Hip-Hop & Shakespeare?: Akala TEDxAldeburgh'da.
-
0:05 - 0:07Tünaydın hanımlar ve beyler.
-
0:07 - 0:11Saati sıfırlayabilir misiniz?
Şu an dört dakikayı gösteriyor, -
0:11 - 0:13sanırım son konuşmadan kalmış... Harika!
-
0:13 - 0:15Pekâlâ! Benim adım Akala,
-
0:15 - 0:17Hip Hop Shakespeare Topluluğu'ndanım.
-
0:17 - 0:19Çalışmamızın felsefesine, anlamına,
-
0:19 - 0:22arkasındaki amaca değinmeden önce
-
0:22 - 0:24sizi ufak bir sınava davet edeceğim.
-
0:24 - 0:26Bu sınavı birkaç kez yaptık,
-
0:26 - 0:28bunu sınavdan sonra konuşuruz.
-
0:28 - 0:31Size bazı alıntılar söyleyeceğim.
-
0:31 - 0:34Sevdiğim hip hop şarkıları
ya da sevdiğim Shakespeare oyunları -
0:34 - 0:37veya şiirleri arasından seçilen
tek satırlık alıntılar. -
0:37 - 0:39Siz de elinizi kaldırıp bunun hip hop mı
-
0:39 - 0:43yoksa Shakespeare mi olduğunu
söyleceksiniz. -
0:43 - 0:44(Gülüşmeler)
-
0:44 - 0:45Anlaşılır oldu mu? Peki.
-
0:45 - 0:47İlki şu:
-
0:47 - 0:51"Kendini oluşturan güzelliği yok etmek."
-
0:51 - 0:56"Kendini oluşturan güzelliği yok etmek."
-
0:56 - 1:01Hip hop olduğunu düşünüyorsanız
el kaldırın lütfen. -
1:01 - 1:03Shakespeare ise el kaldırın.
-
1:03 - 1:06Güzel, yüzde 70 Shakespeare yönünde.
-
1:06 - 1:10Bu Sean Carter isimli,
daha çok Jay-Z olarak tanınan bir beyden, -
1:10 - 1:13"Can I Live?" parçasından alıntı.
-
1:13 - 1:15Diğerine geçelim.
-
1:15 - 1:20"Belki bu kustuğum bir kin,
belki ruhun gıdası. -
1:20 - 1:26"Belki bu kustuğum bir kin,
belki ruhun gıdası. -
1:26 - 1:30Hip hop?
-
1:30 - 1:32Shakespeare?
-
1:32 - 1:36Büyük çoğunlukla
Shakespeare yönünde. İlginç. -
1:36 - 1:38Eminem diye bir beyi duyan oldu mu?
-
1:38 - 1:40(Gülüşmeler)
-
1:40 - 1:41Kendisi Shakespeare değil.
-
1:41 - 1:44Bu da Eminem'in Jay-Z ile yaptığı
"Renegade" adlı bir parçadan. -
1:44 - 1:45Birkaç tane daha yapalım.
-
1:45 - 1:51"Ellerini kullanmaktansa
bozuk silahlar kullanmak daha iyi." -
1:51 - 1:56"Ellerini kullanmaktansa
bozuk silahlar kullanmak daha iyi." -
1:56 - 2:01Hip hop?
-
2:01 - 2:03Shakespeare?
-
2:03 - 2:05Belirgin şekilde Shakespeare yönünde.
-
2:05 - 2:10Bu alıntı Shakespeare'den.
"Othello" isimli oyundan. -
2:10 - 2:11Sıradaki:
-
2:11 - 2:15"Kafiyelerle aram iyi değil."
-
2:15 - 2:21"Kafiyelerle aram iyi değil."
-
2:21 - 2:24Hip hop?
-
2:24 - 2:27Shakespeare?
-
2:27 - 2:29Bu da Shakespeare'den.
"Kuru Gürültü"den alıntı. -
2:29 - 2:32İki tane daha var.
-
2:32 - 2:33Sıradaki:
-
2:33 - 2:38"Sizinle rüyalarınız yoluyla
iletişim kuran o en cömert kral." -
2:38 - 2:44"Sizinle rüyalarınız yoluyla
iletişim kuran o en cömert kral." -
2:44 - 2:47Hip hop?
-
2:47 - 2:49Shakespeare?
-
2:49 - 2:51Elli-elli gibi.
-
2:51 - 2:54Wu-Tang Clan'in lideri,
RZA olarak bilinen bir bey. -
2:54 - 2:58Wu-Tang'e tekrar döneceğiz,
RZA'dan çok bahsedeceğiz. -
2:58 - 3:00Hip hop felsefesinin ana simgelerinden,
-
3:00 - 3:03üstümde büyük etkisi olan biri
veya bir topluluk. -
3:03 - 3:05Ona tekrar döneceğim.
-
3:05 - 3:09Günün son alıntısı.
Şuna geçelim... -
3:09 - 3:14"Sokratesler, felsefeler
ve hipotezler açıklayamaz." -
3:14 - 3:19"Sokratesler, felsefeler
ve hipotezler açıklayamaz." -
3:19 - 3:22Hip hop?
-
3:22 - 3:24Shakespeare?
-
3:24 - 3:26Büyük çoğunlukla hip hop yönünde.
Bu da hip hop. -
3:26 - 3:30Yine Wu-Tang,
Inspectah Deck adlı birinden. -
3:30 - 3:33İlginç biçimde, bu alıntı
"Wu-Tang Forever" albümündeki -
3:33 - 3:35"Triumph" isimli bir parçadan.
-
3:35 - 3:39"Wu-Tang Forever" bu ülkede birinci sıraya
çıkan ilk hip hop albümüydü. -
3:39 - 3:43Bu tür sözsel tarzla hip hop'ın
ileri bir seviyeye geçmesini sağladı, -
3:43 - 3:47buna birazdan tekrar döneceğiz,
Wu-Tang'ten tekrar bahsedeğiz. -
3:47 - 3:52Görüyorsunuz, bu muhtemelen birçoğumuzun
sandığı gibi keskin bir biçimde olmadı. -
3:52 - 3:55Bağlamlar, algımız elimizden alındığında
-
3:55 - 3:58kullanılan dil, bahsedilen konular,
çeşitli şeyler -
3:58 - 4:00bunu çok zor hâle getiriyor
-
4:00 - 4:04ve bu iki sanat biçiminin ham hâldeki
diline bakmak zorunda kalıyoruz. -
4:04 - 4:07Merak etmeyin, bu çalışmayı
400'den fazla kez yaptık ve şimdiye dek -
4:07 - 4:09kimse tamamını doğru biçimde anlamadı.
-
4:09 - 4:12Bazı en saygın
Shakespeare kuruluşlarındaki -
4:12 - 4:15kimi üst düzey profesörler bile.
-
4:15 - 4:18İsim vermeyeceğim.
-
4:18 - 4:22Şunu söylemeye bile gerek yok:
bu birçok insanın algısına meydan okudu -
4:22 - 4:24ve bunu genişletirsek,
hip hop ve Shakespeare -
4:24 - 4:26arasındaki diğer bazı benzerlikleri,
-
4:26 - 4:27paylaştıkları diğer şeyleri görüyoruz.
-
4:27 - 4:31Paylaştıkları başlıca şeylerden biri de
elbette ki ritim. -
4:31 - 4:34Beşli ölçü -- dee-dum, dee-dum,
dee-dum, dee-dum, dee-dum. -
4:34 - 4:37Beş set, iki vuruş, aslında bu
hip hop müzikte kullanmak için -
4:37 - 4:40harika bir ritim
ve bunu bugünün söz yazarlarına bile -
4:40 - 4:43zor gelecek bir şekilde aktarıyor.
-
4:43 - 4:44Bununla ne kastediyorum?
-
4:44 - 4:48Bunu kullanmak profesyonel bir rapçi için
bile çok zor, grime tarzı bir altyapı -
4:48 - 4:50üstüne yazılmış sözler.
-
4:50 - 4:54Grime dakikada 140 vuruştur.
Bu çok çok hızlı bir tempo. -
4:54 - 4:56Aynı sözleri alıp geleneksel bir hip hop
-
4:56 - 5:00altyapısı kabul ettiğimiz
dakikada 70-80 vuruş üstüne ekleyin. -
5:00 - 5:03Çok çok zor bir beceri.
Hazır olan müzikle, -
5:03 - 5:04şu an yazarken bile zor.
-
5:04 - 5:08Yine de beşli ölçü
bize bunu yapma olanağı sağlıyor. -
5:08 - 5:13Söylemek istediğim şeyi anlatmaktansa
doğrudan göstereyim. Kulak verin. -
5:18 - 5:21Müzik gelsin lütfen.
-
5:21 - 5:22(Müzik)
-
5:22 - 5:25Birazdan duyacağınız şeyi
bazılarınız bilip -
5:25 - 5:27bazılarınız bilmeyebilir.
-
5:27 - 5:30Bu Shakespeare'in en ünlü şiiri, 18. Sone.
-
5:30 - 5:34Ritme uysun diye herhangi bir uyarlama
yapmadım, iyi kulak verin. -
5:34 - 5:38Pekala.
-
5:38 - 5:40"Seni bir yaz gününe
benzetmek mi, ne gezer? -
5:40 - 5:43Çok daha güzelsin sen,
çok daha cana yakın: -
5:43 - 5:45Taze tomurcukları sert rüzgarlar örseler,
-
5:45 - 5:47Kısacıktır süresi yeryüzünde bir yazın:
-
5:47 - 5:49Işıldar göğün gözü, yakacak kadar sıcak,
-
5:49 - 5:52Ve sık sık kararır da
yaldız düşer yüzünden; -
5:52 - 5:54Her güzel
er geç yoksun kalacak güzellikten, -
5:54 - 5:56Kader ya da varlığın bozulması yüzünden;
-
5:56 - 5:58Ama hiç solmayacak sendeki ölümsüz yaz,
-
5:58 - 6:01Güzelliğin yitmez ki asla olmaz ki hurda;
-
6:01 - 6:03Gölgesindesin diye ecel caka satamaz,
-
6:03 - 6:05Sen çağları aşarken bu ölmez satırlarda:
-
6:05 - 6:07İnsanlar nefes alsın,
gözler görsün elverir, -
6:07 - 6:10Yaşadıkça şiirim, sana da hayat verir.
-
6:10 - 6:12İnsanlar nefes alsın,
gözler görsün elverir, -
6:12 - 6:16Yaşadıkça şiirim, sana da hayat verir."
-
6:16 - 6:18(Alkışlar)
-
6:18 - 6:24Gördüğünüz gibi,
ritme tam olarak uyuyor. -
6:24 - 6:26Altyapıyla uyum içinde.
-
6:26 - 6:30Şimdi tamamen farklı tarz altyapı
deneyeceğiz, farklı tempoda bir altyapı. -
6:30 - 6:34Bu uyumlu ritim sayesinde
yine aynı sözleri göreceksiniz. -
6:34 - 6:35Deneyelim.
-
6:35 - 6:40(Müzik)
-
6:40 - 6:42"Seni bir yaz gününe
benzetmek mi, ne gezer? -
6:42 - 6:44Çok daha güzelsin sen,
çok daha cana yakın: -
6:44 - 6:46Taze tomurcukları sert rüzgarlar örseler,
-
6:46 - 6:48Kısacıktır süresi yeryüzünde bir yazın:
-
6:48 - 6:50Işıldar göğün gözü, yakacak kadar sıcak,
-
6:50 - 6:52Ve sık sık kararır da
yaldız düşer yüzünden; -
6:52 - 6:54Her güzel
er geç yoksun kalacak güzellikten, -
6:54 - 6:56Kader ya da varlığın bozulması yüzünden;
-
6:56 - 6:58Ama hiç solmayacak sendeki ölümsüz yaz,
-
6:58 - 7:00Güzelliğin yitmez ki asla olmaz ki hurda;
-
7:00 - 7:01Gölgesindesin diye ecel caka satamaz,
-
7:01 - 7:03Sen çağları aşarken bu ölmez satırlarda:
-
7:03 - 7:05İnsanlar nefes alsın,
gözler görsün elverir, -
7:05 - 7:07Yaşadıkça şiirim, sana da hayat verir.
-
7:07 - 7:09İnsanlar nefes alsın,
gözler görsün elverir, -
7:09 - 7:11Yaşadıkça şiirim, sana da hayat verir."
-
7:11 - 7:15(Alkışlar)
-
7:15 - 7:19Herkesin bir saniyeliğine
elini kalbine koymasını istiyorum. -
7:22 - 7:24Kalbinizi hissediyorsanız, öyle umuyorum,
-
7:24 - 7:27kalbiniz ikili setler şeklinde
atıyor olmalı, -
7:27 - 7:30bir kuvvetli, bir zayıf, dee-dum
veya diğer adıyla iki tempolu. -
7:30 - 7:34Öyle değilse en kısa sürede bir doktora
danışmanızı öneririm. -
7:34 - 7:36Bundan dolayı
-elinizi kalpten çekebilirsiniz- -
7:36 - 7:40Bundan dolayı
bu ritim bizim için çok özsel, -
7:40 - 7:43müzik yaşamın ritmini,
yaşamın seslerini taklit ediyor -
7:43 - 7:45Yaşamın kalp atışını.
-
7:45 - 7:49Bu ritim, beşli ölçü, basit bir ritim
olsa bile müziğin birçok tarzı için -
7:49 - 7:51oldukça özsel nitelikte.
-
7:51 - 7:53Dünyadaki diğer yerlerde
farklı ritimler var. -
7:53 - 7:55Batı Afrika ritimleri gibi,
-
7:55 - 7:59insanlar temelde üçlü biçimde konuşuyor.
-
7:59 - 8:02Ritmin, gençlerin sözleri
ezberlemesi açısından -
8:02 - 8:04bellek destekleyici bir araç
olduğunu gördük. -
8:04 - 8:09Ayrıca söylenen bazı şeyleri
kavramak için de bir yol. -
8:09 - 8:10Ritim bunu anlamamıza yardım ediyor.
-
8:10 - 8:12Duyguyu aktarmamıza yardım ediyor.
-
8:12 - 8:14Tabii ki hip hop'ta da tonlama,
-
8:14 - 8:17söylediğini söyleme şeklin,
-
8:17 - 8:18hangi ruh hâliyle söylediğin,
-
8:18 - 8:20hangi ritimle söylediğin
-
8:20 - 8:22söylediğinin ne olduğu kadar önemli.
-
8:22 - 8:24Bu iki sanat biçiminin felsefelerine,
-
8:24 - 8:27algılarına veya anlayışlarına,
hakkında çok şey bildiğimizi -
8:27 - 8:29sandığımız bu iki şeye geri dönersek,
-
8:29 - 8:31buna Shakespeare ile başlayalım.
-
8:31 - 8:34Geçen üç veya dört yıl boyunca,
-
8:34 - 8:38yüzlerce uygulama atölyesinde yüzlerce,
binlerce gençle -
8:38 - 8:39çalıştıktan sonra,
-
8:39 - 8:42insanların Shakespeare algısıyla ilgili
-
8:42 - 8:44çok ilginç şeyler keşfettik.
-
8:44 - 8:45Kim olduğunu,
-
8:45 - 8:49içinde yaşadığı dönemin
kökleşmiş inançlarının neler olduğunu, -
8:49 - 8:52etrafındaki insanların, geçmişinin
nasıl olduğunu sandıkları hakkında. -
8:52 - 8:56Tabii ki bir kısmı hip hop'ta da
olduğu gibi tamamen anlamsızdı. -
8:56 - 8:59Örneğin Shakespeare'in,
onların dediği şekilde, -
8:59 - 9:02"üst düzey" veya Kraliyet İngilizcesi
konuştuğu fikri. -
9:02 - 9:03Geçerli telaffuz.
-
9:03 - 9:06Geçerli telaffuz Shakespeare'in ölümünden
-
9:06 - 9:08100 yıl sonra bile henüz icat edilmemişti.
-
9:08 - 9:11Bugün Kraliyet İngilizcesi ile
kastettiğimiz dili hiç duymadı. -
9:11 - 9:14O hayattayken insanlar biraz Yorkshire
-
9:14 - 9:16ve Cornwall karışımı şeklinde konuşuyordu.
-
9:16 - 9:18Örneğin, "hours" (saatler)
"urrs" diye söyleniyordu. -
9:18 - 9:20"Urrs ve urrs ve urrs."
-
9:20 - 9:22Veya: "mood" (hâl)
ve "blood" (kan)... kafiyeliydi! -
9:22 - 9:27İnsanlar "mu:dd" ve "blu:dd" olarak
telaffuz ediyordu. -
9:28 - 9:29Onun yaşadığı dönemde
-
9:29 - 9:32zengin ve fakir arasındaki uçurum
bugünkünden fazlaydı, -
9:32 - 9:35gerçi bu uçurumu tekrar oluşturmak için
elimizden geleni yapıyor gibiyiz. -
9:35 - 9:39Çok fırtınalı, çok zorlu zamanlarda
yaşıyordu ve biz o zorluğun -
9:39 - 9:42hemen hemen temizlenmiş olan
görünümüne maruz kalıyoruz, -
9:42 - 9:44geçmişin manzarasını
renklendiriyoruz. -
9:44 - 9:47Shakespeare'in izleyicilerinin
yüzde doksanından fazlası -
9:47 - 9:48okuyup yazamazdı.
-
9:48 - 9:51Nasıl oldu da 21. yüzyılda Britanya'da
-
9:51 - 9:56neredeyse seçkinciliğin simgesi
durumuna geldi -
9:56 - 9:58ve hatta biz şu tartışmayı duyabiliyoruz:
-
9:58 - 10:01Kendi oyunlarını yazan o muydu?
-
10:01 - 10:02Çünkü elbette ki bu, bilgiyi elinde
-
10:02 - 10:06bulundurma iznine kimin sahip olup
kimin olmadığına indirgeniyor. -
10:06 - 10:08Shakespeare üniversiteye
gitmemiş biriydi. -
10:08 - 10:11Oxford veya Cambridge'li değildi.
O -bazılarınca- -öyle görmüş olmalılar- -
10:11 - 10:15bilgiyi bulundurma hakkı olmayan biri
olarak görülüyordu. -
10:15 - 10:18Zekâsını bir gerçeklik olarak
kabullenmektense -
10:18 - 10:22onun zekâsına
bir açıklama getirmek zorundayız. -
10:22 - 10:24Bu da beni hip hop'a götürdü.
-
10:24 - 10:26Birçok kişinin hip hop'a dair fikri var --
-
10:26 - 10:29tabii ki basının da hip hop'a dair yüksek
sesle belirttiği fikirleri var. -
10:29 - 10:32Binlerce kişiyle olan,
yüzlerce atölyedeki çalışmamda -
10:32 - 10:33ve kurumlardaki etkileşimlerde
-
10:33 - 10:35tekrar keşfettim ki
-
10:35 - 10:37hip hop'a dair fikri olan birçok kişi
-
10:37 - 10:39onunla ilgili hiçbir şey bilmiyor.
-
10:39 - 10:41Sıfır. Hiç. Bununla kastettiğim ne?
-
10:41 - 10:44Sözcüklerin kendisi, "hip hop",
-
10:44 - 10:47buradaki "hip" bir Wolof sözcüğü olan
"hipi"den geliyor. -
10:47 - 10:48Wolof bir Senegal dili,
-
10:48 - 10:51bir aydınlanma terimi anlamında,
"gözünü açıp görmek" demek. -
10:51 - 10:54"Hop" sözcüğü de
İngilizcedeki belirtme hareketinden. -
10:54 - 10:58Yani "hip hop" "zeki hareket" demek.
-
10:58 - 11:00Hip hop New York'taki
-
11:00 - 11:03kurucuları tarafından sistemleştirilen
beş unsur içerir. -
11:03 - 11:05Beş unsur.
-
11:05 - 11:08Dj'lik, rap yapma,
break dans, grafiti sanatı -
11:08 - 11:11ve bugün bahsetmek istediğim
beşinci unsur: -
11:11 - 11:12Bilgi.
-
11:12 - 11:16Belki televizyon veya radyoda
pek görmediğimiz bir unsur. -
11:16 - 11:19Tabii ki bu kültürü kuranlar
bu kültürün bugünkü simgelerinin -
11:19 - 11:21oluşturan kişiler değil.
-
11:21 - 11:23Bu anlaşıldıktan sonra,
-
11:23 - 11:25ortaçağdaki Batı-Afrika imparatorlukları
-
11:25 - 11:28Mali, Songhay, Gao,
antik Gana'ya dönersek, -
11:28 - 11:30Malililerin griot dediği
bir niteliğiniz var. -
11:30 - 11:33Bu griotlar bugün hâlâ var, griot kimdi?
-
11:33 - 11:37Griot ritmik, sözsel şair, ozan, müzisyen,
-
11:37 - 11:42tarih ile ruhsal geleneğin
ve benzer şeylerin, o imparatorluğun, -
11:42 - 11:44o kültürün bilgisini taşıyan kişiydi.
-
11:44 - 11:46Amerika bölgesinde bu müzikal,
-
11:46 - 11:50sözsel, kültürel geleneklerin birçok
karmaşık biçimde nasıl ortaya konduğunu -
11:50 - 11:53ve caz, blues, funk'tan hip hop'a dek
ilham olmaya nasıl yardım ettiğini -
11:53 - 11:55anlamaya başladığımızda,
-
11:55 - 11:58kurucular Afrika Bambaataa, Kool DJ Herc
-
11:58 - 12:01ve Grandmaster Flash'in bu kültürü
bu şekilde sistemleştirdiğinde, -
12:01 - 12:03aslında ne yapmaya çalıştığına dair
-
12:03 - 12:06çok daha güçlü bir kanıya varırız.
-
12:06 - 12:08Onu bu bağlamda kavradığımızda,
yetmişlerin sonu -
12:08 - 12:12ve seksenlerin başında New York'ta
neler olduğunu anladığımızda, -
12:12 - 12:14çoğunlukla temsil edildiği şekle kıyasla,
-
12:14 - 12:17hip hop çok farklı bir mesele
hâline gelir. -
12:17 - 12:19Sivil haklar dönemi sonrasından
çıkan insanlar, -
12:19 - 12:23Amiri Baraka veya James Baldwin
edebiyatının estetik etkisi, -
12:23 - 12:25Muhammed Ali'nin kişiliğinin etkisi,
-
12:25 - 12:27James Brown'ın funk müziğinin etkisi,
-
12:27 - 12:30bu arada, James Brown tarihteki
en çok örneklenen bateristtir. -
12:30 - 12:34Döngü tarzındaki ünlü parçaları
tüm hip hop müziğinin temelini oluşturur. -
12:34 - 12:36Bu hip hop'ı bir kültür olarak
-
12:36 - 12:38içine ekleyebileceğimiz tek hakiki ortam.
-
12:38 - 12:40Ben bunun içinde büyüdüm sayılır.
-
12:40 - 12:42Büyük oranda bundan ilham aldım.
-
12:42 - 12:46Şöyle oldu... doksanların ortalarına dek
ticari anlamda -
12:46 - 12:50en başarılı olan rapçilerin kadar zeki
oldukları hakkında övünmesi olağandı. -
12:50 - 12:53Bilime hakim olmaktan bahsetmek,
bilgi sunmak, -
12:53 - 12:56yaşamın New York'tan bakıldığında
-
12:56 - 12:59nasıl olduğunu anlatırken
aynı anda matematiğini konuşturmak. -
12:59 - 13:02Bu iki unsur arasında bir çelişki yoktu
-
13:02 - 13:05ve yine aynı şekilde,
mesele bilgiyi bulunduranın kim olduğuydu. -
13:05 - 13:07Kimin meşaleyi alıp ileriye taşıdığı.
-
13:07 - 13:10Hip hop'a dair ilham verici olan
şeylerden biri de -
13:10 - 13:13bunu yapmak zorunda olmadıkları
söylenen insanlardı, -
13:13 - 13:14olmadıkları bir şey olmaya çalışmadan,
-
13:14 - 13:16farklı biçimde giyinmeden,
-
13:16 - 13:18farklı şekilde konuşmadan,
-
13:18 - 13:20karar verdiler, kararı veren onlardı:
-
13:20 - 13:22"Bu bilgiyi bulunduran biz olacağız.
-
13:22 - 13:23Kendimizi eğiteceğiz
-
13:23 - 13:26ve bu bilgiyi müzik yoluyla aktaracağız."
-
13:26 - 13:28Yaşamımda bunun temel simgesi,
üstümdeki asıl etki -
13:28 - 13:31size bahsettiğim bu gruptu, Wu-Tang Clan.
-
13:31 - 13:33"Wu-Tang Forever" yayınlandığında,
okul çağındayken, -
13:33 - 13:39bambaşka tarzlar dinleyen insanları
bir araya getiren ilk albümdü. -
13:39 - 13:44O zamana dek, hip hop Londra'da hâlâ
belirli bir kesimdekilere hitap ediyordu, -
13:44 - 13:47benim okulumda öyleydi.
-
13:47 - 13:49Sonra "Wu-Tang Forever" çıktı
-
13:49 - 13:51ve birdenbire Heavy Metal dinleyen,
-
13:51 - 13:53Blur ve Oasis seven çocuklar,
-
13:53 - 13:55herkes o tarzdaki albüm
etrafında birleşmişti. -
13:55 - 13:57Peki bu neydi?
-
13:57 - 14:02Açık bir şekilde gururlu, zekice olan
bu söylem öylesine yadsınamazdı ki, -
14:02 - 14:04bana göre, herkesin ilgilisini uyandırıp
-
14:04 - 14:06insanları içine çekti.
-
14:06 - 14:09Size bir şiir örneği göstereceğim,
-
14:09 - 14:11ben ona şiir diyorum ama bazıları
rap diyebilir, -
14:11 - 14:15bu grubun başındaki isim,
RZA olarak bilinen bir beye ait, -
14:15 - 14:16Az önce ondan bahsettim.
-
14:16 - 14:18"Kill Bill" filmi için de müzik yapmıştı,
-
14:18 - 14:21belki daha çok bu niteliğiyle
tanıyanlar vardır. -
14:21 - 14:22Onun yazdığı, "Twelve Jewels"
-
14:22 - 14:24adlı bir şiir vardı, bu size zamanının
-
14:24 - 14:27en başarılı rapçilerinden biri olmasına,
-
14:27 - 14:31zekâyla övünmenin o dönemde ne kadar
normal olduğuna dair bir fikir verecektir. -
14:31 - 14:33"Twelve Jewels" adlı bir parça,
internetten bakabilirsiniz. -
14:33 - 14:35Birazını paylaşacağım.
-
14:35 - 14:37Şöyle:
-
14:37 - 14:40"Matematiksel, biyokimyasal
denklikler öncesindeki -
14:40 - 14:44taş, hava, ateş ve suyun görünümleri,
-
14:44 - 14:47temel oluşumları katı, sıvı
ve gazlar olmadan, -
14:47 - 14:50ki onlardır kara parçalarını,
uzay katalizörlerini -
14:50 - 14:53ve tüm maddeleri doğuran,
bu yoğun hâldeki üçüncü boyut -
14:53 - 14:55somut bir kavrayışı gözlemlemeli.
-
14:55 - 14:57Siniri bozmak için önce sinir gerekli.
-
14:57 - 15:00Bilgelik bilge olanın kendisi.
Şair uykudaki aptal uyansın diye söyledi. -
15:00 - 15:04Zaman dördüncü boyut, giriverir zihnine.
-
15:04 - 15:06Çakralar omurganın gerisine doğru
hareketlendiğinde. -
15:06 - 15:09Çi enerjimin yaşamsal noktama
temasını gözlemle. -
15:09 - 15:12Dilin tek hareketi
kılıcın ciğere yaptığı gibi delip geçer. -
15:12 - 15:15Duymadın mı şunu?
Sözcükler kurşun gibi hızlı yok eder. -
15:15 - 15:18Olumsuz fikirleri zihninin
odacıklarına yüklediğinde -
15:18 - 15:21ve ağzın cehennemden gelen
kötülüğü taşıyan tetiği çekince. -
15:21 - 15:25Olumsuzluğun barındığı yerden,
midenin derinliklerinden. -
15:25 - 15:28RZA'nın "Twelve Jewels"undan
küçük bir parça bu. -
15:28 - 15:30Bir taraftan da ilginç.
-
15:30 - 15:32Bu türdeki sözsel tarzı kavradığınızda,
-
15:32 - 15:36hip hop'ın Shakespeare ile aynı gücü
taşıdığını fark edersiniz. -
15:36 - 15:39Dönüştürme felsefesi,
herhangi bir yüce sanattaki gibi, -
15:39 - 15:40çevremizdeki dünyayı sorgulamak.
-
15:40 - 15:42Bu bizi tiyatrodan
eğitim prodüksiyonlarımıza, -
15:42 - 15:45üstünde çalıştığımız film
ve televizyon yapımlarına kadar -
15:45 - 15:48Hip Hop Shakespeare Topluluğu ile
neye dair bir çalışma -
15:48 - 15:51yaptığımız hakkında bir sonuca götürüyor.
-
15:51 - 15:52Tüm bunların ne olduğu.
-
15:52 - 15:55Bu, bilgiyi elinde bulunduranın
kim olacağıyla ilgili. -
15:55 - 15:5821. yüzyılda, özellikle de
işçi kitlelerine gerek duymadığımız -
15:58 - 16:00sanayi sonrası toplumlara doğru geçerken,
-
16:00 - 16:03artık fabrikalarda çalışmaları için
işçi kitleleri yetiştirmiyoruz, -
16:03 - 16:05bunlar oldukça önemli sorular.
-
16:05 - 16:07Bugün eğitimin amacı ne?
-
16:07 - 16:09Gençlere ne öğretiyoruz?
-
16:09 - 16:12Sonraki nesli neyi yapması ve
biçimlendirmesi için eğitiyoruz? -
16:12 - 16:15Toplumun başarı ve başarısızlığın
-
16:15 - 16:18gitgide o toplum içindeki
insanların zihnine -
16:18 - 16:23veya fikirlerine bağlı olduğu
bir toplumdaki her bireyi eğitiyor muyuz? -
16:23 - 16:26İnsanları yapabileceğinin en iyisini
isteyecek şekilde eğitiyor muyuz? -
16:26 - 16:28Tam potansiyeline ulaşacak şekilde.
-
16:28 - 16:29Toplumda ne konumda doğarsa doğsun.
-
16:29 - 16:33Yoksa hâlâ eski, katmanlı, insanların
zorunlu konum ve yerlerinin olduğu -
16:33 - 16:36zihniyet içinde mi çalışıyoruz,
yoksa onları olabildiğince -
16:36 - 16:38büyük düşünmesi için destekliyor muyuz?
-
16:38 - 16:40Shakespeare'in yaşamında kimin onu
-
16:40 - 16:42bilgiye sahip biri olması için
desteklediğini bilmiyorum -
16:42 - 16:46ama bunu yapamamış olsaydı
onun eserlerinden mahrum olurduk, -
16:46 - 16:48tıpkı hip hop'taki gibi.
-
16:48 - 16:50Üstüne düşünmek istediğimiz şey de bu.
-
16:50 - 16:53Eğitim, onun kime ait olup
kime ait olmadığı. -
16:53 - 16:56İnsan kültüründeki birliği,
insanların takip ettiği -
16:56 - 16:57fikir ve eylemlerdeki birliği
-
16:57 - 16:59kendimize kanıtlamak için
-
16:59 - 17:01görünüşte apayrı olan
bu sanat biçimlerini, -
17:01 - 17:05görünüşte apayrı olan
bu iki dünyayı kullanıp -
17:05 - 17:07onları bir araya getirerek.
-
17:07 - 17:09İnsanları kendi sanatsal, edebi, kültürel
-
17:09 - 17:14ve toplumsal nitelik tarzlarına
doğru ateşlemek için. -
17:14 - 17:16Sizinle ufak bir...
son bir parça paylaşacağım -
17:16 - 17:19Biraz daha...
"eğlenceli" demek istemiyorum -
17:19 - 17:23ama biraz daha oyun
ve meydan okuma tarzında. -
17:23 - 17:27Bir radyodan ortaya çıktı,
Radio 1Xtra'daki "Freestyles"dan, -
17:27 - 17:29yaklaşık iki buçuk veya üç sene önce.
-
17:29 - 17:32Biraz şakasına gibiydi. DJ bana,
-
17:32 - 17:34"Burada 27 Shakespeare oyunun listesi var,
-
17:34 - 17:36onları serbest stile
uydurmaya çalış." dedi. -
17:36 - 17:39Şans eseri, başardık.
Nasıl oldu bilmiyorum, gerçi yaklaşık -
17:39 - 17:42on dakikamız vardı,
gerçek anlamda bir serbest stil değildi -
17:42 - 17:44ama yaptık ve sonrasında
albüme eklediğimiz bir parça oldu. -
17:44 - 17:47İlk bölüm 27 Shakespeare oyunu,
-
17:47 - 17:49sonraki bölüm
-
17:49 - 17:51Shakespeare'den 16 ünlü alıntı içeriyor.
-
17:51 - 17:54İsmi "Komedi, Trajedi, Tarih",
-
17:54 - 17:56internetten bakabilirsiniz, şu şekilde.
-
17:56 - 17:59Şimdi söyleyeceğim, şöyle başlıyor:
-
17:59 - 18:00"Bu Akala bir elmas gibi.
-
18:00 - 18:02Siz ufaklıklarsa Yanlışlıklar Komedisi.
-
18:02 - 18:03Bağırsanız da sizi çalarlar çello gibi.
-
18:03 - 18:05İşime bakıyorum,
Othello gibi kıskançsınız. -
18:05 - 18:08Kimsin? Ne yapacaksın?
Hırçın Kız gibi susturuldun. -
18:08 - 18:10Yaz Gecesi Rüyasındasın.
Müziğin yavan. -
18:10 - 18:13Ben Capulet, sen Montague, acımam.
Ben Sezar'ım, duydun mu? -
18:13 - 18:16Venedik Taciri satamaz CD'ni.
Benim için işin sonu hep iyi. -
18:16 - 18:20Macbeth gibisin, cehenneme gideceksin.
Kısasa Kısas, en iyisi benim. -
18:20 - 18:22Windsor'un Şen Kadınlarısınız,
Kral Lear değil. -
18:22 - 18:23Timon'u bilmem, Atina'daydı o.
-
18:23 - 18:25Hamlet gibi döndüğümde bedeli ödersin.
-
18:25 - 18:27Ben Akala,
Sana Nasıl Geliyorsa öyle olsun. -
18:27 - 18:29Kuru Gürültüsün. Tek işin çalmak.
-
18:29 - 18:32Harikayım, 12 Gece gerekmez.
Siz ufak Fırtınalar sahnede yok olur. -
18:32 - 18:35Güncel olan benim.
Sen tarih oldun 4. Henry gibi. -
18:35 - 18:38Alevim ben, işler kötü.
İyisi mi sen kaç Perikles gibi. -
18:38 - 18:42Standart ötesi, Kış Masalı gibi soğuk.
Titus Andronicus çuvallamaya mahkum." -
18:42 - 18:4527 oyun.
-
18:45 - 18:50(Gülüşmeler) (Alkışlar)
Kulak verin. -
18:50 - 18:55Son bir kısım var,
Shakespeare'den 16 ünlü alıntı içeriyor. -
18:55 - 18:58"Bilge adam aptal olduğunu bilendir.
Kışkırtma umutsuz ama değerli adamı. -
18:58 - 19:02Peter'dan alıp Paul'a ödemek niye?
Biri günahla yükselir, biri erdemle düşer. -
19:02 - 19:04Ruhunu inci pahasına satıp
dünyayı kazansan da ne olur? -
19:04 - 19:08Dünya istiridyem ama açım ben.
İstediğim fazlası kuruş ya da metelikten. -
19:08 - 19:11Şaka değil, umarım gülmezsiniz.
Şair veya yoksul, hangisi dersiniz? -
19:11 - 19:14Düzgünce konuşurum, kenar
mahalledenim gerçi, aslında yok ilgisi. -
19:14 - 19:18Şehirli de, sokaktan de. Gül yine güzel
kokmaz mı, adı başka olsa bile? -
19:18 - 19:21Sertçe söylüyorum, bir ozan kadar akıllı.
Elimde bahçeye dikilecek Krallık Bayrağı. -
19:21 - 19:23Akala, Akala, niye Akalasın sen?
-
19:23 - 19:25Rap'im Shakespeare mısrasıyla,
sırrım ortada. -
19:25 - 19:28Ben şansla yükselmedim, kader bu.
Konuşsanız da şaşkınım ben hâlâ. -
19:28 - 19:32Saniyede binlerce korkağı bitirdim.
Kralın adı bile bir kale değil mi? -
19:32 - 19:35Bundan bahsetme, sır değil ki.
Tez dersi veririm Antik Yunan'daki gibi. -
19:35 - 19:38Ya da Mısıroloji, dilemem özür.
Zihin gözüm her şeyi net görür. -
19:38 - 19:41Beni durdurmak değil olası.
Yaşamım büyülü, büyük olasılıkla. -
19:41 - 19:45Acımasızca konuşuyorum adeta.
Bir son vereceğim neşeli zamanlarına. -
19:45 - 19:48Ne dersen de işe yaramaz.
Kartallar yoksa çalıkuşu av olmaz. -
19:48 - 19:50Konu sözcüklerse en fenasıyım,
küfürlü tüm yüklemlerim. -
19:50 - 19:52Yanında hemşire olan ilk rapçi.
-
19:52 - 19:55Kafayı sıyıran ilk ahmak için
cenaze aracı hazır, kullanamaz zihnini. -
19:55 - 19:59Şahlan Akala'yla, resmen delilik.
Sebepsiz bir çılgınlık, yalnızca üzüntü. -
19:59 - 20:01Sözlerim hırsın hançeri
ve çekici gibi, bir saldırı hâli. -
20:01 - 20:04Askeri tarzda rap'imin mevzisi,
konuşarak bulamazsın yerini. -
20:04 - 20:08Satürn'den hızlı geride bırakırım seni.
Mahveder sözlerim bu koca çocukları. -
20:08 - 20:12Bu Akala, rap Shakespeare'i.
Geçen yıl dedim, istemedin dinlemeyi. -
20:12 - 20:15Etiyopyalı kulağındaki taş gibi değerli.
Yine söyle duymayanlar için." -
20:15 - 20:17Benim için zevkti.
-
20:17 - 20:21(Alkışlar)
- Title:
- Hip-Hop & Shakespeare?: Akala TEDxAldeburgh'da.
- Description:
-
Hip hop sanatçısı Akala bir plak şirketi sahibi ve rap/rock/electro-punk'ı güçlü sözsel hikaye anlamıyla birleştiren bir sosyal girişimci. Bu konuşmada, Akala Shakespeare, Hip-Hop ve dil ile onun gücü etrafındaki daha geniş bir kültürel tartışma arasındaki bağlantıları kanıtlıyor ve bunları keşfe çıkıyor.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDxTalks
- Duration:
- 20:24
![]() |
Cihan Ekmekçi edited Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Cihan Ekmekçi approved Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Figen Ergürbüz accepted Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Figen Ergürbüz edited Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Orkuncan Okumuş edited Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Orkuncan Okumuş edited Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Orkuncan Okumuş edited Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh | |
![]() |
Orkuncan Okumuş edited Turkish subtitles for Hip-Hop & Shakespeare?: Akala at TEDxAldeburgh |