszczą,
    również dzięki waszej pomocy.
  • 10:56 - 10:59
    Jeżeli ta historia
    was uderzyła, poruszyła,
  • 10:59 - 11:02
    porozmawiajcie o niej, opowiedzcie ją
    swoim przyjaciołom, znajomym.
  • 11:03 - 11:06
    Otwórzmy im te niewielkie drzwi,
    które dla nas nie były otwarte.
  • 11:06 - 11:08
    Wpuśćmy światło!
  • 11:08 - 11:09
    Dziękuję.
  • 11:09 - 11:16
    (OKLASKI)
Title:
Kiedy mama lub tata nie czują się dobrze | Stefania Buoni | TEDxNapoli
Description:

Co oznacza bycie „młodym opiekunem”? Co dzieje się, gdy jeden z twoich rodziców ma problemy zdrowotne, a ty nadal jesteś tylko dzieckiem lub nastolatkiem? Co w przypadku, gdy są to problemy psychiczne?

Prelegentka, aktywistka, to przewodnicząca oraz współzałożycielka „COMIP - CHILDREN OF MENTALLY ILL PARENTS”, pierwszej włoskiej organizacji nonprofit działającej na rzecz młodzieży, której rodzice chorują psychicznie – „zapomnianych dzieci”.

W 2018 roku, dzięki pomocy organizacji Cesvol Umbria-Terni, opublikowała „Kiedy mama lub tata nie czują się dobrze – miniporadnik przetrwania dla dzieci rodziców chorych psychicznie”, książkę, którą chciałaby mieć w rękach, gdy miała 15 lat, a której publikacja i dystrybucja była możliwa dzięki datkom w internecie.

W tym samym roku wraz z organizacją COMIP rozpoczęła projekt mający na celu zwiększenie świadomości i poszerzenie informacji o „młodych opiekunach” w szkołach w całych Włoszech.

more » « less
Video Language:
Italian
Team:
closed TED
Project:
TEDxTalks
Duration:
11:21

Polish subtitles

Revisions