Diane Kelly: Czego nie wiedzieliśmy o anatomii penisa
-
0:00 - 0:02Kiedy chodzę na imprezy,
-
0:02 - 0:03zwykle bardzo szybko
-
0:03 - 0:04ludzie dowiadujš się,
-
0:04 - 0:08że jestem naukowcem i zajmuję się seksem.
-
0:08 - 0:12Wtedy zaczynajš się pytania.
-
0:12 - 0:16Majš okrelony format.
-
0:16 - 0:17Zaczynajš się od słów:
-
0:17 - 0:19"Znajomy powiedział mi...",
-
0:19 - 0:21a kończš:
-
0:21 - 0:23"Czy to prawda?"
-
0:23 - 0:24W większoci przypadków
-
0:24 - 0:26na szczęcie mogę udzielić odpowiedzi,
-
0:26 - 0:28ale czasami przyznaję:
-
0:28 - 0:29"Przepraszam bardzo,
-
0:29 - 0:30ale nie wiem,
-
0:30 - 0:33bo jestem innym rodzajem doktora".
-
0:33 - 0:35To znaczy: nie jestem lekarkš,
-
0:35 - 0:38tylko biolożkš zajmujšcš się
anatomiš porównawczš. -
0:38 - 0:41Obserwuję różne gatunki zwierzšt
-
0:41 - 0:45i badam, jak funkcjonujš
ich tkanki i organy -
0:45 - 0:46w normalnych warunkach,
-
0:46 - 0:48ale nie zastanawiam się,
-
0:48 - 0:49jak naprawić co, co jest nie tak,
-
0:49 - 0:51jak to robi wielu z was.
-
0:51 - 0:53Szukam więc różnic i podobieństw
-
0:53 - 0:55w ewolucyjnych rozwišzaniach
-
0:55 - 0:57problemów biologicznych.
-
0:57 - 0:59Jestem tutaj, by dowieć,
-
0:59 - 1:03że to zajęcie nie oznacza wcale
-
1:03 - 1:04tajemnej pracy w wieży z koci słoniowej,
-
1:04 - 1:06akademickiej izolacji.
-
1:06 - 1:08Jest to rozległa dziedzina badań
-
1:08 - 1:11obejmujšca gatunki,
typy tkanek i układy organów, -
1:11 - 1:12która może prowadzić do wniosków
-
1:12 - 1:16majšcych bezporednie implikacje
dla zdrowia ludzkiego. -
1:16 - 1:18To odnosi się do mojego ostatniego projektu
-
1:18 - 1:20dotyczšcego płci mózgu
-
1:20 - 1:22oraz moich poważniejszych badań
-
1:22 - 1:25dotyczšcych anatomii i funkcjonowania penisów.
-
1:25 - 1:27Teraz rozumiecie,
dlaczego jestem duszš towarzystwa. -
1:27 - 1:28(miech)
-
1:28 - 1:31Chciałabym przytoczyć przykład
-
1:31 - 1:32z mojego badania dotyczšcego penisów,
-
1:32 - 1:34aby pokazać, w jaki sposób
-
1:34 - 1:36wiedza z badań na temat jednego układu
-
1:36 - 1:39podsuwa wnioski na temat
zupełnie innego układu. -
1:39 - 1:42Jak wy pewnie od dawna wiecie,
-
1:42 - 1:45a ja musiałam wyjanić to ostatnio
swojemu 9-letniemu dziecku, -
1:45 - 1:49penisy służš do przenoszenia spermy
-
1:49 - 1:50od jednego osobnika do drugiego.
-
1:50 - 1:52Slajd, który widać za mnš
-
1:52 - 1:53zaledwie dotyka problemu
-
1:53 - 1:55ich rozpowszechnienia wród zwierzšt.
-
1:55 - 1:57Zróżnicowanie anatomiczne jest ogromne.
-
1:57 - 2:01Istniejš umięnione przewody,
zmodyfikowane nogi czy płetwy, -
2:01 - 2:05jak i spotykany u ssaków mięsisty,
nadmuchiwany walec, -
2:05 - 2:07który wszyscy znamy,
-
2:07 - 2:09a przynajmniej połowa z was zna.
-
2:09 - 2:11(miech)
-
2:11 - 2:14To ogromne zróżnicowanie bierze się stšd,
-
2:14 - 2:17że to bardzo efektywne rozwišzanie
-
2:17 - 2:19podstawowego problemu biologicznego,
-
2:19 - 2:22czyli skierowania spermy tak,
-
2:22 - 2:25by dotarła do komórek jajowych
i stworzyła zygoty. -
2:25 - 2:28W zasadzie penis nie jest konieczny
do zapłodnienia wewnętrznego, -
2:28 - 2:31ale w trakcie ewolucji takiego zapłodnienia
-
2:31 - 2:33zwykle pojawiajš się penisy.
-
2:33 - 2:37Gdy o tym mówię,
zwykle pojawia się pytanie: -
2:37 - 2:40''Co cię zaciekawiło w tym temacie?"
-
2:40 - 2:44Odpowied to: szkielety.
-
2:44 - 2:47Nigdy nie pomylelibycie,
że szkielety i penisy -
2:47 - 2:49majš ze sobš wiele wspólnego.
-
2:49 - 2:51A to dlatego, że mylimy o szkieletach
-
2:51 - 2:52jako sztywnych systemach dwigniowych,
-
2:52 - 2:54które wytwarzajš prędkoć lub siłę.
-
2:54 - 2:58Moje pierwsze dowiadczenia
w badaniach biologicznych, -
2:58 - 3:00kiedy studiowałam paleontologię i dinozaury,
-
3:00 - 3:02były bezporednio zwišzane z tš tematykš.
-
3:02 - 3:05Ale kiedy zaczęłam studiować biomechanikę,
-
3:05 - 3:08szukałam do pracy magisterskiej materiału,
-
3:08 - 3:11który poszerzyłby naszš wiedzę
na temat funkcji szkieletu. -
3:11 - 3:12Próbowałam różnych rzeczy.
-
3:12 - 3:14Wiele z nich nie wypaliło.
-
3:14 - 3:16Aż pewnego dnia zaczęłam myleć
-
3:16 - 3:18o penisie ssaków.
-
3:18 - 3:22To naprawdę dziwna konstrukcja.
-
3:22 - 3:24Zanim zostanie użyty
do zapłodnienia wewnętrznego, -
3:24 - 3:26jego mechanika
-
3:26 - 3:28musi ulec dramatycznej zmianie.
-
3:28 - 3:30Zwykle to organ elastyczny.
-
3:30 - 3:31Łatwo się gnie.
-
3:31 - 3:33Ale zanim zostanie wykorzystany
-
3:33 - 3:35podczas kopulacji
-
3:35 - 3:36musi stać się sztywny,
-
3:36 - 3:38trudny do zgięcia.
-
3:38 - 3:40Co więcej, musi działać.
-
3:40 - 3:43Wadliwy system rozrodczy powoduje,
-
3:43 - 3:47że dany osobnik nie może mieć potomstwa
-
3:47 - 3:50i zostaje wykluczony z puli genowej.
-
3:50 - 3:52Pomylałam sobie: "Oto problem,
-
3:52 - 3:55który woła o układ kostny".
-
3:55 - 3:59Nie taki jak ten,
-
3:59 - 4:02ale taki,
-
4:02 - 4:04bo z praktycznego punktu widzenia
-
4:04 - 4:06szkielet to system,
-
4:06 - 4:09który podtrzymuje tkankę i przewodzi siłę.
-
4:09 - 4:11A u zwierzęt takich jak ta dżdżownica,
-
4:11 - 4:13jak u większoć zwierzšt,
-
4:13 - 4:14tkanki nie sš podtrzymywane
-
4:14 - 4:16za pomocš koci.
-
4:16 - 4:18Przypominajš raczej
wzmocnione balony wodne. -
4:18 - 4:22Majš tak zwany szkielet hydrostatyczny.
-
4:22 - 4:24Szkielet hydrostatyczny
-
4:24 - 4:26opiera się na dwóch elementach.
-
4:26 - 4:28Funkcja podpierajšca szkieletu
wynika z interakcji -
4:28 - 4:30między sprężonym płynem
-
4:30 - 4:32a otaczajšcš cianš tkanki,
-
4:32 - 4:36trzymanš w napięciu i wzmacnianš
przez włókniste białka. -
4:36 - 4:39Ta interakcja jest kluczowa.
-
4:39 - 4:42Bez współdziałania obu czynników
nie ma podpory. -
4:42 - 4:43Jeli mamy ciecz
-
4:43 - 4:45bez ciany, która jš otacza
-
4:45 - 4:47i utrzymuje cinienie,
-
4:47 - 4:49otrzymujemy co na kształt kałuży.
-
4:49 - 4:51A jeli mamy pustš ciankę
-
4:51 - 4:52bez utrzymujšcego jš w napięciu płynu,
-
4:52 - 4:54otrzymujemy mokrš cierkę.
-
4:54 - 4:57Jeli spojrzymy na przekrój penisa,
-
4:57 - 4:59ujrzymy wiele cech
-
4:59 - 5:01szkieletu hydrostatycznego.
-
5:01 - 5:03W centrum wypełniony jest
-
5:03 - 5:04gšbkowatš, uczestniczšcš w erekcji tkankš,
-
5:04 - 5:07która wypełnia się płynem,
w tym przypadku krwiš, -
5:07 - 5:09otoczonš ciankš tkankowš,
-
5:09 - 5:13bogatš w sztywne białko strukturalne
zwane kolagenem. -
5:13 - 5:16Na poczštku projektu
-
5:16 - 5:19najlepszym wyjanieniem erekcji,
jakie znalazłam, -
5:19 - 5:23było to, że ciankę otacza
gšbczasta tkanka, -
5:23 - 5:25która wypełnia się krwiš,
-
5:25 - 5:28wzrasta cinienie
i penis staje się sztywny. -
5:28 - 5:32To tłumaczyło też powiększanie się
-
5:32 - 5:36i miało sens: więcej płynu,
tkanki się rozcišgajš, -
5:36 - 5:39ale w zasadzie nie wyjaniało to erekcji.
-
5:39 - 5:43To wyjanienie nie uwzględnia mechanizmu,
-
5:43 - 5:46który powoduje,
że cała struktura staje się twarda. -
5:46 - 5:48Nie istniały systematyczne badania
tkanki cianek. -
5:48 - 5:51Wydawała mi się ona istotna dla szkieletu.
-
5:51 - 5:53Musiała więc być częciš wyjanienia.
-
5:53 - 5:56W tym momencie
-
5:56 - 5:58mój opiekun naukowy powiedział:
-
5:58 - 6:02"Czekaj! Nie tak szybko!"
-
6:02 - 6:05Słuchajšc mojego gadania przez 6 miesięcy
-
6:05 - 6:07chyba wreszcie zrozumiał,
-
6:07 - 6:10że serio podchodzę do penisa.
-
6:10 - 6:13(miech)
-
6:13 - 6:15Kazał mi usišć i ostrzegł.
-
6:15 - 6:17"Uważaj z tym.
-
6:17 - 6:20Ten projekt raczej nie ma szans"
-
6:20 - 6:22Bał się, że wpadnę w pułapkę.
-
6:22 - 6:27Brałam na warsztat
krępujšcš społecznie kwestię, -
6:27 - 6:29próbujšc udzielić odpowiedzi,
-
6:29 - 6:32która nikogo zbytnio nie zainteresuje.
-
6:32 - 6:33A to dlatego,
-
6:33 - 6:35że szkielety hydrostatyczne,
-
6:35 - 6:37który do tej pory
odnajdowalimy w przyrodzie, -
6:37 - 6:39miały te same podstawowe elementy.
-
6:39 - 6:40Wypełniajšcy centrum płyn,
-
6:40 - 6:42otaczajšca cianka
-
6:42 - 6:45oraz wzmacniajšce ciankę włókna,
-
6:45 - 6:47układajšce się w krzyżujšce się helisy
-
6:47 - 6:49wzdłuż długiej osi szkieletu.
-
6:49 - 6:51Obraz za mnš przedstawia
-
6:51 - 6:52fragment tkanki w tego typu szkielecie
-
6:52 - 6:54z przecinajšcymi się helisami,
-
6:54 - 6:57wycięty tak, że widać powierzchnię cianki.
-
6:57 - 6:58Strzałka wskazuje na długš o.
-
6:58 - 7:00Widzicie włanie dwie warstwy włókien,
-
7:00 - 7:02jednš niebieskš, a drugš żółtš,
-
7:02 - 7:05ułożone w skierowane na lewo i prawo kšty.
-
7:05 - 7:07Widać tylko mały wycinek włókien,
-
7:07 - 7:10ale w szerszej perspektywie tworzš one helisy
-
7:10 - 7:12wzdłuż długiej osi szkieletu,
-
7:12 - 7:14co jak mechanizm zasysajšcy,
-
7:14 - 7:16do którego łatwo co włożyć,
ale nie wycišgnšć. -
7:16 - 7:19Te szkielety zachowujš się
w pewien okrelony sposób, -
7:19 - 7:21co przedstawię na przykładzie tego filmu.
-
7:21 - 7:22Oto model szkieletu,
-
7:22 - 7:24który wykonałam z kawałka materiału
-
7:24 - 7:27owiniętego wokół nadmuchanego balonu.
-
7:27 - 7:28Materiał został przecięty ukonie.
-
7:28 - 7:31Widzicie, jak włókna oplatajš helisy
-
7:31 - 7:35i mogš zmieniać ułożenie,
kiedy szkielet się porusza. -
7:35 - 7:37Więc szkielet jest elastyczny.
-
7:37 - 7:39Wydłuża się, skraca i łatwo się gnie,
-
7:39 - 7:43w odpowiedzi na siły
wewnętrzne i zewnętrzne. -
7:43 - 7:44Mój promotor obawiał się,
-
7:44 - 7:46że tkanka cianki penisa
okaże się taka sama -
7:46 - 7:48jak w każdym szkielecie hydrostatycznym.
-
7:48 - 7:50"Co nowego wniesiesz?
-
7:50 - 7:52Co nowego wniesiesz
-
7:52 - 7:53do wiedzy na temat biologii?"
-
7:53 - 7:57Pomylałam wtedy, że ma rację.
-
7:57 - 7:58Spędziłam wiele czasu rozmylajšc o tym.
-
7:58 - 8:00Jedna rzecz mnie dręczyła,
-
8:00 - 8:03mianowicie, że sprawne penisy się nie trzęsš.
-
8:03 - 8:05mianowicie, że sprawne penisy się nie trzęsš.
-
8:05 - 8:07(miech)
-
8:07 - 8:10Więc musi zachodzić tam co ciekawego.
-
8:10 - 8:13Pobrałam tkankę ze cianki,
-
8:13 - 8:15spreparowałam jš tak, by była sztywna,
-
8:15 - 8:17podzieliłam na częci, umieciłam na szkiełkach,
-
8:17 - 8:20a następnie przyjrzałam się jej pod mikroskopem.
-
8:20 - 8:25Oczekiwałam rodzaju splštanych helis kolagenowych.
-
8:25 - 8:27Ale zobaczyłam to.
-
8:27 - 8:30Istnieje warstwa zewnętrzna i wewnętrzna.
-
8:30 - 8:33Strzałka wskazuje na pionowš o szkieletu.
-
8:33 - 8:35Bardzo mnie to zaskoczyło.
-
8:35 - 8:36Wszyscy, którym to pokazałam
-
8:36 - 8:38byli bardzo zaskoczeni.
-
8:38 - 8:39Dlaczego tak to wszystkich dziwiło?
-
8:39 - 8:42Otóż teoretycznie wiedzielimy,
-
8:42 - 8:45że istnieje inny sposób
-
8:45 - 8:48ułożenia włókien w szkielecie hydrostatycznym,
-
8:48 - 8:50mianowicie pod kštem zera stopni
-
8:50 - 8:54i 90 stopni w stosunku do pionowej osi struktury.
-
8:54 - 8:58Tyle że nikt dotšd nic takiego nie widział.
-
8:58 - 9:00A ja włanie na to patrzyłam.
-
9:00 - 9:03Włókna leżšce w takiej konfiguracji
-
9:03 - 9:06nadajš szkieletowi zupełnie inne właciwoci.
-
9:06 - 9:07Teraz pokażę model
-
9:07 - 9:09wykonany z dokładnie takich samych materiałów.
-
9:09 - 9:11Zrobiono go z takiej samej bawełny,
-
9:11 - 9:15z tego samego balona, przy tym samym cinieniu.
-
9:15 - 9:17Jedyna różnica polega na tym,
-
9:17 - 9:20że włókna sš inaczej ułożone.
-
9:20 - 9:22W przeciwieństwie do skrzyżowanego modelu helisowego,
-
9:22 - 9:25ten model jest odporny na rozszerzanie i kurczenie
-
9:25 - 9:27oraz zginanie.
-
9:27 - 9:28Z tego wynika,
-
9:28 - 9:30że tkanki ciankowe spełniajš o wiele ważniejszš funkcję
-
9:30 - 9:32niż tylko zasłanianie tkanek naczyniowych.
-
9:32 - 9:36Sš one integralnš częciš szkieletu penisa.
-
9:36 - 9:38Bez cianki wokół tkanki odpowiedzialnej za erekcję,
-
9:38 - 9:40bez tego wzmocnienia,
-
9:40 - 9:42kształt zmieniłby się,
-
9:42 - 9:44ale powiększony penis nie byłby odporny na zgięcia
-
9:44 - 9:46i nie doszłoby do erekcji.
-
9:46 - 9:49Ta obserwacja niesie oczywiste implikacje medyczne
-
9:49 - 9:50również dla ludzi,
-
9:50 - 9:53ale jest również istotna w szerszym sensie,
-
9:53 - 9:56np. w projektowaniu protez, prostych robotów,
-
9:56 - 9:57praktycznie wszystkiego,
-
9:57 - 10:00przy czym zmiany kształtu oraz elastycznoci sš istotne.
-
10:00 - 10:02Podsumowujšc:
-
10:02 - 10:03dwadziecia lat temu
-
10:03 - 10:05mój opiekun naukowy powiedział mi,
-
10:05 - 10:07kiedy poszłam na studia i owiadczyłam,
-
10:07 - 10:08że interesuję się anatomiš,
-
10:08 - 10:10że "anatomia to martwa nauka".
-
10:10 - 10:13Nie mógł bardziej się mylić.
-
10:13 - 10:15Uważam, że jeszcze wiele możemy się nauczyć
-
10:15 - 10:18o zwyczajnej budowie i funkcjach naszego ciała.
-
10:18 - 10:21Nie tylko o genetyce i biologii molekularnej,
-
10:21 - 10:25ale także na tematy bliższe ciału.
-
10:25 - 10:26Nasz czas jest ograniczony.
-
10:26 - 10:28Bardzo często skupiamy się na jednej chorobie,
-
10:28 - 10:30jednym modelu, jednym problemie,
-
10:30 - 10:31ale dowiadczenie pokazuje,
-
10:31 - 10:33że powinnimy starać się
-
10:33 - 10:35wykorzystywać dokonania jednej nauki w drugiej
-
10:35 - 10:37i obserwować, do czego nas to zaprowadzi.
-
10:37 - 10:41Poza tym, jeli odkrycia dotyczšce bezkręgowców
-
10:41 - 10:42mogš nam pomóc zrozumieć
-
10:42 - 10:44system rozrodczy u ssaków,
-
10:44 - 10:49możliwe, że istnieje dużo więcej takich powišzań,
-
10:49 - 10:51czekajšcych, aż kto je odkryje.
-
10:51 - 10:53Dziękuję.
-
10:53 - 10:56(aplauz)
- Title:
- Diane Kelly: Czego nie wiedzieliśmy o anatomii penisa
- Speaker:
- Diane Kelly
- Description:
-
more » « less
Z anatomią jeszcze nie skończyliśmy. Mamy już ogromną wiedzę na temat genomiki, proteomiki oraz biologii komórkowej, jednak Diane Kelly na konferencji TEDMED udowadnia, że istnieją pewne podstawowe fakty na temat ludzkiego ciała, które dopiero powoli odkrywamy. Dobry przykład: jak działa erekcja u ssaków?
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 11:20
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy | |
|
Krystian Aparta edited Polish subtitles for What we didn't know about penis anatomy |
