< Return to Video

ÜDM deflyatoru | ÜDM: Milli gəlirin ölçülməsi | Makroiqtisadiyyat | Khan Akademiya

  • 0:01 - 0:04
    Son videoda yalnız bir mal və ya xidmət
  • 0:04 - 0:06
    satan super sadələşdirilmiş iqtisadiyyatı öyrəndik.
  • 0:06 - 0:09
    Ancaq indi işlər haqqında bir az daha ümumi və ya
  • 0:09 - 0:12
    bir az daha mürəkkəb iqtisadiyyatlar barədə düşünək.
  • 0:12 - 0:16
    Və deyək ki, bir ildə bir iqtisadçı bu iqtisadiyyatda
  • 0:16 - 0:21
    istehsal olunan məhsul və xidmətlərin qiymət səviyyəsinin
  • 0:21 - 0:24
    100 olduğunu müəyyənləşdirdi.
  • 0:24 - 0:27
    Beləliklə, onlar əslində yalnız çarpdılar
  • 0:27 - 0:28
    və doğru nömrələrə bölündülər,
  • 0:28 - 0:30
    beləliklə yaratdıqları indeksin
  • 0:30 - 0:32
    100 olduğunu söylədi.
  • 0:32 - 0:35
    Bunu da bir il ilə müqayisədə digər illərdə
  • 0:35 - 0:37
    qiymətləri ölçmək üçün edirlər.
  • 0:37 - 0:44
    Beləliklə, deyək ki, ikinci ildə indekslərindən istifadə edərək
  • 0:44 - 0:48
    qiymətlərin indi 110 olduğunu başa düşdülər.
  • 0:48 - 0:50
    İndi bunu etmək sadə bir şey deyil.
  • 0:50 - 0:51
    Yalnız biri olsaydı, bunu iqtisadiyyatda etmək çox sadə
  • 0:51 - 0:55
    bir şey olardı yaxşı və ya xidmət,
  • 0:55 - 0:56
    son nümunəmizdə olduğu kimi almalar.
  • 0:56 - 0:58
    Almanın qiymətini götürə bilərsən.
  • 0:58 - 1:01
    0,50 dollardan 0,55 dollara keçdi.
  • 1:01 - 1:03
    Real həyatda bu, sadə bir şey deyil.
  • 1:03 - 1:06
    Bir qazilyon mal və xidmətiniz var.
  • 1:06 - 1:07
    Bəzi qiymətlər qalxır.
  • 1:07 - 1:09
    Bəzi qiymətlər enəcək.
  • 1:09 - 1:11
    Malların və xidmətlərin miqdarı dəyişir.
  • 1:11 - 1:13
    Əslində, ikinci ildə artıq mövcud olmayan
  • 1:13 - 1:14
    bir ildə təklif olunan mal
  • 1:14 - 1:15
    və xidmətlər ola bilər.
  • 1:15 - 1:18
    Və ikinci ildə bir ildə olmayan
  • 1:18 - 1:20
    mal və xidmətlər var.
  • 1:20 - 1:21
    Ancaq bu video üçün, iqtisadçıların bunu
  • 1:21 - 1:24
    deyə biləcəyini düşünək.
  • 1:24 - 1:27
    Qiymətlərin ümumi səviyyəsini bir ildə 100 adlandırırsınızsa,
  • 1:27 - 1:28
    indi 110-dur.
  • 1:28 - 1:30
    Və ya düşünməyin başqa bir yolu şeylərin
  • 1:30 - 1:33
    10% bahalaşmasıdır.
  • 1:33 - 1:37
    İndi bu əlaqəni bildiyimizi fərz etsək - və bir daha
  • 1:37 - 1:39
    anlamaq asan bir şey deyil və bunun üçün mükəmməl bir yol
  • 1:39 - 1:41
    olmadığı ortaya çıxır
  • 1:41 - 1:44
    - real ÜDM ilə nominal ÜDM arasındakı əlaqəni
  • 1:44 - 1:48
    necə müəyyənləşdirə bilərik?
  • 1:48 - 1:50
    Unutmayın, nə zaman biz ÜDM-dən danışırıq
  • 1:50 - 1:57
    - belə ki, ikinci ildə real ÜDM-dən danışacağıq
  • 1:57 - 1:59
    - nə zaman real ÜDM-dən danışırsınızsa,
  • 1:59 - 2:01
    baza ilindəki qiymətlər baxımından
  • 2:01 - 2:04
    ÜDM-dən danışırsınız.
  • 2:04 - 2:07
    Beləliklə, bu nümunədə, bir ildə bir dollar olaraq
  • 2:07 - 2:11
    iki ildə real ÜDM haqqında düşünəcəyik.
  • 2:11 - 2:14
    Beləliklə, ikinci ildə istehsal olunan mal və xidmətlər nə idi,
  • 2:14 - 2:17
    düşünəcəyik, bəs əgər birinci il ilə
  • 2:17 - 2:20
    ilə eyni qiymətlərdə olsa idiler?
  • 2:20 - 2:24
    Və bu, bizə ikinci ildə real ÜDM verəcəkdir.
  • 2:24 - 2:28
    Buna görə düşünməyin bir yolu həqiqətən nisbətdir.
  • 2:28 - 2:30
    Beləliklə, nominal ÜDM yazım.
  • 2:30 - 2:33
    Beləliklə, bu, ikinci ildə ÜDM-dir,
  • 2:33 - 2:37
    iki ildə ölçülür və bölünür - mən bunu
  • 2:37 - 2:39
    bir nisbət adlandıra bilərik, həqiqətən -
  • 2:39 - 2:44
    - ikinci ildəki real ÜDM-ə bölünürük.
  • 2:44 - 2:47
    Və bu bir il ilə ölçülür.
  • 2:53 - 2:55
    Yaxşı, bu, qiymətlərin iki il ilə bir il arasındakı
  • 2:55 - 2:59
    nisbəti ilə eyni şey olacaqdır.
  • 2:59 - 3:02
    Bu nisbət olacaq - bu göstəricini burada
  • 3:02 - 3:08
    110 ilə 100 arasında istifadə edirik.
  • 3:08 - 3:11
    Bir də oturub bu barədə bir saniyə düşünməyini istəyirəm.
  • 3:11 - 3:14
    Sadəcə bax, bunlar eyni mal və xidmətləri
  • 3:14 - 3:15
    ölçmək deməkdir.
  • 3:15 - 3:19
    Həqiqi ÜDM onları bir illik qiymətlərlə ölçür.
  • 3:19 - 3:23
    Nominal ÜDM bunları iki ildə qiymətləndirir.
  • 3:23 - 3:25
    Beləliklə, əgər bir il ilə ikinci il arasında işlər
  • 3:25 - 3:27
    bahadırsa, nominal ÜDM real ÜDM-dən
  • 3:27 - 3:30
    10% daha böyük olmalıdır.
  • 3:30 - 3:32
    Tam eyni nisbətlərə sahib olmalıyıq.
  • 3:32 - 3:35
    İndi isə istədiyimiz hər növ cəbrdən istifadə edərək
  • 3:35 - 3:36
    bu işi idarə edə bilərik.
  • 3:36 - 3:40
    Məsələn, deyə bilərik, nominal ÜDM -
  • 3:40 - 3:42
    İndi yalnız nominal yazacam.
  • 3:42 - 3:43
    Burda tam olaraq nədən
  • 3:43 - 3:45
    danışdığımızı dəqiqləşdirdim.
  • 3:45 - 3:47
    Bu, ikinci ilin nominal ÜDM-dir.
  • 3:47 - 3:52
    Beləliklə, indi nominal ÜDM-yə bərabərdir -
  • 3:52 - 3:55
    hər iki tərəfi də real ÜDM-in çarpısına bərabərləşdirə bilərik -
  • 3:55 - 4:02
    real ÜDM-in 100 qatından 110-a bərabərdir.
  • 4:05 - 4:07
    Unutmayın, bu, ikinci ildə nominal ÜDM-dir.
  • 4:07 - 4:12
    Bu, ikinci ildə bir dollar ilə ölçülən real ÜDM-dir.
  • 4:12 - 4:17
    Və ya bu tənliyin hər iki tərəfini də bu
  • 4:17 - 4:19
    110-a 100-dən çox bölə bilərik.
  • 4:19 - 4:26
    Və sonra iki ildə nominal ÜDM alırıq ki, 100-ü 110-a bölün,
  • 4:26 - 4:40
    ikinci ildə real ÜDM-ə bərabərdir.
  • 4:40 - 4:42
    Bu, ikinci ildə nominal ÜDM-dir.
  • 4:45 - 4:47
    Və bu şəkildə yazmaq, ikinci ildə
  • 4:47 - 4:50
    nominal ÜDM-i götürdüyünüzü
  • 4:50 - 4:53
    hiss edir və qiymətlər səviyyəsində
  • 4:53 - 4:54
    ümumi bir artım var.
  • 4:54 - 4:55
    Buna qiymət inflyasiyası deyilir.
  • 4:55 - 4:57
    Bunu burada görürük.
  • 4:57 - 5:00
    İndi isə real ÜDM əldə etmək üçün onu boşaldırıq.
  • 5:00 - 5:03
    Bunu qiymətlərin nisbətinə bölürük.
  • 5:03 - 5:05
    Bunu mahiyyət etibarilə qiymətlərin nə qədər
  • 5:05 - 5:08
    böyüdüyünə bölürük, yoxsa iki il qiymətləri ilə
  • 5:08 - 5:10
    bir il qiymətləri arasındakı nisbəti deyə bilərik.
  • 5:10 - 5:13
    Yəni buradakı bu miqdar 1.1-dir.
  • 5:13 - 5:14
    Bu barədə düşünməyinizin başqa bir yolu,
  • 5:14 - 5:18
    ikinci ildə həqiqi ÜDM əldə etmək üçün ikinci ildə
  • 5:18 - 5:19
    nominal ÜDM-i defolasiya edirik.
  • 5:19 - 5:22
    İçəriyə giririk, unutmayın, bu bir ilin qiymətləridir.
  • 5:26 - 5:31
    Və bu səbəbdən buradakı bu rəqəm bir
  • 5:31 - 5:33
    deflyator olaraq adlandırılır.
  • 5:33 - 5:38
    Bu, ÜDM deflyatorumuzdur.
  • 5:38 - 5:42
    Burada bir baza seçirsən, bu halda bir il idi.
  • 5:42 - 5:44
    Bu əsas il 1985 ola bilərdi.
  • 5:44 - 5:45
    2006 ola bilərdi.
  • 5:45 - 5:47
    Kim bilir nə ola bilər.
  • 5:47 - 5:47
    Hər şey ola bilər.
  • 5:47 - 5:51
    ÜDM deflyatorunuz həmin baza ilə nisbətən olacaqdır.
  • 5:51 - 5:53
    Yaxşı, buradakı baza 100 olsaydı,
  • 5:53 - 5:55
    Yax deflyatorunuz bu il nə qədər
  • 5:55 - 5:56
    şey olduğunu söyləyəcək.
  • 5:56 - 5:58
    Və hətta zamanla geriyə gedə bilərsiniz.
  • 5:58 - 6:00
    Sıfır il, deflyator 85 ola bilərdi,
  • 6:00 - 6:02
    çünki bəlkə şeylər ucuzlaşdı.
  • 6:02 - 6:04
    Yoxsa həqiqətən qiymətlər enə bilər.
  • 6:04 - 6:06
    Əslində deflyasiya ola bilərdi.
  • 6:06 - 6:09
    Beləliklə, ikinci ildə deflatorunuz 98-də olardı.
  • 6:09 - 6:11
    Lakin deflyator deyilməsinin səbəbi odur ki,
  • 6:11 - 6:14
    vaxt keçdikcə ümumiyyətlə inflyasiya var və
  • 6:14 - 6:17
    ümumiyyətlə nominal ÜDM-i deflyasiya edəcəksiniz.
  • 6:17 - 6:20
    Onu birdən böyük bir dəyərə böləcəksiniz.
  • 6:20 - 6:23
    Həqiqi ÜDM-i əldə etmək üçün əsas iliniz olan
  • 6:23 - 6:27
    100-dən 100-ə bölünən bir şey olacaq.
Title:
ÜDM deflyatoru | ÜDM: Milli gəlirin ölçülməsi | Makroiqtisadiyyat | Khan Akademiya
Description:
more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
06:28

Azerbaijani subtitles

Revisions Compare revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.