Vì sao tiếng ồn không tốt cho sức khỏe, và bạn có thể làm gì với nó

Ngày này, tĩnh lặng là một điều hiếm có. Nhà nghiên cứu tiếng ồn Mathias Basner cho biết: tiếng ồn từ các phương tiện giao thông, công trình xây dựng, máy điều hòa, máy cắt cỏ của hàng xóm... Tất cả âm thanh không mong muốn này có thể gây ra những tác động xấu đến sức khỏe của bạn. Khám phá khoa học đằng sau tác động của tiếng ồn đến sức khỏe và giấc ngủ - và làm thế nào có thể hưởng lợi từ thanh âm của sự tĩnh lặng.

Bạn có nghe thấy gì không?

Bạn biết đó là gì không?

Sự tĩnh lặng.

Thanh âm của sự tĩnh lặng
(The sound of silence).

Simon và Garfunkel
từng viết một bài hát về nó.

Nhưng ngày nay, sự tĩnh lặng
là một điều hiếm có,

và trên phương diện sức khỏe,
chúng ta đều phải trả giá vì điều đó,

hóa ra, thật bất ngờ,
đó lại là một cái giá rất lớn.

May mắn thay, ngay bây giờ,
có vài điều chúng ta có thể làm

cả với cá nhân và toàn xã hội,

để bảo vệ sức khỏe của chúng ta tốt hơn

và hưởng nhiều lợi ích hơn
từ thanh âm của sự tĩnh lặng.

Tôi đoán hầu hết mọi người đều biết

quá nhiều tiếng ồn
sẽ gây hại cho thính giác của bạn.

Mỗi khi bạn rời khỏi
buổi nhạc hội hay quán bar

và bạn nghe tiếng vang trong tai bạn,

bạn có thể chắc chắn rằng
bạn đã gây hại cho thính giác của mình,

có khả năng là vĩnh viễn.

Điều đó rất quan trọng.

Tuy nhiên, tiếng ồn
ảnh hưởng đến sức khỏe

theo nhiều cách khác nhau
không chỉ ở thính giác.

Chúng ít được biết đến hơn,

nhưng chúng nguy hiểm không kém
những hiệu ứng lên thính giác.

Vậy ý chúng ta là gì
khi chúng ta nói về tiếng ồn?

Tiếng ồn được định nghĩa
là những âm thanh không mong muốn,

và như vậy, cả phương diện vật lý
- âm thanh

và phương diện phần tâm lý
- hoàn cảnh

khiến âm thanh trở nên không mong muốn.

Một ví dụ rất hay là một buổi nhạc rock.

Một người tham dự buổi nhạc rock,
tiếp xúc với cường độ âm thanh 100dB,

không hề nghĩ về nó là tiếng ồn.

Người này thích ban nhạc,

thậm chí, còn sẵn lòng bỏ
cả trăm đô la để mua vé,

vì vậy, dù nhạc có lớn thế nào,
người đó cũng không nghĩ nó là tiếng ồn.

Ngược lại, hãy nghĩ về người sống
cách nhà hát ba dãy nhà.

Người đó đang cố đọc một cuốn sách,

nhưng không thể tập trung vì tiếng nhạc.

Mặc dù mức áp suất âm
thấp hơn nhiều trong tình huống này,

người này vẫn nghĩ
âm nhạc là tiếng ồn,

và nó có thể kích hoạt các phản ứng,
về lâu dài, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Vậy tại sao không gian yên tĩnh
lại quan trọng đến vậy?

Vì tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe
theo nhiều cách không chỉ ở thính giác.

Tuy nhiên, càng ngày càng khó tìm
không gian yên tĩnh

trong thời buổi giao thông càng dày đặc,

đô thị hóa ngày càng phát triển,

công trình xây dựng,
máy điều hòa không khí,

máy thổi lá, máy cắt cỏ,

các buổi nhạc hội ngoài trời, quán bar,
và máy nghe nhạc cá nhân,

và hàng xóm của bạn
mở tiệc đến ba giờ sáng.

Phù!

Vào năm 2011,
Tổ chức Y tế Thế giới ước tính

1,6 triệu năm sống khỏe
bị mất đi mỗi năm

do tiếp xúc với môi trường ồn ào,

chỉ tính riêng các quốc gia Tây Âu.

Một ảnh hưởng quan trọng của tiếng ồn
là gây ra sự khó khăn trong giao tiếp.

Bạn có thể phải gào lên
để người khác hiểu được bạn.

Trường hợp tệ hơn, bạn thậm chí
phải tạm dừng cuộc trò chuyện.

Môi trường ồn ào
cũng làm bạn dễ hiểu lầm.

Nó có lẽ là lý do
vì sao các nghiên cứu phát hiện ra

rằng những đứa trẻ học
ở những ngôi trường tại khu vực ồn ào

thường có kết quả học tập kém hơn
so với những đứa trẻ cùng trang lứa.

Một ảnh hưởng quan trọng khác
của tiếng ồn lên sức khỏe

là làm tăng nguy cơ
mắc bệnh tim mạch

trên những người tiếp xúc với tiếng ồn

trong thời gian dài.

Tiếng ồn gây căng thẳng,

đặc biệt là khi chúng ta
có ít hoặc không có khả năng kiểm soát nó.

Cơ thể chúng ta
tiết hormone gây căng thẳng

như adrenaline và cortisol

dẫn đến sự thay đổi
thành phần máu

và cấu trúc mạch máu,

đã được chứng minh là giòn hơn
sau một đêm tiếp xúc với tiếng ồn.

Nghiên cứu dịch tễ học cho thấy
mối liên hệ giữa sự tiếp xúc với tiếng ồn

với nguy cơ bị huyết áp cao,

đau tim và đột quỵ,

và dù rủi ro tổng thể
không tăng bao nhiêu,

điều này vẫn gây nên
một vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn

vì tiếng ồn rất phổ biến

và rất nhiều người phải tiếp xúc với nó.

Một nghiên cứu gần đây
cho thấy xã hội Mỹ

có thể tiết kiệm 3,9 tỷ đô la mỗi năm

bằng cách giảm cường đô âm thanh
xuống năm decibel,

bằng cách tiết kiệm chi phí
điều trị bệnh tim mạch.

Còn có những bệnh khác
như ung thư, tiểu đường và béo phì

có liên quan đến phơi nhiễm tiếng ồn,

nhưng chúng ta
vẫn chưa có đủ bằng chứng

để có thể kết luận những bệnh này
được gây ra bởi tiếng ồn.

Một ảnh hưởng quan trọng khác
của tiếng ồn là gây rối loạn giấc ngủ.

Giấc ngủ là một cơ chế tích cực
giúp cơ thể chúng ta phục hồi,

và giúp ta sẵn sàng
vào giai đoạn tỉnh táo tiếp theo.

Phòng ngủ yên tĩnh
được coi là viên gạch đầu tiên

của thứ mà
các nhà nghiên cứu giấc ngủ gọi là

"cơ sở của một giấc ngủ ngon"

Hệ thống thính giác của chúng ta
có chức năng bảo hộ.

Nó liên tục theo dõi môi trường xung quanh
để tìm ra các mối đe dọa,

ngay cả khi chúng ta đang ngủ.

Do đó, tiếng ồn trong phòng ngủ
có thể làm cho chúng ta khó ngủ hơn,

làm tỉnh giấc vào ban đêm,

và làm cho huyết áp của bạn
không thể giảm xuống vào ban đêm.

Có giả thuyết là
rối loạn giấc ngủ gây ra bởi tiếng ồn

kéo dài hàng tháng, năm,

thì việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
là hậu quả khó tránh khỏi.

Tuy nhiên, chúng ta thường
không nhận thức được chúng,

bởi vì khi ngủ chúng ta không có ý thức.

Trước đây, khi nghiên cứu
ảnh hưởng của tiếng xe đến giấc ngủ,

các đối tượng nghiên cứu thường
thức dậy vào buổi sáng và nói

"À, tôi đã có một đêm ngon giấc,
tôi đặt lưng xuống là ngủ,

chẳng bao giờ thức giấc."

Khi chúng ta nhìn lại
các tín hiệu sinh lý

chúng ta ghi lại trong đêm,

chúng ta thường thấy
có nhiều lần thức giấc

và giấc ngủ bị chia
thành nhiều phần rất nhỏ.

Sự gián đoạn này quá nhỏ
không đủ khiến các đối tượng để tỉnh lại

và nhớ về chúng vào sáng hôm sau,

nhưng chúng có thể có tác động sâu sắc

đến sự nghỉ ngơi của cơ thể.

Vậy khi nào thì tiếng ồn là quá to?

Dấu hiệu rõ nhất là
khi bạn thay đổi hành vi của mình.

Bạn có thể phải lên giọng,

hoặc tăng âm lượng TV.

Bạn tránh không ra ngoài,
hoặc đóng cửa sổ lại.

Bạn chuyển phòng ngủ
xuống tầng hầm,

hoặc thậm chí bạn lắp đặt
cả hệ thống cách âm.

Nhiều người sẽ chuyển đến
những khu vực ít ồn ào hơn,

nhưng rõ ràng không phải ai
cũng có khả năng để làm điều đó.

Vậy, bây giờ, chúng ta có thể làm gì
để cải thiện môi trường âm thanh

và để bảo vệ sức khỏe của chúng ta?

Đầu tiên, nếu quá ồn, hãy lên tiếng.

Ví dụ, nhiều chủ rạp phim
dường như nghĩ rằng

chỉ những người tai bị lảng
mới tiếp tục đi xem phim.

Nếu bạn phàn nàn về tiếng ồn
và không có chuyện gì xảy ra,

hãy yêu cầu hoàn lại tiền và về.

Đó là thứ ngôn ngữ duy nhất
mà các nhà quản lý hiểu.

Ngoài ra, nói với con cái bạn
về ảnh hưởng của tiếng ồn đến sức khỏe

và nghe nhạc quá lớn ngày hôm nay
sẽ gây ra hậu quả khi về già.

Bạn cũng có thể chuyển phòng ngủ
đến phần yên tĩnh của ngôi nhà,

nơi che chắn bạn
khỏi tiếng ồn giao thông.

Nếu bạn đang có ý định thuê
hoặc mua một căn nhà,

hãy ưu tiên chọn nơi có tiếng ồn thấp.

Tới lui căn nhà vào
các thời điểm khác nhau trong ngày

và nói chuyện với hàng xóm về tiếng ồn.

Bạn có thể đeo tai nghe chống ồn
khi đi du lịch

hoặc tại văn phòng nếu
nó thường xuyên ồn ào.

Nói chung, hãy tìm
những không gian yên tĩnh,

đặc biệt là vào cuối tuần
hoặc trong các kì nghỉ.

Hãy để cho cơ thể bạn thư giãn.

Tôi rất phù hợp với bài nói chuyện này,

sau khi tham dự một hội nghị tiếng ồn
ở Nhật Bản bốn năm trước.

Khi tôi trở về Mỹ
và bước xuống sân bay,

một bức tường âm thanh đập vào tôi.

Điều này nghĩa là
chúng ta không còn nhận ra

mức độ ô nhiễm tiếng ồn
chúng ta phải tiếp xúc

và lợi ích từ không gian yên tĩnh.

Chúng ta có thể làm gì được nữa?

Giống như dấu tích của carbon,
ta có dấu tích của tiếng ồn,

và chúng ta có thể làm
một số việc để giảm dấu tích của nó.

Ví dụ: không cắt cỏ
lúc 7h sáng thứ bảy.

Hàng xóm của bạn sẽ biết ơn bạn.

Hoặc sử dụng một cái cào
thay vì máy thổi lá.

Nói chung, giảm tiếng ồn tại nguồn
là tốt nhất,

khi bạn có ý định mua xe,

máy điều hòa,
máy xay sinh tố, vân vân,

hãy ưu tiên chọn thứ có tiếng ồn thấp.

Nhiều nhà sản xuất ghi rõ
mức độ ồn thiết bị của họ tạo ra,

và thậm chí họ còn quảng cáo nữa.

Hãy sử dụng thông tin đó.

Nhiều người nghĩ rằng
lớn tiếng là tốt,

thậm chí còn là giải pháp,
có lẽ vậy,

nhưng không đơn giản như bạn tưởng,

vì nhiều hoạt động
tạo ra tiếng ồn

cũng tạo ra doanh thu.

Hãy nghĩ về một sân bay,
những công việc đều liên quan đến nó.

Nghiên cứu nói với các chính khách
mỗi mức độ ồn

tạo ra ảnh hưởng nhất định
đến sức khỏe,

và nó giúp tạo ra
các chính sách tiếng ồn tốt hơn.

Robert Koch
được cho là đã từng nói,

"Một ngày nào đó,
con người sẽ không ngừng

chống lại tiếng ồn
như dịch tả và sâu bệnh."

Tôi nghĩ chúng ta đang ở đó,

và tôi hy vọng chúng ta
sẽ chiến thắng,

và rồi chúng ta có thể có
một bữa tiệc thanh bình và tĩnh lặng.

(Tiếng cười)

Cảm ơn các bạn.

(Vỗ tay)