< Return to Video

The coming neurological epidemic

  • 0:00 - 0:02
    Biz buning oldini olish uchun biror chora ko'rmasak
  • 0:02 - 0:05
    kelasi 40 yil ichida biz epidemiyaga yuzma-yuz turamiz
  • 0:05 - 0:08
    ya'ni dunyo miqyosidagi neyrologik epidemiya.
  • 0:08 - 0:12
    Kayfiyat ko'taradigan fikr. ( ko'chma ma'noda)
  • 0:12 - 0:15
    Bu xaritada, ko'k rangdagi har bir davlat
  • 0:15 - 0:19
    aholisining 20% dan ortig'i 65 yoshdan katta
  • 0:19 - 0:21
    Bu biz yashayotgan olam.
  • 0:21 - 0:24
    Va bu esa sizning bolalarimiz yashaydigan dunyo.
  • 0:25 - 0:29
    12,000 yil ichida, inson aholisi orasida yosh taqsimoti
  • 0:29 - 0:32
    piramidaga o'xshagan edi, keksalar yuqorida edi.
  • 0:32 - 0:34
    endi esa u tekislanib kelayapti.
  • 0:34 - 0:38
    2050 chi yilga borib, bu ustun teskari tomonga o'zgara boshlaydi.
  • 0:38 - 0:41
    Buni sababi quyidagiday.
  • 0:41 - 0:44
    1840 yildan beri o'rta hisobdagi umr uzoqligi 2 marta uzaydi.
  • 0:44 - 0:49
    va har kuni bu 5 soat hisobida uzayib bormoqda.
  • 0:49 - 0:52
    Va buning yaxshi narsa emasligi sabab:
  • 0:52 - 0:56
    65 yoshdan oshgandan so'ng Alzgeymr kasalligiga chalinish kuchayadi
  • 0:56 - 1:00
    va Parkinson ksalligi ham eksponent bo'yicha oshadi.
  • 1:00 - 1:04
    2050 chi yilga borib AQSHda 32 million kishi
  • 1:04 - 1:07
    80 yoshdan oshadi, agar biz biror chora ko'rmasak,
  • 1:07 - 1:09
    ularning yarimi Alzgeymer kasalligiga chalinadi
  • 1:09 - 1:12
    va 3 milliondan ko'pi Parkisons kasalligiga duchor bo'ladi.
  • 1:12 - 1:15
    Hozirda, bular va boshqa neyrologik kasalliklar-
  • 1:15 - 1:18
    -bizda oldini olib yoki davolab bo'lmaydigan kassalliklar-
  • 1:18 - 1:20
    yiliga trillion dollarning 3 dan bir qismini sarf qiladi.
  • 1:20 - 1:24
    2050 yilga borib bu son trilliondan ham oshadi.
  • 1:24 - 1:26
    Alzgeymer kasalligi boshlanishi oqsil
  • 1:26 - 1:28
    kerakligicha shakllanmaydi
  • 1:28 - 1:32
    va u qiyshiq origamiga o'xhshab yig'iladi.
  • 1:32 - 1:35
    Bir chora bu shunday dorilarni ishlab chiqish kerakki
  • 1:35 - 1:38
    u xuddi molekulyar darajada skotchga o'xhsab ishlash kerak.
  • 1:38 - 1:41
    va oqsilni kerakli shaklda ushlab turadi.
  • 1:41 - 1:43
    Ular oqsilni chalkashib o'ralib qolishdan saqlaydi
  • 1:43 - 1:47
    bu o'zgarishlar miyaning katta qismlarini nobud qiladigan ko'rinadi.
  • 1:47 - 1:49
    Shunisi qiziqki, boshqa neyrologik kasalliklar
  • 1:49 - 1:52
    miyaning boshqa turli qismlariga ta'sir etadi
  • 1:52 - 1:55
    va ular ham o'ralib qolgan, noto'gri yig'ilgan oqsillarga ega.
  • 1:55 - 1:58
    Bu degani ular bir umumiy usulda rivojlanishi mumkin deganidir.
  • 1:58 - 2:00
    va ko'pgina neyrologik kasalliklarni davolash mumkin degani,
  • 2:00 - 2:02
    va nafaqat Alzgeymer's kassaligini.
  • 2:02 - 2:05
    Bu yerda yana, rak ( saraton) ga aloqa bor
  • 2:05 - 2:07
    chunki neyrologik kasaliga duchor bo'lgan odamlarda
  • 2:07 - 2:10
    rak kam uchraydi.
  • 2:10 - 2:13
    Bu aloqani hozirda ko'pchilik nazarga olmayapti,
  • 2:13 - 2:16
    lekin biz bundan juda ajablanamiz.
  • 2:16 - 2:19
    bu sohadagi Eng muhim va o'zgacha ish
  • 2:19 - 2:22
    shaxsiy filantroplar tomonidan moliyaviy jihatdan homiylik qilinadi.
  • 2:22 - 2:25
    Va bu yerda juda katta miqdorda shaxsiy mablag'lar yordam qiladi,
  • 2:25 - 2:28
    chunki, davlat bu sohaga yordam qilishda sal susaygan deb qo'rqaman.
  • 2:28 - 2:32
    Bu paytda, biz bu narsalarning hammasining sodir bo'lishini kutayapmiz,
  • 2:32 - 2:34
    va siz o'zingiz uchun quyidagicha qilishingiz mumkin.
  • 2:34 - 2:36
    Agar siz Parkinson kasalligining xavfini kamaytirish uchun
  • 2:36 - 2:41
    kafein ma'lim bir darajada muhofaza qiladi, nima uchun hech kim bilmaydi.
  • 2:41 - 2:44
    Bosh lat yeyishi yomon. Parkinson kasalligi uchun.
  • 2:44 - 2:48
    Qush gripi ham yaxhshi emas.
  • 2:49 - 2:52
    Alzgeymers kasalligidan himoya qilish uchun esa
  • 2:52 - 2:55
    baliq yog'i yaxhshi ta'sir qiladi
  • 2:55 - 2:58
    va Alzgeymer kasalligiga duchor bo'lish xavfini kamaytiradi.
  • 2:58 - 3:00
    Yana qon bosimimngizni pastroq qilib turgan yaxhshi
  • 3:00 - 3:02
    chunki uzoq muddatga cho'zilgan surunkali qon bosimi
  • 3:02 - 3:04
    Alzgeymers kasalligi uchun eng katta xavf hisoblanadi
  • 3:04 - 3:07
    Va u yana Galukoma ga olib keluvchi eng katta xavfdir.
  • 3:07 - 3:10
    Galukoma bu huddi ko'zning Alzgeymer kasalligiday.
  • 3:10 - 3:12
    va albatta, ong uchun ta'siri
  • 3:12 - 3:14
    "ishlat yoki yo'qot" deganday
  • 3:14 - 3:16
    va shuning uchun siz ongni ishlab turishini hohlaysiz.
  • 3:16 - 3:18
    Lekin, siz meni tinglayapsiz
  • 3:18 - 3:20
    demak siz qo'rmasangiz ham bo'ladi.
  • 3:20 - 3:24
    Va oxirgisi, menga o'xshagan odamlarga omad tilang, xo'pmi?
  • 3:24 - 3:26
    chunki hammamiz uchun ham soat, vaqt o'tib borayapti.
  • 3:26 - 3:29
    Rahmat.
Title:
The coming neurological epidemic
Speaker:
Gregory Petsko
Description:

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
03:29
Jenny Zurawell edited Uzbek subtitles for The coming neurological epidemic
Retired user added a translation

Uzbek subtitles

Revisions Compare revisions