< Return to Video

Դա Վինչիի Վիտրուվյան մարդը՝ երկրաչափական տեսանկյունից - Ջեյմս Իըրլ

  • 0:16 - 0:19
    Վիտրուվյան մարդու տվյալ պատկերը,
    որը վերցվել է Լեոնարդոյի գծագրերից,
  • 0:19 - 0:22
    դարձել է Վերածննդի ամենատարածված
    խորհրդանիշերից մեկը:
  • 0:22 - 0:23
    Իսկ ինչու՞:
  • 0:23 - 0:26
    Սա գրիչով և թանաքով արված
    հասարակ նկար է, այնպես չէ՞:
  • 0:26 - 0:26
    Իհարկե ոչ:
  • 0:26 - 0:29
    Փորձենք այս խնդիրը
    լուծելու համար դիմել մաթեմատիկային:
  • 0:29 - 0:32
    Մենք գիտենք՝ ինչպես հաշվել
    շրջանագծի մակերեսը:
  • 0:32 - 0:35
    ՎԵրցնում ենք π-ի արժեքը և բազմապատկում
    շառավղի քառակուսու հետ:
  • 0:35 - 0:37
    Գիտենք նաև ինչպես հաշվել
    քառակուսու մակերեսը:
  • 0:37 - 0:39
    Այն հավասար է հիմքի քառակուսուն:
  • 0:40 - 0:44
    Իսկ ինչպե՞ս շրջանագծի մակերեսից
    ստանալ նույն մակերեսով քառակուսի:
  • 0:44 - 0:46
    Սա շրջանագծին քառակուսի
    արտագծելու խնդիրն է,
  • 0:46 - 0:49
    որի մասին առաջին անգամ խոսվել է
    է հնագույն աշխարհում:
  • 0:49 - 0:51
    Անտիկ աշխարհի մի շարք գաղափարների նման
  • 0:51 - 0:53
    այն վերստին քննարկվել է Վերածննդի ժամանակ:
  • 0:53 - 0:55
    Պարզվում է, որ այս խնդիրը լուծում չունի
  • 0:55 - 0:56
    π-ի էության պատճառով,
  • 0:56 - 0:58
    բայց սա ընդհանրապես
    այլ խնդիր է:
  • 0:58 - 0:59
    Լեոնարդոյի ուրվանկարը,
  • 0:59 - 1:03
    որը հռոմեացի ճարտարապետ Վիտրուվիուսի
    գաղափարների հիման վրա են կառուցված,
  • 1:03 - 1:06
    տեղադրում են մարդուն և՛ շրջանագծի,
    և՛ քառակուսու կենտրոնում:
  • 1:06 - 1:09
    Վիտրուվիուսը ենթադրում էր,
    որ մարդու պորտը նրա մարմնի կենտրոնն է,
  • 1:09 - 1:12
    և եթե կարկինը դնենք մարդու փորին,
  • 1:12 - 1:14
    նրա մարմնի շուրջ կարելի է
    գծել կատարյալ շրջան:
  • 1:14 - 1:18
    Ավելին, Վիտրուվիուսը նշում էր,
    որ ձեռքերի երկարությունը և մարդու հասակը
  • 1:18 - 1:20
    մարդկային մարմինը դարձնում են հավասարչափ,
  • 1:20 - 1:23
    այսպիսով, նրա շուրջ ճշգրիտ
    արտագծելով քառակուսի:
  • 1:23 - 1:25
    Լեոնարդոն օգտագործեց
    Վիտրուվիուսի գաղափարները
  • 1:25 - 1:28
    անուղղակիորեն լուծելով շրջանագծին
    քառակուսի արտագծելու խնդիրը՝
  • 1:28 - 1:30
    մարդուն որպես երկու պատկերների
    մակերես դարձնելով:
  • 1:30 - 1:33
    Լեոնարդոն ոչ միայն Վիտրուվիուսի
    գաղափարներն է հաշվի առել:
  • 1:33 - 1:37
    Իտալիայում առաջ էր եկել մտավորական
    ուղղություն, որը կոչվում էր նեոպլատոնիզմ:
  • 1:37 - 1:40
    Այս գաղափարախոսությունը վերցրել էր
    4րդ դարում կիրառվող հասկացությունը,
  • 1:40 - 1:42
    որը զարգացրել էին
    Պլատոնը և Արիստոտելը,
  • 1:42 - 1:44
    որը կոչվում էր «Էության մեծ շղթա»:
  • 1:44 - 1:46
    Ըստ այս սկզբունքի, տիեզերքը
    ստորակարգ շղթայի է նմանվում,
  • 1:46 - 1:48
    որը սկսվում է Աստծուց,
  • 1:48 - 1:52
    հետո գալիս են հրեշտակները, մոլորակները,
    աստղերը, կյանքի բոլոր ձևերը,
  • 1:52 - 1:54
    և ավարտվում է չար հոգիներով և սատանայով:
  • 1:54 - 1:56
    Զարգացման իր վաղ շրջանում,
  • 1:56 - 2:00
    այս գաղափարախոսությունը մարդկային
    ցեղը տեղադրում էր այս շղթայի մեջտեղում:
  • 2:00 - 2:03
    Քանի որ մարդիկ ունեին մահկանացու մարմին
    և անմահ հոգի,
  • 2:03 - 2:06
    տիեզերքը բաժանվում էր 2 հավասար մասի:
  • 2:06 - 2:09
    Երբ Լեոնարդոն ստեղծեց Վիտրուվյան
    մարդուն, այնուամենայնիվ,
  • 2:09 - 2:12
    նեոպլատոնիստ Պիքո Դելլա Միրանդոլան
    այլ պատկերացումներ ուներ:
  • 2:12 - 2:15
    Նա մարդկությանը անջատել էր
    վերոնշյալ շղթայից
  • 2:15 - 2:17
    և հայտնել, որ մարդկությունը
    ունի եզակի հնարավորություն
  • 2:17 - 2:19
    ընտրելու յուրաքանչյուր
    աստիճանը:
  • 2:19 - 2:21
    Պիքոն նշում էր, որ Աստված ցանկացել
    է ստեղծել մի էություն,
  • 2:21 - 2:24
    ով կհասկանար այն գեղեցիկ և
    խրթին աշխարհը, որ նա արարել էր:
  • 2:24 - 2:26
    Այսպես ծագել էր մարդկային ցեղը,
  • 2:26 - 2:28
    որը նա տեղադրել է տիեզերքի կենտրոնում
  • 2:28 - 2:31
    և որը հնարավորություն ուներ
    ընդունել այն ձևը, որը կկամենար:
  • 2:31 - 2:32
    Մարդիկ, ըստ Պիքոյի,
  • 2:32 - 2:35
    կարող էին հայտնվել շղթայի վերջում,
    հավասարվելով կենդանիներին,
  • 2:35 - 2:37
    կամ հայտնվել դրա սկզբում, դառնալով արարիչ.
  • 2:37 - 2:38
    ամեն ինչ մեր ձեռքում է:
  • 2:39 - 2:40
    Ուսումնասիրելով ուրվանկարը՝
  • 2:40 - 2:42
    կարեղ ենք տեսնել, որ մարդու դիրքը փոխելով,
  • 2:42 - 2:45
    նա կարող է ծածկել շրջանագծի
    ու քառակուսու ազատ մասերը:
  • 2:45 - 2:48
    Եթե այս աշխարհը հիմնված է
    երկրաչափության վրա,
  • 2:48 - 2:49
    ապա այս ուրվանկարը ենթադրում է,
  • 2:49 - 2:52
    որ մենք կարող ենք դրա բաղադրիչներից
    դուրս գոյություն ունենալ:
  • 2:52 - 2:55
    Մարդը կարող է ընդունել յուրաքանչյուր
    երկրաչափական դիրք,
  • 2:55 - 2:57
    նույնը կարելի ասել նաև փիլիսոփայորեն:
  • 2:57 - 3:00
    Միևնույն պատկերում, Լեոնարդոն
    կարողացավ միավորել մաթեմատիկան, կրոնը,
  • 3:00 - 3:04
    փիլիսոփայությունը, ճարտարագիտությունը և իր
    ժամանակի ստեղծագործական հմտությունները:
  • 3:04 - 3:08
    Զարմանալի չէ, որ այն դարձավ իր
    ժամանակաշրջանի ականավոր խորհրդանիշերից:
Title:
Դա Վինչիի Վիտրուվյան մարդը՝ երկրաչափական տեսանկյունից - Ջեյմս Իըրլ
Speaker:
James Earle
Description:

Ամբողջական դասը՝ http://ed.ted.com/lessons/da-vinci-s-vitruvian-man-of-math-james-earle
Ինչո՞վ է Լեոնարդո Դա Վինչիի Վիտրուվյան մարդը առանձնանում:
Ձեռքերը պարզած, մարդը ուրվագծում է շրջանագծի և քառակուսու ազատ մասերը՝ խորհրդանշելով մարդկային էության հեղհեղուկության մասին վերածննդյան սկզբունքը: Ջեյմս Իըրլը ներկայացնում է այս, առաջին հայացքից, հասարակ ուրվագծի երկրաչափական, կրոնական և փիլիսոփայական կարևորությունը:
Դասը պատրաստեց Ջեյմս Իըրլը, անիմացիան՝ TED-Ed-ի:

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TED-Ed
Duration:
03:21
Emma Dovlatyan approved Armenian subtitles for Da Vinci's Vitruvian Man of math
Emma Dovlatyan edited Armenian subtitles for Da Vinci's Vitruvian Man of math
Tamara Shanoyan accepted Armenian subtitles for Da Vinci's Vitruvian Man of math
Tamara Shanoyan edited Armenian subtitles for Da Vinci's Vitruvian Man of math
Sona Martirossian edited Armenian subtitles for Da Vinci's Vitruvian Man of math
Sona Martirossian edited Armenian subtitles for Da Vinci's Vitruvian Man of math

Armenian subtitles

Revisions