< Return to Video

Kabızlığa ne sebep olur? - Heba Shaheed

  • 0:07 - 0:10
    Tuvaleti ziyaret etmek, insanların
    günlük tecrübelerinin bir parçasıdır.
  • 0:10 - 0:13
    Fakat arada bir, sindirim sistemimizde
  • 0:13 - 0:16
    bir sıkışıklığa neden
    olan kabızlık gelip çatar.
  • 0:16 - 0:20
    Yediğiniz yemeğin vücudunuzdan
    çıkması, birkaç gün sürebilir.
  • 0:20 - 0:23
    Çoğu insan için de
    kabızlık, yani düzenli olarak
  • 0:23 - 0:27
    zorlanmayla birlikte yumrulu, sert
    dışkı dönemleri geçirmek kronikleşebilir.
  • 0:27 - 0:30
    Peki bu rahatsızlık verici
    olgunun ardında ne var?
  • 0:30 - 0:35
    Kabızlık, kalın bağırsak olarak da
    bilinen kolonda ortaya çıkar.
  • 0:35 - 0:39
    Bu kaslı organ, dört bölüme ayrılır:
  • 0:39 - 0:40
    yükselen,
  • 0:40 - 0:40
    çapraz,
  • 0:40 - 0:41
    alçalan,
  • 0:41 - 0:43
    rektum ve anüs ile
  • 0:43 - 0:46
    bağlantılı olan sigmoid kolon.
  • 0:46 - 0:48
    İnce bağırsak kalın bağırsağa
  • 0:48 - 0:52
    sindirilmiş yemek, safra
    ve mide özsuyunu içeren
  • 0:52 - 0:54
    dışkıyı gönderir.
  • 0:54 - 0:56
    Bu dışkı kolonda hareket ettikçe
  • 0:56 - 1:00
    organ, dışkıdaki suyun çoğunu emerek,
  • 1:00 - 1:03
    dışkıyı sıvıdan katıya dönüştürür.
  • 1:03 - 1:05
    Bu dönüşüm ne kadar uzun sürerse,
  • 1:05 - 1:10
    o kadar fazla geri emilim olur,
    bu da katı dışkının artmasıyla sonuçlanır.
  • 1:10 - 1:13
    Dışkı sigmoid kolona ulaştığında,
  • 1:13 - 1:17
    rektuma girmeden önce son
    geri emilim nöbeti gerçekleşir ve
  • 1:17 - 1:22
    rektumun duvarlarını şişirip, iç anüs
    büzücü kaslara rahatlamasını söyler.
  • 1:22 - 1:25
    Genelde fiziksel olarak dışkıyı
    çıkarma veya tutma kararı aldığınız an
  • 1:25 - 1:27
    bu andır.
  • 1:27 - 1:29
    Bunu pelvik taban kasları,
  • 1:29 - 1:32
    özellikle puborektalis
  • 1:32 - 1:34
    ve dış anüs büzücü kaslar düzenler.
  • 1:34 - 1:38
    Puborektalis, anorektal açı
    adı verilen, rektum çevresindeki
  • 1:38 - 1:40
    şeride benzeyen bir yapı oluşturur.
  • 1:40 - 1:44
    Dış anüs büzücü kaslarınızı
    gönüllü olarak rahatlattığınız zaman,
  • 1:44 - 1:47
    dışkı nihayetinde çıkar.
  • 1:47 - 1:48
    Ancak kabız olduğunuzda,
  • 1:48 - 1:53
    vücudunuzu harekete ikna etmek
    için, tuvalet ziyareti yeterli değildir.
  • 1:53 - 1:56
    Bu sorunun ardında
    genelde iki faktör vardır:
  • 1:56 - 1:59
    dışkının kolon boyunca
    yavaş hareket etmesi
  • 1:59 - 2:01
    ve/veya pelvik taban
    fonksiyon bozukluğu.
  • 2:01 - 2:06
    Birincisinde dışkı, bağırsaklarda
    fazla yavaş hareket eder
  • 2:06 - 2:10
    ve sıvının fazla emilmesine neden
    olarak, dışkıyı kuru ve sert hâle getirir.
  • 2:10 - 2:12
    Pelvik taban fonksiyon bozukluğunda,
  • 2:12 - 2:15
    sıkışmış pelvik taban kasları veya
  • 2:15 - 2:20
    genelde doğumda veya yaşlanmada
    görülen pelvik organ sarkması nedeniyle,
  • 2:20 - 2:24
    dışkının rektumdan
    çıkarılması zor bir hâl alır.
  • 2:24 - 2:28
    Her iki problem de anorektal
    açıyı daha dar hâle getirir
  • 2:28 - 2:31
    ve atığı çıkarmak da zorlaşır.
  • 2:31 - 2:33
    Kabızlığı tam olarak tanımlamak için
  • 2:33 - 2:37
    araştırmacılar, Bristol Dışkı Skalası
    gibi ölçüler geliştirdiler.
  • 2:37 - 2:39
    Bu skalaya bakan çoğu insan,
  • 2:39 - 2:43
    daha önce kabızlık
    yaşadığını söyleyebilecekler.
  • 2:43 - 2:47
    Tuvaletteyken, ideal olarak
    çömelme pozisyonunda olmalısınız.
  • 2:47 - 2:49
    Tuvalet oturağına
    sağlam şekilde otururken,
  • 2:49 - 2:51
    ayaklarınızı bir tabureyle yükseltebilir
  • 2:51 - 2:54
    ve sırtınız düzken
    öne doğru eğilebilirsiniz,
  • 2:54 - 2:58
    bu, anorektal açıyı düzleştirir
    ve dışkının geçişini kolaylaştırır.
  • 2:58 - 3:02
    Bağırsak hareketliliği olmadan bir
    gün geçirmek, alarm durumu olmayabilir.
  • 3:02 - 3:05
    Fakat kronik kabızlık yaşıyorsanız,
  • 3:05 - 3:08
    lifli sebzeler, düzenli egzersiz,
  • 3:08 - 3:09
    karın masajı
  • 3:09 - 3:10
    ve bir gün için
  • 3:10 - 3:12
    6 ila 8 bardak su gibi
  • 3:12 - 3:14
    basit beslenme
    ve yaşam tarzı değişiklikleri,
  • 3:14 - 3:17
    günlük tuvalet seyahatlerinizi
    düzeltmenizde yardımcı olabilir.
Title:
Kabızlığa ne sebep olur? - Heba Shaheed
Description:

Konuşmanın tamamı için: https://ed.ted.com/lessons/what-causes-constipation-heba-shaheed

Tuvaleti ziyaret etmek, insanların günlük tecrübelerinin bir parçasıdır. Fakat arada bir, sindirim sisteminizde bir sıkışıklığa neden olan kabızlık gelip çatar. Bazı huzursuzluk verici durumlarda, yediğiniz yemeğin vücudunuzdan çıkması birkaç gün sürebilir. Bu rahatsızlık verici olgunun ardında ne var? Heba Shaheed nedenini bulmak için bizleri sindirim sistemine götürüyor.

Konuşma Heba Shaheed, animasyon ise Augenblick Studios tarafından hazırlanmıştır.
more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TED-Ed
Duration:
03:33

Turkish subtitles

Revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.