Robin Ince:Bilime karşı merak?
-
0:00 - 0:03Öncelikle, hepinizden özür dilemek istiyorum.
-
0:03 - 0:05Çünkü,
-
0:05 - 0:08bir Powerpoint sunumum yok.
-
0:08 - 0:10Bu yüzden de,
-
0:10 - 0:12şimdiden itibaren bu hareketi,
-
0:12 - 0:14bir Powerpoint demokrasisine çeviriyorum.
-
0:14 - 0:18Ne görmek isterseniz onu hayal edebilirsiniz.
-
0:18 - 0:20Bir radyo programım var,
-
0:20 - 0:23adı "Sonsuz Maymun Kafesi".
-
0:23 - 0:26Program bilim ve rasyonalizm üzerine.
-
0:26 - 0:28Bu nedenle her hafta,
-
0:28 - 0:30bir sürü şikayet alıyoruz,
-
0:30 - 0:33çok sık karşılaştığımız şikayetlerden biri de,
-
0:33 - 0:36başlığımız olan "Sonsuz Maymun Kafesi'nin"
-
0:36 - 0:39canlı hayvanlar üzerinde yapılan deneyleri desteklediğinin öne sürülmesi.
-
0:39 - 0:41Bu insanlara şunu gayet açık belirttik ki,
-
0:41 - 0:44sonsuz maymun kafesimiz gayet ferah.
-
0:44 - 0:46(Kahkaha)
-
0:46 - 0:48Aynı zamanda şunu söyleyen birisi de vardı:
-
0:48 - 0:50"Sonsuz Maymun Kafesi" fikri saçmadır.
-
0:50 - 0:52Sonsuz sayıda maymun
-
0:52 - 0:54asla Shakespeare'in yapıtlarını yazamaz.
-
0:54 - 0:57Bunu yaptıkları deney sayesinde biliyoruz.
-
0:57 - 1:01Evet,12 maymuna bir haftalığına daktilo verdiler,
-
1:01 - 1:04ve bu bir hafta sonunda, daktiloyu sadece tuvalet olarak kullanmışlardı.
-
1:04 - 1:06(Kahkaha)
-
1:06 - 1:08Ama en çok aldığımız sitem-
-
1:08 - 1:10ve benim en endişe verici bulduğum,
-
1:10 - 1:13insanların ,
-
1:13 - 1:15"Neden sihiri bozmak için ısrar ediyorsunuz?" diye sorması.
-
1:15 - 1:17Bilim getiriyorsunuz ve bu sihiri bozuyor.
-
1:17 - 1:19Ben bir sanat okulu mezunuyum;
-
1:19 - 1:21Mitleri ve sihiri severim,
-
1:21 - 1:23ayrıca varoluşçuluk ve öznefreti de.
-
1:23 - 1:25Bunları seviyorum.
-
1:25 - 1:27Ama anlamadığım,
-
1:27 - 1:29sihiri nasıl bozduğu.
-
1:29 - 1:31Bence bütün sihir,
-
1:31 - 1:33bilim tarafından yerinden alınabilir
-
1:33 - 1:35ve başka harika bir şey ile değiştirelebilir.
-
1:35 - 1:37Mesela astroloji:
-
1:37 - 1:40bir çok rasyonalist gibi, ben de balık burcuyum.
-
1:40 - 1:43(Kahkaha)
-
1:43 - 1:45Astroloji-
-
1:45 - 1:47Hayatınızın tahmin edilebileceğini savunan,
-
1:47 - 1:49banal düşünceyi kaldırıyoruz;
-
1:49 - 1:51Belki siz, bugün, şanslı bir adamla tanışırsınız,
-
1:51 - 1:53şapkası olan bir adamla.
-
1:53 - 1:55Bunu kaldırıyoruz.
-
1:55 - 1:58Ama hala gökyüzüne bakıp tahmin yürütebiliriz.
-
1:58 - 2:01Galaksilerin şekillenmelerini tahmin edebilir,
-
2:01 - 2:04ya da galaksilerin birbiriyle çakışmasını, yeni solar sistemleri tahmin edebiliriz.
-
2:04 - 2:06Bu harika bir şey.
-
2:06 - 2:09Eğer Güneş bir gün -
-
2:09 - 2:13eğer Dünya kendi astrolojik,astronomik tablosunu okuyabilirse,
-
2:13 - 2:15bir gün diyecektir ki,
-
2:15 - 2:17"Plan yapmak için iyi bir gün değil."
-
2:17 - 2:19Bir kızıl dev tarafından yutuldunuz.
-
2:19 - 2:21Ve bu bence,
-
2:21 - 2:24eğer dünyaları kaybetmekten endişelendiğimi düşünüyorsanız,
-
2:24 - 2:26kuantum yorumundaki
-
2:26 - 2:29en büyüleyici ve en güzel
-
2:29 - 2:31-bazen korkutucu-
-
2:31 - 2:33fikirlerden biri olan çoklu dünyalar teorisi
-
2:33 - 2:35harika bir şey.
-
2:35 - 2:38Buradaki her insan, bugün yaptığınız her seçim,
-
2:38 - 2:40hayatınızda verdiğiniz tüm kararları,
-
2:40 - 2:42siz yapmadınız.
-
2:42 - 2:46Ama aslında tüm kararlarınızın teker teker bütün permütasyonları
-
2:46 - 2:49verildi ve her biri yeni bir evrende geçerli.
-
2:49 - 2:51Bu muhteşem bir fikir.
-
2:51 - 2:55Eğer gün gelir de hayatınızda başarılı olamadığınızı düşünürseniz,
-
2:55 - 2:57her zaman hatırlayın ki,
-
2:57 - 3:00sizden çok daha kötü seçimler yapmış başka bir siz var.
-
3:00 - 3:02(Kahkaha)
-
3:02 - 3:04Eğer bir gün "Artık bitsin istiyorum" derseniz,
-
3:04 - 3:06bitirmeyin.
-
3:06 - 3:08Sizi içinde barındırmayan evrenlerin
-
3:08 - 3:10çoğunluğunu düşünün.
-
3:10 - 3:13Bu bana göre, kendi gizemli yanıyla,
-
3:13 - 3:15çok çok rahatlatıcı bir düşünce.
-
3:15 - 3:17Ve reenkarnasyon, bu da bozulan sihirlerden biri
-
3:17 - 3:19Ama aslında bozulmadı.
-
3:19 - 3:21Bilim aslında bize,
-
3:21 - 3:24sonsuza dek yaşayacağımızı söylüyor.
-
3:24 - 3:26Ancak bir şartımız var.
-
3:26 - 3:29Sonsuza dek yaşamayacağız.Sonsuza dek yaşamayacaksınız.
-
3:29 - 3:32Farkındalığınız, sizin "sizliği"niz, benim benliğim
-
3:32 - 3:35öbürünü götürüyor.
-
3:35 - 3:37Ama bizi biz yapan her şey,
-
3:37 - 3:39bizdeki her atom,
-
3:39 - 3:42halihazırda sayısız sayıda farklı şeyler oluşturdu
-
3:42 - 3:45ve oluşturmaya devam edecek.
-
3:45 - 3:48Biz dağ olduk,
-
3:48 - 3:50elmalar, yıldızlar
-
3:50 - 3:52ve diğer insanları dizi olduk.
-
3:52 - 3:55Kim bilir, belki de sizin atomlarınız önceden Napoleon'un diziydi.
-
3:55 - 3:57Bu iyi bir şey.
-
3:57 - 3:59Evrenin kullanıcılarının aksine,
-
3:59 - 4:02evren ziyankar değildir.
-
4:02 - 4:04Hepimiz tamamiyle geri dönüşümlüyüz.
-
4:04 - 4:06Ve öldüğümüzde,
-
4:06 - 4:09farklı çöp torbalarına bile konmamız gerekmiyor.
-
4:09 - 4:11Bu muhteşem bir şey.
-
4:11 - 4:13Bir şeyi anlamak, bana göre
-
4:13 - 4:17merakı ve keyfi yok etmiyor.
-
4:17 - 4:20Mesela, eşim bana dönüp sorabilir ki,
-
4:20 - 4:22"Beni neden seviyorsun?"
-
4:22 - 4:24Ve bütün dürüstlüğümle,
-
4:24 - 4:26gözlerinin içine bakıp söyleyebilirim ki,
-
4:26 - 4:28"Çünkü feromonlarımız
-
4:28 - 4:31koklama reseptörlerimizde eşleşti."
-
4:31 - 4:33(Kahkaha)
-
4:33 - 4:35Ama yine de onun saçı ve kişiliği
-
4:35 - 4:37hakkında da bir şeyler söyleyebilirim.
-
4:37 - 4:40Ve bence bu harika bir şey.
-
4:40 - 4:42Aşk bu yüzden ölmez.
-
4:42 - 4:44Acı da bu yüzden yok olmaz.
-
4:44 - 4:46Bu korkunç bir şey, acıyı anlamama rağmen.
-
4:46 - 4:48Eğer birisi beni yumruklarsa-
-
4:48 - 4:50ve benim kişiliğim yüzünden,
-
4:50 - 4:52bu düzenli bir olay haline gelirse,
-
4:52 - 4:54acının nereden geldiğini anlarım.
-
4:54 - 4:574-vektörün sabit olduğu mekanlarda,
-
4:57 - 4:59momentum enerji oranıdır.-Sadece bu kadardır.
-
4:59 - 5:01Ama asla,
-
5:01 - 5:06"Ha!4-vektör sabit koşullarda sahip olduğun en büyük momentum-enerji bu mu?" diye tepki veremem.
-
5:06 - 5:08Hayır, sadece bir diş tükürürüm.
-
5:08 - 5:10(Kahkaha)
-
5:10 - 5:13Ve bunların hepsi farklı şeylerden meydana gelmiş.--çocuğuma olan sevgim,
-
5:13 - 5:15Bir oğlum var.Adı Archie.
-
5:15 - 5:17Çok şanslıyım,
-
5:17 - 5:19çünkü diğer bütün çocuklardan daha iyi.
-
5:19 - 5:21Sizin öyle düşünmediğinizi biliyorum.
-
5:21 - 5:23Kendi çocuklarınız olabilir,
-
5:23 - 5:26ve onların en iyi olduğunu düşünebilirsiniz.
-
5:26 - 5:28Evrim üzerine olan muhteşem bir şey bu.
-
5:28 - 5:30Çocuğumuzun,
-
5:30 - 5:32en iyi olma durumunu tercih etme.
-
5:32 - 5:35Bir çok açıdan, bu sadece bir hayatta kalma olayı.
-
5:35 - 5:38Genlerimizin aracı olarak gördüğümüz bir şey bu.
-
5:38 - 5:40Ve bunu seviyoruz.
-
5:40 - 5:43Ama şunu farketmiyoruz, istemsiz olarak seviyoruz.
-
5:43 - 5:45Bu harika bir şey.
-
5:45 - 5:47Ama yine de oğlumun en iyisi olduğunu söylemem gerekir.
-
5:47 - 5:50Sizin çocuklarından daha iyi.
-
5:50 - 5:52Bir kaç test yaptım.
-
5:52 - 5:54Ve bütün bu şeyler bana,
-
5:54 - 5:57heyecan, keyif ve merak veriyor.
-
5:57 - 6:00Kuantum mekaniği bile,
-
6:00 - 6:02size kötü ev işleri için bir bahane olabilir.
-
6:02 - 6:05Bir hafta kendi başınıza kaldığınızı düşünün.
-
6:05 - 6:07Ev berbat bir halde.
-
6:07 - 6:09Eşiniz ise dönmek üzere.
-
6:09 - 6:11Düşünüyorsunuz, ne yapmalıyım?
-
6:11 - 6:13Hiç bir şey yapmayın.
-
6:13 - 6:15Bütün yapmanız gereken,
-
6:15 - 6:17içeri girdiğinde bir kuantum yorumu kullanarak,
-
6:17 - 6:19"Çok üzgünüm" demek.
-
6:19 - 6:21Evi bir anlığına gözetlemeyi bıraktım,
-
6:21 - 6:23ve tekrar gözetlemeye başladığımda,
-
6:23 - 6:25her şey çoktan olmuştu.
-
6:25 - 6:27(Kahkaha)
-
6:27 - 6:30Bu vakumlama yasasının güçlü antropik ilkesidir.
-
6:31 - 6:33Bence bu çok çok önemli bir şey.
-
6:33 - 6:35Buradaki maceram bile--
-
6:35 - 6:37Buradaki her maceramda yaşadığım o keyif.
-
6:37 - 6:40Gerçekten düşünürseniz, efsaneyi ortadan kaldırır ve hala orada olan muhteşem şeyi görürsünüz.
-
6:40 - 6:42Bir trendeyim.
-
6:42 - 6:44Her nefes alışımda,
-
6:44 - 6:46Milyon-milyar-milyarlarca,
-
6:46 - 6:48oksijen atomu soluyorum.
-
6:48 - 6:50Bir sandalyede oturuyorum.
-
6:50 - 6:52Sandalyenin atomlardan oluştuğunu bilmeme rağmen
-
6:52 - 6:54ve boşluklar olduğunu da bilmeme rağmen,
-
6:54 - 6:56Onu rahat buluyorum.
-
6:56 - 6:58Pencereden dışarı bakıp farkediyorum ki,
-
6:58 - 7:00durup o penceren baktığımız her anda,
-
7:00 - 7:02o pencereden görünen,
-
7:02 - 7:04nerede olursak olalım,
-
7:04 - 7:06bilinen evrenin kalanından,
-
7:06 - 7:09Dünyada
-
7:09 - 7:11daha fazla hayat görüyorum.
-
7:11 - 7:13Eğer Satürnde veya Jüpiterde
-
7:13 - 7:15safari parklarına giderseniz,
-
7:15 - 7:17hayal kırıklığına uğrayacaksınız.
-
7:17 - 7:19Ve bunu beyinle, insan beyniyle
-
7:19 - 7:21izlediğimi farkederim.
-
7:21 - 7:24-bilinen evrendeki en kompleks yapıyla-
-
7:24 - 7:26Bu bence harika bir şey.
-
7:26 - 7:29Ve biliyor musunuz, bu yeterli olabilir.
-
7:29 - 7:32Nobel sahibi Steven Weinberg bir keresinde,
-
7:32 - 7:34"Evren saçma göründükçe,
-
7:34 - 7:36bir o kadar anlaşılabilir görünüyor."
-
7:36 - 7:38Bazı insanlara göre,
-
7:38 - 7:40bu görüş nihilizme gider.
-
7:40 - 7:43Ama bence değil.Harika bir şey.
-
7:43 - 7:45Evrenin anlamsız olmasından memnunum.
-
7:45 - 7:47Hayatımın sonuna geldiğimde,
-
7:47 - 7:50evren beni durdurup "Sen ne yaptığını sanıyorsun salak?" diye soramaz.
-
7:50 - 7:52Onun olayı bu değil.
-
7:52 - 7:54Kendi amacımı yaratabilirim.
-
7:54 - 7:56Kendi amacınızı yaratabilirsiniz.
-
7:56 - 7:58"Bu benim yapmak istediğim şey" demek için..
-
7:58 - 8:00gücümüz var.
-
8:00 - 8:03Ve anlamsız bir evrende bence bu harika bir şey.
-
8:03 - 8:05Ben kuantum mekaniği ve Kopenhag yorumu hakkında,
-
8:05 - 8:08saçma şakalar yapmayı seçtim.
-
8:08 - 8:11Siz, zamanınızla çok daha iyi şeyler yapabilirsiniz.
-
8:11 - 8:13Hepinize çok teşekkür ederim.Görüşmek üzere.
-
8:13 - 8:17(Alkış)
- Title:
- Robin Ince:Bilime karşı merak?
- Speaker:
- Robin Ince
- Description:
-
more » « less
Bilim hayatın sihirini yok ediyor mu?Bu huysuz ama çekici monologda, Robin Ince anti tez oluşturuyor.evrenin şaşırtıcı hareketlerini öğrendikçe, ona daha da hayran kalıyoruz.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 08:18