-
Bu videoda biz hüceyrə
-
membranında olan fosfolipidlərin
-
quruluşunu dərindən araşdıracayıq.
-
Qısaca xatırladaq, fosfolipid
-
belə təsvir edilir.
-
Bunun polyar fosfat baş qrupu
-
və 2 yağ turşusu zənciri var.
-
Bütün bunlar qliserol onurğa sütunu
vasitəsi ilə bir yerdə saxlanılır.
-
Bu əslində nə deməkdir?
-
Molekul da daxil olmaqla bu şəkil
əslində nəyə bənzəyir?
-
Yaxşı, gəlin, birincisindən-
yağ turşusundan danışaq.
-
Xatırladaq ki, 2 yağ turşusu var,
-
2-ə vuraq.
-
Burada asılmış halda 2
quyruq görə bilərsiniz.
-
Belə ki, bizim yağ turşumuz
uzun bir karbon
-
zəncirinə birləşmiş karbon turşusudur.
-
Karbon turşumuz buna oxşardır.
-
Onun ikiqat rabitəli O və hidroksil qrupu
var.
-
Onun R-qrupu adlandırdığımız
-
həqiqətən də çox uzun karbon zənciri
var.
-
Növbəti olan bizim qliserol onurğa
sütunumuzdu
-
və qliserol çox sadə quruluşdur.
-
O buna bənzəyir.
-
Onun 3 hidroksil qrupuna -- spirt qrupuna
-
birləşən 3 karbonu var.
-
Hər fosfolipiddə təkcə bir qliserol var.
-
Ən sonuncusu bizim haqqında
danışdığımız, böyük polyar baş qrupu
-
olan fosfat qrupumuzdur.
-
Sizin düşündüyünüz
kimi fosfat
-
qrupunda bir fosfor və ona
birləşmiş
-
dörd oksigen var.
-
İndi, bütün bunlar bir yerə gəldikdə
əslində nəyə bənzəyir?
-
Vaxt xatirinə mən bütün
bunların birgə
-
şəklini əvvəlcədən çəkmişəm.
-
O buna bənzəyir.
-
Burada görə bilərsiniz ki, iki yağ
turşusu zənciri mürəkkəb efir
-
rabitəsi ilə fosfat qrupuna
birləşmiş qliserolla
-
mürəkkəb efir rabitəsi
vasitəsi ilə birləşib.
-
İndi siz görəcəksiniz ki, mənfi
oksigenlərdən biri
-
itir və hidroksil -- spirt qrupu
-
ilə əvəz olunur.
-
Bu narıncı rəngdə olandır.
-
Bu ona görədir ki, hüceyrəmizdə
-
fosfolipid buna bənzəyir.
-
Mənfi oksigen həqiqətəndə
oksigen qəbul edir
-
və spirt qrupuna çevrilir.
-
Buna bənzəyən bir fosfolipid molekulu
-
bizim hüceyrə membranımızda
həqiqətən də nadirdir və bunun
-
səbəbi budur ki, fosfolipidlər
baş verə bilər.
-
Səbəb budur ki, bu molekul
-
bir neçə fərqli molekullarla birləşib
-
müxtəlif fosfolipid dəstləri yaradır.
-
Vaxt xatirinə mən bu
molekulları qabaqcadan çəkmişəm
-
və əgər siz hüceyrə membranını
çox sevən tədqiqatçı deyilsinizsə,
-
sizin bunu əzbərdən
bilməyinizə ehtiyac
-
olmayacaq, çünki bu quruluşlar bir qədər
-
mürəkkəbdir.
-
Amma onların necə göründüyü
-
ilə tanış olmaq yaxşı olardı.
-
Belə ki, burada serin, kolin,
etanolamin, inositol
-
və qliserol var.
-
Siz fərqinə varacaqsınız ki, mən
-
bu xüsusi hidroksil qruplarını
narıncı rəngdə çəkmişəm
-
və bunun səbəbi budur ki,
serin, kolin və
-
digərlərindən bu narıncı rəngli
hidroksil qrupları fosfodiefir
-
rabitəsi adlandırdığımız quruluş
vasitəsi ilə fosfat
-
qrupumuza birləşir.
-
Bu əsl bir molekulda necə görünərdi?
-
Əgər serin həqiqətən də fosfolipidə
-
birləşsəydi, bu nəyə bənzəyərdi?
-
Yaxşı, biz başqa bir slayda keçid edirik,
-
çünki artıq boş yer bitib.
-
Siz görəcəksiniz ki, burada
əsl baş verə biləcək beş
-
fərqli fosfolipid var.
-
Burada fosfatidilserin, fosfatidilkolin,
-
fosfatidiletanolamin, fosfatidilinositol
-
və kardiolipin kimi də tanınan
difosfatidilqliserol var.
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-