Từ thời khắc thụ thai đến lúc chào đời -- clip minh họa
-
0:00 - 0:03Tôi được đề nghị nhận chức phó giáo sư bộ môn Y học
-
0:03 - 0:06và trưởng nhóm minh họa khoa học
-
0:06 - 0:08ở Đại học Yale,
-
0:08 - 0:10Khoa Y.
-
0:10 - 0:13Và nhiệm vụ của tôi là viết thật nhiều thuật toán và mã
-
0:13 - 0:15để NASA có thể làm phẫu thuật ảo
-
0:15 - 0:18chuẩn bị cho các phi hành gia sắp bay vào vũ trụ dài kì,
-
0:18 - 0:20để chắc chắn họ có thể sống trong bộ áo giáp máy.
-
0:20 - 0:22Một trong những điểm vô cùng lôi cuốn về công việc hiện nay của chúng tôi
-
0:22 - 0:25là chúng tôi được chiêm ngưỡng, thông qua các kĩ thuật scan mới,
-
0:25 - 0:27những thứ chưa ai được nhìn thấy --
-
0:27 - 0:29ý tôi là, không chỉ trong lĩnh vực phòng chống điều trị bệnh tật,
-
0:29 - 0:33mà cả những thứ cho chúng tôi thấy những đặc điểm của cơ thể
-
0:33 - 0:36khiến ta trầm trồ kinh ngạc.
-
0:36 - 0:39Tôi nhớ ngay từ những lần đầu tiên chúng tôi quan sát collagen.
-
0:39 - 0:41Và toàn bộ cơ thể bạn, mọi thứ --
-
0:41 - 0:43tóc, da, xương, móng --
-
0:43 - 0:45mọi thứ đều được tạo nên từ collagen.
-
0:45 - 0:47Và nó là một loại cấu trúc giống như dây thừng
-
0:47 - 0:49xoắn xoáy như thế này.
-
0:49 - 0:53Và chỗ duy nhất mà collagen thay đổi cấu trúc
-
0:53 - 0:55là ở giác mạc của mắt.
-
0:55 - 0:57Trong mắt bạn,
-
0:57 - 0:59nó sắp xếp thành dạng mạng lưới,
-
0:59 - 1:02và nhờ đó, nó trở nên trong suốt, chứ không phải mờ đục.
-
1:02 - 1:05Một cấu trúc được xếp đặt hoàn hảo đến nỗi
-
1:05 - 1:07nhất định phải do bàn tay thánh thần tạo nên.
-
1:07 - 1:10Bởi vì ta cứ thấy cái này hết lần này qua lần khác
-
1:10 - 1:12ở các vị trí khác nhau của cơ thể.
-
1:12 - 1:15Một trong những cơ hội tôi có được
-
1:15 - 1:17là khi có anh bạn này đang nghiên cứu
-
1:17 - 1:20một chiếc máy chụp siêu từ cộng hưởng rất thú vị, ở Viện Sức khỏe Quốc gia.
-
1:20 - 1:22Và điều chúng tôi chuẩn bị làm
-
1:22 - 1:24là chụp một dự án mới
-
1:24 - 1:26về quá trình phát triển của phôi, từ lúc thụ thai đến lúc chào đời
-
1:26 - 1:28bằng những loại công nghệ mới này.
-
1:28 - 1:30Thế là tôi viết thuật toán mã hóa,
-
1:30 - 1:33và anh này dựng phần cứng -- Paul Lauterbur --
-
1:33 - 1:36anh này sau đó giành giải thưởng Nobel vì phát minh ra ảnh chụp bằng cộng hưởng từ.
-
1:36 - 1:38Còn tôi giành được một đống dữ liệu.
-
1:38 - 1:40Và tôi sẽ cho các bạn xem một đoạn mẫu trong tác phẩm thành quả,
-
1:40 - 1:42"Từ thời khắc thụ thai đến lúc chào đời."
-
1:42 - 1:48(Nhạc)
-
1:48 - 1:51Chữ trên video: "Từ thời khắc thụ thai đến lúc chào đời"
-
1:54 - 1:57Trứng
-
1:59 - 2:02Tinh trùng
-
2:05 - 2:09Trứng được thụ tinh
-
2:12 - 2:1524 giờ: Lần phân bào đầu tiên của em bé
-
2:18 - 2:21Vài giờ sau khi trứng kết hợp với tinh trùng, trứng đã thụ tinh chia làm hai...
-
2:23 - 2:26Và cứ mỗi 12 đến 15 giờ lại phân bào một lần.
-
2:26 - 2:29Phôi giai đoạn đầu
-
2:29 - 2:32Noãn bào vẫn nuôi dưỡng em bé.
-
2:33 - 2:3725 ngày: Các ngăn tim trong quá trình phát triển
-
2:41 - 2:4832 ngày: Cánh tay và bàn tay trong quá trình phát triển
-
2:50 - 2:5636 Ngày: Bắt đầu có đốt sống sơ khai
-
2:56 - 3:03Những tuần này là giai đoạn phôi phát triển nhanh nhất.
-
3:09 - 3:12Nếu phôi lớn với tốc độ này trong suốt chín tháng,
-
3:12 - 3:14em bé lúc sinh sẽ nặng 1,5 tấn.
-
3:16 - 3:2045 ngày
-
3:24 - 3:29Tim của phôi đập nhanh gấp đôi tim của người mẹ.
-
3:31 - 3:3451 ngày
-
3:34 - 3:4252 ngày: Màng lưới mắt, mũi và ngón tay trong quá trình phát triển
-
3:48 - 3:53Sự chuyển động liên tục của bào thai trong bụng mẹ
-
3:53 - 3:58là rất cần thiết cho sự phát triển cơ xương.
-
4:10 - 4:1212 tuần: Bộ phận sinh dục chưa phát triển --
-
4:12 - 4:14chưa biết là bé trai hay bé gái
-
4:16 - 4:208 tháng
-
4:46 - 4:52Quá trình sinh: giai đoạn em bé bắt đầu ra
-
5:28 - 5:31Thời khắc chào đời
-
5:37 - 5:41(Vỗ tay)
-
5:41 - 5:43Alexander Tsiaras: Xin cám ơn các bạn.
-
5:43 - 5:45Nhưng như bạn thấy đó,
-
5:45 - 5:47khi bạn thực sự bắt tay vào làm việc với những dữ liệu này,
-
5:47 - 5:49thật ngoạn mục vô cùng.
-
5:49 - 5:51Và chúng tôi cứ scan thêm mãi,
-
5:51 - 5:53làm việc cho dự án này,
-
5:53 - 5:55quan sát hai tế bào đơn giản này,
-
5:55 - 5:58chúng có một bộ máy bên trong thật đáng kinh ngạc
-
5:58 - 6:00có thể tạo ra phép nhiệm màu là chính bạn đây.
-
6:00 - 6:02Và chúng tôi cứ làm việc với những dữ liệu này,
-
6:02 - 6:05quan sát các phần nhỏ trong cơ thể,
-
6:05 - 6:08những mảnh mô tế bào bé nhỏ này
-
6:08 - 6:10vỏ phôi phát triển từ phôi giai đoạn đầu,
-
6:10 - 6:13đột nhiên làm tổ ở thành tử cung,
-
6:13 - 6:15nói rằng, "Con đến ở đây."
-
6:15 - 6:17Đột nhiên, trò chuyện trao đổi
-
6:17 - 6:19với các hóc-môn estrogen, progesterone,
-
6:19 - 6:21nói rằng, "Tôi đến ở đây, hãy trồng tôi chắc chắn ở chỗ này,"
-
6:21 - 6:24cấu thành nên bào thai ba chiều phi thường này
-
6:24 - 6:26mà trong vòng 44 ngày sẽ trở thành,
-
6:26 - 6:28một thực thể bạn có thể nhận ra được,
-
6:28 - 6:30và rồi sau chín tuần,
-
6:30 - 6:32thì thực sự là một sinh linh bé nhỏ của loài người rồi.
-
6:32 - 6:34Điều kì diệu trong tất cả những thông tin này là:
-
6:34 - 6:36Làm thế nào chúng tôi có được cơ chế sinh học này
-
6:36 - 6:38trong cơ thể ta
-
6:38 - 6:40để thấy được các dữ liệu này?
-
6:40 - 6:42Tôi sẽ cho các bạn xem một thứ khá là độc đáo.
-
6:42 - 6:44Đây là tim người lúc 25 tuần tuổi.
-
6:44 - 6:46Cơ bản nó chỉ là hai sợi.
-
6:46 - 6:48Và như một tác phẩm origami tuyệt diệu,
-
6:48 - 6:50các tế bào đang phát triển
-
6:50 - 6:53với tốc độ 1 triệu tế bào mỗi giây, lúc bốn tuần tuổi,
-
6:53 - 6:55và nó cứ tự gấp mình thôi.
-
6:55 - 6:58Trong vòng năm tuần, các bạn có thể bắt đầu thấy tâm nhĩ và tâm thất sơ khai.
-
6:58 - 7:00Sáu tuần, các nếp gấp đang bắt đầu
-
7:00 - 7:02với chỗ nhú lên trong tim
-
7:02 - 7:04đã có thể kéo xuống
-
7:04 - 7:06từng van tim một
-
7:06 - 7:09cho tới khi bạn có một trái tim phát triển hoàn chính --
-
7:09 - 7:11và rồi, về cơ bản, sự phát triển của cả cơ thể người.
-
7:11 - 7:13Phép màu nhiệm phía sau các cơ chế
-
7:13 - 7:16bên trong mỗi cấu trúc gen
-
7:16 - 7:19cho biết chính xác từng tế bào thần kinh nằm ở chỗ nào --
-
7:19 - 7:21sự phức tạp của các model toán học
-
7:21 - 7:23mô phỏng những quá trình trên
-
7:23 - 7:25khiến con người không thể hiểu nổi.
-
7:25 - 7:27Dù tôi là một nhà toán học,
-
7:27 - 7:29tôi cũng phải trầm trồ chiêm ngưỡng
-
7:29 - 7:32làm cách nào mà các bản hướng dẫn tài tình
-
7:32 - 7:34không phạm sai lầm
-
7:34 - 7:36khi chúng dựng nên chúng ta?
-
7:36 - 7:38Đó là một bí ẩn, đó là phép màu, đó là bàn tay tạo hóa.
-
7:38 - 7:41Và rồi bạn bắt đầu xem xét cơ thể đã trưởng thành.
-
7:41 - 7:43Hãy nhìn mớ mao mạch nhỏ này nhé.
-
7:43 - 7:46Nó chỉ là một cấu trúc rất rất phụ, bé xíu, hiển vi.
-
7:46 - 7:50Nhưng về cơ bản, khi đã chín tháng tuổi và được sinh ra,
-
7:50 - 7:53bạn có gần 60,000 dặm mạch máu
-
7:53 - 7:55trong cơ thể.
-
7:55 - 7:57Ý tôi là thế, và chỉ có một dặm là thấy được thôi.
-
7:57 - 8:0059 999 dặm
-
8:00 - 8:03đưa dưỡng chất đến và mang chất thải đi.
-
8:03 - 8:05Sự phức tạp của việc dựng nên hệ đó, trong một hệ thống duy nhất
-
8:05 - 8:07một lần nữa, lại nằm ngoài tầm hiểu biết
-
8:07 - 8:09của toán học ngày nay.
-
8:09 - 8:11Và bản hướng dẫn đó,
-
8:11 - 8:13từ tế bào đến mọi phần khác của cơ thể --
-
8:13 - 8:15hãy chiêm ngưỡng sự phức tạp của các nếp gấp não.
-
8:15 - 8:17Làm thế nào mà nó biết được
-
8:17 - 8:19nếu gấp lại thì có thể lưu nhiều thông tin hơn.
-
8:19 - 8:22thế nên, khi bạn xem quá trình phát triển của bộ não em bé
-
8:22 - 8:24và đây là một trong những điều chúng tôi hiện đang nghiên cứu.
-
8:24 - 8:26Thực ra chúng tôi đang khởi động hai nghiên cứu mới
-
8:26 - 8:29scan não của các em bé từ thời khắc chào đời.
-
8:29 - 8:31Sáu tháng một lần, tới khi các bé sáu tuổi --
-
8:31 - 8:34chúng tôi sẽ nghiên cứu chừng 250 em bé --
-
8:34 - 8:37theo dõi chính xác các phần của não gấp lại như thế nào
-
8:37 - 8:39để xem làm thế nào mà quá trình phát triển hoành tráng này
-
8:39 - 8:42tạo ra kí ức, và điều kì diệu là chúng ta đây.
-
8:42 - 8:44Và không chỉ là sự tồn tại của chính chúng ta,
-
8:44 - 8:46nhưng làm thế nào mà cơ thể của người phụ nữ có thể hiểu được
-
8:46 - 8:49phải có một cấu trúc gen, không chỉ tạo nên cơ thể của riêng chị,
-
8:49 - 8:51mà còn có đủ hiểu biết
-
8:51 - 8:53cho phép chị trở thành
-
8:53 - 8:56một hệ thống miễn dịch, tim phổi biết đi
-
8:56 - 8:58về cơ bản là một hệ thống lưu động
-
8:58 - 9:02có thể nuôi dưỡng, bảo bọc em bé một cách nhiệm màu
-
9:02 - 9:05điều này, một lần nữa, nằm ngoài tầm hiểu biết của chúng ta --
-
9:05 - 9:08phép màu ấy là sự tồn tại, là chính chúng ta?
-
9:08 - 9:10Xin cám ơn các bạn.
-
9:10 - 9:15(Vỗ tay)
- Title:
- Từ thời khắc thụ thai đến lúc chào đời -- clip minh họa
- Speaker:
- Alexander Tsiaras
- Description:
-
more » « less
Nhà minh họa Alexander Tsiaras chia sẻ một clip minh họa có tác động mạnh, cho thấy quá trình phát triển của con người từ thời khắc thụ thai đến lúc chào đời và hơn thế nữa. (Chú ý tới người xem: Vài hình ảnh rất thực)
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 09:16
|
Dimitra Papageorgiou approved Vietnamese subtitles for Conception to birth -- visualized | |
|
Dimitra Papageorgiou edited Vietnamese subtitles for Conception to birth -- visualized | |
|
Dimitra Papageorgiou edited Vietnamese subtitles for Conception to birth -- visualized | |
| Le Quyen Pham accepted Vietnamese subtitles for Conception to birth -- visualized | ||
| Le Quyen Pham edited Vietnamese subtitles for Conception to birth -- visualized | ||
| Lien Hoang added a translation |
