Lesley Hazleton: Khi đọc kinh Koran
-
0:00 - 0:02Có thể bạn đã từng nghe
-
0:02 - 0:04kinh Koran có nhắc đến ý niệm về một thiên đường
-
0:04 - 0:06với 72 thiếu nữ đồng trinh.
-
0:06 - 0:09Tôi hứa mình sẽ quay lại câu chuyện này sau.
-
0:09 - 0:11Nhưng thực tế, ngay tại miền tây bắc này,
-
0:11 - 0:13chúng ta đang sống rất gần
-
0:13 - 0:15với một thiên đường thật sự của kinh Koran
-
0:15 - 0:17một thiên đường được định nghĩa 36 lần
-
0:17 - 0:21với "những dòng suối chảy róc rách qua các khu vườn."
-
0:22 - 0:25Điều này hoàn toàn chính xác với tôi
-
0:25 - 0:28vì tôi đang sống trong một ngôi nhà thuyền ở hồ Union.
-
0:28 - 0:31Nhưng vì sao phần lớn mọi người không biết điều đó?
-
0:32 - 0:35Tôi có quen nhiều người không theo đạo Hồi, nhưng họ rất có thiện ý tìm đọc kinh Koran
-
0:35 - 0:37nhưng sau đó họ đều từ bỏ
-
0:37 - 0:40vì sự khác biệt của kinh Koran làm họ lúng túng và bối rối.
-
0:40 - 0:42Ngay cả nhà sử học Thomas Carlyle
-
0:42 - 0:45người đã ví Muhammad như một trong những anh hùng vĩ đại nhất của thế giới,
-
0:45 - 0:47đã nhắc đến kinh Koran
-
0:47 - 0:50"như một quyển sách gai góc nhất mà tôi từng đọc,
-
0:50 - 0:53một mớ bòng bong, một công việc thật sự vất vả."
-
0:53 - 0:55(Cười)
-
0:55 - 0:57Tuy nhiên, tôi nghĩ vấn đề một phần nằm ở
-
0:57 - 1:00cách thức chúng ta đọc kinh Koran
-
1:00 - 1:02như đọc một quyển sách thông thường -
-
1:02 - 1:05Chúng ta cuộn tròn người trong một chiều mưa,
-
1:05 - 1:07với một bát bỏng ngô ngay bên cạnh,
-
1:07 - 1:09như thể Chúa trời
-
1:09 - 1:12và nghe kinh Koran từ lời của Chúa nói với ngài Muhammad
-
1:12 - 1:15cũng chỉ là một tác giả có sách bán chạy nhất.
-
1:17 - 1:19Chính thực tế rằng có rất ít người
-
1:19 - 1:21thật sự đọc kinh Koran
-
1:21 - 1:24đã lý giải vì sao người ta dễ nhầm lẫn
-
1:24 - 1:27và hiểu sai kinh Koran.
-
1:27 - 1:30Những cụm từ và đoạn trích bị đưa ra khỏi ngữ cảnh
-
1:30 - 1:32mà tôi cho là rất quan trọng trong mỗi bản dịch
-
1:32 - 1:35vốn dĩ được cả các tín đồ Hồi giáo
-
1:35 - 1:38và chống Hồi giáo ủng hộ.
-
1:38 - 1:40Vì vậy, vào mùa xuân này,
-
1:40 - 1:42khi bắt đầu
-
1:42 - 1:45viết một cuốn tiểu sử về Muhammad,
-
1:45 - 1:48tôi nhận ra mình cần phải đọc kinh Koran một cách đúng đắn -
-
1:48 - 1:51càng đúng đắn càng tốt.
-
1:51 - 1:53Bởi vì tiếng Ả rập hiện giờ của tôi đã sút giảm
-
1:53 - 1:55nên tôi cần dùng đến từ điển.
-
1:55 - 1:57Vậy là tôi đã dùng 4 bản dịch nổi tiếng
-
1:57 - 1:59và đọc cả 4 cùng một lượt,
-
1:59 - 2:01từng câu, từng chữ
-
2:01 - 2:04cùng với một bản chuyển tự
-
2:04 - 2:07và nguyên bản kinh Koran bằng tiếng Ả rập từ thế kỷ thứ 7.
-
2:08 - 2:11Lúc ấy tôi có một lợi thế.
-
2:12 - 2:14Khi viết quyển sách
-
2:14 - 2:17về câu chuyện đằng sau sự chia tách Shia-Sunni
-
2:17 - 2:20tôi đã nghiên cứu về lịch sử Hồi giáo từ thưở sơ khai nhất
-
2:20 - 2:22vì vậy tôi biết các sự kiện
-
2:22 - 2:24được nhắc đến trong kinh Koran,
-
2:24 - 2:26và cả bối cảnh của câu chuyện đó.
-
2:26 - 2:28Kiến thức mà tôi góp nhặt được đủ để tôi biết rằng
-
2:28 - 2:31mình chỉ là một du khách dạo qua kinh Koran -
-
2:31 - 2:33dù là người có am hiểu,
-
2:33 - 2:35có kinh nghiệm đi chăng nữa,
-
2:35 - 2:37thì vẫn chỉ là người đứng bên lề,
-
2:37 - 2:39một người Do Thái theo thuyết bất khả tri,
-
2:39 - 2:41đang đọc kinh thánh của một tín đồ không cùng tôn giáo.
-
2:41 - 2:43(Cười)
-
2:43 - 2:45Vì vậy tôi đã đọc từ từ, chầm chậm.
-
2:45 - 2:49(Cười)
-
2:49 - 2:52Lúc đầu tôi định dành 3 tuần cho công việc này,
-
2:52 - 2:54nhưng hoá ra đó lại là điều bất khả thi.
-
2:54 - 2:58(Cười)
-
2:58 - 3:01Bởi vì cuối cùng tôi mất đến 3 tháng để hoàn thành.
-
3:03 - 3:05Tôi đã phải cật lực chống lại cái ý tưởng nhảy qua những chương cuối sách để đọc
-
3:05 - 3:08vì chúng ngắn hơn và ít huyền bí hơn.
-
3:08 - 3:10Nhưng cứ mỗi lần tôi nghĩ mình bắt đầu
-
3:10 - 3:12hiểu tường tận về kinh Koran -
-
3:12 - 3:14thì cái cảm giác "Tôi nắm bắt được rồi" -
-
3:14 - 3:16lại nhanh chóng biến mất.
-
3:16 - 3:18Và mỗi sáng
-
3:18 - 3:21tôi tự hỏi liệu mình có đang bị lạc trong một vùng đất lạ hay không
-
3:21 - 3:24dù rằng cảnh vật rất đỗi quen thuộc.
-
3:25 - 3:27Người ta cho rằng
-
3:27 - 3:29kinh Koran được dùng để chuyển tải thông điệp của pháp điển và sách Phúc Âm theo cách mới mẻ hơn.
-
3:29 - 3:31Vì vậy 1/3 quyển sách
-
3:31 - 3:33kể về các nhân vật trong Kinh thánh
-
3:33 - 3:35như Abraham, Moses,
-
3:35 - 3:38Joseph, Mary, Jesus.
-
3:38 - 3:41Riêng hình ảnh Thượng đế thì rất mực quen thuộc
-
3:41 - 3:44thông qua hình ảnh hiện thân trước đó của Người - Đức Yahweh,
-
3:44 - 3:47người luôn cổ xuý thuyết Độc thần.
-
3:48 - 3:51Sự hiện diện của lạc đà, đồi núi,
-
3:51 - 3:53giếng nước trong sa mạc, sông suối
-
3:53 - 3:55đã đưa tôi quay về
-
3:55 - 3:57năm tháng lang thang qua sa mạc Sinai.
-
3:57 - 3:59Và rồi chính ngôn từ,
-
3:59 - 4:01ngữ điệu nhịp nhàng,
-
4:01 - 4:04lại nhắc tôi nhớ về những buổi chiều lắng nghe các bậc cao niên trong tộc người Bedouin
-
4:04 - 4:07ngâm thơ hàng giờ liền,
-
4:07 - 4:10những bài thơ hoàn toàn từ trong trí nhớ của họ.
-
4:10 - 4:12Và tôi bắt đầu hiểu
-
4:12 - 4:15vì sao người ta nói
-
4:15 - 4:18kinh Koran chỉ thật sự là kinh Koran
-
4:18 - 4:20khi được đọc bằng tiếng Ả rập.
-
4:20 - 4:22Ví dụ như Faatihah,
-
4:22 - 4:24câu thứ 7 trong chương mở đầu
-
4:24 - 4:28nói về sự hợp nhất lời cầu nguyện của Chúa và lời cầu nguyện Shema Israel của đạo Hồi
-
4:29 - 4:31Nó chỉ gồm 29 từ trong tiếng Ả rập,
-
4:31 - 4:35nhưng lại vào khoảng 65 đến 72 từ khi chuyển ngữ.
-
4:35 - 4:37Và khi càng thêm từ vào trong bản dịch
-
4:37 - 4:40thì ta càng bị lạc lối.
-
4:40 - 4:43Tự thân tiếng Ả rập là một sự nhiệm màu kỳ bí
-
4:43 - 4:45gần như một sự thôi miên
-
4:45 - 4:48khiến cho chúng ta phải lắng nghe hơn là tìm đọc,
-
4:48 - 4:51thấu cảm hơn là phân tích.
-
4:51 - 4:53Chúng ta phải hát vang lên
-
4:53 - 4:56để cảm nhận thanh âm của nó đang vang vọng trong vành tai và trên đầu lưỡi mình.
-
4:56 - 4:58Chính vì thế, bản dịch Koran bằng tiếng Anh
-
4:58 - 5:01như thể chỉ là cái bóng của chính nó,
-
5:01 - 5:04hay như Arthur Arberry đã gọi bản dịch của ông
-
5:04 - 5:06là "một sự diễn dịch."
-
5:07 - 5:10Nhưng không phải tất cả đều bị mất đi khi chuyển ngữ.
-
5:10 - 5:13Kinh Koran có nhắc rằng ai kiên nhẫn sẽ được tưởng thưởng
-
5:13 - 5:15cùng với nhiều bất ngờ -
-
5:15 - 5:18ví dụ như vấn đề nhận thức về môi trường
-
5:18 - 5:21và rằng ý niệm con người chỉ là người quản lý những tạo vật của Thượng đế,
-
5:21 - 5:24là những điều chưa từng được nhắc đến trong Kinh thánh.
-
5:24 - 5:27Và nếu như Kinh thánh chỉ dành riêng cho nam giới,
-
5:27 - 5:29bằng cách dùng ngôi nam thứ 2 và thứ 3,
-
5:29 - 5:32thì kinh Koran dành cả cho nữ giới -
-
5:32 - 5:34ví dụ như -
-
5:34 - 5:36kinh Koran nhắc đến tất cả những tín đồ, cả nam và nữ -
-
5:36 - 5:39những người đàn ông và những người phụ nữ được tôn kính.
-
5:41 - 5:43Hoặc lấy ví dụ đoạn thơ nổi tiếng
-
5:43 - 5:45về cuộc tàn sát những người ngoại đạo.
-
5:45 - 5:47Kinh Koran có nhắc đến điều đó
-
5:47 - 5:50nhưng trong một bối cảnh cụ thể:
-
5:50 - 5:52đó là cuộc chinh phục
-
5:52 - 5:54thánh địa Mecca tôn nghiêm
-
5:54 - 5:57nơi người ta nghiêm cấm các cuộc giao tranh, ẩu đả,
-
5:57 - 6:00chỉ trừ khi buộc phải làm thế.
-
6:00 - 6:03Bạn không được phép giết người ngoại đạo tại Mecca
-
6:03 - 6:06trừ khi
-
6:06 - 6:09thứ nhất, sau khi thời gian ân hạn đã chấm dứt
-
6:10 - 6:13mà không còn hiệp ước nào khác
-
6:13 - 6:16và chỉ khi những người này cố ngăn cản bạn đi đến đền thờ Kaaba
-
6:16 - 6:19và họ tấn công bạn trước.
-
6:19 - 6:22Thậm chí nếu như trong trường hợp đó - Thượng đế cũng nhân từ với họ,
-
6:22 - 6:25vì khoan dung là điều cao cả nhất -
-
6:25 - 6:27vì vậy,
-
6:27 - 6:29tốt hơn là bạn đừng giết họ.
-
6:29 - 6:32(Cười)
-
6:32 - 6:35Có lẽ ngạc nhiên lớn nhất -
-
6:35 - 6:37là khi ta thấy được kinh Koran linh hoạt, uyển chuyển đến thế nào,
-
6:37 - 6:39ít nhất là trong mắt những người
-
6:39 - 6:42không quá cứng nhắc, bảo thủ.
-
6:42 - 6:45Kinh Koran nói rằng, "Một số câu thơ hiển lộ ý nghĩa rõ ràng,
-
6:45 - 6:48và một số khác thì không.
-
6:48 - 6:50Đối với những người ngoan cố
-
6:50 - 6:52họ sẽ lợi dụng tính đa nghĩa của các câu thơ
-
6:52 - 6:54để gây ra mối bất hoà
-
6:54 - 6:57bằng cách suy diễn ý nghĩa theo ý muốn của riêng họ.
-
6:57 - 7:00Chỉ có Thượng đế mới biết được ý nghĩa thật sự."
-
7:01 - 7:03Cụm từ "Thượng đế tế vi"
-
7:03 - 7:05được lập lại hết lần này đến lần khác.
-
7:05 - 7:07Quả thật, toàn thể kinh Koran là một sự tinh tế vượt xa
-
7:07 - 7:09những gì phần đông chúng ta có thể hiểu được.
-
7:09 - 7:11Ví dụ như
-
7:11 - 7:13câu chuyện nho nhỏ ban đầu
-
7:13 - 7:16về các cô gái đồng trinh và thiên đường.
-
7:16 - 7:19Ta quay lại ý niệm Đông phương cổ xưa.
-
7:20 - 7:22Từ được lập lại 4 lần ở đây
-
7:22 - 7:24là Houris,
-
7:24 - 7:26được chuyển nghĩa là
-
7:26 - 7:29những thiếu nữ mắt đen láy với bộ ngực căng mọng,
-
7:29 - 7:32hay những trinh nữ rất mực xinh đẹp.
-
7:33 - 7:35Tuy nhiên, trong nguyên bản kinh Koran bằng tiếng Ả rập
-
7:35 - 7:38chỉ có từ Houris.
-
7:39 - 7:42Chẳng ai có thể thấy một bộ ngực cao hay căng mọng nào trên thực tế cả.
-
7:42 - 7:44(Cười)
-
7:44 - 7:46Đây có thể chỉ là một cách nói
-
7:46 - 7:48về những tạo vật thuần khiết - những thiên thần -
-
7:48 - 7:51hoặc giống như hai bức tượng Kouros và Kórẽ của Hy Lạp,
-
7:51 - 7:53một biểu tượng của tuổi trẻ vĩnh hằng.
-
7:53 - 7:56Nhưng không ai có thể biết sự thật,
-
7:56 - 7:58và đó chính là điểm mấu chốt.
-
7:58 - 8:00Bởi vì kinh Koran có nói khá rõ rằng
-
8:00 - 8:02bạn sẽ là
-
8:02 - 8:05một tạo vật mới trên thiên đường"
-
8:05 - 8:07rằng bạn sẽ được "tái sinh
-
8:07 - 8:10trong một hình hài mà bạn không hề biết,"
-
8:10 - 8:13Điều này còn lôi cuốn tôi hơn là
-
8:13 - 8:15một thiếu nữ đồng trinh.
-
8:15 - 8:23(Cười)
-
8:23 - 8:26Và con số 72 sẽ chẳng bao giờ xuất hiện.
-
8:26 - 8:28Bởi vì 72 thiếu nữ đồng trinh
-
8:28 - 8:30không hề tồn tại trong kinh Koran.
-
8:30 - 8:33Ý niệm này chỉ xuất hiện sau đó 300 năm,
-
8:33 - 8:36khi các học giả Hồi giáo nhìn nhận nó tương đương
-
8:36 - 8:38với hình ảnh những con người với đôi cánh ngồi trên mây
-
8:38 - 8:40và gảy đàn hạc.
-
8:41 - 8:44Thiên đường là nơi hoàn toàn ngược lại.
-
8:44 - 8:46Không phải là nơi của sự tinh khôi,
-
8:46 - 8:48mà là chốn phồn thực,
-
8:48 - 8:50màu mỡ, sung túc,
-
8:50 - 8:52là những khu vườn được tưới mát
-
8:52 - 8:55bởi những dòng suối róc rách.
-
8:55 - 8:57Cảm ơn.
-
8:57 - 9:12(Vỗ tay)
- Title:
- Lesley Hazleton: Khi đọc kinh Koran
- Speaker:
- Lesley Hazleton
- Description:
-
Một ngày nọ, Lesley Hazleton bắt đầu đọc kinh Koran. Không theo đạo Hồi và tự nhận mình chỉ là một "du khách" dạo qua những trang kinh thánh Koran, những gì bà đọc được trong sách hoá ra không giống những điều bà đã nghĩ. Hazleton, bằng vẻ uyên bác và hài hước của mình, đã chia sẻ những suy nghĩ của bà về ơn phước, sự linh hoạt, uyển chuyển và huyền nhiệm - những điều bà tìm thấy trong sách kinh, qua cuộc trò chuyện thẳng thắn với TEDxRainier.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 09:13