Duygusal yetenek: tatsız duygulardaki bilgelik | Dr. Joan Rosenberg | TEDxSantaBarbara

Hayatta, insanları parasal konularda, sağlıkta ve ilişkilerde başarılı olmak ve yetkin hissetmekten alıkoyan şey tatsız duygularla baş etmedeki beceriksizliktir. Psikolog Joan Rosenberg, zor duyguları yaşayarak aşmanın öz güven, duygusal güç ve direnci artırma ile olan bağlantısını yenilikçi ve şaşırtıcı bir strateji olarak sunuyor.
Popüler bir yazar, danışman, program sunucusu ve çok başarılı bir klinik tedavi uzmanı olan Dr. Joan yenilikçi bir düşünür, modern bir psikolog, takdir gören bir konuşmacı ve eğitmen olarak tanınıyor. Association of Transformational Leaders'ın bir üyesidir ve liderlik ve kişisel gelişim konularındaki düşünceleriyle bilinir. Kaliforniya lisanslı bir psikolog olan
Dr. Rosenberg öz güven, öz saygıyı, duygusal güç, direnci artırmak, duygusal ve ilişki konularında yetkin olma, bütünleştirici sinir bilim, psikoterapi, gözlem ve intihar önleme konularında konuşmalar yapar.
Hava Kuvvetlerinde çalışmıştır ve Pepperdine'de psikoloji profesörüdür.

19 yaşındaydım.

Kuzey Minnesota'da bir
yaz kampında danışmandım,

saman arabasında gidiyorduk.

Güzel bir geceydi,

yanımdakilerin
konuşmalarını dinliyor ve

nasıl araya girsem diye düşünüyor,

yani düşüncemi kendime saklıyor

ve sohbete nasıl, neresinden
gireceğimi bilemiyordum.

Erkek kampından geliyorduk
ve tam kız kampına dönerken,

gideceğimiz yer orasıydı,

diğer danışmanlardan biri
dönüp bana baktı ve

dirseğiyle dürtüp

" Baksana Joan, biliyormusun?

Sıkıcı birisin" dedi.

(kahkahalar)

"Vay be !

Demek sıkıcı? Nasıl yani? "

Sanki karnıma bir çatal
saplamıştı

ve kıvırıyordu.

Çoğumuzun karnına yumruk yemiş
gibi hissettiği kendi anları vardır.

Sizinki nasıldı bilemem ama
o an benim için önemli bir andı.

Bu olay ve yaşadığım birkaç
önemli şey daha

benim bir psikolog olma
ve bir insanın öz güveni

ve öz saygısını geliştirmekte

nelerin yardımı olacağını
anlama isteğimi çok ateşledi.

Araştırmayla, insanlara danışmanlıkla,

dersler ve denetimlerle geçen 35 yıl

ve on binlerce saat boyunca

dikkatimi çeken, beni
büyüleyen bir unsur vardı

ve bugün bile bu değişmedi.

Bu unsur; tatsız (nahoş) duygular.

Tatsız duygular

gördüğüm kadarıyla

insanları en fazla engelleyen şey

insanların tatsız duygularla
baş etmedeki çaresizlikleridir.

Oysa yine de, bunlarla ne yapacağımızı
nasıl baş edeceğimizi öğreten yok.

Bu çok saçma, çok aptalca ama:

Tatsız duygular beni heyecanlandırıyor.

(kahkahalar)

Yahu, kim tatsız duygular
için heyecana kapılır ki?

Eğer sekiz tatsız duyguyu tadar
ve bunları yaşayarak aşabilirsen

hayatta istediğin
her amacı kovalayabilirsin.

Nasıl mı?

Bir seçim, 8 duygu, 90 saniye ile.

Basit bir formül ve buna

bir meslektaşım ve danışanlarım
Rosenberg ayarı demeyi seviyor.

Şimdi, çoğumuz hayatta mutluluğun

yaptığımız önemli seçimlerin
sonucunda geleceğine inanır.

Aslında mesele önemli seçimler değildir.

Bu büyük bir yanlış anlamadır.

Aslolan anlık seçimlerdir.

Yaptığımız önemli tercihlerin
gündelik anlamda

mutluluk seviyemizi,
gündelik anlamda sağlımızı

etkilediği (belirlediği) düşüncesi

doğru değildir.

Önemli olan, anlık yaptığımız
küçük seçimlerdir.

Duygularına dikkat göstermek yerine

onları inkâr ettiğin anları hatırla.

Önemli olan o anlardır.

Seni özgür kılacak olan o andır.

O zaman, formülümüzü açalım.

Bir, seçim:

Tamamen içinde bulunduğun
anda kalmayı seç.

O an yaşadığın şeyin farkında ol
ve onunla bağlantını koparma.

Bu farkındalıkla ilgili, kaçışla değil.

Biriyle yaptığın bir konuşmayı hatırla.

Belki bir arkadaşınla yapmıştın
ve bu konuşma seni üzmüştü

veya sevgilinle ya da eşinle yapmıştın.

Oradaki kendine bir bak, yokla

ama nazik ol.

Çoğumuzun yaptığı şeyi mi yaptın?

Kaçtın mı? Saklandın mı?

Yoksa donup kaldın mı?

Başka şeylere mi yöneldin

ne bileyim aşırı yemek gibi?

Alkol veya uyuşturucuya mı?

Sekse? Pornoya mı yöneldin?

Alışverişe mi?

Sosyal medyaya mı?

Yoksa, daha sessiz bir kaçış
ve dağıtma yöntemi miydi,

o duyguları bir köşeye hapsetmek için

gerildin mi, bütün kaslarının gerildi,

nefesini tuttun veya

yutkunmak gibi şeyler mi yaptın?

Yoksa tamamen o anda kalıp, hissedip

o anda yaşadığın şeyi fark ederek
onunla bağlantıyı sürdürdün mü?

En doğru seçim budur,

ama bunu sen seçmelisin.

Bunu sen yapmalısın.

Benim reçetem:

anda kal

tamamen o anda kal.

Bunu yapabilirsin.

Aslında hepimiz yapabiliriz.

Sadece istemen gerekir.

Bir formül gerekir

ve bir de seçim yapmak.

Haydi ikinci adıma bakalım.

İkinci adım sekiz tatsız duyguyla
baş etmekle ilgili.

Bu tatsız duygular

üzüntü, ayıplanma (rezil olma),

çaresizlik, öfke,

kırılganlık, utanç,

hayal kırıklığı ve yılgınlıktır.

Şimdi,

çoğumuz bu duyguların kötü
ve negatif olduğunu düşünür

ama bunlar kötü ve negatif değildir.

Bu duygular yalnızca
tatsız ve rahatsız edicidir.

Yani devam etmeden,

dilimizi değiştirip
bu duygulara kötü ve negatif

dememe konusunda bir
anlaşma yapalım mı?

Onlara sadece tatsız ve
rahatsız edici duygular diyelim.

Bu değişiklik önemlidir.

Peki öyleyse neden bu
duygulardan kaçmak istiyoruz?

Şöyle; bir başlarlarsa hiç
durmayacaklarından korkuyoruz

veya çok yoğunlaşıp bizi
boğacaklarından korkuyoruz

ya da kontrolü, kontrolümüzü
kaybetmekten korkuyoruz.

Bunların neden bu kadar
önemli olduğu da burada saklı.

Bu duygular neden çok önemli?

Önemliler çünkü; dünyada, hayatta
bir gücümüz olduğunu hissetmek

duygusal gücümüzü anlamak,

bu tatsız duyguları hem yaşama

hem de bunları aşma kapasitemizle
doğrudan bağlantılıdır.

Hepsini aynı anda mı?

Hayır.

Her seferde bir veya birkaç.

Yani aynı anda hayal kırıklığı
ve öfkeyi hissedebiliriz.

Yani tekrar; eğer bu sekiz tatsız
duyguyu yaşayıp bunları aşarsan,

üzüntüyü, rezil olmayı, çaresizliği,

öfkeyi, utancı, kırgınlığı, hayal
kırıklığı ve hüsranı yaşayarak aşarsan

kendine güvenini ve duygusal
gücünü artırmayı

deneyimlersin (tadarsın).

"Yaşayarak aşmaktan" ne kastediyorum?

Şey,

nöro bilimciler

bir duygu tetiklendiği zaman

beyinden salgılanan bazı kimyasalların
kana karıştığını ve bunların vücutta

bazı hisler yarattığını söylüyor.

Bir tür biyokimyasal atak

sonra hızla geçer gider.

Şöyle açıklayayım.

Bu konu çok çok önemli.

Duygusal olarak hissettiğimiz şeyler

ilk önce, vücudumuzda bedensel
veya fiziksel bir his olarak ortaya çıkar.

Hoş bir his değildir.

İzin verin tekrarlayayım.

Duygular

bedensel veya fiziksel bir his şeklinde

önce vücudumuzla yaşanır (hissedilir).

Dağıtmak istediğimiz şey işte budur!

Kaçmak istediğimiz şey işte budur.

Duygusal bir şey hissetmek
istemediğimizden değil.

Biz kesinlikle duygusal
anlamda hissetmek isteriz.

her tür duyguyu isteriz.

istemediğimiz şey sadece;
duyguyu bize bildiren bedensel hislerdir.

Acaba hangi tatsız duygulardan

uzak duruyor olabilirsin?

Acaba seni engelleyen ne olabilir?

Dur ve bunu vücudunun
neresinde hissettiğine bak.

Ve -

ve eğer bir an gelir ve kendine
şunu söyleyecek olursan:

"Bunu bir daha yaşamak istemiyorum"

muhtemelen bu onlardan biridir.

O duyguya doğru yaklaşmalı,

ve onu kucaklamaya başlamalısın.

Benim anım midemin kilitlendiği andı.

Utanç gerçekten çok zor gelmişti.

Hayal kırıklığı da öyle

ve kırılganlık da.

Şimdi çözüme bakalım.

Çözüm dalgalarda kaymakla ilgili.

Az önce bahsettiğim
biyokimyasal hücumu hatırlayalım.

Biyokimyasalların hücumunu bir
dalgaya benzetebiliriz,

vücutta bu dalganın yükselmesi

yaklaşık 60-90 saniye sürer

bunun anlamı hisler geçicidir.

Yani beyinde başlaması

ve oradan kana karışması
ve sonra sönmesi

60-90 saniye sürer.

60-90 saniye dayanabilirsin değil mi?

Yahu bu bir şarkının yarısı kadar!

(Kahkahalar)

Bunu herkes yapabilir.

Bir kumsalda olduğunu hayal et.

Bir çizgi çekiyorum,
yani burası kumsal

ve bu kumsal boyunca yürüyorsun

büyük dalgalar gürültüyle
sana doğru geliyor,

veya normal boyda
ya da küçük dalgalar.

Deniz kıyısında yürürken
kıyıya vuran bu dalgaların

bir an öylece kaldığını,
durakladığını ve sonra sönüp

geri çekildiğini görürsün.

Biliyor musun, bu duygular
için de geçerlidir.

Gürültüyle de gelseler,
hafif hafif de gelseler

bir an öylece kalır, duraklar

ve sonra da hep sönüp giderler.

Onların güzel yanı da bu.

"Daima söner ve yatışırlar"

Tek bir dalga mı?

Değil, birden fazla dalga gelecek.

Aynı anıyı her hatırladığında

benzer büyüklükte bir dalga kabaracak.

Ya keder (elem) ?

Keder, dalgaların anasıdır;

kızgınlık, üzüntü, hayal kırıklığı

hepsi iç içe geçmiştir.

Sevdiği birini kaybeden herkes
bu duyguyu tanır.

Keder dalgaları çok azgın,
apansız ve hazırlıksız gelir

ve bir anda kendimizi
içinde buluruz

ama onlar da mutlaka söner ve yatışır.

Yani tekrarlayalım, yapacağın şey

o anda kalıp duyguyu yaşamaktır,

o doksan saniyelik dalgalarda
nasıl istersen öyle kaymak

ve sonra onları yolcu etmektir.

O anda

ayakların yere basacak
sakinleşip ferahlayacaksın

ve içgörü (anlayış) gelecek.

Ve bunu yapmaya devam edersen

geçmiş hayatına ait anıların
pençesinden bile kurtulabilirsin.

Sayısız mutlu öykü dinlemiş biriyim,

ilişkilerini yoluna koyanlardan,

cesur konuşmalar yapanlara

ve istedikleri hedefleri
gerçekleştirmeye girişenlere kadar.

Bana göre en önemli olan şey
insanların bana geri gelip,

artık kendilerinden çok daha
hoşnut olduklarını söylemeleridir.

Kazancımız budur.

"Sıkıcı" olduğum söylenen o anı
hayatımın kötü bir anı sanmıştım

Öyle görünüyor ki bu beni değiştirdi

ve binlerce hayatı
değiştirmeme vesile oldu.

Yani, eğer bir daha
tatsız bir duygu yaşarsan

onu kucakla ve benim gibi heyecanlan

bil ki bunlar seni daha bütün yapan,
yine sana dönen yollardır.

O anda kal.

Tamamen o anda kal.

Onları yaşa.

O dalgaları hisset.

Yıllarca sürmeyecek.

Bir gün bile sürmeyecek.

Aslında sadece bir an sürecek.

Şimdi başla.

Teşekkürler.

(Alkışlar)