Hepimiz Feminist Olmalıyız - Chimamanda Ngozi Adichie, TEDxEuston
-
0:15 - 0:19Kardeşim Chucks ve dostum Ike bir örgütün parçasıyız,
-
0:19 - 0:23bu yüzden gelmemi istediklerinde hayır
diyemedim. -
0:24 - 0:25Ama çok mutluyum.
-
0:25 - 0:27Afrika'yı önemseyen harika insanlar
burada, -
0:27 - 0:30çok mutlu ve gururluyum burada olduğum
için. -
0:30 - 0:34Bana bu dünyadaki en güzel, en harika
-
0:34 - 0:37kızın izleyiciler arasında olduğu ve
adının -
0:37 - 0:38Kamzia Adichie olduğu söylendi.
-
0:38 - 0:42Onun ayağa kalkmasını istiyorum.
O benim yeğenim! -
0:42 - 0:47(Alkış)
-
0:51 - 0:57Söze en yakın dostlarımdan, Okuloma'dan
bahsederek başlamak istiyorum. -
0:57 - 0:59Okuloma bizim mahallede yaşayan,
-
0:59 - 1:02bana ağabeyim gibi davranan biriydi.
-
1:02 - 1:06Bir çocuktan hoşlandığımda Okuloma'nın
fikrini alırdım. -
1:06 - 1:09Okuloma, Aralık 2005'te, Nijerya'da
gerçekleşen -
1:09 - 1:13Sosoliso uçak kazasında öldü.
-
1:13 - 1:16Neredeyse yedi sene önce.
-
1:16 - 1:22Okuloma birlikte gülebildiğim ve dürüstçe
konuşup tartışabildiğim bir insandı. -
1:22 - 1:25Bana feminist diyen ilk kişi de oydu.
-
1:26 - 1:2914 yaşlarımdayken Okuloma'nın evinde
tartışıyorduk. -
1:29 - 1:34Okuduğumuz kitaplardan edindiğimiz az
buçuk bilgilerle didişiyorduk. -
1:34 - 1:37Bu tartışmanın ne üzerine olduğunu tam
olarak hatırlamıyorum -
1:37 - 1:39ama şunu hatırlıyorum,
-
1:39 - 1:41ben durmadan konuşurken Okuloma bana bakıp
-
1:41 - 1:44"Biliyorsun değil mi, sen bir
feministsin" dedi. -
1:44 - 1:46Bu bir iltifat değildi.
-
1:47 - 1:50Öyle olmadığını ses tonundan anlamıştım,
-
1:50 - 1:53"Sen terörizm destekçisisin" der gibiydi.
-
1:53 - 1:55(Kahkahalar)
-
1:55 - 1:59"Feminist" kelimesinin anlamını tam olarak
bilmiyordum -
1:59 - 2:02ve Okuloma'nın da bilmediğimi bilmesini
istemiyordum, -
2:02 - 2:05bu yüzden üzerinde durmadım ve tartışmaya
devam ettim. -
2:05 - 2:08Eve gittiğimde ilk işim hemen sözlüğü açıp
-
2:08 - 2:11"feminist" kelimesinin anlamına bakmaktı.
-
2:11 - 2:15Bundan birkaç sene sonra, yaptığı diğer
her şeyin yanında karısını da döven -
2:15 - 2:18bir adam üzerine bir roman yazdım
-
2:18 - 2:20ve o adamın sonu pek güzel bitmiyordu.
-
2:21 - 2:23Nijerya'da romanımın tanıtımını yaparken
-
2:23 - 2:25iyi niyetli bir gazeteci gelip bana
-
2:25 - 2:28bir tavsiye vermek istediğini söyledi.
-
2:29 - 2:32Eminim buradaki bütün Nijeryalılar,
insanlarımızın -
2:32 - 2:35talep etmediğimiz tavsiyeler vermeye
-
2:35 - 2:38ne kadar meraklı olduklarına aşinadır.
-
2:40 - 2:43Bana insanların romanımı feminist
bulduklarını söyledi. -
2:43 - 2:45Bana verdiği tavsiye şuydu,
-
2:45 - 2:48konuşurken başını üzgün bir şekilde
sallayarak, -
2:48 - 2:51kendime asla feminist dememem
gerektiğini, çünkü -
2:51 - 2:55feministlerin koca bulamadıkları için
mutsuz olan kadınlar olduğunu söyledi. -
2:55 - 2:59(Kahkahalar)
-
3:00 - 3:03Bunun üzerine kendime "mutlu feminist"
demeye karar verdim. -
3:03 - 3:06Sonra Nijeryalı akademisyen bir kadın
bana -
3:06 - 3:09feminizmin Afrika kültürüne ait olmadığını
ve kendime -
3:09 - 3:11feminist dememin yalnızca "Batılı
kitaplar"ın -
3:11 - 3:14beni yozlaştırmasından
kaynaklandığını söyledi. -
3:14 - 3:17Bu beni çok güldürdü çünkü eskiden
yaptığım okumaların çoğu -
3:17 - 3:19kesinlikle feminist değildi.
-
3:19 - 3:22On altı yaşıma kadar yayımlanmış olan
bütün Mills ve -
3:22 - 3:24Boon romanlarını okumuştum.
-
3:24 - 3:26"Feminist klasikler" denilen bu kitapları
-
3:26 - 3:29ne zaman okumaya çalışsam sıkılıyordum
-
3:29 - 3:31ve bitirmekte zorlanıyordum.
-
3:31 - 3:33Ama yine de, feminizm Afrikalı olmadığı
için -
3:33 - 3:37bu kez kendime "mutlu Afrikalı feminist"
demeye karar verdim. -
3:38 - 3:42Bir noktada erkeklerden nefret etmeyen,
dudak parlatıcısını seven -
3:42 - 3:44ve erkekler için değil, kendi için
-
3:44 - 3:47topuklu ayakkabı giyen, mutlu ve Afrikalı
bir feministtim. -
3:48 - 3:50Tabii ki bunların çoğu şaka yollu ama
-
3:50 - 3:55çok ağır, olumsuz bir yükle yaşayan
feministler de var. -
3:55 - 3:57Erkeklerden nefret ediyorsun,
-
3:57 - 4:00sütyenlerden ve Afrika kültüründen
nefret ediyorsun, gibi. -
4:00 - 4:03Şimdi size çocukluğumdan bir hikaye
anlatacağım. -
4:03 - 4:05Ben ilkokuldayken,
-
4:05 - 4:09öğretmenim dönem başında sınıfa
bir test yapacağını -
4:09 - 4:13ve en yüksek puanı alan kişinin sınıf
başkanı olacağını söyledi. -
4:13 - 4:15Sınıf başkanı olmak çok önemliydi.
-
4:15 - 4:18Sınıf başkanı olduğunda
-
4:18 - 4:21gürültü yapanların isimlerini tahtaya
yazıyordun -
4:21 - 4:24ve bu bile tek başına büyük bir güçtü.
-
4:24 - 4:29Öğretmenim sınıf başkanına sınıfta
devriye gezerken -
4:29 - 4:33gürültü yapanlara karşı
bir de değnek veriyordu. -
4:33 - 4:37Tabii ki değneği kullanmak yasaktı
-
4:37 - 4:41ama bu dokuz yaşındaki benim için
heyecan verici bir umuttu. -
4:41 - 4:43Sınıf başkanı olmayı çok istiyordum.
-
4:43 - 4:46Testte de en yüksek puanı ben aldım.
-
4:46 - 4:50Ama öğretmenim sınıf başkanının erkek
olması gerektiğini söyledi. -
4:50 - 4:54Bunu netleştirmeyi unutmuş olmalıydı
çünkü ona göre sonuç en başından... belliydi. -
4:54 - 4:57(Kahkahalar)
-
4:57 - 5:00Bir erkek en yüksek ikinci puanı almıştı
-
5:00 - 5:02ve o sınıf başkanı olacaktı.
-
5:03 - 5:05İşin ilginç yanı,
-
5:05 - 5:08bu çocuk tatlı, nazik bir ruha sahipti
-
5:08 - 5:12ve değnekle sınıfta gezmeye bir ilgisi
yoktu. -
5:12 - 5:16Bense bunu fazlasıyla istiyordum.
-
5:17 - 5:19Ama ben kızdım, o erkekti ve sonuçta
-
5:19 - 5:21o sınıf başkanı oldu.
-
5:21 - 5:24Bu olayı asla unutmadım.
-
5:24 - 5:27Sık sık benim için çok açık olan bir şeyin
başkaları -
5:27 - 5:30için de öyle olduğunu
varsayma hatasına düşüyorum. -
5:30 - 5:32Sevgili arkadaşım Louis'yi ele alalım.
-
5:32 - 5:34Louis çok parlak, yenilikçi bir adam
-
5:34 - 5:37ve bir gün sohbet ederken şöyle dedi:
-
5:37 - 5:41"Kadınlar için bazı şeylerin daha zor ve
farklı olduğunu düşünmüyorum. -
5:41 - 5:44Belki geçmişte öyleydi ama artık değil."
-
5:44 - 5:48Louis'nin böyle apaçık bir şeyi nasıl
göremediğini anlayamamıştım. -
5:48 - 5:52Sonra bir akşam, Lagos'ta, Louis ve
ben arkadaşlarımızla dışarı çıktık. -
5:52 - 5:55Lagos'a aşina olmayanlar için anlatayım,
-
5:55 - 5:58orada firmaların çıkışlarında gezinen
-
5:58 - 6:01enerjik adamlar size arabanızı park
etmeniz için -
6:01 - 6:05dramatik bir şekilde "yardım ediyorlar."
-
6:06 - 6:09O akşam bizi park alanında bulan adamın
-
6:09 - 6:13bazı teatral hareketlerinden çok
etkilenmiştim -
6:13 - 6:16ve giderken ona bahşiş bırakmaya karar
verdim. -
6:17 - 6:18Çantamı açtım,
-
6:18 - 6:20içini karıştırdım,
-
6:20 - 6:23kendi kazandığım paramı çantadan
çıkardım -
6:23 - 6:25ve adama verdim.
-
6:26 - 6:30Adam çok minnettar ve çok mutlu bir
şekilde -
6:30 - 6:32benden parayı aldı
-
6:32 - 6:34Louis'e döndü
-
6:34 - 6:36ve "Teşekkürler efendim!" dedi.
-
6:36 - 6:41(Kahkahalar)
-
6:41 - 6:45Louis şaşkın bir şekilde bana baktı
-
6:45 - 6:49ve "Ben ona para vermedim. Niye
bana teşekkür ediyor?" diye sordu. -
6:49 - 6:53Sonra Louis'nin anladığını gördüm.
-
6:53 - 6:56Adam, var olan bütün paramın kesinlikle
-
6:56 - 7:00Louis'den geldiğini düşünmüştü.
-
7:00 - 7:02Çünkü Louis bir erkek.
-
7:03 - 7:05Erkekler ve kadınlar farklı.
-
7:05 - 7:07Farklı hormonlarımız, farklı cinsel
organlarımız -
7:07 - 7:10ve farklı biyolojik becerilerimiz var.
-
7:10 - 7:13Kadınlar doğurabiliyor, erkekler
doğuramıyor. -
7:13 - 7:15En azından şimdilik.
-
7:16 - 7:20Erkekler testosteron hormonuyla fiziksel
olarak kadınlardan genellikle güçlüler. -
7:21 - 7:24Dünyadaki kadın nüfusu erkek nüfusundan
biraz daha fazla, -
7:24 - 7:27popülasyonun yaklaşık %52'si kadın.
-
7:27 - 7:31Ama gücün ve prestijli pozisyonların çoğu
erkeklerin elinde. -
7:31 - 7:34Nobel Barış Ödülü'nü kazanan Kenyalı
-
7:34 - 7:37Wangari Maathai bunu basitçe açıklamış:
-
7:37 - 7:41"Yukarıya çıktıkça kadın sayısı düşüyor."
-
7:42 - 7:46Yakın zamandaki ABD seçimlerinde her yerde
Lilly Ledbetter davasını duyuyorduk. -
7:46 - 7:50Bu aliterasyonlu ismi açtığımızda, davanın
-
7:50 - 7:53aynı işi yapan ve aynı nitelikte iki kişiden,
erkek olanın sırf erkek olduğu için -
7:53 - 7:58kadına göre daha fazla maaş alması hakkında
olduğunu görüyoruz. -
7:58 - 8:01Yani gerçek anlamıyla, dünyayı erkekler
yönetiyor -
8:01 - 8:05ve bunun bin yıl öncesinde bir anlamı
vardı -
8:05 - 8:08çünkü o zamanlar insanlar hayatta kalmak
için en gerekli -
8:08 - 8:12niteliğin fiziksel güç olduğu bir dünyada
yaşıyorlardı. -
8:12 - 8:17Fiziksel açıdan daha güçlü kişinin
liderlik olasılığı daha yüksekti -
8:17 - 8:21ve erkekler kadınlardan fiziksel olarak
genellikle daha güçlü. -
8:21 - 8:23Elbette bunun birçok istisnası var.
-
8:23 - 8:27Ama günümüzde son derece farklı bir
dünyada yaşıyoruz. -
8:28 - 8:32Artık liderlik olasılığı en yüksek kişi,
fiziksel açıdan en güçlü olan kişi değil. -
8:32 - 8:36Liderler artık daha yaratıcı, daha zeki
-
8:36 - 8:38daha yenilikçi olan kişiler
-
8:38 - 8:41ve bu nitelikler hormonlarla bağlantılı
değil. -
8:41 - 8:44Bir erkek, bir kadın kadar zeki,
-
8:44 - 8:46yaratıcı ve yenilikçi olabilir.
-
8:46 - 8:51Biz evrildik fakat toplumsal cinsiyet
konusundaki düşüncelerimiz evrilmedi. -
8:52 - 8:56Birkaç hafta önce en iyi Nijerya
otellerinden birinin lobisine gittim. -
8:56 - 8:59Otelin ismini vermeyi düşündüm ama bunu
sanırım yapmamalıyım. -
8:59 - 9:03Girişteki koruma beni durdurdu ve rahatsız
edici sorular sordu -
9:04 - 9:07çünkü hiç şüphe etmeden, tek başına otele
giden Nijeryalı bir kadının -
9:07 - 9:10ancak bir seks işçisi olabileceğini
düşünüyordu. -
9:11 - 9:12Bu arada,
-
9:12 - 9:15neden bu oteller görünürdeki arz yerine
-
9:15 - 9:19seks işçilerine olan talebe
odaklanmıyorlar? -
9:20 - 9:25Lagos'ta, birçok saygın bar ya da kulübe
tek başıma gidemiyorum. -
9:25 - 9:27Yalnız bir kadınsan izin vermiyorlar,
-
9:27 - 9:30yanında mutlaka bir erkeğin olması lazım.
-
9:30 - 9:33Ne zaman bir restorana yanımda bir erkekle
gitsem, -
9:33 - 9:36garson onu selamlıyor ve beni görmezden
geliyor. -
9:36 - 9:39Garsonlar onlara...
(Kahkahalar) -
9:39 - 9:42Burada bazı kadınlar "Evet! Bunu
düşünmüştüm!" diyorlar. -
9:42 - 9:45Garsonlar, onlara erkeklerin kadınlardan
-
9:45 - 9:48daha önemli olduğunu öğreten toplumun
ürünleri. -
9:48 - 9:51Kötü niyetli olmadıklarını biliyorum.
-
9:51 - 9:55Ama bunu biliyor olmak, durumun
hissettirdiklerini değiştirmiyor. -
9:55 - 9:58Beni her yok saydıklarında görünmez
hissediyorum. -
9:58 - 10:00Keyfim kaçıyor.
-
10:00 - 10:03Onlara bir erkek kadar insan olduğumu,
-
10:03 - 10:06tanınmaya değer olduğumu anlatmak
istiyorum. -
10:07 - 10:08Bunlar küçük şeyler
-
10:08 - 10:11ama bazen en çok bu küçük şeyler acıtır.
-
10:11 - 10:14Kısa bir süre önce Lagos'ta genç bir kadın
-
10:14 - 10:17olmak üzerine bir makale yazdım ve
-
10:17 - 10:21yayıncılar makalemi "çok öfkeli" buldular.
-
10:21 - 10:23Tabii ki öfkeli!
-
10:23 - 10:25(Kahkahalar)
-
10:27 - 10:29Ben öfkeliyim.
-
10:29 - 10:32Günümüzdeki toplumsal cinsiyet anlayışı
salt eşitsizlikten ibaret. -
10:32 - 10:33Hepimiz öfkeli olmalıyız.
-
10:33 - 10:37Öfke, olumlu değişimler yaratmak konusunda
uzun bir tarihe sahip -
10:37 - 10:40ama buna ek olarak, umutluyum da.
-
10:41 - 10:44Çünkü içtenlikle insanların olduklarından
daha da iyiye -
10:44 - 10:47gidecek becerileri olduğuna inanıyorum.
-
10:47 - 10:49Toplumsal cinsiyet dünyanın her yerinde
önemli -
10:49 - 10:53ama ben özellikle Nijerya ve genel olarak
Afrika'ya odaklanıyorum -
10:53 - 10:55çünkü buralar benim bildiğim
-
10:55 - 10:57ve yuvam olarak gördüğüm yerler.
-
10:57 - 11:00Bugün daha farklı, daha adil bir
-
11:00 - 11:02dünyanın hayalini kurup
-
11:02 - 11:06plan yapmaya başlamamızı talep ediyorum.
-
11:06 - 11:09Daha mutlu, daha kendileri olabilen
-
11:09 - 11:11erkeklerin ve kadınların olduğu bir dünya.
-
11:11 - 11:13Buna şuradan başlayalım:
-
11:13 - 11:15Kızlarımızı farklı şekilde
yetiştirmeliyiz. -
11:15 - 11:18Oğullarımızı da farklı şekilde
yetiştirmeliyiz. -
11:18 - 11:21Erkekleri yetiştirirken onlara büyük
hasar veriyoruz; -
11:21 - 11:24onların insanlıklarını bastırıyoruz.
-
11:25 - 11:27Erkekliği çok dar bir çerçevede
tanımlıyoruz. -
11:27 - 11:30Erkeklik çok sert, küçük bir kafes
-
11:30 - 11:33ve biz çocuklarımızı bu kafese koyuyoruz.
-
11:33 - 11:36Oğullarımıza korkudan korkmayı
öğretiyoruz. -
11:36 - 11:40Oğullarımıza zayıflıktan, hassasiyetten
korkmayı öğretiyoruz. -
11:41 - 11:43Onlara kendilerini maskelemeyi
öğretiyoruz, -
11:43 - 11:48çünkü Nijeryalı deyişiyle, "sert adam"
olmaları gerek! -
11:49 - 11:52Ortaokulda, aynı yaşlarda bir kız ve bir
erkek -
11:52 - 11:55ceplerinde aynı miktarda parayla dışarı
çıktıklarında -
11:55 - 12:02her zaman erkeğin, erkekliğini kanıtlaması
için hesabı ödemesi bekleniyor. -
12:02 - 12:04Buna rağmen neden erkeklerin ailelerinden
-
12:04 - 12:07para çaldıklarını sorguluyoruz.
-
12:08 - 12:11Ya erkekler ve kızlar, parayı erkeklikle
-
12:11 - 12:14ilişkilendirmeden yetiştirilselerdi?
-
12:14 - 12:18Ya buradaki tavır "Erkek dediğin
ısmarlamalı" değil de, -
12:18 - 12:21"Daha fazla parası olan ısmarlamalı"
olsaydı? -
12:21 - 12:24Elbette tarihten gelen avantajlarıyla
-
12:24 - 12:26erkekler günümüzde daha çok kazanıyorlar
-
12:26 - 12:28ama çocuklarımızı daha farklı
yetiştirirsek, -
12:28 - 12:31belki elli, belki yüz yıl sonra çocuklar
-
12:31 - 12:35erkekliklerini kanıtlama baskısı altında
yaşamayacak. -
12:35 - 12:39Erkeklere yaptığımız en kötü şeyse onlara
-
12:39 - 12:41sert olmaları gerektiğini hissettirmemiz.
-
12:41 - 12:45Bu yüzden çok kırılgan egoları var.
-
12:45 - 12:49Bir erkek ne kadar "sert adam" olmaya
zorlanırsa, -
12:50 - 12:52egosu da bir o kadar zayıf oluyor.
-
12:53 - 12:56Kızlara çok daha büyük bir kötülüğü,
onları -
12:56 - 13:00erkeklerin kırılgan egolarına hitap
etmeleri yönünde yetiştirerek yapıyoruz. -
13:01 - 13:04Onlara ezilmeyi, büzülmeyi öğretiyoruz.
-
13:04 - 13:06Onlara diyoruz ki,
-
13:06 - 13:09"Hırslı olabilirsin, ama fazla değil."
-
13:09 - 13:12"Başarılı olmayı hedeflemelisin, ama fazla
değil, -
13:12 - 13:15yoksa erkeklere tehdit oluşturursun."
-
13:15 - 13:18Bir erkekle ilişkinde ekmek kazanan kişi
sensen, -
13:18 - 13:20özellikle toplum içindeyken
-
13:20 - 13:24öyle değilmiş gibi davranmalısın, yoksa
onu "hafifletmiş" olursun. -
13:25 - 13:28Bu önermenin kendisini sorgularsak,
-
13:28 - 13:32bir kadının başarısı neden erkeğe tehdit
olarak görülüyor? -
13:32 - 13:35Ya bu kelimeyi kullanımdan kaldırırsak?
İngilizce'de "hafifletmek"ten -
13:35 - 13:40daha nefret ettiğim bir kelime olduğunu
sanmıyorum. -
13:41 - 13:44Bir tanıdığım, erkeklerin gözünü
korkutacağım diye -
13:44 - 13:47endişelenip endişelenmediğimi sormuştu.
-
13:47 - 13:49Hiç de endişelenmiyordum.
-
13:49 - 13:51Açıkçası hiçbir zaman endişelenmedim
-
13:51 - 13:54çünkü benden gözü korkacak bir erkek
-
13:54 - 13:57zaten ilgi alanıma giremez.
-
13:57 - 14:05(Kahkaha)
(Alkış) -
14:05 - 14:08Ama yine de bundan fazlasıyla etkilendim.
-
14:08 - 14:13Kadın olduğum için, evlenmeye çok hevesli
olmam bekleniyor. -
14:13 - 14:15Hayatımla ilgili bütün kararlarımı
evliliğin en önemli -
14:15 - 14:18şey olduğunu düşünerek almam bekleniyor.
-
14:18 - 14:20Evlilik güzel olabilir;
-
14:20 - 14:25keyif, sevgi ve karşılıklı destek için bir
kaynak olabilir. -
14:25 - 14:28Ama neden kızlara evliliği hedeflemelerini
öğretirken, -
14:28 - 14:31aynısını erkeklere de öğretmiyoruz?
-
14:31 - 14:34Evleneceği adamın gözünü korkutmamak
için evini -
14:34 - 14:37satmaya karar veren bir kadın tanıyorum.
-
14:38 - 14:41Nijerya'da yaşayan ve bekar olduğu hâlde
-
14:41 - 14:44konferanslara gittiği zaman, diğer
katılımcıların -
14:44 - 14:47kendisine "saygı duymalarını" istediği
-
14:47 - 14:50için alyans takan bir kadın tanıyorum.
-
14:50 - 14:53Ailelerinden, arkadaşlarından ve hatta
iş yerlerinden -
14:53 - 14:57gördükleri baskıdan dolayı çok kötü
seçimler yapmaya itilen -
14:57 - 14:59genç kadınlar tanıyorum.
-
14:59 - 15:02Toplumumuz belli bir yaşta evlenmeyen
kadına, bu duruma -
15:02 - 15:07derin ve kişisel bir başarısızlık olarak
bakmasını öğretiyor. -
15:07 - 15:10Bunun yanında, belli bir yaşta evlenmemiş
bir erkeğe baktığımızda, -
15:10 - 15:13henüz seçimini yapmaya hazır olmadığını
düşünüyoruz. -
15:13 - 15:15(Kahkahalar)
-
15:15 - 15:17Bizim için "Ama kadınlar
-
15:17 - 15:19bunların hepsini reddedebilir" demesi
kolay. -
15:19 - 15:21Fakat gerçek, bundan çok daha zor ve
karmaşık. -
15:21 - 15:23Hepimiz sosyal varlıklarız.
-
15:23 - 15:26Sosyalleşirken öğrendiklerimizi
içselleştiriyoruz. -
15:26 - 15:28Evlilik ve ilişkilerden bahsederken
-
15:28 - 15:31kullandığımız dil bile bunu gösteriyor.
-
15:31 - 15:34Evlilikten bahsederken, bir ortaklıktan
ziyade -
15:34 - 15:37sahiplik belirten bir dil
kullanıyoruz. -
15:37 - 15:40"Saygı" kelimesini genellikle kadından
-
15:40 - 15:43erkeğe yönelen bir şey gibi kullanıyoruz,
-
15:43 - 15:46erkekten kadına yönelen bir şey gibi
değil. -
15:46 - 15:49Nijerya'da kadın ve erkeklerin kullandığı,
-
15:49 - 15:51beni çok eğlendiren bir ifade var,
-
15:51 - 15:55"Bunu evliliğimin huzuru için yaptım."
-
15:55 - 15:57Bunu erkekler dediğinde,
-
15:57 - 16:00genellikle zaten yapmamaları gereken bir
şeyden bahsediyorlar. -
16:00 - 16:02(Kahkahalar)
-
16:02 - 16:04Bu kendi arkadaşlarıyla konuşurlarken
-
16:04 - 16:08hafif bezmiş bir ifadeyle söyledikleri bir
şey. -
16:08 - 16:11Bilirsin, ne kadar erkek olduklarını, ne
kadar istendiklerini, -
16:11 - 16:13ne kadar sevildiklerini gösteren bir
şey. -
16:13 - 16:16"Karım her gece kulübe gidemeyeceğimi
söyledi, ben de -
16:16 - 16:18evliliğimin huzuru için sadece hafta
sonları çıkıyorum." -
16:18 - 16:20(Kahkahalar)
-
16:20 - 16:24Bir kadın "Bunu evliliğimin huzuru için
yaptım" dediğindeyse, -
16:24 - 16:27genellikle ya bir meslekten, ya bir
hayalinden -
16:27 - 16:29ya da kariyerinden
-
16:29 - 16:31vazgeçmekten bahsediyor.
-
16:31 - 16:34Kadınlara ilişkilerde yapılması gerekenin
-
16:34 - 16:37fedakârlık olduğunu öğretiyoruz.
-
16:37 - 16:40Kızları, birbirlerini rakip görecek
şekilde yetiştiriyoruz, -
16:40 - 16:43meslekler ya da başarılar için değil - ki
bu bence iyi olabilirdi - -
16:43 - 16:45ama erkeklerin ilgisi için.
-
16:46 - 16:49Onlara erkeklerin olduğu gibi cinsel
-
16:49 - 16:51varlıklar olamayacaklarını öğretiyoruz.
-
16:51 - 16:55Oğullarımızın sevgililerinin olmasında
bir sakınca görmüyoruz. -
16:55 - 16:57Peki ya kızlarımızın sevgilileri?
Tanrı korusun. -
16:57 - 16:58(Kahkahalar)
-
16:58 - 17:00Elbette doğru zaman geldiğinde
-
17:00 - 17:04kızlarımızın ileride kocaları olacak
mükemmel erkekle gelmelerini bekliyoruz. -
17:04 - 17:06Kızları denetliyoruz,
-
17:06 - 17:08bekaretlerini övüyoruz
-
17:08 - 17:10ama bunu erkeklere yapmıyoruz.
-
17:10 - 17:13Bunun nasıl yürüdüğünü hep merak
etmişimdir, -
17:13 - 17:16çünkü...
(Kahkahalar) -
17:16 - 17:23(Alkış)
-
17:24 - 17:29Yani sonuçta bekaretini kaybetmek genelde
iki kişiyle olur... -
17:29 - 17:31Yakın zamanda bir genç kadın
-
17:31 - 17:33Nijerya'da bir üniversitede toplu tecavüze
uğradı. -
17:33 - 17:35Sanırım bazılarınız bunu duymuştur.
-
17:35 - 17:37Hem erkek hem kadın, birçok
-
17:37 - 17:38Nijeryalı gencin tepkisi
-
17:38 - 17:40şuna benzer şekildeydi:
-
17:40 - 17:43"Evet, tecavüz yanlış.
-
17:43 - 17:47Ama o kız dört erkekle bir odada ne
yapıyormuş ki?" -
17:47 - 17:52Bu korkunç tepkinin ne kadar insanlık dışı
olduğunu bir kenara bırakalım, -
17:52 - 17:57bu Nijeryalılar, kadını tabiatı gereği
suçlu görecek şekilde yetiştirildiler -
17:58 - 18:01ve erkeklerden beklentileri o kadar
düşük ki -
18:01 - 18:04erkeklerin kontrolsüz barbarlar olduğu
düşüncesi -
18:04 - 18:06bir şekilde kabul görüyor.
-
18:06 - 18:09Kızlara utancı öğretiyoruz.
-
18:09 - 18:12"Bacaklarını kapa",
"Kendini ört". -
18:12 - 18:14Onlara sadece kadın olarak doğdukları
için baştan -
18:14 - 18:16suçlularmış gibi hissettiriyoruz.
-
18:16 - 18:19Bunun sonucunda kızlarımız yetişkin
olduklarında -
18:19 - 18:21kendi arzularını göremiyorlar.
-
18:21 - 18:24Kendilerini susturan kadınlara
dönüşüyorlar. -
18:25 - 18:29Gerçekte ne düşündüklerini göremeyecek
hâle geliyorlar -
18:29 - 18:30ve büyüyorlar -
-
18:30 - 18:32ve bu onlara yaptığımız en kötü şey -
-
18:32 - 18:37rol yapmayı bir sanat formuna dönüştüren
kadınlar oluyorlar. -
18:37 - 18:43(Alkış)
-
18:43 - 18:46Ev işi yapmaktan nefret eden bir kadın
tanıyorum, -
18:46 - 18:47gerçekten nefret ediyor
-
18:47 - 18:50ama bunu seviyormuş gibi davranıyor
-
18:50 - 18:54çünkü ona "iyi eş materyali"ne sahip
olmak için Nijerya'da -
18:54 - 18:59denildiği gibi, "evcimen" olması gerektiği
öğretilmiş. -
19:00 - 19:01Sonrasında evlendi
-
19:01 - 19:03ve bir süre sonra kocasının ailesi,
-
19:03 - 19:06değiştiği için şikayet etmeye başladı.
-
19:07 - 19:08Aslında değişmemişti,
-
19:08 - 19:10sadece rol yapmaktan yorulmuştu.
-
19:11 - 19:13Toplumsal cinsiyetin asıl problemi
-
19:13 - 19:16nasıl insanlar olduğumuzu anlamak yerine
-
19:16 - 19:19nasıl olmamız gerektiğini buyurması.
-
19:20 - 19:22Eğer toplumsal cinsiyetin beklentileri
olmasaydı -
19:22 - 19:26ne kadar daha mutlu, daha özgür bireyler
-
19:26 - 19:29olabileceğimizi hayal edin.
-
19:29 - 19:34Kızlar ve erkekler biyolojik olarak inkâr
edilemeyecek şekilde farklılar -
19:34 - 19:37ama sosyalleşme süreci bu farklılıkları
abartıyor -
19:37 - 19:40ve bir kendini tamamlama sürecine
dönüşüyor. -
19:40 - 19:42Yemek yapmayı ele alalım.
-
19:42 - 19:46Günümüzde kadınlar genellikle
erkeklerden daha çok ev işi yapıyorlar, -
19:46 - 19:47yemek ve temizlik işleri,
-
19:47 - 19:49peki neden?
-
19:49 - 19:52Kadınlar yemek yapma geniyle mi
doğuyorlar? -
19:52 - 19:53(Kahkahalar)
-
19:53 - 19:57Yoksa bu seneler içinde yemek yapmayı
kural olarak gördüklerinden mi böyle? -
19:57 - 20:00Aslında belki de kadınlar yemek yapma
-
20:00 - 20:02geniyle doğuyorlar diyecektim, ama sonra
-
20:02 - 20:05bu süslü "şef" unvanını alan
-
20:05 - 20:08çoğu kişinin erkek olduğunu hatırladım.
-
20:09 - 20:12Büyük anneme hep hayranlık beslemişimdir,
-
20:12 - 20:13o harika bir kadındı
-
20:13 - 20:16ve ona büyürken erkeklerle aynı fırsatlar
-
20:16 - 20:19tanınsaydı neler yapabilirdi merak
ediyorum. -
20:19 - 20:22Büyük annemin zamanıyla kıyaslarsak,
değişen -
20:22 - 20:24ilkeler ve yasalar sayesinde kadınlar
-
20:24 - 20:27artık çok daha fazla imkâna sahip
-
20:27 - 20:28ve bunların her biri çok önemli.
-
20:28 - 20:32Ama daha da önemlisi bizim tavrımız,
bizim zihniyetimiz, -
20:32 - 20:35cinsiyet üzerine neyi değerli bulduğumuz
ve neye inandığımız. -
20:36 - 20:38Ya çocuklarımızı yetiştirirken, toplumsal
-
20:38 - 20:42cinsiyet yerine becerilerine odaklanırsak?
-
20:42 - 20:43Ya çocuklarımızı yetiştirirken,
-
20:43 - 20:47cinsiyet yerine ilgi alanlarına
odaklanırsak? -
20:47 - 20:50Bir aile tanıyorum. Okulda çok başarılı,
-
20:50 - 20:51sevimli, harika bir kızları
-
20:51 - 20:53ve bir de oğulları var.
-
20:53 - 20:56Oğulları acıktığında kızlarına "Hadi
kardeşine -
20:56 - 20:59Indomie noodle'ı hazırla" diyorlar.
-
20:59 - 21:03Kızın Indomie noodle'ı yapmaya özel bir
ilgisi yok -
21:03 - 21:06ama o bir kız ve bu yüzden yapmak zorunda.
-
21:06 - 21:07Peki ya biz ebeveynler,
-
21:07 - 21:08en başından
-
21:08 - 21:14hem oğlumuza hem de kızımıza Indomie
yapmayı öğretirsek? -
21:14 - 21:17Bu arada, yemek yapmak erkekler için
çok işe yarayan bir marifet. -
21:17 - 21:22Hiçbir zaman kendini besleyebilmek gibi
elzem bir beceriyi -
21:22 - 21:25başkasının ellerine bırakmanın
-
21:25 - 21:27mantığını anlayamadım.
-
21:27 - 21:32(Alkış)
-
21:32 - 21:36Eşiyle aynı diplomaya ve aynı mesleğe
sahip bir kadın tanıyorum. -
21:36 - 21:39İşten döndüklerinde, çoğu ev işini kendisi
yapıyor -
21:39 - 21:41ve bu birçok evlilikte böyle.
-
21:41 - 21:43Benim asıl dikkatimi çeken nokta şuydu,
-
21:43 - 21:46kocası ne zaman bebeğin bezini değiştirse,
-
21:46 - 21:48kocasına "Teşekkür ederim" diyordu.
-
21:49 - 21:54Peki ya kocasının bebeğiyle zaten
ilgilenmesi gerektiğini ve bunun gayet -
21:54 - 21:57normal ve doğal bir hareket olduğunu
düşünseydi? -
22:00 - 22:03Büyürken toplumsal cinsiyet hakkında
öğrendiğim ve içselleştirdiğim -
22:03 - 22:06bilgileri zihnimden silmeye çalışıyorum.
-
22:06 - 22:08Yine de bazen, cinsiyet beklentilerinin
karşısında -
22:08 - 22:11kendimi çok kırılgan hissediyorum.
-
22:11 - 22:14Akademideki ilk yazım dersimi
-
22:14 - 22:16vermeden önce çok endişeliydim.
-
22:16 - 22:19Öğreteceğim konularla alakalı bir endişem
yoktu çünkü fazlasıyla hazırdım -
22:19 - 22:21ve keyif aldığım bir konuyu öğretecektim.
-
22:21 - 22:24Endişem ne giyeceğim hakkındaydı.
-
22:25 - 22:27Ciddiye alınmak istiyordum.
-
22:28 - 22:30Bunu biliyordum çünkü kadın olduğum
-
22:30 - 22:33için değerimi en baştan kanıtlamam
gerekecekti. -
22:33 - 22:35Fazla kadınsı görünürsem ciddiye
-
22:35 - 22:38alınmayacağımdan korkuyordum.
-
22:38 - 22:42Dudak parlatıcımı sürmeyi ve eteğimi
giymeyi gerçekten istiyordum -
22:42 - 22:43ama yapmamaya karar verdim.
-
22:43 - 22:46Onun yerine son derece ciddi,
-
22:46 - 22:49erkeksi ve çok çirkin bir takım giydim.
-
22:50 - 22:53Üzücü bir gerçek var, dış görünüşte
-
22:53 - 22:55erkekleri standart olarak, norm
-
22:55 - 22:56olarak alıyoruz.
-
22:56 - 22:59Bir erkek iş görüşmesine gideceği zaman
-
22:59 - 23:00fazla erkeksi görüneceği ya da hafife
-
23:00 - 23:03alınacağı için endişelenmiyor.
-
23:03 - 23:06Bir kadın iş görüşmesine gideceği zamansa,
-
23:06 - 23:08fazla kadınsı görünmekten kaçınmak
-
23:08 - 23:10ve ciddiye alınıp alınmayacağı konusunda
-
23:10 - 23:13düşünmek zorunda.
-
23:14 - 23:17Keşke o gün o çirkin takımı giymeseydim
diyorum. -
23:17 - 23:20Sonradan onu dolabımdan attım bu arada.
-
23:21 - 23:26O gün, bugünkü gibi kendim olma cesaretini
gösterebilseydim -
23:26 - 23:29öğrencilerim anlattıklarımdan daha çok
faydalanabilirdi -
23:29 - 23:31çünkü çok daha rahat,
-
23:31 - 23:33tamamıyla ve dürüstçe kendim olurdum.
-
23:34 - 23:38O günden sonra, kadın oluşumdan ve
kadınsılığımdan dolayı -
23:38 - 23:40özür dilememeye karar verdim.
-
23:40 - 23:47(Alkış)
-
23:47 - 23:50Bütün kadınlığım içinde saygı görmek
istiyorum -
23:50 - 23:52çünkü bunu hak ediyorum.
-
23:52 - 23:55Toplumsal cinsiyet konuşulması kolay bir
konu değil. -
23:56 - 23:58Erkekler için de, kadınlar için de
-
23:58 - 24:01toplumsal cinsiyet konusunu açmak ani
tepkilere sebep olabiliyor. -
24:01 - 24:04Buradaki bazı insanların düşüncelerini
tahmin edebiliyorum -
24:04 - 24:07"Kadınlar, oldukları gibi?"
-
24:08 - 24:10Bazı erkekler de şöyle düşünüyorlar,
-
24:10 - 24:12"Tamam, bu ilginçti ama ben bu
-
24:12 - 24:15şekilde düşünmüyorum."
-
24:15 - 24:17Problemin bir kısmı da bu.
-
24:17 - 24:20Birçok erkek toplumsal cinsiyet üzerine
düşünmüyor -
24:20 - 24:22ya da bunu fark etmiyor
-
24:22 - 24:24ve bu cinsiyet sorununun bir parçası.
-
24:24 - 24:26Birçok erkeğe göre, arkadaşım Louis gibi,
-
24:26 - 24:29her şey gayet güzel.
-
24:29 - 24:32Birçok erkek bunu değiştirmek için hiçbir
şey yapmıyor. -
24:32 - 24:35Eğer bir erkeksen, yanında bir kadınla
restorana gittiğinde -
24:35 - 24:37garson yalnızca seni selamlıyor.
-
24:37 - 24:39Hiç garsona "Neden onu da böyle
-
24:39 - 24:42karşılamadın?" diye sormayı düşündün mü?
-
24:44 - 24:46Çünkü toplumsal cinsiyet...
-
24:46 - 24:54(Kahkahalar)
-
24:56 - 24:59Aslında bu konu üzerine çok daha uzun süre
konuşabiliriz. -
25:00 - 25:04Sonuç olarak toplumsal cinsiyet,
konuşulması rahatsızlık veren bir -
25:04 - 25:07konu olduğu için, bu konuyu kapamanın çok
kolay yolları var. -
25:07 - 25:09Bazı insanlar evrimsel biyolojiden ve
-
25:09 - 25:11maymunlardan bahsediyorlar,
-
25:11 - 25:15bilirsin, dişi maymunların erkek
maymunlara nasıl -
25:15 - 25:17boyun eğdikleri gibi şeyler.
-
25:17 - 25:19Sorun şu ki, biz maymun değiliz.
-
25:19 - 25:25(Kahkahalar)
(Alkış) -
25:25 - 25:30Maymunlar ağaçların üzerinde yaşıyorlar
ve kahvaltıda solucan yiyorlar -
25:30 - 25:32ama biz bunu yapmıyoruz.
-
25:32 - 25:33Bazı insanlar diyor ki,
-
25:33 - 25:36"Tamam ama hayat yoksul erkekler için de
zor." -
25:36 - 25:39Bu doğru.
-
25:39 - 25:41Ama bu şey değil...
(Kahkahalar) -
25:41 - 25:44Ama bu bizim konumuz değil ki.
-
25:46 - 25:49Toplumsal cinsiyet ve sınıf, baskının iki
ayrı formu. -
25:49 - 25:53Siyahi erkeklerle konuşarak, bu baskı
sistemlerinin -
25:53 - 25:55birbirlerinden ne kadar bihaber oldukları
-
25:55 - 25:58hakkında bayağı bir fikir sahibi oldum.
-
25:58 - 26:01Bir gün siyahi bir adamla toplumsal
cinsiyet üzerine -
26:01 - 26:03konuşuyorduk ve dedi ki
-
26:03 - 26:04"Neden her seferinde
-
26:04 - 26:07'bir kadın olarak tecrübem' demek
zorundasın? -
26:07 - 26:10Neden 'bir insan olarak tecrübem'
olamıyor?" -
26:11 - 26:13Bu adam deneyimlerinden sık sık
-
26:13 - 26:16"siyahi bir erkek olarak" bahseden bir
adamdı. -
26:18 - 26:20Cinsiyet önemli. Erkek ve kadınlar
-
26:20 - 26:22dünyayı farklı şekillerde deneyimliyorlar.
-
26:22 - 26:25Deneyimlerimizi, cinsiyetlerimiz
belirliyor. -
26:25 - 26:27Ama bunu değiştirebiliriz.
-
26:27 - 26:29Bazı insanlar şöyle diyor,
-
26:29 - 26:32"Ama kadınlar asıl güce sahip,
-
26:32 - 26:33'alttaki güce'."
-
26:33 - 26:36Nijeryalı olmayanlar için, alttaki güç;
'kendi cinselliğini -
26:36 - 26:42erkeklere istediğini yaptırmak için
kullanan kadın' gibi bir anlama geliyor. -
26:42 - 26:45Alttaki güç, gerçek bir güç değil.
-
26:48 - 26:50Alttaki güç, basitçe zaman zaman
-
26:50 - 26:54başka birilerinin gücünden faydalanan
kadın anlamına geliyor. -
26:56 - 26:58Öyleyse şunu soralım,
-
26:58 - 27:00söz konusu birileri mutsuz,
-
27:00 - 27:02hasta
-
27:02 - 27:04ya da iktidarsız olduğunda nasıl oluyor?
-
27:04 - 27:07(Kahkahalar)
-
27:08 - 27:10Bazıları da kadınların ikinci derece olmasının,
-
27:10 - 27:14kültürümüzün bir parçası olduğunu söylüyor
-
27:14 - 27:16fakat kültür sürekli değişiyor.
-
27:16 - 27:18On beş yaşlarında, Lagos'ta yaşayan güzel
-
27:18 - 27:20ikiz yeğenlerim var.
-
27:20 - 27:23Bundan yüz yıl önce doğmuş olsalardı
-
27:23 - 27:25ailelerinden alınıp öldürülürlerdi.
-
27:25 - 27:29Çünkü ikizleri öldürmek bizim kültürümüzün
bir parçasıydı. -
27:30 - 27:32Öyleyse kültürün anlamı ne?
-
27:32 - 27:35Tabii ki süslü, danslı kısımları da var...
-
27:35 - 27:40Ama ayrıca, kültür insanların korunması ve
devamlılığı için gerekli. -
27:40 - 27:41Benim ailemde,
-
27:41 - 27:45kim olduğumuzla en çok ilgilenen çocuk
benim. -
27:45 - 27:46Geleneklerimizi,
-
27:46 - 27:48atalarımızın nereden geldiklerini merak
ediyorum. -
27:48 - 27:51Erkek kardeşlerim benim kadar ilgili
değiller. -
27:51 - 27:53Yine de ben katılamıyorum.
-
27:53 - 27:55Toplantılarına gidemiyorum.
-
27:55 - 27:57Söz hakkım yok,
-
27:57 - 27:59çünkü ben bir kadınım.
-
27:59 - 28:01İnsanları kültür oluşturmaz,
-
28:01 - 28:03insanlar kültürü oluşturur.
-
28:04 - 28:05Yani gerçekten -
-
28:05 - 28:09(Alkış)
-
28:09 - 28:13Yani gerçekten cinsiyet eşitliği
kültürümüzde yoksa da -
28:13 - 28:16biz onu kültürümüzün bir parçası
yapmalıyız. -
28:17 - 28:22Sık sık sevgili arkadaşım Okuloma'yı
düşünüyorum. -
28:22 - 28:27O ve Sosoliso kazasında vefat eden herkes
-
28:27 - 28:29huzur içinde yatsın.
-
28:29 - 28:33Onu seven bizler tarafından hep
hatırlanacak. -
28:33 - 28:36Yıllar önce bana feminist dediği zaman
-
28:36 - 28:38sahiden de haklıydı.
-
28:38 - 28:40Ben bir feministim.
-
28:40 - 28:43O gün kelimenin anlamına baktığımda
-
28:43 - 28:44şöyle yazıyordu:
-
28:44 - 28:45Feminist:
-
28:45 - 28:48cinsiyetlerin sosyal, politik ve ekonomik
-
28:48 - 28:51eşitliğine inanan kimse.
-
28:51 - 28:53Dinlediğim hikayelere göre
-
28:53 - 28:54büyük büyük annem
-
28:54 - 28:56bir feministti.
-
28:56 - 28:59Evlenmek istemediği adamın evinden
kaçmıştı -
28:59 - 29:02ve kendi seçtiği adamla evlenmişti.
-
29:02 - 29:05Ne zaman toprak ve benzeri bir imkândan
mahrum bırakıldığını -
29:05 - 29:11düşünse bunu reddetmiş, protesto etmiş
ve buna karşı çıkmıştı. -
29:11 - 29:14Büyük büyük annem "feminist" kelimesini
bilmiyordu -
29:14 - 29:17ama bu feminist olmadığı anlamına gelmez.
-
29:17 - 29:20Daha çoğumuz bu kelimeye sahip çıkmalı.
-
29:21 - 29:24Kendi feminist tanımım şöyle:
-
29:24 - 29:27Feminist: bir erkek ya da bir kadın -
-
29:28 - 29:38(Kahkahalar)
(Alkış) -
29:38 - 29:41Feminist: "Günümüzde toplumsal cinsiyet
-
29:41 - 29:44bir problem ve biz bunu düzeltmeliyiz,
-
29:44 - 29:48daha iyisini yapmalıyız" diyen bir kadın
veya bir erkek. -
29:49 - 29:50Tanıdığım en iyi feminist
-
29:50 - 29:53benim erkek kardeşim Kenny.
-
29:54 - 29:58Aynı zamanda nazik, yakışıklı ve sevimli
bir adam -
29:58 - 30:00ve fazlasıyla erkeksi.
-
30:00 - 30:02Teşekkürler.
-
30:02 - 30:07(Alkış)
- Title:
- Hepimiz Feminist Olmalıyız - Chimamanda Ngozi Adichie, TEDxEuston
- Description:
-
Bu eğlenceli ve samimi konuşmada, Chimamanda Adichie toplumsal cinsiyet rollerini sorguluyor ve eşitliği sahiden sağlayabilecek farklı bir bakış açısı sunuyor.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDxTalks
- Duration:
- 30:17
![]() |
Meric Aydonat approved Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston | |
![]() |
Cansu BAYRAM edited Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston | |
![]() |
Cansu BAYRAM accepted Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston | |
![]() |
Cansu BAYRAM edited Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston | |
![]() |
Cansu BAYRAM edited Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston | |
![]() |
Tuna Güleryüz edited Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston | |
![]() |
Tuna Güleryüz edited Turkish subtitles for We should all be feminists - Chimamanda Ngozi Adichie at TEDxEuston |