-
Matematik işlemleri yaparken, bazen yuvarlama işlemi yapmak zorunda kalırsınız.
-
Yuvarlama işlemi ne zaman gerekli olur?
-
Bir şeyin en yakın değerini bulmanız gereken değerler olabilir. Hassas bir ölçümün kritik öneme sahip olmadığı, bunun yerine basit ve anlaşılabilir bir değerin daha önemli olduğu durumlar olabilir.
-
Bu videoda, yuvarlama işlemi üzerinde duracağız.
-
Soruda bizden 36,34,35,26 ve 12 sayılarını en yakın 10'a yuvarlamamız istenmiş.
-
Bunun ne anlama geldiğine ilişkin bir ipucu vereyim: Bu sayıyı alıp, bu sayıya en yakın '10'un katını' bulacağız.
-
10'un katları nelerdir?
-
10 kere 0, 0'dır.
-
10 kere 1, 10'dur.
-
10 kere 2, 20'dir.
-
30,40,50,60 diye devam eder.
-
Videoyu burada durdurarak, bu sayılara en yakın 10'un katının hangisi olduğunu düşünmenizi istiyorum.
-
Şimdi birlikte devam edelim.
-
Buraya iki tane sayı çizgisi çiziyorum.
-
Bu sayıların, sayı doğrusu üzerindeki yeri nerededir?
-
İlk sayımız 36 sayı doğrusu üzerinde nerede olacak?
-
30 ile 40 arasında olacak. Burası 30 ile 40'ın tam orta noktası, 35. 36 ise yaklaşık burada olacak.
-
Eğer doğru parçasının 30 ile 40 arasındaki kısmına yakından bakacak olursak, yani aşağıdaki sayı doğrusu, 36 nerede olacak? 35 burada, 36 ise bunun bir birim sağında yani burada olacak.
-
36 burada.
-
Eğer bu sayıyı, 10'un katlarından en yakın olana yuvarlamak istersek, buradaki seçeneklerimiz neler?
-
10'un katlarından 36'ya en yakın olanlar, 30 ve 40.
-
36'yı alıp, kendisinden büyük olan 10'un katına yani 40'a yuvarlayabilirim.
-
36'yı alıp, kendisinden küçük olan 10'un katına yani 30'a yuvarlayabilirim.
-
30 ve 40 sayısından hangisini seçeceğimi bulmak için, bu sayılardan hangisinin 36'ya daha yakın olduğunu bulmalıyım.
-
Sayı doğrusuna bakarak, 36'yı aşağıya yani 30'a mı yoksa yukarıya yani 40'a mı yuvarlayacağımızı kolayca görebilirsiniz.
-
Şu şekilde düşünmek de mümkün:
-
36, 40'tan sadece 4 birim uzakta.
-
36, 30'dan ise 6 birim uzakta.
-
36, 40'a daha yakın.
-
Yani bu sayıyı yukarıya yuvarlayacağız.
-
36'yı 40'a yuvarlayacağız.
-
-
İkinci sayıya geçelim.
-
34'ü 10'un hangi katına yuvarlayacağız?
-
Şimdi videoyu durdurarak, biraz düşünmenizi öneririm. 34'ü aşağıya yuvarlayacak olsanız hangi sayı olur? 34'ü yukarıya yuvarlarsanız hangi sayı olur? Bu sayılardan hangisi 34'e daha yakın?
-
Şimdi birlikte devam edelim.
-
34, sayı doğrusunda burada.
-
Yakından baktığımız aşağıdaki sayı doğrusunda ise 34 burada.
-
34'ü yuvarlamak için iki seçeneğimiz var:
-
10'un katlarından 34'ten büyük olan, 40.
-
10'un katlarından 34'ten küçük olan, 30.
-
34, 30'dan sadece 4 birim uzakta. 40'tan ise 6 birim uzakta. Yani 34, 30'a daha yakın. 34'ü, 30'a yuvarlayacağız. Aşağı yuvarlıyoruz.
-
Burada şuna dikkat edelim:
-
Bu sayıları 10'un katına yuvarlıyoruz.
-
-
Birler basamağındaki değere göre, 10'un aşağıdaki katına mı yoksa yukarıdaki katına mı yuvarlayacağımıza karar veriyoruz.
-
Birler basamağı 0 oluyor.
-
Şimdi daha ilginç bir sayıya geldik:
-
35.
-
35'i, en yakın 10'un katına yuvarlayacağız.
-
35'in üstteki sayı doğrusunda burada, alttaki sayı doğrusunda ise burada olduğunu görmüştük.
-
35'e en yakın olan 10'un katları neler?
-
35'i yukarı, 40'a yuvarlayabiliriz.
-
35'i aşağı, yani 30'a yuvarlayabiliriz.
-
Videoyu durdurup, düşünmenizi öneririm. Bunlardan hangisine yuvarlamalıyız, 30'a mı yoksa 40'a mı?
-
Devam edelim.
-
35 her iki sayıdan da 5 birim uzaklıkta, ne yapacağız diye düşünebilirsiniz.
-
Matematikçiler, birler basamağındaki sayı 5 ise ne yapılacağını tanımlamışlar: Eğer birler basamağındaki sayı 5 ise veya 5'ten büyükse, yukarı yuvarlıyoruz. Bu bir kural.
-
Yani 35'i, 40'a yuvarlıyoruz.
-
Dikkat edin, 36'nın birler basamağı 6. 6, 5'ten büyük, yukarı yuvarladık.
-
34'ün birler basamağı 4. 4, 5'ten küçük. Aşağı yuvarladık.
-
Bu kural, bize geri kalan iki sayıyı nasıl yuvarlayacağımız konusunda da ipucu veriyor.
-
Bu sayılara da bakalım.
-
26'yı yuvarlayabileceğimiz sayılar hangileri?
-
26'dan büyük olan 10'un katı hangisi?
-
26'dan küçük olan 10'un katı hangisi?
-
26'dan büyük olan 10'un katı 30, 26'dan küçük olan 10'un katı ise 20.
-
Yukarı yuvarlarsak 30'a ulaşırız, aşağı yuvarlarsak 20'ye ulaşırız.
-
En yakın 10'un katının hangisi olduğuna karar vermek için, birler basamağına bakıyoruz.
-
Birler basamağındaki sayı, 5 veya 5'ten büyük mü?
-
Evet. 6, 5'ten büyük. Yukarı yuvarlayacağız.
-
26'yı, 10'un en yakın katına yuvarlarsak, sonuç 30 olur.
-
Son sayımıza bakalım.
-
12.
-
12'den büyük olan 10'un katı nedir? 20.
-
12 sayı doğrusunda burada.
-
Veya 12'yi aşağı, 10'a yuvarlayabiliriz.
-
10'un en yakın katına yuvarlayabilmek için, gene birler basamağındaki sayıya bakacağız.
-
Birler basamağındaki sayı 2.
-
2, 5'ten küçük.
-
5'ten küçük, demek ki aşağı yuvarlayacağız.
-
Sayı doğrusuna baktığımızda da 12'nin 10'a daha yakın olduğunu görüyoruz.
-
Bir sonraki videoda görüşmek üzere :)