< Return to Video

Currency Exchange Introduction

  • 0:01 - 0:09
    Bu videoda sizlere para piyasasının nasıl işlediğini aktarmaya çalışacağım.
  • 0:09 - 0:12
    .
  • 0:12 - 0:17
    Para birimlerinin birbirine karşı daha pahalı veya daha ucuz
  • 0:17 - 0:20
    olmasını tartışacağız.
  • 0:20 - 0:23
    Yapmak istediğim, size sezgisel bir yaklaşım kazandırmak.
  • 0:23 - 0:28
    Bugünlerde gündemin en üst sırasındaki konu olduğu için, seçeceğimiz iki para birimi
  • 0:28 - 0:32
    Çin Renminbisi ve Amerikan Doları olsun.
  • 0:32 - 0:36
    Çin para birimi konusunda aklınız karışmasın,
  • 0:36 - 0:38
    çünkü bazen 'Renminbi' bazen 'Yuan' kelimesini kullanıyorlar.
  • 0:38 - 0:42
    Yuan, Renminbi'nin birimi.
  • 0:42 - 0:46
    Şimdi diyelim ki bir WEB sitesine baksam,
  • 0:46 - 0:49
    şu anki gerçek kur bu değil.
  • 0:49 - 0:58
    Ama diyelim ki kote dilen kur, 1 USD için 10 Yuan olsun.
  • 0:58 - 1:02
    10 Yuan eşittir 1 USD.
  • 1:02 - 1:08
    Ve her 'Dolar' dediğimde, Amerikan Dolarından bahsediyorum.
  • 1:08 - 1:10
    .
  • 1:10 - 1:13
    Eğer 1 dolarım olsa, ve bunu Yuan'a çevirmek istesem, elime 10 Yuan geçer.
  • 1:13 - 1:18
    Eğer 10 Yuan'ım olsa ve bunu dolara çevirmek istesem, elime 1 Dolar geçer.
  • 1:18 - 1:20
    Şimdi şöyle bir durum düşünelim-
  • 1:20 - 1:26
    (Ve bundan sonraki birkaç videoda, bunun gerçekten olacağı ticaret dengelerinden bahsedeceğim)
  • 1:26 - 1:32
    Diyelim ki birisinin 1,000 Yuan'ı var.
  • 1:32 - 1:35
    .
  • 1:35 - 2:00
    Şimdi diyelim ki buradaki kişinin 1,000 Yuan'ı var - ve bunu dolara çevirmek istiyor.
  • 2:00 - 2:03
    Şimdi, diyelim ki, bu tarafta,
  • 2:03 - 2:06
    bu 1,000 Yuan'a ve kote edilen pariteye bakarak, diyebiliriz ki
  • 2:06 - 2:12
    'Hey, Bu 1,000 Yuan- böleceğiz, her 10 Yuan için bir dolar aldığımıza göre, bu kote edilen pariteye göre 100 dolar eder.'
  • 2:12 - 2:14
    Şimdi diyelim ki buarada 2 kişi daha var.
  • 2:14 - 2:17
    Aklımızda tutatlım ki, aslında gerçek hayatta piyasa 3 kişiden çok çok daha fazla sayıda kişiden oluşuyor.
  • 2:17 - 2:23
    Şimdilik sadece 3 kişi olduğunu düşünmemiz, piyasa işleyişini basitleştirerek, bu paritelerin nasıl işlediğini anlamamızı sağlayacak.
  • 2:23 - 2:25
    Şimdi diyelim ki buaradaki kişi
  • 2:25 - 2:29
    bu bıyıklı olan
  • 2:29 - 2:32
    hatta bir de şapkası var
  • 2:32 - 2:57
    diyelim ki 50 dolar- yok yok 100 Doları var ve bunu Yuana çevirmesi lazım.
  • 2:57 - 2:59
    Belki bazı Çin malları satın alacak.
  • 2:59 - 3:03
    Belki de mallarını 100 Dolar karşılığı ABD'ye satmış olan Çinli bir fabrika sahibidir.
  • 3:03 - 3:07
    Şimdi de çalışanlarına maaşlarını ödeyebilmek için bu parayı tekrar Yuan'a çevirmesi lazım
  • 3:07 - 3:09
    veya ev kredisi borcunu ödemesi gerekiyordur, kimbilir.
  • 3:09 - 3:13
    Ve diyelim ki burada da başka birisi olsun.
  • 3:13 - 3:38
    Ve diyelim ki bu hanımın da Yuana çevirmesi gereken 100 Doları olsun
  • 3:38 - 3:40
    Şimdi, nete net baktığımızda, burada ne oluyor?
  • 3:40 - 3:44
    Yuan'ı Dolara çevirmek için toplam ne kadar talep var, peki Doları Yuan'a çevirmek için talep ne kadar?
  • 3:44 - 3:48
    Peki, eğer toplam talebe bakacak olursak, Yuan'a çevrilmesi gereken 200$var.
  • 3:48 - 3:51
    Şimdi bunu bir yazalım.
  • 3:51 - 4:05
    Bu durumda 200 $'ın Yuan çevrilmesi gerekiyor.
  • 4:05 - 4:12
    Ve sonra, işlemin diğer tarafında ise, $'a çevrilmesi gereken 1,000 Yuan var.
  • 4:12 - 4:30
    Dolara çevirmemiz gereken 1,000 Yuan var.
  • 4:30 - 4:35
    Ve işi basitleştirmek amacıyla, bütün piyasa oyuncuları bu kadar. Bu 3 kişi bütün piyasayı oluşturuyor.
  • 4:35 - 4:42
    Bununla birlikte, bildiğimiz gibi, özellikle para piyasalarında, binlerce- ve bazen milyonlarca katılımcı olur.
  • 4:42 - 4:45
    .
  • 4:45 - 4:46
    Yani şimdi ne olacak?
  • 4:46 - 4:51
    Bütün bu insanlar internete girip cari pariteye bakabilirler
  • 4:51 - 4:53
    veya son gerçekleşmiş olan işleme- ve diyebilirler ki
  • 4:53 - 4:59
    'Hey, biliyor musun, elimde 100 $ var, bu pariteye göre bunu 1,000 Yuan'a çevirebilmem lazım'
  • 4:59 - 5:03
    Bu hanım da diyor ki ' Bu 100 $'ı 1,000 Yuan'a çevirebilirim'
  • 5:03 - 5:09
    Yani ikisini toplarsak, toplam 200$ karşılığında 2,000 Yuan alabileceklerini düşünüyorlar.
  • 5:09 - 5:10
    Şimdi buraya bir soru işareti koyalım
  • 5:10 - 5:17
    Bunu 2,000 Yuan'a çevirebilecekler mi?
  • 5:17 - 5:21
    Ve buradaki kişi de diyor ki 'Şimdi, cari pariteye göre,
  • 5:21 - 5:27
    1,000 Yuanım karşılığında 100$ alıyor olmam lazım.'
  • 5:27 - 5:31
    Unutmayalım ki, herkes verdiğinin karşılığında diğer paradan maksimum miktarda alabilmek istiyor.
  • 5:31 - 5:33
    Ellerine geçen para mümkün olduğunca yüksek olsun istiyorlar.
  • 5:33 - 5:38
    Şimdi... Bu 2 kişi paraları karşılığında 2,000 Yuan alabilecekler mi?
  • 5:38 - 5:40
    Hatırlayalım ki bu 3 kişi bütün piyasayı oluşturuyor.
  • 5:40 - 5:42
    Bu ciddi(hatta abartılı) bir basitleştirme.
  • 5:42 - 5:46
    Ancak burada bir eşitsizlik var: Yuan'a dönmesi gereken $ miktarı, dolara dönmek isteyen Yuan miktarından fazla.
  • 5:46 - 5:51
    Şimdi, ellerine 2,000 Yuan geçmeyecek çünkü piyasada işlem yapmak isteyen sadece 1,000 Yuan var.
  • 5:51 - 5:55
    Piyasada işlem yapmak isteyen sadece 1,000 Yuan var.
  • 5:55 - 6:01
    Düşünebilirsiniz ki, buradaki adam, belki işi ağırdan almak istiyor, piyasanın nasıl olduğunu görmek için.
  • 6:01 - 6:07
    Diyelim ki öncelikle parasının 10 Yuan'ı için işlem yapmak istiyor.
  • 6:07 - 6:08
    Bunu diğer türlü de düşünebilirsiniz
  • 6:08 - 6:12
    Belki buradakilerden birisi dolar için işlem yapmak isteyebilir.
  • 6:12 - 6:14
    Bu kişi Yuan almak üzere $ veriyor.
  • 6:14 - 6:17
    Veya bu kişi Yuan veriyor.
  • 6:17 - 6:20
    Şimdi bu kişiler dolar bazında teklif verecekler.
  • 6:20 - 6:24
    O veya bu. Para işlemlerinin bazen karışık gözükmesinin sebebi de bu.
  • 6:24 - 6:25
    Çünkü başka bir para birimini alıyorsunuz.
  • 6:25 - 6:32
    Ama bu adamın parası daha çok talep gördüğü için..
  • 6:32 - 6:39
    İşleri basitleştirmek için, bunun ihale yapabilecek bir kişi olduğunu düşünelim.
  • 6:39 - 6:45
    aslında bu, piyasaların arz ve talebi dengeleyebilmek için tam da yapmaya çalıştığı şey.
  • 6:45 - 6:49
    Ve bu kişi diyebilir ki 'Hey, biliyor musun, paramı çevirmek istiyorum.'
  • 6:49 - 6:54
    100 Yuan'ı var ve bunu çevirmek istiyor.
  • 6:54 - 6:58
    Yani diyor ki 'Benim 100 Yuan'ım var ve bunu 10$ karşılığında satmak istiyorum'
  • 6:58 - 7:02
    Diyelim ki 10$ karşılığında 100 Yuan satıyor.
  • 7:02 - 7:19
    satmak yerine aslında satmayı öneriyor demeliydim- 10 $ almak için 100 Yuan vermeyi öneriyor.
  • 7:19 - 7:22
    Bu hanım bunun makul bir fiyat olduğunu düşünüyor.
  • 7:22 - 7:27
    Ve buradaki kişi Yuanlarını dolara çeviriyor.
  • 7:27 - 7:28
    Şimdi ne olacak?
  • 7:28 - 7:30
    Buaradaki 2 kişiden birisi bu teklife atlayacak.
  • 7:30 - 7:32
    Diyecekler ki 'Bence bu adil bir fiyat'
  • 7:32 - 7:35
    Ve böylece, diyelim ki, buradaki hanım teklifi kapıyor.
  • 7:35 - 7:40
    Aslında belki her ikisi de, 10$ karşılığında 100 Yuan satma teklifini gördüler.
  • 7:40 - 7:43
    Ve her ikisi de mouse'larına bastılar veya her ne yaptılarsa bu teklifi kapmaya çalıştılar.
  • 7:43 - 7:47
    Ancak diyelim ki bu hanım mouse'a daha çabuk bastı ve işlemi yaptı.
  • 7:47 - 7:56
    Şimdi bu kişiye B kişisi, buna A kişisi ve buna da C kişisi diyelim.
  • 7:56 - 8:06
    Yani B kişisi teklifi kabul etti. Bundan hemen sonra 2 şey oldu.
  • 8:06 - 8:09
    Bir kişi, C kişisi, ' Vay, bu çok hızlıydı' dedi.
  • 8:09 - 8:15
    'Birileri 1 $ için 10 Yuan almayı çok fazla istiyor olmalı'
  • 8:15 - 8:19
    Ve buradaki de diyor ki 'Aman allah'ım. Paramı Yuan'a çevirmem gerekiyor, ama işlemi yapamadım'
  • 8:19 - 8:20
    'Birileri benden önce davrandı'
  • 8:20 - 8:27
    Şimdi buradaki adam da diyor ki' Hımmm, bunlar çok istekli, belki de Yuan'larım karşılığnda bana daha fazla $ verebilirler.'
  • 8:27 - 8:39
    Şimdi diyelim ki buradaki adam- bu turunculu olan- satmayı teklif ediyor.
  • 8:39 - 8:47
    Diyelim ki bu kez 10 $ karşılığında 90 Yuan vermeyi(yani satmayı) teklif ediyor.
  • 8:47 - 8:54
    Dikkat edin: Yuan'ın fiyatı yukarı gitti- veya $ın fiyatı düştü.
  • 8:54 - 8:58
    Her ikisi de söylenebilir, bunlar simetrik söylemler. İkisi de tam olarak aynı şeyi ifade ediyor.
  • 8:58 - 9:03
    Sonra, aniden, bu kişinin Yuan'a çevirmesi gereken çok fazla $'ı var.
  • 9:03 - 9:06
    Dolayısıyla teklifi çabucak kabul ediyor. Yani, A kişisi teklifi kabul etti.
  • 9:06 - 9:08
    Ve unutmayalım, basitleştirebilmek uğruna abartılı bir basitleştirme yapıyorum.
  • 9:08 - 9:11
    Ancak bu size gerçek bir piyasanın nasıl işlediği hakkında genel bir fikir verecektir.
  • 9:11 - 9:15
    Yani A kişisi kabul etti.
  • 9:15 - 9:17
    Artık piyasada yeni bir parite var.
  • 9:17 - 9:20
    Şimdi cari parite-
  • 9:20 - 9:21
    Nedir bu?- 9 Yuan
  • 9:21 - 9:35
    Böylece yeni bir parite var - ve artık işlemler dolar başına 9 Yuan'dan geçiyor.
  • 9:35 - 9:36
    Şimdi, neler olup bitiyor?
  • 9:36 - 9:38
    Sanırım oluşan dinamiği görüyorsunuz.
  • 9:38 - 9:44
    Yuan'a dönmeye çalışan $ tutarı fazla.
    Ve $'a dönmeye çalışan Yuan tutarı ise o kadar çok değil.
  • 9:44 - 9:50
    Böylece, bu kişi, 1000 Yuan'ını almak için çok talep olduğunu farkediyor-
  • 9:50 - 9:54
    ve 1 $ karşılığında gitgide daha azalan tutarda Yuan vermeyi teklif edecek.
  • 9:54 - 10:01
    Veya buradaki kişiler, verdikleri her $ karşılığında gitgide daha az tutarda Yuan almaya razı olmaya başlayacaklar.
  • 10:01 - 10:05
    Bu gerçekleştikçe, Yuan'ın fiyatı yükselmeye başlayacak.
  • 10:05 - 10:07
    Dikkat edin: Bu örnekte Yuan'ın fiyatı yükseldi.
  • 10:07 - 10:10
    Eskiden 1 $ için 10 Yuan idi, şimdi ise 1$ için 9 Yuan.
  • 10:10 - 10:12
    Veya diyebilirsiniz ki $ın değeri düştü.
  • 10:12 - 10:16
    Ve bu süreç, hepsi satmak istedikleri paralardan kurtulana kadar devam edecek.
  • 10:16 - 10:18
    Aslında birbirlerine bağımlılar.
  • 10:18 - 10:21
    Piyasanın dengeyi bulacağı paritenin ne olacağını söyleyen matematiksel bir formül yok.
  • 10:21 - 10:25
    Pariteyi belirleyen, piyasa katılımcılarının işlemi gerçekleştirmekteki iştahlarının derecesi
  • 10:25 - 10:27
    ve birbirlerine karşı işlem yapmadaki yetenekleri..
  • 10:27 - 10:33
    Ancak buradaki genel sonuçlar- ve aslında bu videodan hatırlamanızı istediğim şey de bu-
  • 10:33 - 10:39
    diyor ki para piyasaları mekanizmasında şunu söyleyen bir kural yok:
  • 10:39 - 10:44
    ''Parite bu olmalı''-
  • 10:44 - 10:47
    Kur çıpalaması konusunu ileride inceleyeceğiz, ancak her seferinde bunun olmasını gerektiren birşey yok.
  • 10:47 - 10:51
    Eğer Yuan için, $ için olduğundan daha fazla talep var ise- bu örnekte gördğümüz gibi-
  • 10:51 - 10:57
    $'ın fiyatı düşecektir.
  • 10:57 - 11:05
    $'ın fiyatı düşecektir.
  • 11:05 - 11:10
    Ve bu tam olarak şu anlama gelir:
  • 11:10 - 11:15
    Yuan'ın fiyatı yükselecektir.
  • 11:15 - 11:17
    Bunu benimsemenizi istiyorum-
  • 11:17 - 11:21
    $ bazında yukarı gidecektir.
  • 11:21 - 11:25
    $'ın fiyatı, Yuan bazında, düşecektir.
  • 11:25 - 11:27
    İşte döviz parite işlemlerinin özü bu.
  • 11:27 - 11:33
    Bu fikirleri sindirin, ve düşünün ki gerçek bir piyasa var, ve bu
  • 11:33 - 11:35
    Yuan'a olan talep veya Yuan'ın arzı ile şekilleniyor.
  • 11:35 - 11:42
    Burada, Yuan'a olan talep arzı aşıyor ve dolayısıyla fiyatı yükseliyor.
  • 11:42 - 11:44
    Veya diğer türlü de söyleyebilirsiniz.
  • 11:44 - 11:50
    $'a olan talep, arzın altında. Dolayısıyla fiyatı düşüyor.
  • 11:50 - 11:52
    Her halikarda, biraz düşünmenize izin vereceğim.
  • 11:52 - 11:58
    Tamamen serbest hareket eden paritelerin dünyadaki ticaret dengesizliklerini eşitlemek- veya en azından eşitlemeye çalışmak- üzere nasıl yararlı olabileceğini bir sonraki videoda işleyeceğiz.
  • 11:58 - 6000:00
    .
Title:
Currency Exchange Introduction
Description:

more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
12:04

Turkish subtitles

Revisions