< Return to Video

Rome becomes dominant | World History | Khan Academy

  • 0:01 - 0:03
    နောက်ဆုံး ဗီဒီယိုမှာ နိုင်ငံသိမ်းတိုက်ပွဲအကြောင်းနဲ့ အဆုံးသတ်ခဲ့ပါတယ်။
  • 0:03 - 0:06
    အလက်ဇန္ဒားဘုရင်ရဲ့ ဘယ်လိုမျိုး နိုင်ငံသိမ်းနိုင်ခဲ့သလဲဆိုတဲ့အကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။
  • 0:06 - 0:10
    အခု ကျွန်တော်တို့မြင်နေသလိုမျိုး မြေပုံရဲ့နေရာအများစု
  • 0:10 - 0:14
    အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ ဂရိနိုင်ငံဘက်
  • 0:14 - 0:19
    ပါရှားနိုင်ငံတစ်လျှောက်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်၊
  • 0:20 - 0:22
    အီဂျစ်ပြည်အထိပါ သိမ်းယူနိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
  • 0:22 - 0:25
    ရှေ့မှာ ကျွန်တော်ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ သူ့ရဲ့ သက်တမ်းက တိုတောင်းခဲ့ပါတယ်။
  • 0:25 - 0:28
    သူသေဆုံးပီးနောက်ပိုင်းမှာ သူရဲ့အင်ပါယာကြီးလည်း ပျက်စီးသွားခဲ့ပါတယ်။
  • 0:28 - 0:31
    ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်မှာကလည်း တခြားအာဏာရနိုင်ငံတွေက
  • 0:31 - 0:34
    မြေထဲပင်လယ်ဒေသတချို့မှာ အင်အားဆက်လက်ကြီးလာနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
  • 0:34 - 0:39
    အဓိကအားဖြင့် ရောမလူမျိုးတွေနဲ့ ရောမမြို့ကြီးဟာ
  • 0:39 - 0:43
    အလက်ဇန္ဒားဘုရင်ရဲ့အားကြီးမှု မတိုင်ခင်ကတည်းက တည်ရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။
  • 0:43 - 0:46
    ဒါပေမယ့် သူတို့က နိုင်ငံတွေကို ထပ်ပြီးသိမ်းယူဖို့စတင်လာပြီး
  • 0:46 - 0:49
    အီတလီကျွန်းဆွယ်ထိတိုင်အောင် သိမ်းယူခဲ့ကြပါတယ်။
  • 0:49 - 0:51
    အခုကျွန်တော် အီတလီကျွန်းဆွယ်လို့ခေါ်တဲ့ ဒီနေရာဖြစ်ပါတယ်။
  • 0:51 - 0:55
    ကတ်သေ့ချ်မြို့ကိုလည်း ဒီဒေသမှာပဲ တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။
  • 0:57 - 0:59
    မြောင်အာဖရိကန်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်အပါအဝင်ပါပဲ
  • 0:59 - 1:03
    ကတ်သေ့ချ်မြို့က ဖိုနီးရှန်းလူမျိုးတွေ အခြေချနေထိုင်မှုကနေ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။
  • 1:04 - 1:07
    ဖိုနီးရှန်းလူမျိုးတွေကတော့ ဖိုနတစ် စကားလုံးတွေကို တီထွက်ကြတဲ့သူတွေအဖြစ်အသိများကြပါတယ်။
  • 1:07 - 1:10
    ဖိုနီးရှန်းလူမျိုးတွေကတော့ အခုခေတ်အချိန်အခေါ်အဝေါ်အရ
  • 1:10 - 1:14
    လက်ဘနွန်နဲ့ဆီးရီးလို့ခေါ်တဲ့ဒေသတွေကနေ စတင်လာတာဖြစ်ပါတယ်။သူတို့က ကုန်သည်တွေ
  • 1:14 - 1:17
    ဖြစ်ပြီး မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက်မှာ အခြေချနေထိုင်ကြပါတယ်။
  • 1:17 - 1:21
    ကတ်သေ့ချ်မြို့ နဲ့ ကတ်သေချ်ဂျီနီယန် လူမျိုးဖြစ်တည်မှုတို့အာဏာကလည်း
  • 1:22 - 1:24
    အဲ့အချိန်ကာလမှာ ထူးခြားထင်ရှားတဲ့ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
  • 1:24 - 1:27
    ဒီအာဏာနှစ်ခုက တစ်ခုနဲ့တစ်ခုပိုပြီးနီးကပ်လာတာကို
  • 1:27 - 1:28
    ကြည့်မြင် တွေးတောလို့ရနိုင်ပါတယ်။
  • 1:28 - 1:31
    သူတို့တွေရဲ့ တူညီတဲ့လိုချင်တပ်မက်မှုတွေကြောင့် တူညီတဲ့နယ်မြေသိမ်းယူမှုတွေ
  • 1:31 - 1:33
    မလုပ်ခဲ့ရင်တောင် အချင်းချင်းရန်သူတွေအဖြစ် မြင်လာကြပီး
  • 1:33 - 1:35
    တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်တိုက်ခိုက်ဖို့ စတင်ရည်ရွယ်လာကြပါတယ်။
  • 1:35 - 1:39
    ဒါကတော့ ရောမနဲ့ ကတ်သေ့ချ်ရဲ့ အမှန်တရားဖြစ်ပြီး
  • 1:39 - 1:40
    သူတို့ဆင်နွှဲခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲတွေအကြောင်းလည်းဖြစ်ပါတယ်။
  • 1:40 - 1:43
    ဒီစစ်ပွဲကို ပြူးနစ် စစ်ပွဲလို့ခေါ်ဆိုကြပီး
  • 1:43 - 1:45
    ၂၆၄ ဘီစီအီးကနေ ၁၄၆ဘီစီအီးအကြားဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
  • 1:51 - 1:53
    ပြူးနစ်စစ်ပွဲအကြောင်းတွေကိုလည်း လေ့လာလို့ရပါတယ်။
  • 1:55 - 1:57
    နောက်တစ်ခါ ပြူးနစ်စစ်ပွဲအကြောင်းဗီဒီယိုတွေလည်း တင်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
  • 1:57 - 2:01
    ဟန်နေဘယ် ပါဝင်ထားတဲ့နာမည်ကြီးစစ်ပွဲတွေ အကြောင်း
  • 2:01 - 2:05
    ရောမကိုတိုက်ခိုက်ဖို့အတွက် ဆင်တွေကို အဲလ်ပ်စ် တောင်တန်းပါဖြတ်ပြီးခေါ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
  • 2:05 - 2:08
    ဒီရဲ့ညာဘက်ထောင့်မှာ အချိန်ကာလကိုတွေ့နိုင်ပါတယ်။
  • 2:08 - 2:12
    ပြူးနစ်စစ်ပွဲတွေက ကတ်သေ့ချ်နဲ့ ရောမအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
  • 2:12 - 2:16
    ပိုမိုရှင်းလင်းရမယ်ဆိုရင် အချိန်ကာလနေရာမှာရှိတဲ့ ဒီခရမ်းရောင်လေးက
  • 2:16 - 2:20
    ကတ်သေ့ချ်နဲ့ ကတ်သေ့ချ်မြို့ရဲ့
  • 2:20 - 2:22
    လူ့ယဥ်ကျေးမှုတွေအကြောင်းကိုဖော်ပြနေတာပါ။
  • 2:22 - 2:24
    အာဏာတစ်ခုလို့ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့
  • 2:24 - 2:26
    အဲတာက ရောမပါပဲ။
  • 2:26 - 2:30
    တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ရောမက စစ်ပွဲမှာအနိုင်ရရှိလာပြီး
  • 2:30 - 2:34
    ကတ်သေ့ကို အမှန်တကယ် ဖြိုခွဲနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
  • 2:34 - 2:39
    ဒါကြောင့် ရောမက ပိုပိုအင်အားကြီးလာပြီး လွှမ်းမိုးလာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
  • 2:39 - 2:43
    ဒီမှာမြင်ရတဲ့အတိုင်း မြေထဲပင်လယ်ဒေသတွေမှာ အာဏာရလာပီး
  • 2:43 - 2:45
    နောက်တော့ မြေထဲပင်လယ်ကျော်က ဒေသတွေအထိ လွှမ်းမိုးလာနိုင်ပါတယ်။
  • 2:45 - 2:49
    ဒီလိုကာလမှာတော့ ရောမက အင်ပါယာနိုင်ငံတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
  • 2:49 - 2:51
    နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလို့ပြောတဲ့အခါမှာ
  • 2:51 - 2:55
    အုပ်ချုပ်မှုပုံစံတစ်မျိုးအနေနဲ့ ရှိနေပေမယ့် ကျွန်တော်တို့
  • 2:56 - 2:59
    ယနေ့တွေးသိလို့ရတဲ့ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံနဲ့တော့မတူညီပါဘူး။
  • 2:59 - 3:03
    ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းသင့်တဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပုံစံအချို့ကိုလည်း ထည့်ပြောသင့်ပါတယ်။
  • 3:03 - 3:06
    နောက်ထပ် ကျွန်တော်တို့ဒီနေ့ဘာလုပ်တယ်ဆိုတာမျိုးက အတိအကျမရှိပေမယ့်
  • 3:06 - 3:10
    ဘီစီအီး ပထမဆုံးရာစုနှစ်အလယ်ပိုင်းကို ကြည့် ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့
  • 3:10 - 3:13
    အလွန်အောင်မြင်ကျော်ကြားတဲ့ ရောမစစ်သူကြီး တစ်ယောက်ကို တွေ့ရပါမယ်။
  • 3:13 - 3:16
    ဂျူးလိယက်ဆီးဆာဆိုတဲ့နာမည်ကို ကြားဖူးကြမှာပါ။
  • 3:16 - 3:19
    ရောမအင်ပါယာတစ်ခုလုံးရဲ့အာဏာကိုရယူနိုင်ခဲ့သူ
  • 3:19 - 3:23
    ရောမအင်ပါယာကြီးကို ထိန်းချုပ်ဖို့အာဏာအပြည့်အဝရှိခဲ့သူ
  • 3:23 - 3:26
    သူ့ရဲ့အာဏာနဲ့ပဲ အင်ပါယာကြီးကို အဆုံးသတ်ဖို့စတင်ခဲ့သူ
  • 3:28 - 3:29
    သူက တခြားသောအရာတွေကိုလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသေးတယ်။
  • 3:29 - 3:31
    ပြက္ကဒိန်ကိုလည်း ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးခဲ့ပြီး
  • 3:31 - 3:33
    သူနာမည်ကိုအမှီပြုပြီး ဂျူလိုင်လ ဆိုတဲ့နာမည်အသစ်ကိုလည်းထည့်ခဲ့ပါတယ်။
  • 3:33 - 3:38
    သူလုပ်ကြံခံရပြီးနောက်မှာတော့ သူ့ရဲ့သား သြဂတ်စတပ်က
  • 3:38 - 3:40
    အာဏာရယူခဲ့ပါတယ်။
  • 3:40 - 3:44
    သူ့ကိုတော့ ရောမရဲ့ ပထမဆုံးစစ်မှန်တဲ့ အင်ပါယာတစ်ယောက်အဖြစ်
  • 3:44 - 3:47
    တစ်ခါတစ်ရံ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ အခုတော့ ဘုရင်အင်ပါယာစနစ်မရှိတော့ပေမယ့်
  • 3:47 - 3:51
    သူကလည်း သူ့နာမည်ကိုအမှီပြုပြီး သြဂုတ်လကို ထည့်သွင်းခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပါတယ်။
  • 3:51 - 3:54
    အခုအချိန် သင့်မှာလည်းတခြားသော
  • 3:54 - 3:57
    ထင်ရှားသိသာတဲ့ ထုတ်ပြစရာအရာတွေရှိနေပါတယ်။
  • 3:57 - 4:01
    ဘာသာရေးမှာဆိုရင် ဂျီးဆပ်စ်က ထင်ရှားသိသာတဲ့အရာဖြစ်ပြီး
  • 4:01 - 4:03
    သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာလည်း အကျိုးဆက်တွေရှိခဲ့ပါတယ်။
  • 4:03 - 4:06
    ဘာသာရေးကိုအခြေခံတဲ့သူ့ရဲ့ သင်ကြားပေးမှုတွေက
  • 4:06 - 4:08
    ခက်ခဲနက်နဲတဲ့ အတွေးတွေအပြင် အကျိုးဆက် ရလဒ်တွေကို
  • 4:08 - 4:11
    နောက်ကျန်ရှိတဲ့သမိုင်းတွေအတွက်ကော ကမ္ဘာကြီးအတွက်ပါရရှိစေပါတယ်။
  • 4:11 - 4:14
    ဒါပေမယ့် ငါတို့ပြောနိုင်တာတစ်ခုကတော့
  • 4:14 - 4:16
    ဘီစီအီးကာလမတိုင်ခင်အချိန်
  • 4:16 - 4:20
    ခရစ်တော်မပေါ်ခင်ကာလနဲ့
  • 4:20 - 4:23
    အခု ကျွန်တော် ဒီဗီဒီယိုကိုပြုလုပ်နေတဲ့ 2016 စီအီးကာလ
  • 4:23 - 4:26
    ဒါတွေက ပြက္ကဒိန်အရ ဘီစီအီးကာလမတိုင်ခင် အချိန်နဲ့ အတူတူပါပဲ
  • 4:26 - 4:28
    အဓိကအားဖြင့် ဂျီးဆပ်စ်ရဲ့ မွေးဖွားချိန်
  • 4:28 - 4:30
    သို့မဟုတ် အနီးစပ်ဆုံးအချိန်ကို အချိန်အားလုံးရဲ့ အလယ်ပိုင်းကာလဖြစ်ပါတယ်။
  • 4:30 - 4:33
    ဘီစီ - ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလ
  • 4:33 - 4:38
    စီအီး ခေါ် အေဒီ - လက်တင်ဘာသာအရ ဘုရားသခင်ရှိစဥ်ကာလ
  • 4:38 - 4:41
    ပီးတော့ ဂျီးဆပ်စ်၊ အရေးတကြီးမှတ်ထားသင့်တာကတော့
  • 4:41 - 4:43
    လူသားတွေ ဂျီးဆပ်စ်ရဲ့ဘဝအကြောင်းကိုလေ့လာပြီး
  • 4:43 - 4:45
    မွေးဖွားရာဒေသဖြစ်တဲ့
  • 4:45 - 4:48
    နာဇာရတ်နဲ့ ဂျေရုဆလင်မြို့တွေ့ကိုပါ လေ့လာကြပါတယ်။
  • 4:48 - 4:51
    ဘယ်လိုဖြစ်ဖြစ် အဲ့အချိန်ကာလအတွက် သိသင့်တာကတော့
  • 4:51 - 4:54
    ဂျီးဆပ်စ် မွေးဖွား၊ ကြီးပြင်းလာပြီး သေဆုံးသွားတာက
  • 4:54 - 4:56
    ရောမအင်ပါယာရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့ ပါဝင်ပါတယ်။
  • 4:56 - 5:00
    အချက်အလက်တွေအရ ဂျီးဆပ်စ်က ဘီစီအီး သုညကာလ
  • 5:00 - 5:04
    သို့မဟုတ် ယနေ့ခေတ်ရဲ့ သုညခုနှစ်မှာမွေးဖွားခဲ့တာမဟုတ်ပါဘူး။
  • 5:04 - 5:07
    ၄ ဘီစီအီး (သို့) ၄ဘီစီ ဝန်းကျင်မှာ မွေးဖွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
  • 5:08 - 5:11
    ဒါကြောင့် သူက သြဂတ်စတပ် အုပ်ချုပ်တဲ့ကာလမှာမွေးဖွားပြီး
  • 5:11 - 5:15
    တိုက်ဘီးရီးရပ်စ် အုပ်ချုပ်တဲ့ကာလမှာ သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
  • 5:15 - 5:18
    အစောဆုံးရောမအင်ပါယာတွေထဲက တချို့
  • 5:18 - 5:20
    နောက်ထပ် ကျွန်တော်တို့မှာ
  • 5:20 - 5:23
    ရှေးခေတ် လူမှုအဖွဲ့အစည်းပေါ် အမြင်တွေရှိကြပါတယ်။
  • 5:23 - 5:25
    နောက်ထပ် ဗီဒီယိုတွေမှာဆိုရင်
  • 5:25 - 5:29
    သက်ဆိုင်ရာအကြောင်းအရာတစ်ခုချင်းစီကို
  • 5:29 - 5:31
    နက်နဲစွာဆွေးနွေးသွားမှာပါ။ ဒီနောက်ဆုံးဗီဒီယိုတွေကလည်း
  • 5:31 - 5:34
    အချိန်နဲ့ဒေသအရ ကမ္ဘာပေါ်မှာဘာတွေဖြစ်နေသလဲဆိုတာကို
  • 5:34 - 5:37
    သေချာနားလည်အောင် လုပ်ပေးနိုင်မယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ်။
Title:
Rome becomes dominant | World History | Khan Academy
Description:

more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
05:38

Burmese subtitles

Revisions Compare revisions