< Return to Video

Komedinin tanımı nedir? Muz. - Addison Anderson

  • 0:11 - 0:13
    Komedinin tanımı nedir?
  • 0:13 - 0:15
    Platon ve Aristoteles’ten
    Hobbes, Freud ve ötesine,
  • 0:15 - 0:17
    düşünürler ve filozoflar
  • 0:17 - 0:20
    ve bir şakayı açıklamaya çalışacak kadar
    yanlış yönlendirilmiş herkes
  • 0:20 - 0:21
    onun üzerine kafa yordu
  • 0:21 - 0:23
    ama kimse karara varmadı.
  • 0:23 - 0:25
    Bunu çözmek adına,
    bu videoyu bulduğunuz için şanslısınız.
  • 0:25 - 0:26
    Komediyi tanımlamak için
  • 0:26 - 0:30
    ilk olarak komedi neden tanımlamaya
    meydan okuyor diye sormalısınız.
  • 0:30 - 0:30
    Cevap basit.
  • 0:30 - 0:32
    Komedi tanımlamaya karşı koymaktır
  • 0:32 - 0:35
    çünkü tanımlamalar bazen
    meydan okumaya ihtiyaç duyar.
  • 0:35 - 0:37
    Tanımlamanın kendisini ele alalım.
  • 0:37 - 0:38
    Bir şeyi tanımladığımızda,
  • 0:38 - 0:41
    varoluşun dönen kaosunda
    algıladığımız bir şeyin etrafına
  • 0:41 - 0:43
    sınırlar koymak için dili kullanıyoruz.
  • 0:43 - 0:45
    Bir şeyin ne ifade ettiğini söyleriz
  • 0:45 - 0:47
    ve onu bir anlamlar sistemine sığdırırız.
  • 0:47 - 0:49
    Kaos kozmosa dönüşür.
  • 0:49 - 0:53
    Evren kozmolojik
    bir bilgi yapısına çevrilir.
  • 0:53 - 0:54
    Dürüst olalım,
  • 0:54 - 0:56
    mantıklı bir kozmik
    düzene ihtiyacımız var,
  • 0:56 - 0:58
    aksi takdirde salt kaosumuz olurdu.
  • 0:58 - 0:59
    Kaos sert olabilir,
  • 0:59 - 1:02
    bu yüzden gerçeklik dediğimiz
    bir şey inşa ederiz.
  • 1:02 - 1:04
    Bir sözcüğü ve doğruyu birleştirerek
  • 1:04 - 1:07
    birbirine sıkı sıkıya bağlı olan
    mantığı ve logosu düşünün.
  • 1:07 - 1:09
    Neyin komik olduğunu
    düşünmeye geri dönelim
  • 1:09 - 1:12
    çünkü bazı insanlar bunun
    çok basit olduğunu söylerler,
  • 1:12 - 1:12
    gerçek komiktir.
  • 1:12 - 1:14
    Komiktir çünkü doğrudur.
  • 1:14 - 1:16
    Fakat bu basite indirgenmiştir.
  • 1:16 - 1:17
    Birçok yalan komiktir.
  • 1:17 - 1:18
    Mizahi kurgu komik olabilir.
  • 1:18 - 1:21
    Uydurma olan saçmalıklar
    sıklıkla eğlendiricidir.
  • 1:21 - 1:23
    Örneğin, florp --
  • 1:23 - 1:24
    Çılgınca!
  • 1:24 - 1:26
    Birçok doğru da komik değildir.
  • 1:26 - 1:28
    İki artı iki dört eder
  • 1:28 - 1:31
    fakat konu bu diye ben buna gülmüyorum.
  • 1:31 - 1:33
    Gerçek bir kısa hikâye anlatabilirsiniz
  • 1:33 - 1:34
    ama sevgiliniz gülmeyebilir.
  • 1:34 - 1:38
    Bu yüzden, neden bazı yalanlar ile
    çok az sayıdaki gerçekler komiktir?
  • 1:38 - 1:39
    Bu gülünç doğrular ve yalanlar
  • 1:39 - 1:42
    gerçeklerin ve tanımlamaların
    kozmolojik bir realitesi olan
  • 1:42 - 1:45
    büyük D doğruluğu ile
    nasıl ilişkili olabilir?
  • 1:45 - 1:47
    Bunların herhangi birini
    komik yapan şey ne?
  • 1:47 - 1:49
    Yardım edebilecek ve komediyi tanımlamayan
  • 1:49 - 1:51
    başka bir düşünür olan
    Fransız bir adam var,
  • 1:51 - 1:53
    onu tanımlamadı
    çünkü bunu özellikle istemedi.
  • 1:53 - 1:55
    Henri Bergson Fransız bir filozof;
  • 1:55 - 1:59
    o, kahkaha üzerine yazdığı makalenin
    ön sözünde "komedi"yi tanımlamayacağını
  • 1:59 - 2:01
    çünkü onun yaşayan
    bir varlık olduğunu söyledi.
  • 2:01 - 2:03
    Kahkahanın, insanların tutum
    ve davranışlarındaki
  • 2:03 - 2:05
    mekanik esnemezliği yok etmek için
  • 2:05 - 2:08
    toplumsal bir işlevi olduğunu iddia etti.
  • 2:08 - 2:09
    Birisi bir şeyi defalarca yapar
  • 2:09 - 2:12
    ya da kendileri ve dünya üzerinde
    yanlış bir izlenim oluşturur
  • 2:12 - 2:15
    ya da sadece buz dağının
    görünen yüzünü fark ederek
  • 2:15 - 2:17
    gerçekliğe ayak uydurmaz.
  • 2:17 - 2:18
    Bu otomatikliktir.
  • 2:18 - 2:22
    Bir kimsenin kendi anlamsız
    esnemezliğinin cehaletidir ve tehlikelidir
  • 2:22 - 2:23
    fakat aynı zamanda gülünçtür,
  • 2:23 - 2:26
    durumun komik olan hicvi de
    bunu doğrulamaya fayda sağlar.
  • 2:26 - 2:29
    Komedi, devinimsel bir yaşama gücüdür
    ya da yaşama coşkusudur,
  • 2:29 - 2:31
    bu da uyum sağlamamıza yardımcı olur.
  • 2:31 - 2:34
    Bergson her türlü şeyde neyin
    komik olduğuna dair çalışmak için
  • 2:34 - 2:35
    bu fikri detaylandırıyor.
  • 2:35 - 2:36
    Fakat buna devam edelim.
  • 2:36 - 2:39
    Komedinin bu kavram tabanı,
  • 2:39 - 2:41
    yaşamsal, uyarlanabilir insanlık
  • 2:41 - 2:44
    ve insanlıktan çıkmış otomatiklik
    arasındaki bir çelişki.
  • 2:44 - 2:47
    Realiteyi tanımlama iddiasında
    olan bir sistem dizisi,
  • 2:47 - 2:49
    komedinin yok etme eğilimindeki
  • 2:49 - 2:52
    bu makineleşen güçlerden biri olabilir.
  • 2:52 - 2:53
    Aristoteles'e geri dönelim.
  • 2:53 - 2:56
    Komedi hakkında birkaç düşüncesinin
    olduğu Poetika eserine değil,
  • 2:56 - 2:58
    metafizik üzerine olan çalışmasına;
  • 2:58 - 3:00
    temel çelişmezlik ilkesi,
  • 3:00 - 3:02
    mantığın temel ilkesi.
  • 3:02 - 3:05
    Çelişkili ifadeler, aynı zamanda
    doğru değillerdir.
  • 3:05 - 3:07
    Eğer A aksiyomatik bir ifadeyse
  • 3:07 - 3:09
    hem A'nın hem de A'nın zıddının
  • 3:09 - 3:11
    doğru olması söz konusu değildir.
  • 3:11 - 3:14
    Komedi, mantıksal çelişki
    ve onun türevlerinin
  • 3:14 - 3:16
    mantıksızlığını idare etmek için
  • 3:16 - 3:18
    burada yaşıyor gibi görünüyor.
  • 3:18 - 3:20
    Dünya hakkında öngördüğümüz
    düzen altüst olduğunda
  • 3:20 - 3:22
    ve tersi kanıtlandığında,
    buna kahkahayla gülüyoruz.
  • 3:22 - 3:25
    Tıpkı tüm davranış biçimimiz
    gerçekle çeliştiğinde
  • 3:25 - 3:27
    bunun hakkında konuşmak istemediğimiz gibi
  • 3:27 - 3:30
    veya özel düşüncelerin sessiz karanlığında
    yaptığımız bütün tuhaf gözlemler
  • 3:30 - 3:34
    toplum tarafından iyi bir stand-up
    gösterisine sürüklendiği gibi.
  • 3:34 - 3:36
    Kediler de bir şekilde
    insan oldukları için
  • 3:36 - 3:38
    onların piyano çalması
  • 3:38 - 3:40
    realitemizi bozuyor.
  • 3:40 - 3:42
    Yani, sadece gerçeğe gülmüyoruz,
  • 3:42 - 3:44
    hoşa giden, yüksek duygu hissettiren
  • 3:44 - 3:47
    ve açığa çıkmış kusurlara,
    uyuşmazlıklara, örtüşmelere
  • 3:47 - 3:49
    dünyayı ve kendimizi tanımlamak için
  • 3:49 - 3:51
    sözde düzenlenmiş gerçekler sistemindeki
  • 3:51 - 3:54
    açık çatışmalara gülüyoruz.
  • 3:54 - 3:56
    Düşüncemiz üzerine
    çok fazla düşündüğümüzde,
  • 3:56 - 3:59
    sırf onların logos olduklarını söyleyip
    uyum sağlamayı bıraktığımızda,
  • 3:59 - 4:01
    durumun doğru olduğunu düşündüğümüzde,
  • 4:01 - 4:03
    bu küçük ve kaçık hilekar kaos tarafından
  • 4:03 - 4:05
    üzerimize oynanan alayların
    konusu haline geliriz.
  • 4:05 - 4:08
    Komedi, yıkıcı ve öğretici olan
    şakacılığı aktarıyor
  • 4:08 - 4:10
    fakat mantıksal bir tanımı yok
  • 4:10 - 4:13
    çünkü sonlu sınırlarının dışından
  • 4:13 - 4:14
    mantık ötesi bir şekilde
  • 4:14 - 4:16
    mantığımıza göre hareket ediyor.
  • 4:16 - 4:18
    Kesin bir tanımlama olmanın ötesinde,
  • 4:18 - 4:21
    tam olarak tanımlanamaz bir sonsuzluktur.
  • 4:21 - 4:22
    Komedinin tanımlanamazlığı,
  • 4:22 - 4:26
    komedinin çıkarılabileceği her şeydir.
  • 4:26 - 4:28
    Bu yüzden realitenin tüm tanımlamaları,
  • 4:28 - 4:29
    özellikle de evrensel olma,
  • 4:29 - 4:30
    mantıklı olma,
  • 4:30 - 4:31
    evrensel olma,
  • 4:31 - 4:33
    büyük D doğruluğuna sahip olma
    gibi tanımlamaları
  • 4:33 - 4:35
    gülünç hale gelirler.
Title:
Komedinin tanımı nedir? Muz. - Addison Anderson
Description:

Tüm dersi görüntülemek için tıklayın: http://ed.ted.com/lessons/what-s-the-definition-of-comedy-banana-addison-anderson

Bizi kıkır kıkır güldüren ve kahkahaya boğan şey nedir? Komediyi tanımlama yetersizliği onun cazibesini oluşturuyor; komedi, meydan okuma ve tanımlama özellikleriyle izah ediliyor. Addison Anderson, komedi, tanımlamaları nasıl yıkarken, tanımlamanın da sınırları nasıl çizdiğini aydınlatarak Henri Bergson ve Aristoteles'in felsefelerini sık sık tekrarlıyor.

Ders: Addison Anderson, animasyon: Anton Bogaty.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TED-Ed
Duration:
04:51

Turkish subtitles

Revisions