Return to Video

Kulisy kłamstwa oświęcimskiego

  • 0:01 - 0:05
    Jestem tu dzisiaj, żeby mówić o kłamcach,
  • 0:05 - 0:07
    pozwach sądowych
  • 0:07 - 0:08
    i śmiechu.
  • 0:09 - 0:12
    Kiedy pierwszy raz usłyszałam
    o kłamstwie oświęcimskim,
  • 0:12 - 0:13
    roześmiałam się.
  • 0:14 - 0:16
    Negacja Holocaustu?
  • 0:16 - 0:20
    Holocaustu, posiadającego
    wątpliwe wyróżnienie
  • 0:20 - 0:24
    najlepiej udokumentowanego
    ludobójstwa w historii?
  • 0:25 - 0:27
    Kto może wierzyć, że nie miał on miejsca?
  • 0:28 - 0:29
    Pomyślcie o tym.
  • 0:30 - 0:33
    Żeby osoby negujące Holocaust miały rację,
  • 0:33 - 0:34
    kto musiałby się mylić?
  • 0:35 - 0:38
    Po pierwsze ofiary,
  • 0:38 - 0:43
    ocaleni, którzy opowiedzieli nam
    swoje wstrząsające historie.
  • 0:44 - 0:46
    Kto jeszcze musiałby się mylić?
  • 0:46 - 0:48
    Świadkowie.
  • 0:48 - 0:52
    Mieszkańcy dziesiątków wsi i miast
  • 0:52 - 0:54
    na froncie wschodnim,
  • 0:54 - 0:56
    którzy patrzyli jak spędzano ich sąsiadów,
  • 0:56 - 1:00
    mężczyzn, kobiety, dzieci,
    starych, młodych,
  • 1:00 - 1:02
    a później prowadzono na skraj miasta,
  • 1:02 - 1:05
    żeby ich rozstrzelać i wrzucić do rowów.
  • 1:06 - 1:07
    Albo Polacy
  • 1:07 - 1:12
    z miast i wsi otaczających obozy śmierci,
  • 1:12 - 1:14
    którzy patrzyli dzień po dniu,
  • 1:14 - 1:17
    jak pociągi przyjeżdżają pełne ludzi,
  • 1:17 - 1:19
    a wyjeżdżają puste.
  • 1:20 - 1:23
    Ale przede wszystkim
    kto musiałby się mylić?
  • 1:24 - 1:25
    Sprawcy.
  • 1:26 - 1:29
    Ludzie, którzy mówią: "Zrobiliśmy to".
  • 1:29 - 1:31
    "Ja to zrobiłem".
  • 1:31 - 1:33
    Może dodają zastrzeżenie.
  • 1:33 - 1:38
    Mówią: "Nie miałem wyjścia,
    zmusili mnie do tego".
  • 1:38 - 1:41
    Niemniej mówią: "Zrobiłem to".
  • 1:42 - 1:43
    Pomyślcie o tym.
  • 1:44 - 1:49
    Od zakończenia II wojny światowej w żadnym
    z procesów dotyczących zbrodni wojennych
  • 1:49 - 1:56
    żaden sprawca żadnej narodowości
    nie powiedział: "To się nie wydarzyło".
  • 1:57 - 2:02
    Czasem mówili: "Zmuszono mnie",
    ale nigdy, że to się nie wydarzyło.
  • 2:02 - 2:03
    Po przemyśleniu tego
  • 2:03 - 2:07
    zdecydowałam, że nie będę
    zajmować się negacją,
  • 2:07 - 2:11
    Miałam ważniejsze powody
    do zmartwień, pisania i badań
  • 2:11 - 2:12
    i zajęłam się czymś innym.
  • 2:13 - 2:16
    Przenieśmy się o ponad dekadę później,
  • 2:16 - 2:18
    kiedy dwaj starsi naukowcy,
  • 2:18 - 2:21
    dwaj najbardziej znaczący
    historycy Holocaustu,
  • 2:21 - 2:22
    skontaktowali się ze mną
  • 2:22 - 2:24
    i zaprosili na kawę.
  • 2:24 - 2:27
    Mamy pomysł, który chyba
    jest dla ciebie idealny".
  • 2:27 - 2:31
    Zaintrygowana i połechtana,
    że przyszli do mnie z pomysłem
  • 2:31 - 2:33
    i uznali mnie za godną,
  • 2:33 - 2:35
    zapytałam: "O co chodzi?".
  • 2:36 - 2:39
    A oni odpowiedzieli:
    "O kłamstwo oświęcimskie".
  • 2:39 - 2:42
    Po raz drugi się roześmiałam.
  • 2:42 - 2:44
    Kłamstwo oświęcimskie?
  • 2:44 - 2:46
    Płaskoziemcy?
  • 2:46 - 2:48
    Ludzie wierzący, że Elvis żyje?
  • 2:48 - 2:51
    Mam ich badać?
  • 2:51 - 2:53
    A ci dwaj powiedzieli:
  • 2:53 - 2:55
    "Tak, jesteśmy zaintrygowani.
  • 2:55 - 2:57
    O co im chodzi?
  • 2:57 - 2:58
    Jaki mają cel?
  • 2:58 - 3:02
    Jak przekonują o tym innych?
  • 3:03 - 3:06
    Pomyślałam więc, że skoro
    uważają ten temat za warty zachodu,
  • 3:06 - 3:10
    skorzystam z tej chwilowej rozrywki,
  • 3:10 - 3:13
    może na rok, może na dwa,
    trzy lub nawet cztery,
  • 3:13 - 3:15
    z akademickiego punktu widzenia
    to mgnienie oka.
  • 3:15 - 3:16
    (Śmiech)
  • 3:16 - 3:18
    Pracujemy bardzo powoli.
  • 3:19 - 3:20
    (Śmiech)
  • 3:20 - 3:22
    Miałam im się przyjrzeć.
  • 3:22 - 3:23
    I to zrobiłam.
  • 3:23 - 3:26
    Przeprowadziłam badania
    i stwierdziłam kilka rzeczy,
  • 3:26 - 3:29
    z których dwiema chciałabym
    się z wami dziś podzielić.
  • 3:29 - 3:30
    Po pierwsze:
  • 3:30 - 3:35
    kłamcy oświęcimscy
    to wilki w owczej skórze.
  • 3:36 - 3:39
    Naziści i neonaziści to to samo,
  • 3:39 - 3:42
    sami zdecydujcie, czy chcecie
    używać przedrostka "neo" czy nie.
  • 3:43 - 3:45
    Ale kiedy na nich patrzyłam,
  • 3:45 - 3:50
    nie widziałam mundurów jak z SS,
  • 3:50 - 3:53
    symboli podobnych do swastyki na ścianach,
  • 3:53 - 3:55
    gestów Seig Heil,
  • 3:55 - 3:57
    niczego podobnego.
  • 3:57 - 4:00
    Zamiast tego znalazłam
  • 4:00 - 4:04
    ludzi udających szanowanych naukowców.
  • 4:05 - 4:06
    Co takiego mieli?
  • 4:06 - 4:08
    Mieli instytut.
  • 4:08 - 4:12
    Institute for Historical Review.
  • 4:12 - 4:15
    Mieli czasopismo na błyszczącym papierze
  • 4:15 - 4:18
    "Journal of Historical Review"
  • 4:18 - 4:21
    Czasopismo pełne artykułów
  • 4:21 - 4:23
    popartych przypisami.
  • 4:24 - 4:26
    Mieli też nową nazwę.
  • 4:26 - 4:29
    Nie neonaziści,
  • 4:29 - 4:31
    nie antysemici:
  • 4:31 - 4:32
    rewizjoniści.
  • 4:33 - 4:35
    Mówili: "Jesteśmy rewizjonistami.
  • 4:35 - 4:38
    Mamy jeden cel:
  • 4:38 - 4:41
    zrewidować błędy historyczne".
  • 4:42 - 4:48
    Ale wystarczyło
    zajrzeć tuż pod powierzchnię
  • 4:48 - 4:50
    i co można było znaleźć?
  • 4:50 - 4:52
    To samo uwielbienie dla Hitlera,
  • 4:52 - 4:54
    pochwałę Trzeciej Rzeszy,
  • 4:54 - 4:57
    antysemityzm, rasizm, uprzedzenia.
  • 4:58 - 5:00
    To właśnie mnie zaintrygowało.
  • 5:00 - 5:07
    Antysemityzm, rasizm, uprzedzenia
    ukazywane jako racjonalny dyskurs.
  • 5:09 - 5:10
    Dowiedziałam się również...
  • 5:10 - 5:14
    Wielu z nas nauczono myśleć,
    że istnieją fakty oraz opinie.
  • 5:14 - 5:16
    Po badaniach nad rewizjonizmem
  • 5:16 - 5:17
    myślę inaczej.
  • 5:17 - 5:19
    Istnieją fakty,
  • 5:19 - 5:21
    istnieją opinie
  • 5:21 - 5:22
    i istnieją kłamstwa.
  • 5:23 - 5:28
    Celem rewizjonistów jest ukazanie kłamstw
  • 5:29 - 5:30
    przebranych za opinię...
  • 5:30 - 5:32
    może skrajną opinię,
  • 5:32 - 5:35
    może nietypową opinię...
  • 5:35 - 5:36
    ale skoro są to opinie,
  • 5:36 - 5:39
    należy je włączyć do debaty.
  • 5:39 - 5:42
    Wtedy naruszają teren faktów.
  • 5:43 - 5:45
    Opublikowałam swoje badania.
  • 5:45 - 5:46
    Wydana została książka
  • 5:46 - 5:49
    "Denying the Holocaust: The Growing
    Assault on Truth and Memory",
  • 5:50 - 5:51
    wyszła w wielu krajach,
  • 5:51 - 5:54
    także w Anglii, wydana przez Penguin UK,
  • 5:54 - 5:57
    i skończyłam z nimi,
    gotowa zająć się czymś innym.
  • 5:58 - 6:02
    Wtedy przyszedł list
    od wydawnictwa Penguin UK.
  • 6:02 - 6:05
    I po raz trzeci się roześmiałam...
  • 6:07 - 6:08
    co było błędem.
  • 6:09 - 6:11
    Otworzyłam list
  • 6:11 - 6:13
    i dowiedziałam się, że David Irving
  • 6:13 - 6:17
    wniósł przeciw mnie pozew o zniesławienie
  • 6:17 - 6:18
    w Wielkiej Brytanii
  • 6:18 - 6:21
    za nazwanie go kłamcą oświęcimskim.
  • 6:22 - 6:24
    David Irving mnie pozywa?
  • 6:24 - 6:25
    Kim jest David Irving?
  • 6:25 - 6:28
    David Irving jest pisarzem
    tworzącym prace historyczne,
  • 6:28 - 6:30
    głównie dotyczące drugiej wojny światowej
  • 6:30 - 6:34
    i właściwie wszystkie te dzieła głoszą,
  • 6:34 - 6:37
    że naziści nie byli wcale tacy źli,
  • 6:37 - 6:40
    a alianci nie byli wcale tacy dobrzy.
  • 6:40 - 6:42
    Zaś Żydzi, cokolwiek ich spotkało,
  • 6:42 - 6:43
    właściwie na to zasłużyli.
  • 6:44 - 6:46
    Znał dokumenty,
  • 6:46 - 6:47
    znał fakty,
  • 6:47 - 6:50
    ale zniekształcił je jakoś,
    żeby dojść do takiej opinii.
  • 6:51 - 6:54
    Nie zawsze był kłamcą oświęcimskim,
  • 6:54 - 6:55
    ale pod koniec lat osiemdziesiątych
  • 6:55 - 6:58
    przyjął je z wielką żarliwością.
  • 7:00 - 7:03
    Powodem mojego śmiechu
    był fakt, że ten człowiek
  • 7:03 - 7:05
    nie tylko był kłamcą oświęcimskim,
  • 7:05 - 7:07
    ale też wydawał się z tego dumny.
  • 7:07 - 7:09
    To człowiek, który powiedział,
  • 7:09 - 7:12
    cytuję: "Zatopię okręt Auschwitz".
  • 7:13 - 7:15
    Był to człowiek,
  • 7:15 - 7:19
    który wskazał na numer wytatuowany
    na ramieniu ocalonego i zapytał:
  • 7:20 - 7:21
    "Ile ci zapłacili,
  • 7:21 - 7:25
    żebyś dał sobie wytatuować ten numer?".
  • 7:26 - 7:27
    Był to człowiek, który powiedział:
  • 7:27 - 7:30
    "Więcej osób zginęło
    w samochodzie senatora Kennedy'ego
  • 7:30 - 7:32
    w Chappaquiddick
  • 7:32 - 7:35
    niż w komorach gazowych w Auschwitz".
  • 7:35 - 7:38
    To amerykańskie porównanie,
    ale możecie je sobie sprawdzić.
  • 7:39 - 7:42
    Najwyraźniej nie przejawiał
    wstydu ani powściągliwości
  • 7:42 - 7:45
    w byciu rewizjonistą.
  • 7:45 - 7:49
    Wielu moich kolegów akademików radziło mi:
  • 7:49 - 7:51
    "Ech, Deborah, po prostu to zignoruj".
  • 7:51 - 7:52
    Kiedy wyjaśniłam, że nie można
  • 7:52 - 7:54
    po prostu zignorować
    pozwu o zniesławienie,
  • 7:54 - 7:57
    powiedzieli: "Kto w ogóle mu uwierzy?".
  • 7:58 - 8:00
    Problem był następujący:
  • 8:00 - 8:05
    według brytyjskiego prawa
    ciężar dowodu spoczywa na mnie,
  • 8:05 - 8:08
    muszę udowodnić, że mówię prawdę,
  • 8:08 - 8:11
    w przeciwieństwie sytuacji w USA
  • 8:11 - 8:12
    i w wielu innych krajach,
  • 8:12 - 8:15
    gdzie to on musiałby udowodnić fałsz.
  • 8:16 - 8:17
    Co to oznaczało?
  • 8:17 - 8:21
    Oznaczało to, że jeśli nie będę walczyć,
  • 8:21 - 8:23
    on wygra automatycznie.
  • 8:24 - 8:26
    A jeśli wygra automatycznie,
  • 8:26 - 8:28
    będzie miał prawo powiedzieć:
  • 8:28 - 8:34
    "Moja wersja Holocaustu,
    wersja Davida Irvinga jest uzasadniona.
  • 8:34 - 8:35
    Mam wyrok, że Deborah Lipstadt
  • 8:35 - 8:38
    zniesławiła mnie,
    nazywając kłamcą oświęcimskim.
  • 8:38 - 8:42
    Ipso facto, ja, David Irving
    nie jestem kłamcą oświęcimskim".
  • 8:42 - 8:44
    A jaka jest jego wersja?
  • 8:44 - 8:47
    Nie było planu wymordowania Żydów,
  • 8:47 - 8:50
    nie było komór gazowych,
  • 8:50 - 8:51
    nie było masowych rozstrzeliwań.
  • 8:51 - 8:55
    Hitler nie miał nic wspólnego
    z żadnym zaistniałym cierpieniem,
  • 8:55 - 8:58
    a Żydzi wymyślili to wszystko,
  • 8:58 - 9:01
    żeby dostać pieniądze od Niemiec
  • 9:01 - 9:03
    i żeby dostać państwo,
  • 9:03 - 9:06
    i zrobili to z pomocą
    i przy wsparciu aliantów
  • 9:06 - 9:09
    podłożyli dokumenty i dowody.
  • 9:10 - 9:13
    Nie mogłam na to pozwolić,
  • 9:13 - 9:15
    bo nie mogłabym spojrzeć
    w oczy żadnemu ocalonemu
  • 9:16 - 9:18
    ani dziecku ocalonych.
  • 9:18 - 9:20
    Nie mogłam do tego dopuścić
  • 9:20 - 9:24
    i nadal uważać się
    za odpowiedzialnego historyka.
  • 9:25 - 9:27
    Więc walczyłam.
  • 9:27 - 9:29
    Tym, którzy nie widzieli "Kłamstwa",
  • 9:29 - 9:30
    zdradzę zakończenie:
  • 9:30 - 9:32
    wygraliśmy.
  • 9:32 - 9:33
    (Śmiech)
  • 9:33 - 9:36
    (Brawa)
  • 9:40 - 9:44
    Sędzia uznał Davida Irvinga
  • 9:44 - 9:48
    za kłamcę,
  • 9:48 - 9:49
    rasistę,
  • 9:49 - 9:50
    antysemitę.
  • 9:50 - 9:52
    Jego postrzeganie
    historii było tendencyjne,
  • 9:52 - 9:54
    kłamał, zniekształcał,
  • 9:54 - 9:57
    a co najważniejsze,
  • 9:57 - 9:59
    robił to celowo.
  • 9:59 - 10:03
    Wykazaliśmy istnienie wzorca
    w ponad 25 ważnych przypadkach.
  • 10:03 - 10:05
    Nie były to małe rzeczy.
  • 10:05 - 10:07
    Wiele osób na sali pisuje książki,
  • 10:07 - 10:08
    jest w trakcie pisania,
  • 10:08 - 10:11
    zawsze popełniamy błędy,
    dlatego cieszą nas drugie wydania:
  • 10:11 - 10:12
    poprawa błędów.
  • 10:12 - 10:14
    (Śmiech)
  • 10:15 - 10:18
    Ale tu kierunek był zawsze jednakowy:
  • 10:19 - 10:21
    obwinianie Żydów,
  • 10:21 - 10:23
    oczyszczanie nazistów.
  • 10:24 - 10:25
    Jak wygraliśmy?
  • 10:26 - 10:32
    Prześledziliśmy jego przypisy
    z powrotem do źródeł.
  • 10:32 - 10:34
    I co odkryliśmy?
  • 10:34 - 10:36
    Nie tylko w większości przypadków,
  • 10:36 - 10:37
    nie tylko w przeważającej większości,
  • 10:37 - 10:42
    ale w każdym miejscu, gdzie odwoływał się
    w jakikolwiek sposób do Holocaustu,
  • 10:42 - 10:46
    jego tak zwane dowody były zniekształcone,
  • 10:46 - 10:48
    stanowiły półprawdy,
  • 10:48 - 10:49
    fałszywe dane,
  • 10:49 - 10:51
    fałszywa kolejność,
  • 10:51 - 10:53
    umieszczanie na spotkaniu kogoś,
    kogo tam nie było.
  • 10:53 - 10:56
    Mówiąc inaczej: nie miał dowodów.
  • 10:56 - 10:58
    Jego dowody tego nie potwierdzały.
  • 10:58 - 11:01
    Nie dowiedliśmy tego, co się stało.
  • 11:02 - 11:04
    Dowiedliśmy, że to,
    co stało się według niego
  • 11:04 - 11:07
    i według wszystkich rewizjonistów,
    bo albo ich cytował
  • 11:07 - 11:10
    albo to oni czerpali od niego argumenty,
  • 11:10 - 11:11
    nie jest prawdą.
  • 11:11 - 11:12
    Cokolwiek twierdzą,
  • 11:12 - 11:15
    nie mają na to dowodów.
  • 11:17 - 11:21
    Więc czemu moja historia
    jest czymś więcej niż historią
  • 11:21 - 11:25
    dziwacznego, długiego,
    sześcioletniego procesu,
  • 11:25 - 11:30
    amerykańskiej profesor
    ciąganej po sądach
  • 11:30 - 11:33
    przez człowieka, którego sąd
    uznał w swoim orzeczeniu
  • 11:33 - 11:36
    za neonazistowskiego polemistę?
  • 11:36 - 11:37
    Jakie ma przesłanie?
  • 11:38 - 11:41
    Wydaje mi się,
    że w kontekście pytania o prawdę
  • 11:41 - 11:43
    to przesłanie jest bardzo istotne.
  • 11:43 - 11:45
    Ponieważ dzisiaj,
  • 11:45 - 11:47
    jak dobrze wiemy,
  • 11:47 - 11:51
    prawda i fakty są atakowane.
  • 11:52 - 11:55
    Media społecznościowe,
    pomimo wszystkich swoich zalet,
  • 11:55 - 12:01
    doprowadziły również do tego,
    że różnica między stwierdzonymi faktami,
  • 12:01 - 12:02
    a kłamstwami
  • 12:02 - 12:04
    zmalała.
  • 12:05 - 12:06
    Po trzecie:
  • 12:07 - 12:08
    ekstremizm.
  • 12:09 - 12:13
    Może nie widać strojów Ku Klux Klanu,
  • 12:13 - 12:15
    może nie widać płonących krzyży,
  • 12:15 - 12:19
    może nie słychać otwartego mówienia
    o supremacji białej rasy.
  • 12:19 - 12:24
    Może mieć nazwy: "alt right",
    "Front Narodowy" - wybierzcie sobie.
  • 12:24 - 12:30
    Ale pod spodem jest ten sam ekstremizm,
    który znalazłam w kłamstwie oświęcimskim
  • 12:30 - 12:33
    przebrany za racjonalny dyskurs.
  • 12:35 - 12:40
    Żyjemy w czasach, kiedy prawda
    jest na pozycji obronnej.
  • 12:40 - 12:43
    Przypomina mi się komiks z "New Yorkera".
  • 12:43 - 12:45
    Widać nowy teleturniej,
  • 12:45 - 12:49
    w którym prowadzący
    mówi do jednej z uczestniczek:
  • 12:49 - 12:51
    "Tak, podała pani prawidłową odpowiedź.
  • 12:51 - 12:53
    Ale pani oponent
    krzyczał głośniej niż pani,
  • 12:54 - 12:55
    więc to on otrzymuje punkt".
  • 12:56 - 12:58
    Co możemy zrobić?
  • 12:59 - 13:00
    Po pierwsze,
  • 13:00 - 13:05
    nie możemy pozwolić się
    oszukać pozorom racjonalności.
  • 13:05 - 13:07
    Musimy patrzeć pod powierzchnię,
  • 13:07 - 13:10
    a znajdziemy tam ekstremizm.
  • 13:11 - 13:13
    Po drugie,
  • 13:13 - 13:19
    musimy zrozumieć,
    że prawda nie jest względna.
  • 13:21 - 13:23
    Po trzecie,
  • 13:23 - 13:26
    musimy przejść do ataku
  • 13:26 - 13:28
    zamiast się bronić.
  • 13:29 - 13:31
    Kiedy ktoś wygłasza skandaliczną opinię,
  • 13:31 - 13:35
    nawet jeśli piastuje jeden
    z najwyższych urzędów w kraju,
  • 13:35 - 13:37
    jeśli nie na świecie...
  • 13:37 - 13:38
    musimy go zapytać:
  • 13:38 - 13:40
    "Gdzie jest dowód?
  • 13:40 - 13:43
    Gdzie jest potwierdzenie?".
  • 13:43 - 13:45
    Musimy wywierać nacisk.
  • 13:46 - 13:50
    Nie możemy się zachowywać,
    jakby ich kłamstwa były tożsame z faktami.
  • 13:51 - 13:55
    Jak już mówiłam: prawda nie jest względna.
  • 13:55 - 13:58
    Wielu z nas dorastało
    w świecie akademickim,
  • 13:58 - 14:00
    świecie światłej liberalnej myśli,
  • 14:00 - 14:03
    gdzie uczono nas,
    że wszystko podlega dyskusji.
  • 14:03 - 14:05
    Ale nie tutaj.
  • 14:05 - 14:09
    Istnieją pewne rzeczy, które są prawdziwe.
  • 14:09 - 14:12
    Istnieją bezsprzeczne fakty,
  • 14:12 - 14:14
    prawdy obiektywne.
  • 14:15 - 14:19
    Galileusz uczył nas tego wieki temu.
  • 14:19 - 14:24
    Nawet kiedy Watykan zmusił go
    do odwołania twierdzenia,
  • 14:24 - 14:27
    że Ziemia krąży wokół Słońca,
  • 14:27 - 14:30
    wystąpił i co podobno powiedział?
  • 14:30 - 14:34
    "A jednak się kręci"
  • 14:35 - 14:38
    Ziemia nie jest płaska.
  • 14:38 - 14:40
    Klimat się zmienia.
  • 14:41 - 14:44
    Elvis nie żyje.
  • 14:44 - 14:45
    (Śmiech)
  • 14:45 - 14:48
    (Brawa)
  • 14:48 - 14:50
    A co najważniejsze,
  • 14:50 - 14:55
    prawda i fakty są atakowane.
  • 14:55 - 14:57
    Praca przed nami,
  • 14:57 - 14:58
    zadanie przed nami,
  • 14:58 - 15:00
    zmiana przed nami
  • 15:00 - 15:01
    są ogromne.
  • 15:02 - 15:04
    Czasu na walkę jest niewiele.
  • 15:05 - 15:08
    Musimy działać teraz.
  • 15:09 - 15:12
    Później będzie za późno.
  • 15:12 - 15:13
    Bardzo dziękuję.
  • 15:13 - 15:18
    (Brawa)
Title:
Kulisy kłamstwa oświęcimskiego
Speaker:
Deborah Lipstadt
Description:

„Istnieją fakty, istnieją opinie i istnieją kłamstwa" - mówi historyk Deborah Lipstadt, opowiadając niezwykłą historię swoich badań poświęconych kłamcom oświęcimskim i ich celowemu zniekształcaniu historii. Lipstadt zachęca nas wszystkich do przejścia do ofensywy przeciw tym, którzy atakują prawdę i fakty. „Prawda nie jest względna" - mówi.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
15:30

Polish subtitles

Revisions