Fosfolipidin quruluşu|Hüceyrələr|MCAT|Khan Academy

Hüceyrə membranında fosfolipidlərin hərtərəfli quruluşu haqqında öyrənin. Willaim Tsai-dən. Willaim Tsai tərəfindən yaradılıb.

Növbəti dərsə baxın: https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/cells/cell-membrane-overview/v/cell-membrane-overview-fluid-mosaic-model?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=mcat

Əvvəlki dərsə baxmamısınız? https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/cells/cell-membrane-overview/v/cell-membrane-introduction?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=mcat

Khan Academy-də MCAT: İrəli gedin və mətnə əsaslanmış sualları məşq edin.

Khan Academy haqqında:

Bu videoda biz hüceyrə

membranında olan fosfolipidlərin

quruluşunu dərindən araşdıracayıq.

Qısaca xatırladaq, fosfolipid

belə təsvir edilir.

Bunun polyar fosfat baş qrupu

və 2 yağ turşusu zənciri var.

Bütün bunlar qliserol onurğa sütunu
vasitəsi ilə bir yerdə saxlanılır.

Bu əslində nə deməkdir?

Molekul da daxil olmaqla bu şəkil
əslində nəyə bənzəyir?

Yaxşı, gəlin, birincisindən-
yağ turşusundan danışaq.

Xatırladaq ki, 2 yağ turşusu var,

2-ə vuraq.

Burada asılmış halda 2
quyruq görə bilərsiniz.

Belə ki, bizim yağ turşumuz
uzun bir karbon

zəncirinə birləşmiş karbon turşusudur.

Karbon turşumuz buna oxşardır.

Onun ikiqat rabitəli O və hidroksil qrupu
var.

Onun R-qrupu adlandırdığımız

həqiqətən də çox uzun karbon zənciri
var.

Növbəti olan bizim qliserol onurğa
sütunumuzdu

və qliserol çox sadə quruluşdur.

O buna bənzəyir.

Onun 3 hidroksil qrupuna -- spirt qrupuna

birləşən 3 karbonu var.

Hər fosfolipiddə təkcə bir qliserol var.

Ən sonuncusu bizim haqqında
danışdığımız, böyük polyar baş qrupu

olan fosfat qrupumuzdur.

Sizin düşündüyünüz
kimi fosfat

qrupunda bir fosfor və ona
birləşmiş

dörd oksigen var.

İndi, bütün bunlar bir yerə gəldikdə
əslində nəyə bənzəyir?

Vaxt xatirinə mən bütün
bunların birgə

şəklini əvvəlcədən çəkmişəm.

O buna bənzəyir.

Burada görə bilərsiniz ki, iki yağ
turşusu zənciri mürəkkəb efir

rabitəsi ilə fosfat qrupuna
birləşmiş qliserolla

mürəkkəb efir rabitəsi
vasitəsi ilə birləşib.

İndi siz görəcəksiniz ki, mənfi
oksigenlərdən biri

itir və hidroksil -- spirt qrupu

ilə əvəz olunur.

Bu narıncı rəngdə olandır.

Bu ona görədir ki, hüceyrəmizdə

fosfolipid buna bənzəyir.

Mənfi oksigen həqiqətəndə
oksigen qəbul edir

və spirt qrupuna çevrilir.

Buna bənzəyən bir fosfolipid molekulu

bizim hüceyrə membranımızda
həqiqətən də nadirdir və bunun

səbəbi budur ki, fosfolipidlər
baş verə bilər.

Səbəb budur ki, bu molekul

bir neçə fərqli molekullarla birləşib

müxtəlif fosfolipid dəstləri yaradır.

Vaxt xatirinə mən bu
molekulları qabaqcadan çəkmişəm

və əgər siz hüceyrə membranını
çox sevən tədqiqatçı deyilsinizsə,

sizin bunu əzbərdən
bilməyinizə ehtiyac

olmayacaq, çünki bu quruluşlar bir qədər

mürəkkəbdir.

Amma onların necə göründüyü

ilə tanış olmaq yaxşı olardı.

Belə ki, burada serin, kolin,
etanolamin, inositol

və qliserol var.

Siz fərqinə varacaqsınız ki, mən

bu xüsusi hidroksil qruplarını
narıncı rəngdə çəkmişəm

və bunun səbəbi budur ki,
serin, kolin və

digərlərindən bu narıncı rəngli
hidroksil qrupları fosfodiefir

rabitəsi adlandırdığımız quruluş
vasitəsi ilə fosfat

qrupumuza birləşir.

Bu əsl bir molekulda necə görünərdi?

Əgər serin həqiqətən də fosfolipidə

birləşsəydi, bu nəyə bənzəyərdi?

Yaxşı, biz başqa bir slayda keçid edirik,

çünki artıq boş yer bitib.

Siz görəcəksiniz ki, burada
əsl baş verə biləcək beş

fərqli fosfolipid var.

Burada fosfatidilserin, fosfatidilxolin,

fosfatidiletanolamin, fosfatidilinositol

və kardiolipin kimi də tanınan
difosfatidilqliserol var.

Görəcəksiniz ki, ən sonuncuda

ortadakı qliserola birləşən

2 fosfatidil p qrupu var.

Təkrar edirəm, əgər siz həqiqətən də
hüceyrə membranını

araşdırmırsınızsa, sizin

bu quruluşları əzbər bilməyinizə

ehtiyac yoxdur, amma bizim bilməli
olduğumuz budur ki, hüceyrə

membranımızda olan bu fosfolipidlər
həqiqətən də çox

müxtəlifdirlər və onların ala biləcəkləri
müxtəlif formalar var.

Hüceyrə membranımızı təşkil edən

fosfolipidlərə dərindən baxsaq,

onların hamısının membran boyu

səpələndiyini görəcəyik.

İndi biz ilk şəklimizə qayıdırıq.

Xatırladaq, bu bizim
qeyri-polyar hissəmizdi

və bu sarı rəngdə olan hissə polyardır.

Əgər biz fosfolipidin ümumi
təsvirini burda

çəkdiyimiz şəkil ilə uyğunlaşdırsaq,

bu tam olaraq buna bənzəyər.

Bu bizim polyar baş qrupumuzdur və

bizim burada 2 yağ turşumuz var.

Siz fikir verəcəksiniz ki,
qliserol qrupu

təsvir edilməyib, çünki o
hər şeyi bir yerdə saxlayır.

Qısa bir şey haqqında da
danışıb yekunlaşdıraq.

Belə ki, bizim buna bənzər
fosfolipidlərimiz var.

Bu R-qrupu adlandırılan uzun karbon

zəncirindən təşkil olunub.

Əksər hallarda başqa
karbonların da etdiyi

kimi bu karbonlar bir-biri ilə 2 qat

rabitə əmələ gətirir.

Yadda saxlayın ki, ikiqat rabitələr yalnız

sis və trans formada baş verir.

Kimyada sis rabitə o zaman olur ki,
bizim ikiqat rabitəli karbonumuz

və eyni tərəfdə olmaqla hər
bir tərəfdə karbonlarımız

var, trans rabitədə isə karbonlarımız

əks tərəflərdə olur.

Bunlar hidrogenlərdir.

Əgər biz bu hərtərəfli molekulu böyütsək,

transda bizim yağ turşumuz

buna bənzər-- xeyli düz olacaq.

Amma sisdə bükülmə yaranacaq,

çünki sis rabitəmizdəki
əyri ona bükülmə verir.

Hüceyrə membranının axıcılığından

danışsaq, bunun əslində
çox əhəmiyyəti var.

Bir sözlə, bizim fosfolipidlərimiz
3 vacib şeydən

təşkil edilib-- yağ turşuları,
qliserol və fosfat.

Əgər hərtərəfli bir molekul çəksək,

bu üçü buna bənzəyir.

Bundan başqa bu polyar fosfat qrupunda

müxtəlif molekul növləri ilə

birləşib hüceyrə membranımızı

təşkil edən müxtəlif fosfolipidlər

yaradan OH qrupu var.