-
İki dəfə diferensiallanan g funksiyası
-
və onun ikinci tərtib törəməsinin,
g iki ştrixin qrafiki
-
verilmişdir.
-
Bu,
-
Khan Academy-də
-
ikinci tərtib törəməyə əsaslanma adlanır.
-
g funksiyasını görürük.
-
Eyni zamanda birinci yox,
-
ikinci tərtib törəməsini də görürük.
-
Qrafiki qəhvəyi rənglə çəkilib.
-
Burada
-
dörd tələbədən
-
müvafiq hesablamaya əsasən
-
g-nin x-lə əyilmə nöqtəsinin
-
mənfi 2 olduğunu əsaslandırmaq
tələb edilir.
-
Əmin olaq ki,
-
bu, doğrudur.
-
x bərabərdir mənfi 2-yə.
Xatırlayaq görək
-
əyilmə nöqtəsi nə idi.
-
Əyridə aşağıdan yuxarıya doğru
-
getdiyimiz nöqtə əyilmə nöqtəsi adlanır.
-
Yaxud yuxarıdan aşağıya.
-
Başqa cür
-
bucaq əmsalının
-
azdan çoxa, çoxdan aza
-
getdiyi nöqtə də deyə bilərik.
-
Buraya baxdıqda görürük ki,
-
bucaq əmsalı artır və müsbətdir.
-
Ancaq burada azalır və mənfiyə doğru gedir.
-
Azalaraq mənfiyə
-
doğru gedir və
-
x-in mənfi 2 qiymətinə kimi
-
davam edir.
-
İndi isə artır.
-
Getdikcə azalır, azalır və mənfi olur.
-
Burada 0 olur.
-
Daha sonra artaraq
-
müsbət olur.
-
x-in mənfi 2 qiymətindən,
-
azalmadan
-
artmağa doğru gedirik.
-
Hesablamaya əsasən
-
ikinci tərtib törəmədə
-
o, x oxu ilə
-
kəsişir.
-
İkinci tərtib törəmənin mənfi olmağı
-
bucaq əmsalının azalmağı və
-
əyrinin qollarının aşağı olmağı
deməkdir.
-
İkinci tərtib törəmənin
müsbət olduğu yerdə
-
birinci tərtib törəmə
-
artır, funksiyanın bucaq əmsalı
-
artır və əyrinin qolları yuxarı qalxır.
-
Belə ki, ikinci tərtib törəmə
-
x oxu ilə x-in
-
mənfi 2 qiymətində kəsişir.
-
Bunun sadəcə sıfır olmağı və ya
-
x oxuna toxunmağı kifayət deyil.
-
Onun x oxundan keçməsi
mütləqdir ki,
-
əyilmə nöqtəmiz olsun.
-
İndi
-
şagirdlərin
-
əsaslandırmalarına baxaq.
-
Özünüzü müəllimin yerinə qoyun və
-
müəllim olsa idiniz,
-
bunu necə əsaslandırardınız?
-
g-nin ikinci tərtib törəməsi
-
x-in mənfi 2 qiymətində işarələri dəyişir.
-
Əgər
-
ikinci tərtib törəmə işarələri dəyişirsə,
-
bu halda o, mənfidən müsbətə gedir.
-
Bu, o deməkdir ki, birinci tərtib törəmə
azdan çoxa
-
gedir.
-
Sözsüz ki, bu, hesablamaya
-
əsaslanır.
-
Bunu buraya qoyuram,
-
bu, doğrudur.
-
O, x oxu ilə kəsişir.
-
Bu, birmənalı deyil.
-
x oxunu nədə kəsir?
-
Şagirdlər
-
birinci tərtib törəmə
-
və ikinci tərtib törəmə haqqında
-
danışırlar.
-
Daha dəqiq aydınlaşdırmaq lazımdır.
-
Bu, düzgün əsaslandırma deyil.
-
Digərini yazaq.
-
g-nin ikinci tərtib törəməsi
-
x-in mənfi 2 qiymətində
-
artır.
-
Bu, niyə orada əyilmə nöqtəsinin
-
olduğunu əsaslandırmır.
-
Misal üçün,
-
ikinci tərtib törəmə
-
x-in mənfi 2,5 qiymətində artır.
-
Hətta, x-in
-
mənfi 1 qiymətində də
-
artır.
-
Ancaq burada
-
əyilmə nöqtəmiz yoxdur.
-
Bu, g-nin niyə əyilmə nöqtəsinin
-
olduğunu əsaslandırmır.
-
Sonuncu şagirdin cavabı,
-
g-nin qrafiki x-in mənfi 2 qiymətində
-
qabarıqlığı dəyişir.
-
Bu, doğrudur, ancaq
-
hesablamaya əsaslanmır.
-
Burada ikinci tərtib törəmədən
istifadə edəcəyik.