< Return to Video

Greatest Common Divisor

  • 0:01 - 0:04
    Ən böyük ortaq bölən və ya ən böyük ortaq
  • 0:04 - 0:06
    vuruq videosuna xoş gəlmisiniz.
  • 0:06 - 0:09
    Aydın olması üçün gəlin belə deyək,
  • 0:09 - 0:17
    12 və 8-in ən böyük ortaq böləni neçədir?
  • 0:17 - 0:19
    Ya da belə də deyilə bilər,
  • 0:19 - 0:23
    12 və 8-in ən böyük ortaq vuruğu neçədir?
  • 0:23 - 0:25
    Onların ortağı c ilə verilib.
  • 0:25 - 0:27
    Bilmirəm niyə belə yazılıb.
  • 0:27 - 0:28
    Eyni şey soruşulur.
  • 0:28 - 0:30
    Yəni, bölən bir ədədin bölündüyü ədəddir
  • 0:30 - 0:33
    və vuruq da düşünürəm ki, bir ədədə
  • 0:33 - 0:34
    bölünən ədədə deyilir.
  • 0:34 - 0:37
    Bölən ilə vuruq hardasa eyni sayıla bilər.
  • 0:37 - 0:40
    Belə düşünsək,
  • 0:40 - 0:42
    12 və 8-in ən böyük ortaq
  • 0:42 - 0:44
    böləni neçədir?
  • 0:44 - 0:46
    Etdiyimiz əslində asandır.
  • 0:46 - 0:49
    İlk olaraq hər bir ədədi vuruqlara ayırırıq.
  • 0:49 - 0:52
    İlk olaraq gəlin 12 ədədinin bütün
    vuruqlarını yazaq.
  • 0:52 - 0:57
    Deməli, 1 vuruqdur, 2 də 12-nin vuruğudur.
  • 0:57 - 0:59
    3 də 12-nin vuruğudur.
  • 0:59 - 1:01
    4 də 12-nin vuruğudur.
  • 1:01 - 1:04
    5 12-nin vuruğu deyil.
  • 1:04 - 1:07
    6 12-nin vuruğudur, 2 vur 6 12 edir.
  • 1:07 - 1:10
    Təbii ki, 12 də 12-nin vuruğudur.
  • 1:10 - 1:11
    1 vur 12.
  • 1:11 - 1:13
    Bunlar 12-nin vuruqlarıdır.
  • 1:13 - 1:15
    Gəlin 8-in vuruqlarını yazaq.
  • 1:15 - 1:18
    Deməli, 1 8-ə bölünə bilir.
  • 1:18 - 1:19
    2 də 8-ə bölünə bilir.
  • 1:19 - 1:21
    3 bölünə bilmir.
  • 1:21 - 1:23
    4 də 8-ə bölünə bilir.
  • 1:23 - 1:28
    Axrıncı vuruğumuz isə 8-in özüdür.
  • 1:28 - 1:31
    İndi biz 12 və 8-in bütün vuruqlarını yazdıq.
  • 1:31 - 1:35
    İndi gəlin 12 və 8-in ortaq bölənlərini tapaq.
  • 1:35 - 1:37
    1 onların hər ikisinin ortaq bölənidir.
  • 1:37 - 1:38
    Bu çox da xüsusi bir şey deyil.
  • 1:38 - 1:41
    1 istənilən tam ədədin
  • 1:41 - 1:44
    ortaq vuruğudur.
  • 1:44 - 1:48
    Onların hər ikisində 2 və 4 rəqəmləri
  • 1:48 - 1:51
    ortaq vuruqlardır.
  • 1:51 - 1:55
    Biz sadəcə ortaq vuruqları axtarmırıq,
  • 1:55 - 1:57
    biz həm də ən böyük ortaq böləni axtarırıq.
  • 1:57 - 2:00
    Ortaq vuruqlar 1, 2 və 4-dür.
  • 2:00 - 2:02
    Onlardan ən böyüyü hansıdır?
  • 2:02 - 2:03
    Bunu tapmaq asandır.
  • 2:03 - 2:04
    Əlbəttə, 4.
  • 2:04 - 2:07
    12 və 8-in ən böyük ortaq böləni 4-dür.
  • 2:07 - 2:10
    Gəlin bunu vurğulamaq üçün yazaq.
  • 2:10 - 2:15
    12 və 8-in ən böyük ortaq böləni 4-dür.
  • 2:15 - 2:17
    Təbii ki, sadə bir şəkildə 12 və 8-in
  • 2:17 - 2:24
    ən böyük ortaq böləni 4-dür deyə bilərik.
  • 2:24 - 2:27
    Hərdən bu belə sadə ola bilir.
  • 2:27 - 2:28
    Başqa bir nümunəyə baxaq.
  • 2:31 - 2:42
    25 və 50-nin ən böyük ortaq böləni neçədir?
  • 2:42 - 2:44
    Eyni üsulla edək.
  • 2:44 - 2:47
    25-in vuruqları hansılardır?
  • 2:47 - 2:48
    Deməli, 1-dir.
  • 2:48 - 2:49
    2 deyil.
  • 2:49 - 2:50
    3 deyil.
  • 2:50 - 2:51
    4 də deyil.
  • 2:51 - 2:52
    5 uyğundur.
  • 2:52 - 2:54
    25 əslində 5 vur 5-dir.
  • 2:54 - 2:57
    Axrıncı isə 25-dir.
  • 2:57 - 3:00
    25-in sadəcə 3 vuruğu olması maraqlıdır.
  • 3:00 - 3:02
    Gəlin digər ədədlərin çoxlu vuruqları olduğu halda
  • 3:02 - 3:05
    bu ədədin sadəcə 3 vuruğu
  • 3:05 - 3:05
    olduğunu düşünək.
  • 3:08 - 3:10
    İndi isə 20-nin vuruqlarını tapırıq.
  • 3:13 - 3:21
    20-nin vuruqları 1, 2, 4, 5, 10 və 20-dir.
  • 3:21 - 3:23
    Əgər hər iki ədədə baxsaq, onların ortaq
  • 3:23 - 3:25
    vuruqlarının 1 olduğunu görərik, amma bu
    xüsusi bir şey deyil.
  • 3:25 - 3:28
    Amma onların hər ikisinin başqa ortaq
    böləni var düzdür?
  • 3:28 - 3:31
    Bəli, 5.
  • 3:31 - 3:37
    25 və 20-nin ən böyük ortaq böləni və ya
  • 3:37 - 3:41
    vuruğu 5-dir.
  • 3:41 - 3:42
    Başqa bir nümunəyə baxaq.
  • 3:45 - 3:55
    5 və 12-nin ən böyük ortaq vuruğu neçədir?
  • 3:55 - 3:56
    5-in vuruqları hansılardır?
  • 3:56 - 3:57
    Asandır.
  • 3:57 - 3:59
    1 və 5.
  • 3:59 - 4:00
    Bu səbəbdən o, sadə ədəddir.
  • 4:00 - 4:03
    1 və özü xaric başqa vuruğu yoxdur.
  • 4:03 - 4:05
    12-nin vuruqları hansılardır?
  • 4:05 - 4:06
    12-nin çoxlu vuruqları var.
  • 4:06 - 4:14
    Onlar 1, 2, 3, 4, 6 və 12-dir.
  • 4:14 - 4:21
    Onlar tək ortaq böləni 1-dir.
  • 4:21 - 4:23
    Düşünürəm ki, bu biraz üzücüdür.
  • 4:23 - 4:29
    5 və 12-nin ortaq böləni 1-dir.
  • 4:29 - 4:32
    Burada bəzi terminlərdən istifadə edirəm.
  • 4:32 - 4:34
    Əgər iki ədədin ortaq böləni sadəcə 1 olarsa,
  • 4:34 - 4:37
    onlar nisbi olaraq sadə ədədlər sayılır.
  • 4:37 - 4:40
    Bu biraz məntiqlidir çünki, sadə ədəd
  • 4:40 - 4:43
    sadəcə özünə və 1-ə bölünə bilən ədəddir.
  • 4:43 - 4:46
    İki nisbi sadə ədədin isə,
  • 4:46 - 4:50
    ən böyük ortaq böləni 1-dir.
  • 4:50 - 4:52
    Ümid edirəm ki, çaşdırıcı deyil.
  • 4:52 - 4:53
    Başqa bir nümunəyə baxaq.
  • 4:57 - 5:05
    Gəlin 6 və 12-nin ən böyük ortaq bölənini tapaq.
  • 5:05 - 5:06
    Bilirəm ki, 12-nin ortaq böləni çoxdur.
  • 5:06 - 5:09
    Bundan sonra daha yaradıcı olmağa çalışacam.
  • 5:09 - 5:11
    12 və 6-nın ən böyük ortaq böləni neçədir?
  • 5:11 - 5:13
    Deməli 6-nın bölənləri.
  • 5:13 - 5:18
    6-nın bölənləri 1, 2, 3 və 6-dır.
  • 5:18 - 5:23
    12-nin bölənləri isə 1, 2, 3...
  • 5:23 - 5:24
    bunu artıq yadda saxlamalıyıq,
  • 5:24 - 5:29
    3, 4, 6 və 12-dir.
  • 5:29 - 5:34
    Belə görünür ki, 1 hər ikisinin ortaq bölənidir.
  • 5:34 - 5:36
    2 də hər ikisinin ortaq bölənidir.
  • 5:36 - 5:40
    3 də hər ikisinin ortaq bölənidir.
  • 5:40 - 5:42
    6 da hər ikisinin ortaq bölənidir.
  • 5:42 - 5:44
    Onda ən böyük ortaq bölən hansıdır?
  • 5:44 - 5:46
    Bu 6 ədədidir.
  • 5:46 - 5:47
    Bu maraqlıdır.
  • 5:47 - 5:50
    Bu halda ən böyük ortaq vuruq və üzr istəyirəm
  • 5:50 - 5:53
    gah vuruq deyirəm gah da bölən.
  • 5:53 - 5:54
    Riyaziyyatda bunlardan sadəcə biri
  • 5:54 - 5:55
    istifadə olunsa yaxşıdır.
  • 5:55 - 6:00
    12 və 6-nın ən böyük ortaq böləni 6-dır.
  • 6:00 - 6:02
    Əslində bu ədədlərdən birinə bərabərdir.
  • 6:02 - 6:04
    Bu çox məntiqlidir çünki, 6 rəqəmi
  • 6:04 - 6:08
    12-ə bölünə bilir.
  • 6:08 - 6:09
    Hələlik bu qədər.
  • 6:09 - 6:12
    Ümid edirəm ki, siz artıq ən böyük ortaq
    bölən və ya vuruq
  • 6:12 - 6:13
    məsələlərini etməyə hazırsınız.
  • 6:13 - 6:15
    Düşünürəm ki, gələcəkdə sizə daha çox
    nümunə məsələləri vermək üçün
  • 6:15 - 6:18
    yeni video hazırlayacam.
Title:
Greatest Common Divisor
Description:
more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
06:20

Azerbaijani subtitles

Revisions Compare revisions

Our website uses cookies for analysis purposes.