Vietnamese subtítols

← Một kế hoạch táo bạo để chấm dứt rác thải nhựa

Obtén el codi d'incrustació
39 llengües

Showing Revision 18 created 10/23/2019 by Dan Nguyen.

  1. Chris Anderson: Vậy là anh đang bị
    ám ảnh bởi vấn đề này
  2. trong vài năm qua.
  3. Anh nói xem, vấn đề là gì?
  4. Andrew Forrest: Nhựa.
  5. Đơn giản vậy thôi.
  6. Chúng ta bất tài không thể dùng nhựa
    làm hàng hóa có sức mạnh to lớn nữa
  7. nên đơn giản ta vứt chúng đi.
  8. CA: Vì thế ta nhìn thấy rác thải khắp nơi.
  9. Ở mức độ cao nhất, nó trông giống thế này.
  10. Ý tôi là, bức ảnh này được chụp ở đâu?
  11. AF: Ở Philippines,
  12. và như quý vị biết đó,
    ở đó có rất nhiều sông,
  13. nhìn y chang thế này.
  14. Và đó là ở Philippines.
  15. Nên nó ở khắp Đông Nam Á.
  16. CA: Vậy nhựa bị vứt ra các con sông,
  17. và từ đó, dĩ nhiên,
    đi thẳng ra đại dương.
  18. Ý tôi là, ta rõ ràng thấy chúng
    ở các bãi biển,
  19. nhưng đó không phải
    quan ngại chính của anh.
  20. Cái anh lo là những gì thực sự đang
    xảy ra trong đại dương. Xin chia sẻ.
  21. AF: Được rồi. Nghe này.
    Cảm ơn Chris.
  22. Khoảng 4 năm trước,
  23. tôi nghĩ tôi phải làm cái gì đó
    thực sự điên rồ,
  24. rồi tôi quyết tâm học bằng Tiến sĩ
    ngành sinh thái biển.
  25. Và phần đáng sợ nhất là,
  26. đúng, tôi đã biết nhiều về
    sự sống biển
  27. nhưng tôi cũng học rất nhiều về
    cái chết biển
  28. và cái chết sinh thái hàng loạt
    cực điểm của cá,
  29. của sinh vật biển, động vật có vú ở biển,
  30. sinh vật rất gần gũi với ta,
  31. đang chết dần hàng triệu hoặc
    hàng tỉ con mà chúng ta không đếm xuể
  32. dưới tay đao phủ là nhựa.
  33. CA: Nhưng mọi người nghĩ nhựa độc
    hại nhưng rất bền. Đúng không?
  34. Anh ném thứ gì đó xuống đại dương,
    "Này, nó sẽ chỉ nằm đó mãi mãi.
  35. Không thể gây hại gì, phải không?"
  36. AF: Nghe này Chris, đó là chất liệu
    cực kỳ bền được thiết kế cho tính kinh tế.
  37. Nó cũng có thể là chất độc hại
    nhất với môi trường.
  38. Điều tồi tệ nhất về nhựa,
    ngay khi thải ra môi trường,
  39. là các mảnh của nó.
  40. Nó chưa bao giờ
    thôi là nhựa.
  41. Nó phân hủy ra thành từng mảnh nhỏ,
    rồi nhỏ hơn, nhỏ nữa,
  42. và Chris, kiến thức khoa học
    cho vấn đề này,
  43. vốn đã biết có trong sinh thái
    biển từ vài năm nay,
  44. nhưng nó sẽ tác động đến con người.
  45. Giờ chúng ta đã biết nhựa nano,
  46. những hạt nhựa siêu nhỏ,
    mang điện tích âm,
  47. có thể xuyên qua
    các lỗ chân lông trên da.
  48. Đó chưa phải là tin xấu đâu.
  49. Tin xấu là nó xuyên thẳng
    qua hàng rào máu não,
  50. lớp màng cản bảo vệ não của bạn.
  51. Não của bạn là một khối vô định hình,
    ẩm ướt đầy những điện tích nhỏ.
  52. Bạn đặt một hạt âm vào đó,
  53. đặc biệt là một hạt âm
    mang mầm bệnh --
  54. nên bạn có điện tích âm, và nó
    hút các thành phần điện tích dương,
  55. như mầm bệnh, độc tố,
  56. thuỷ ngân, chì.
  57. Đó là phát hiện khoa học ta sẽ được
    chứng kiến trong 12 tháng tới.
  58. CA: Tôi nghĩ ông có nói rằng có
    khoảng 600 túi nhựa
  59. cho mỗi loài cá với kích thước như vậy
    ở đại dương, đại loại vậy.
  60. Và chúng đang phân huỷ,
  61. và sẽ ngày càng có
    nhiều túi nhựa hơn nữa,
  62. và ta vẫn chưa nhìn thấy
    khởi đầu của hậu quả của nó.
  63. AF: Chưa, ta chưa thấy.
  64. Quỹ Ellen MacArthur,
    gồm nhiều nhà khoa học giỏi,
  65. chúng tôi đã làm việc
    với họ một thời gian.
  66. Tôi đã xác nhận
    công trình của họ.
  67. Chris, họ nói sẽ có
    một tấn nhựa
  68. cho mỗi 3 tấn cá,
    không phải năm 2050 --
  69. tôi thực sự khó chịu với những
    ai nói là năm 2050 - mà là năm 2025.
  70. Nó sẽ xảy ra sớm thôi.
  71. Hiện tại đã thấy rồi.
  72. Anh không cần 1 tấn nhựa để
    xóa sổ toàn bộ hải dương sinh.
  73. Chỉ cần một số ít thôi
    cũng đủ chết rồi.
  74. Việc đó cần chấm dứt ngay.
    Chúng ta không còn nhiều thời gian.
  75. CA: Anh có một ý để chấm dứt
    vấn nạn này, và anh tiếp cận nó
  76. không phải với tư cách nhà
    vận động môi trường tiêu biểu
  77. mà là một doanh nhân,
    người đã sống --
  78. anh dành cả đời để suy nghĩ về
    các hệ thống kinh tế toàn cầu
  79. và cách chúng vận hành.
  80. Và theo như tôi hiểu,
  81. ý tưởng của anh phụ thuộc vào
    các anh hùng kiểu thế này.
  82. Cô bé làm nghề gì?
  83. AF: Cô bé làm nghề
    nhặt ve chai,
  84. và có khoảng 15 đến 20 triệu
    người ve chai như cô bé,
  85. trước khi Trung Quốc ngừng thu
    rác của mọi người.
  86. Và giá nhựa, vốn rất
    bèo, đã lao dốc.
  87. Hậu quả là những
    người như cô bé,
  88. một đứa trẻ đang
    tuổi ăn tuổi học.
  89. Cô bé nên được đến trường.
  90. Nó chắc chắn rất
    giống chế độ nô lệ.
  91. Tôi và Grace, con gái tôi, đã
    thấy hàng trăm người như cô bé.
  92. CA: Và cả rất nhiều người lớn nữa, chính
    xác là hàng triệu người toàn cầu,
  93. và trong một vài ngành,
  94. họ thực sự giải thích
    cho thực tế này là, ví dụ
  95. ta không thấy nhiều
    rác kim loại trên thế giới.
  96. AF: Điều này rất đúng.
  97. Thực ra cô bé kia là
    anh hùng môi trường.
  98. Cô bé đang chạy đua với một
    nhà máy hóa dầu cực lớn
  99. sắp có trong tương lai,
  100. nhà máy hóa dầu 3,5 tỷ đô.
  101. Đó chính là vấn đề.
  102. Chúng ta có nhiều dầu khí
    trong nhựa và các bãi rác
  103. hơn toàn bộ nguồn dầu khí
    ta có ở Mỹ.
  104. Nên cô bé là anh hùng.
  105. Và bãi rác đó là như vậy đó,
    thưa quý vị,
  106. và đó là dầu khí tốt.
  107. CA: Vậy là một mỏ giá trị lớn đang
    ẩn sâu dưới đó
  108. mà dân ve chai trên thế giới sẽ,
    nếu được, sẽ kiếm sống được từ đó.
  109. Nhưng sao họ không làm được?
  110. AF: Vì chúng ta đã đóng đinh trong đầu
  111. mức giá của nhựa lấy từ
    nhiên liệu hóa thạch,
  112. vốn có sẵn ngay trước mặt,
  113. để có thể tái chế nhựa từ nhựa
    một cách kinh tế và lợi nhuận.
  114. Nhựa là những khối
    cơ bản từ dầu khí.
  115. Nhựa là 100% polyme,
    polyme là 100% dầu khí.
  116. Và anh biết ta có đủ nhựa
    trên thế giới
  117. cho tất cả nhu cầu của mình.
  118. Và khi ta tái chế nhựa,
  119. nếu ta không thể tái chế nó rẻ hơn
    nhựa làm từ nhiên liệu hoá thạch,
  120. thì tất nhiên, thế giới sẽ tiếp tục
    dùng nhựa từ nhiên liệu hoá thạch.
  121. CA: Vậy đó là vấn đề cốt lõi,
  122. giá mua của nhựa tái chế
    thường cao hơn
  123. giá của nhựa làm từ dầu mỏ.
  124. Đó chính là vấn đề cốt lõi.
  125. AF: Có một sự thay đổi nhẹ
    trong luật lệ, Chris ạ.
  126. Tôi là dân buôn bán.
  127. Tôi hiểu chúng ta đã từng có
    kim loại phế liệu và sắt vụn
  128. và đồng vụn rải rác
    quanh các ngôi làng,
  129. đặc biệt ở những nước
    đang phát triển.
  130. Và mọi người nhận ra
    chúng có giá trị.
  131. Chúng là những mẩu giá trị,
  132. không phải rác.
  133. Giờ đây, làng mạc, thành phố,
    đường xá đều sạch sẽ,
  134. bạn không còn giẫm phải đồng vụn
    hay sắt vụn nữa,
  135. vì chúng có giá trị
    nên đã được tái chế.
  136. CA: Vậy ông có ý tưởng gì để
    áp dụng điều đó cho nhựa?
  137. AF: OK, là thế này Chris,
  138. phần lớn thời gian khóa học tiến sĩ đó,
    tôi đã làm nghiên cứu.
  139. Và cái hay của việc
    là một dân kinh doanh giỏi
  140. đó là mọi người muốn gặp bạn.
  141. Những doanh nhân khác,
  142. kể cả khi bạn giống
    loài động vật trong sở thú họ muốn loại ra,
  143. họ sẽ nói, được,
    chúng ta sẽ gặp Twiggy Forrest.
  144. Và khi anh đã gặp họ,
  145. anh có thể chất vấn họ.
  146. Và tôi đã đến hầu hết các công ty lớn
    về dầu khí và tiêu dùng nhanh
  147. trên thế giới,
  148. và họ có thiện chí thay đổi.
  149. Ý tôi là, có một vài con khủng long
  150. sẽ muốn có những điều tốt đẹp nhất
    nhưng chẳng làm gì,
  151. nhưng có mong muốn thay đổi.
  152. Cái tôi đang bàn luận ở đây là,
  153. 7,5 tỉ người trên thế giới
  154. thực sự không đáng phải chịu việc
    bị nhựa phá huỷ môi trường của mình,
  155. bị nhựa làm cho cằn cỗi các đại dương
    hay cạn kiệt sinh vật biển.
  156. Giờ xem chuỗi này nhé,
  157. có hơn 10.000 nhãn hiệu mà chúng
    ta mua hàng đống sản phẩm,
  158. nhưng chỉ có 100
    nhà sản xuất nhựa lớn,
  159. các nhà máy hóa dầu lớn,
  160. đã tuôn ra toàn bộ
    nhựa sử dụng 1 lần.
  161. CA: Vậy 100 công ty đó
  162. đang ở đáy của chuỗi thức ăn này.
  163. AF: Đúng vậy.
  164. CA: Vậy ông muốn 100 công ty đó làm gì?
  165. AF: Chúng ta cần họ
    đơn giản là tăng giá trị
  166. của những khối cơ bản từ dầu khí,
  167. tôi gọi là "nhựa xấu",
  168. tăng giá trị chúng lên,
  169. để khi chúng lan sang các nhãn hiệu
    và tới tay chúng ta là khách hàng,
  170. chúng ta thậm chí sẽ không nhận thấy
    giá trị gia tăng trong tách cà phê,
  171. hoặc lon Coca hay Pepsi
    hoặc bất kì thứ gì.
  172. CA: Kiểu nhưng tăng 1 xu?
  173. AF: Ít hơn. 1/4 xu hoặc nửa xu.
  174. Giá trị cực kỳ nhỏ.
  175. Nhưng hiệu quả của nó là
  176. nó khiến mọi mẩu nhựa trên
    thế giới trở nên có giá trị.
  177. Những nơi có rác thải tồi tệ nhất,
  178. ví dụ Đông Nam Á, Ấn Độ,
  179. là nơi giàu có nhất.
  180. CA: Có vẻ đây là bài toán có 2 mệnh đề.
  181. Một, nếu họ tính thêm tiền
  182. và tận dụng số dư đó
  183. để chi vào đâu? --
    một quỹ do ai đó điều hành
  184. để giải quyết vấn đề này.
  185. Tiền đó sẽ dùng để làm gì,
    số tiền họ tính thêm đó sẽ dùng để làm gì?
  186. AF: Khi nói chuyện với
    các doanh nghiệp lớn,
  187. tôi nói: "Nghe này, tôi cần các anh
    thay đổi, và phải thay đổi thật nhanh",
  188. đôi mắt của họ sẽ ánh lên
    sự buồn chán,
  189. nhưng nếu tôi nói: "Và đó
    là chuyện làm ăn tốt."
  190. "Ồ, anh làm tôi quan tâm rồi đó, Andrew."
  191. Rồi tôi nói: "Được, tôi cần anh đóng góp
  192. vào một quỹ chuyển đổi môi
    trường và công nghiệp.
  193. Trong vòng 2 hoặc 3 năm,
  194. toàn bộ ngành công nghiệp nhựa toàn cầu
  195. có thể chuyển đổi từ sản xuất khối cơ bản
    từ nhiên liệu hoá thạch
  196. sang sản xuất khối cơ bản từ nhựa.
  197. Công nghệ đã có.
  198. Nó đã được kiểm chứng.
  199. Tôi đã làm 2 chiến dịch trị giá
    hàng tỷ đô la từ số không,
  200. và nhận ra rằng công nghệ
    đó có thể nhân rộng.
  201. Tôi nhìn thấy có đến ít nhất một tá
    công nghệ để xử lý đủ loại nhựa.
  202. Nên một khi những công nghệ này
    có lợi nhuận kinh tế,
  203. mang về cho họ,
  204. đó là khi dân chúng toàn cầu
    sẽ lấy nhựa
  205. từ nhựa đang có.
  206. CA: Vậy việc bán nhựa nguyên sinh
    sẽ đóng góp vào quỹ
  207. được dùng để cơ bản chuyển
    đổi công nghiệp này
  208. và bắt đầu chi tiền cho việc
    làm sạch và các việc khác.
  209. AF: Hoàn toàn chính xác.
  210. CA: Và nó có lợi ích đi kèm rất tuyệt,
  211. thậm chí có thể là lợi ích chính,
  212. trong việc tạo thị trường.
  213. Đột nhiên nó khiến nhựa tái chế
  214. thành ngành kinh doanh khổng lồ có thể
    mở ra cho hàng triệu người thế giới
  215. đời sống mới
    từ việc thu gom nhựa.
  216. AF: Đúng, chính xác.
  217. Vậy việc anh cần làm là, anh làm nhựa
    nhiên liệu hóa thạch với giá này
  218. và nhựa tái chế với giá này.
  219. Anh thay đối nó.
  220. Nên nhựa tái chế sẽ rẻ hơn.
  221. Điều tôi thích nhất đó là
  222. chúng ta thải ra môi trường
    300 hay 350 triệu tấn nhựa.
  223. Theo báo cáo riêng của
    các công ty dầu khí,
  224. nó sẽ tăng lên đến 500 triệu tấn.
  225. Đây là một vấn đề leo thang.
  226. Nhưng mỗi tấn nhựa đó là polyme.
  227. Polyme có giá 1.000 đến
    1.500 đô/tấn.
  228. Nửa nghìn tỷ đô đó
    có thể dùng vào kinh doanh
  229. và có thể tạo việc làm, cơ hội và
    thịnh vượng khắp thế giới,
  230. đặc biệt là các nơi nghèo nhất.
  231. Vậy mà ta lại ném nó đi.
  232. CA: Vậy việc này sẽ cho phép các công ty
    lớn đầu tư vào nhà máy tái chế
  233. chính xác là trên toàn thế giới --
  234. AF: Trên toàn thế giới.
  235. Vì công nghệ này có chi phí vốn thấp,
  236. bạn có thể đặt nó tại các bãi rác,
    dưới hầm các khách sạn lớn,
  237. kho rác, mọi nơi,
  238. biến rác thành nhựa.
  239. CA: Giờ anh là nhà hảo tâm,
  240. và anh sẵn sàng cam kết
    bỏ một phần của cải vào đây.
  241. Vai trò của nhà hảo tâm
    trong dự án này là gì?
  242. AF: Tôi nghĩ việc chúng ta cần làm
    là đưa 40 đến 50 triệu đô la Mỹ
  243. vào hoạt động,
  244. và sau đó chúng ta phải tạo ra
    sự minh bạch tuyệt đối
  245. để ai cũng có thể biết
    chính xác tình hình diễn ra.
  246. Từ các nhà sản xuất nhựa đến các
    thương hiệu và người tiêu dùng,
  247. mọi người sẽ phải biết được
    ai đang trong cuộc chơi,
  248. ai đang bảo vệ Trái đất, và
    ai không quan tâm.
  249. Và nó sẽ tốn khoảng 1 triệu đô/tuần,
  250. và chúng ta sẽ cam kết tài trợ
    trong 5 năm.
  251. Tổng đóng góp
    khoảng 300 triệu đô la Mỹ.
  252. CA: Chà.
  253. Giờ --
  254. (Vỗ tay)
  255. Anh đã nói chuyện với các công ty khác,
    như Coca - Colas của thế giới,
  256. họ sẵn sàng làm việc này,
    họ sẵn sàng trả giá cao hơn,
  257. họ muốn trả giá cao hơn,
  258. miễn là nó công bằng.
  259. AF: Vâng, rất công bằng.
  260. Coca-Cola sẽ không muốn Pepsi
    nhập cuộc chơi
  261. trừ khi cả thế giới biết Pepsi đang
    đứng ngoài cuộc.
  262. Thì họ không quan tâm.
  263. Vì vậy, đó là sự minh bạch
    của thị trường,
  264. ở đó, nếu có người
    định chơi gian lận,
  265. thị trường sẽ biết,
    người tiêu dùng sẽ biết.
  266. Người tiêu dùng muốn
    đóng một vai trò.
  267. 7.5 tỷ người chúng ta.
  268. Ta đâu muốn thế giới
    bị hàng trăm công ty phá hủy.
  269. CA: Anh đã chia sẻ
    việc các công ty có thể làm
  270. và việc anh sẵn lòng làm.
  271. Vậy người khác
    có thể làm gì?
  272. AF: Tôi muốn tất cả chúng ta
  273. trên toàn thế giới,
  274. vào trang web
    noplasticwaste.org.
  275. Các bạn liên hệ với
    các nhà sản xuất nhựa
  276. trong vùng của bạn.
  277. Bạn phải có ít nhất một
  278. email hoặc tài khoản Twitter
    hoặc số điện thoại để liên lạc,
  279. và cho họ biết là bạn muốn họ
    đóng góp vào một quỹ
  280. quản lý bởi ngành công nghiệp
    hay Ngân hàng Thế giới.
  281. Nó tăng 10 tỉ đô mỗi năm
  282. nên anh có thể chuyển đổi công nghiệp
    sản xuất nhựa từ nhiên liệu hóa thạch
  283. sang từ nhựa.
  284. Ta không cần nó.
    Nó không tốt. Còn cái này tốt.
  285. Và nó có thể làm sạch môi trường.
  286. Chúng ta đã có đủ vốn,
  287. chúng ta có 10 tỉ đô mỗi năm, Chris,
  288. để dọn sạch môi trường.
  289. CA: Anh đang kinh doanh tái chế.
  290. Với anh đây là một xung đột lợi ích,
  291. hay là một cơ hội kinh doanh to lớn?
  292. AF: Đúng, tôi đang kinh doanh quặng sắt,
  293. và tôi cạnh tranh với
    công ty sắt vụn,
  294. đó là lý do vì sao bạn chẳng có
    miếng sắt vụn nào trên đường để mà vấp
  295. và bị đứt chấn cả,
  296. vì chúng bị gom hết rồi.
  297. CA: Đây không phải cái cớ để anh
    đầu tư vào kinh doanh nhựa tái chế.
  298. AF: Không, tôi sẽ cổ vũ cho
    sự bùng nổ này.
  299. Đây sẽ là mạng lưới của rác nhựa.
  300. Đây sẽ là ngành công nghiệp bùng nổ
    lan rộng toàn cầu,
  301. và đặc biệt là những nơi nghèo nhất,
    vì đó là những nơi rác nhiều nhất,
  302. và đó là nguồn nguyên liệu.
  303. Nên tôi sẽ cổ vũ cho nó và
    lùi về phía sau.
  304. CA: Ta đang trong kỷ nguyên
  305. có rất nhiều người trên thế giới đang
    khao khát một nền kinh tế tái sinh mới,
  306. những chuỗi cung ứng lớn,
    những ngành công nghiệp lớn,
  307. phải thay đổi về cơ bản.
  308. Với tôi, nó là ý tưởng khổng lồ
  309. và anh sẽ cần rất nhiều người
    cổ vũ anh trên hành trình
  310. để biến nó thành thực.
  311. Cảm ơn vì đã chia sẻ với chúng tôi.
  312. AF: Cảm ơn anh rất nhiều, Chris.
  313. (Vỗ tay)