< Return to Video

Μπαρτ Νολς: Σκοτώστε κουνούπια, εξαλείψτε την ελονοσία

  • 0:01 - 0:07
    (Βουίζει κουνούπι)
  • 0:10 - 0:13
    (Το χτυπάει)
  • 0:13 - 0:16
    Σε τσάκωσα.
  • 0:16 - 0:20
    Κουνούπια. Δεν τ' αντέχω.
  • 0:20 - 0:22
    Εσείς;
  • 0:22 - 0:25
    Το φρικτό βουητό μέσα στη νύχτα μέσα στ' αυτιά σου
  • 0:25 - 0:27
    που σε τρελαίνει εντελώς;
  • 0:27 - 0:29
    Η σκέψη πως θέλει να σου τρυπήσει το δέρμα
  • 0:29 - 0:33
    και να σου ρουφήξει το αίμα; Είναι απαίσιο, σωστά;
  • 0:33 - 0:37
    Εδώ που τα λέμε, μόνο ένα θετικό πράγμα μπορώ να σκεφτώ
  • 0:37 - 0:39
    όταν μιλάμε για τα κουνούπια.
  • 0:39 - 0:42
    Όταν μπαίνουν στην κρεβατοκάμαρά μας το βράδυ,
  • 0:42 - 0:45
    προτιμούν να τσιμπήσουν τη γυναίκα μου.
  • 0:45 - 0:46
    Εκπληκτικό, δεν είναι;
  • 0:46 - 0:51
    Γιατί να τσιμπούν περισσότερο εκείνη κι όχι εμένα;
  • 0:51 - 0:55
    Και η απάντηση είναι η μυρωδιά, η μυρωδιά του σώματός της.
  • 0:55 - 0:58
    Και καθότι όλοι μυρίζουμε διαφορετικά και παράγουμε χημικά
  • 0:58 - 1:02
    στο δέρμα μας, τα οποία είτε προσελκύουν είτε απωθούν τα κουνούπια,
  • 1:02 - 1:05
    κάποιοι είμαστε απλώς πιο ελκυστικοί από άλλους.
  • 1:05 - 1:09
    Επομένως η σύζυγός μου μυρίζει πιο ωραία από μένα
  • 1:09 - 1:11
    ή εγώ απλώς βρωμάω πιο πολύ απ' ό,τι εκείνη.
  • 1:11 - 1:15
    Σε κάθε περίπτωση, τα κουνούπια μας βρίσκουν στο σκοτάδι
  • 1:15 - 1:18
    με την οσμή. Μας μυρίζουν.
  • 1:18 - 1:20
    Όταν έκανα το διδακτορικό μου ήθελα να μάθω ακριβώς
  • 1:20 - 1:23
    ποια χημικά στο δέρμα μας χρησιμοποιούν τα κουνούπια,
  • 1:23 - 1:27
    χρησιμοποιούν τα αφρικανικά κουνούπια-φορείς της ελονοσίας για να μας εντοπίσουν μέσα στη νύχτα.
  • 1:27 - 1:31
    Χρησιμοποιούν μία ευρεία γκάμα από χημικές ενώσεις.
  • 1:31 - 1:34
    Δε θα ήταν εύκολο επομένως το εγχείρημα.
  • 1:34 - 1:37
    Για το λόγο αυτό οργανώσαμε διάφορα πειράματα.
  • 1:37 - 1:40
    Γιατί τα οργανώσαμε;
  • 1:40 - 1:43
    Επειδή ο μισός πληθυσμός της Γης κινδυνεύει
  • 1:43 - 1:46
    να μολυνθεί με μία θανατηφόρα ασθένεια όπως η ελονοσία
  • 1:46 - 1:49
    με ένα απλό τσίμπημα από κουνούπι.
  • 1:49 - 1:51
    Ανά 30 δευτερόλεπτα, κάπου στον πλανήτη,
  • 1:51 - 1:55
    ένα παιδί πεθαίνει από ελονοσία και ο Πωλ Λέβυ σήμερα το πρωί
  • 1:55 - 1:59
    το παρομοίασε με συντριβή αεροσκάφους 727 στις ΗΠΑ.
  • 1:59 - 2:04
    Στην Αφρική έχουμε κάτι ανάλογο με επτά συντριβές αεροσκαφών 747
  • 2:04 - 2:07
    σε καθημερινή βάση.
  • 2:07 - 2:10
    Όμως, αν μπορούσαμε να παγιδεύσουμε αυτά τα κουνούπια,
  • 2:10 - 2:14
    να τα δελεάσουμε με τη μυρωδιά μας, ίσως να εμποδίζαμε
  • 2:14 - 2:16
    τη μετάδοση των ασθενειών.
  • 2:16 - 2:18
    Η επίλυση αυτού του παζλ δεν ήταν εύκολη υπόθεση,
  • 2:18 - 2:21
    επειδή το δέρμα μας παράγει εκατοντάδες διαφορετικά χημικά,
  • 2:21 - 2:24
    αλλά κάναμε διάφορα αξιοσημείωτα πειράματα
  • 2:24 - 2:28
    τα οποία μας βοήθησαν να επιλύσουμε αυτό το παζλ πολύ γρήγορα.
  • 2:28 - 2:31
    Πρώτον, παρατηρήσαμε πως δεν τσιμπούν όλα τα είδη κουνουπιών
  • 2:31 - 2:35
    το ίδιο μέρος του σώματος. Περίεργο.
  • 2:35 - 2:36
    Κι έτσι οργανώσαμε ένα πείραμα.
  • 2:36 - 2:40
    Βάλαμε έναν γυμνό εθελοντή σε ένα μεγάλο κλουβί
  • 2:40 - 2:43
    και στο κλουβί αυτό απελευθερώσαμε κουνούπια
  • 2:43 - 2:46
    για να δούμε ποια σημεία του σώματος του ατόμου αυτού θα τσιμπούσαν.
  • 2:46 - 2:49
    Και διαπιστώσαμε κάποιες εκπληκτικές διαφορές.
  • 2:49 - 2:51
    Στα αριστερά εδώ βλέπετε τα τσιμπήματα
  • 2:51 - 2:54
    από το ολλανδικό κουνούπι-φορέα της ελονοσίας στο σώμα αυτού του ανθρώπου.
  • 2:54 - 2:57
    Επέδειξαν ιδιαίτερη προτίμηση στα τσιμπήματα στο πρόσωπο.
  • 2:57 - 3:00
    Αντιθέτως, το αφρικανικό κουνούπι-φορέας της ελονοσίας
  • 3:00 - 3:06
    προτίμησε σε μεγάλο βαθμό τα τσιμπήματα στους αστραγάλους και στα πόδια
  • 3:06 - 3:08
    και αυτό δε θα έπρεπε να μας έχει προκαλέσει έκπληξη
  • 3:08 - 3:13
    καθότι το λέει και η λέξη κουνούπι στα Αγγλικά, mosquitoe (toe = δάχτυλο ποδιού), σωστά;
  • 3:13 - 3:16
    Ακριβώς. (Χειροκρότημα)
  • 3:16 - 3:21
    Οπότε αρχίσαμε να εστιάζουμε στη μυρωδιά των ποδιών,
  • 3:21 - 3:23
    στη μυρωδιά των ανθρώπινων ποδιών,
  • 3:23 - 3:27
    μέχρις ότου συναντήσαμε μία εκπληκτική δήλωση στη βιβλιογραφία
  • 3:27 - 3:30
    βάσει της οποίας το τυρί μυρίζει όπως τα πόδια
  • 3:30 - 3:34
    κι όχι το αvτίθετο. Για σκεφτείτε το.
  • 3:34 - 3:37
    Και αυτό μας οδήγησε στη διεξαγωγή ενός εκπληκτικού πειράματος.
  • 3:37 - 3:41
    Προσπαθήσαμε, με ένα μικρό κομμάτι τυρί Λίμπουργκ,
  • 3:41 - 3:44
    το οποίο μυρίζει έντονα σαν πόδια,
  • 3:44 - 3:46
    να προσελκύσουμε αφρικανικά κουνούπια-φορείς ελονοσίας.
  • 3:46 - 3:49
    Και ξέρετε κάτι; Έπιασε.
  • 3:49 - 3:54
    Συγκεκριμένα, έπιασε τόσο πολύ που τώρα διαθέτουμε ένα συνθετικό μείγμα
  • 3:54 - 3:59
    με τη μυρωδιά του τυριού Λίμπουργκ, το οποίο χρησιμοποιούμε στην Τανζανία
  • 3:59 - 4:01
    και το οποίο έχει αποδειχθεί ενίοτε πως είναι
  • 4:01 - 4:05
    πολύ πιο ελκυστικό για τα κουνούπια απ' ό,τι οι άνθρωποι.
  • 4:05 - 4:08
    Λίμπουργκ, πρέπει να είσαι περήφανη για το τυρί σου,
  • 4:08 - 4:11
    καθότι πλέον χρησιμοποιείται στον αγώνα κατά της ελονοσίας.
  • 4:11 - 4:18
    (Χειροκρότημα)
  • 4:18 - 4:21
    Να και το τυρί, για να το δείτε.
  • 4:21 - 4:24
    Η δεύτερη ιστορία είναι εξίσου αξιοθαύμαστη.
  • 4:24 - 4:28
    Έχει να κάνει με τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου. Τους σκύλους.
  • 4:28 - 4:29
    Και θα σας δείξω
  • 4:29 - 4:32
    πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τους σκύλους στον αγώνα κατά της ελονοσίας.
  • 4:32 - 4:36
    Ένας από τους καλύτερους τρόπους να σκοτώσεις κουνούπια
  • 4:36 - 4:39
    είναι να μην περιμένεις να αρχίσουν να πετούν ως ενήλικα
  • 4:39 - 4:42
    και να τσιμπούν ανθρώπους και να μεταδίδουν ασθένειες.
  • 4:42 - 4:46
    Αλλά να τα σκοτώνεις ενώ βρίσκονται ακόμη στο νερό ως προνύμφες.
  • 4:46 - 4:50
    Γιατί; Επειδή είναι ακριβώς όπως η CIA.
  • 4:50 - 4:55
    Στο νερό, οι προνύμφες είναι συγκεντρωμένες.
  • 4:55 - 4:57
    Είναι όλες μαζί εκεί. Και είναι ακίνητες.
  • 4:57 - 5:00
    Δεν μπορούν να ξεφύγουν από το νερό. Δεν μπορούν να πετάξουν.
  • 5:00 - 5:04
    Και είναι προσβάσιμες. Μπορείς μάλιστα να κατευθυνθείς
  • 5:04 - 5:08
    προς το νερό και να τις εξουδετερώσεις εκεί, σωστά;
  • 5:08 - 5:12
    Επομένως, το πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουμε ως προς αυτό είναι
  • 5:12 - 5:15
    πως παντού, όλες αυτές οι συγκεντρώσεις νερού
  • 5:15 - 5:18
    με τις προνύμφες, βρίσκονται παντού
  • 5:18 - 5:21
    και αυτό το καθιστά πολύ δύσκολο για έναν επόπτη όπως αυτός εδώ
  • 5:21 - 5:25
    να εντοπίσει όλες αυτές τις τοποθεσίες εκκόλαψης και να τις ψεκάσει με παρασιτοκτόνα.
  • 5:25 - 5:27
    Και πέρυσι σκεφτήκαμε πολύ, πάρα πολύ,
  • 5:27 - 5:31
    πώς μπορούμε να επιλύσουμε αυτό το πρόβλημα. Μέχρι που συνειδητοποιήσαμε
  • 5:31 - 5:34
    ότι όπως εμείς έχουμε μία ιδιαίτερη μυρωδιά,
  • 5:34 - 5:38
    έτσι και οι προνύμφες κουνουπιών έχουν μία μοναδική μυρωδιά.
  • 5:38 - 5:41
    Και έτσι οργανώσαμε άλλο ένα τρελό πείραμα,
  • 5:41 - 5:43
    επειδή συλλέξαμε τη μυρωδιά αυτών των προνυμφών
  • 5:43 - 5:47
    και εμποτίσαμε με αυτή κομμάτια ύφασμα και μετά κάναμε κάτι εκπληκτικό.
  • 5:47 - 5:49
    Εδώ βλέπετε μία μπάρα με τέσσερεις τρύπες,
  • 5:49 - 5:52
    και εμείς βάλαμε τη μυρωδιά των προνυμφών στην αριστερή τρύπα.
  • 5:52 - 5:53
    Τι ταχύτητα!
  • 5:53 - 5:56
    Και μετά βλέπετε το σκύλο. Ονομάζεται Τουίντ. Είναι κόλεϊ συνόρων.
  • 5:56 - 5:59
    Εξετάζει τις τρύπες και τώρα το κατάλαβε ήδη.
  • 5:59 - 6:01
    Πήγαινει να ξαναελέγξει τις τρύπες ελέγχου,
  • 6:01 - 6:03
    αλλά επιστρέφει στην πρώτη
  • 6:03 - 6:05
    και τώρα καταγράφει τη μυρωδιά,
  • 6:05 - 6:08
    το οποίο σημαίνει πως μπορούμε πλέον να χρησιμοποιούμε σκύλους
  • 6:08 - 6:10
    μαζί με τους επόπτες προκειμένου να εντοπίζουμε πιο εύκολα
  • 6:10 - 6:12
    τις τοποθεσίες εκκόλαψης των κουνουπιών,
  • 6:12 - 6:15
    και ως εκ τούτου να καταπολεμήσουμε καλύτερα την ελονοσία.
  • 6:15 - 6:19
    Εδώ βλέπετε την Έλεν βαν ντερ Ζβεπ. Από τους καλύτερους εκπαιδευτές σκύλων στον κόσμο
  • 6:19 - 6:22
    και πιστεύει πως μπορούμε να κάνουμε πολύ περισσότερα.
  • 6:22 - 6:25
    Καθότι γνωρίζουμε πως οι άνθρωποι που είναι φορείς παράσιτων ελονοσίας
  • 6:25 - 6:28
    μυρίζουν διαφορετικά από αυτούς που δεν έχουν μολυνθεί,
  • 6:28 - 6:31
    πιστεύει πως μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τους σκύλους
  • 6:31 - 6:34
    να εντοπίζουν τους ανθρώπους που φέρουν το παράσιτο.
  • 6:34 - 6:37
    Αυτό συνεπάγεται πως σε έναν πληθυσμό όπου η ελονοσία
  • 6:37 - 6:40
    έχει μειωθεί δραματικά και υπάρχουν λίγοι άνθρωποι μολυσμένοι με παράσιτα,
  • 6:40 - 6:42
    οι σκύλοι μπορούν να εντοπίσουν αυτούς τους ανθρώπους,
  • 6:42 - 6:46
    μετά να τους θεραπεύσουμε με φάρμακα κατά της ελονοσίας δίνοντας τη χαριστική βολή στην ασθένεια.
  • 6:46 - 6:50
    Ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου στον αγώνα κατά της ελονοσίας.
  • 6:50 - 6:53
    Η τρίτη ιστορία είναι ίσως και η πιο αξιοπρόσεκτη
  • 6:53 - 6:58
    και μάλιστα παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην κοινή γνώμη.
  • 6:58 - 7:00
    Ακριβώς.
  • 7:00 - 7:03
    Είναι μια τρελή ιστορία, αλλά θεωρώ πως είναι ίσως η καλύτερη
  • 7:03 - 7:06
    και οριστικότερη εκδίκηση κατά των κουνουπιών που υπήρξε ποτέ.
  • 7:06 - 7:09
    Για την ακρίβεια, κάποιοι μου έχουν πει πως πλέον θα απολαμβάνουν
  • 7:09 - 7:12
    τα τσιμπήματα των κουνουπιών.
  • 7:12 - 7:15
    Το ερώτημα που τίθεται είναι, βεβαίως, τι θα έκανε κάποιον
  • 7:15 - 7:18
    να απολαμβάνει τα τσιμπήματα των κουνουπιών;
  • 7:18 - 7:19
    Και η απάντηση
  • 7:19 - 7:23
    βρίσκεται στην τσέπη μου,
  • 7:23 - 7:26
    αν την φτάσω.
  • 7:26 - 7:29
    Είναι μια παστίλια, μια απλή παστίλια
  • 7:29 - 7:32
    και όταν την πίνω με νερό,
  • 7:32 - 7:36
    κάνει θαύματα.
  • 7:36 - 7:38
    Ευχαριστώ.
  • 7:40 - 7:44
    (Πίνει)
  • 7:44 - 7:48
    Να σας δείξω τώρα πώς λειτουργεί.
  • 7:48 - 7:51
    Μέσα σε αυτό το κουτί έχω ένα κλουβί
  • 7:51 - 7:56
    με μερικές εκατοντάδες πεινασμένα
  • 7:56 - 8:00
    θηλυκά κουνούπια,
  • 8:00 - 8:04
    τα οποία πρόκειται να απελευθερώσω. (Γέλια)
  • 8:04 - 8:07
    Αστειεύομαι, αστειεύομαι.
  • 8:07 - 8:10
    Αυτό που θα σας δείξω είναι το εξής: θα βάλω μέσα το χέρι μου
  • 8:10 - 8:13
    και θα σας δείξω πόσο γρήγορα θα τσιμπήσουν.
  • 8:13 - 8:15
    Ξεκινάμε.
  • 8:15 - 8:18
    Μην ανησυχείτε, αυτό το κάνω συνέχεια στο εργαστήριο.
  • 8:18 - 8:22
    Ορίστε, λοιπόν. Ωραία.
  • 8:22 - 8:27
    Τώρα, στο βίντεο, σε αυτό το βίντεο,
  • 8:27 - 8:29
    θα σας δείξω ακριβώς το ίδιο πράγμα,
  • 8:29 - 8:31
    με τη διαφορά πως αυτό που σας δείχνω στο βίντεο
  • 8:31 - 8:35
    συνέβη μία ώρα αφού πήρα την παστίλια.
  • 8:35 - 8:40
    Ρίξτε μια ματιά. Δεν δουλεύει. Εντάξει.
    Συγγνώμη γι' αυτό.
  • 8:40 - 8:42
    Βάζω μέσα το χέρι μου, τους προσφέρω ένα ζουμερό
  • 8:42 - 8:44
    γεύμα αίματος, τα τινάζω και τα παρακολουθούμε στο χρόνο
  • 8:44 - 8:47
    και βλέπουμε τα κουνούπια αυτά πολύ γρήγορα να αρρωσταίνουν,
  • 8:47 - 8:49
    εδώ το βλέπετε σε γρήγορη κίνηση,
  • 8:49 - 8:53
    και τρεις ώρες αργότερα βλέπουμε στον πάτο
  • 8:53 - 8:56
    του κλουβιού νεκρά κουνούπια,
  • 8:56 - 9:00
    πολύ νεκρά κουνούπια, και θα έλεγα, κυρίες και κύριοι
  • 9:00 - 9:02
    πως έχουμε αντιστρέψει την κατάσταση με τα κουνούπια.
  • 9:02 - 9:07
    Δεν μας σκοτώνουν εκείνα. Τα σκοτώνουμε εμείς.
  • 9:07 - 9:15
    (Χειροκρότημα)
  • 9:15 - 9:21
    Τώρα - (Γέλια) -
  • 9:21 - 9:23
    Μάαστριχτ, ετοιμάσου.
  • 9:23 - 9:25
    Σκεφτείτε λοιπόν τι μπορούμε να κάνουμε με αυτό.
  • 9:25 - 9:27
    Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε για να περιορίσουμε εξάρσεις
  • 9:27 - 9:31
    ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια, τις επιδημίες δηλαδή, σωστά;
  • 9:31 - 9:33
    Και ακόμα καλύτερα, φανταστείτε τι θα συνέβαινε
  • 9:33 - 9:36
    αν σε μία πολύ μεγάλη περιοχή, όλοι έπαιρναν αυτά τα φάρμακα,
  • 9:36 - 9:38
    αυτό το φάρμακο, για τρεις βδομάδες.
  • 9:38 - 9:40
    Αυτό θα μας έδινε την ευκαιρία να εξαλείψουμε
  • 9:40 - 9:42
    την ελονοσία ως ασθένεια.
  • 9:42 - 9:46
    Επομένως, ένα τυρί, ένα σκυλί και ένα χάπι αρκούν για να σκοτώσεις κουνούπια.
  • 9:46 - 9:50
    Αυτού του είδους η ανορθόδοξη επιστημονική προσέγγιση είναι που μ' αρέσει,
  • 9:50 - 9:52
    για τη βελτίωση της ανθρωπότητας,
  • 9:52 - 9:55
    αλλά κυρίως για εκείνη, ούτως ώστε να μεγαλώσει
  • 9:55 - 10:00
    σ' έναν κόσμο απαλλαγμένο από την ελονοσία. Σας ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)
Title:
Μπαρτ Νολς: Σκοτώστε κουνούπια, εξαλείψτε την ελονοσία
Speaker:
Bart Knols
Description:

Μπορούμε να στρέψουμε τα ένστικτα ενός κουνουπιού ενάντια στο ίδιο το κουνούπι. Στο TEDxMaastricht ο ομιλητής Μπαρτ Νολς παρουσιάζει τις ευφάνταστες λύσεις, τις οποίες αναπτύσσει η ομάδα του στον αγώνα κατά της ελονοσίας -- οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το τυρί Λίμπουργκ και ένα θανατηφόρο χάπι. (Βιντεοσκοπήθηκε στο TEDxMaastricht.)

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
10:20

Greek subtitles

Revisions