Các phát minh đã làm thay đổi lịch sử như thế nào - Kenneth C. Davis
-
0:16 - 0:19Đây là câu chuyện về một phát minh
làm thay đổi thế giới. -
0:19 - 0:23Hãy tưởng tượng một chiếc máy có thể
cắt giảm 10 giờ làm việc xuống còn một. -
0:23 - 0:28Một chiếc máy hiệu quả đến nỗi
nó giải phóng sức lao động, -
0:28 - 0:30giống như máy tính cá nhân vậy.
-
0:30 - 0:33Nhưng tôi sẽ không cho các bạn biết
về bất kì chiếc máy nào trong số này. -
0:33 - 0:37Trên thực tế, là ngược lại.
Vào cuối những năm 1700, -
0:37 - 0:44Kkhi nước Mỹ đã đứng được trên đôi chân
của mình với tư cách là nước Cộng hoà -
0:44 - 0:49theo hiến pháp mới, chế độ nô lệ
vẫn còn là một bi kịch tại nơi đây -
0:49 - 0:54George Washington &Thomas Jefferson
đã trở thành tổng thống khi còn -
0:54 - 1:01sở hữu nô lệ, dù điều này đi ngược với
lý tưởng và nguyên tắc mà họ tranh đấu. -
1:01 - 1:07Nhưng cả hai đều tin rằng
chế độ nô lệ sẽ chết vào cuối thế kỷ 19, -
1:07 - 1:11Họ đã, tất nhiên, hoàn toàn nhầm lẫn.
-
1:11 - 1:13Lý do là một sáng chế,
-
1:13 - 1:16một cỗ máy mà người ta có thể đã kể
cho bạn nghe tại trường tiểu học: -
1:16 - 1:19Máy tách hạt bông của ngài Eli Whitney.
-
1:19 - 1:26Tốt nghiệp đại học Yale, 28 tuổi,
Whitney tới Nam Carolina vào năm 1793. -
1:26 - 1:31Ông đã được một số nông dân địa phương
kể về khó khăn trong làm sạch bông. -
1:31 - 1:36Tách hạt từ bông là một công việc
tẻ nhạt và tốn thời gian. -
1:36 - 1:40Làm việc bằng tay, một nô lệ có thể
làm sạch 500g bông trong một ngày. -
1:40 - 1:43Nhưng cuộc cách mạng công nghiệp
đang diễn ra, -
1:43 - 1:45và nhu cầu ngày một tăng.
Các nhà máy lớn ở Vương Quốc Anh -
1:45 - 1:51và New England "khát" bông gòn
để sản xuất số lượng lớn vải vóc. -
1:51 - 1:58Whitney có một ý tưởng và đã phát minh ra
gin, viết tắt cho "động cơ". -
1:58 - 2:04Sự thật là máy tách hạt bông đã có từ lâu
nhưng ở dạng nhỏ và không hiệu quả. -
2:04 - 2:12Năm 1794, Whitney chỉ đơn giản
là cải thiện nó và xin cấp bằng sáng chế -
2:12 - 2:18một chiếc máy nhỏ sử dụng một tập hợp
các chi tiết hình nón -
2:18 - 2:19tự động tách hạt ra khỏi bông
khi tay quay được bật lên. -
2:19 - 2:27Với nó, một nhân viên có thể làm sạch
từ 130 đến 450 kg bông gòn một ngày. -
2:27 - 2:33Kể từ năm 1790, khoảng 3.000 kiện bông gòn
đã được sản xuất tại Mỹ mỗi năm. -
2:33 - 2:36Một kiện tương đương với khoảng 225 kg.
-
2:36 - 2:40Từ năm 1801, với sự lây lan
của máy tách hạt, -
2:40 - 2:44sản xuất bông đã đạt đến con số
100 ngàn kiện mỗi năm. -
2:44 - 2:47Sau khi tổn thất chiến tranh năm 1812,
-
2:47 - 2:52sản xuất đạt 400 ngàn kiện một năm.
-
2:52 - 2:57Khi nước Mỹ mở rộng lãnh thổ qua
sự kiện mua lại Louisiana vào năm 1803, -
2:57 - 3:03sản xuất hàng năm bùng nổ
lên đến bốn triệu kiện. Bông gòn là vua. -
3:03 - 3:08Nó vượt quá giá trị của tất cả
các sản phẩm khác tại Mỹ cộng lại, -
3:08 - 3:12chiếm ba phần năm
sản lượng kinh tế của nước Mỹ. -
3:12 - 3:17Nhưng thay vì làm giảm nhu cầu lao động,
máy tách hạt bông lại đẩy nó lên cao, -
3:17 - 3:21khi mà cần thêm nhiều nô lệ
để trồng trọt và thu hoạch vua bông. -
3:21 - 3:28Máy tách hạt bông, nhu cầu của
nhà máy phía Bắc và xưởng của người Anh -
3:28 - 3:35đã thúc đẩy chế độ nô lệ tại Mỹ.
Năm 1790, cuộc điều tra dân số chính thức -
3:35 - 3:40đầu tiên tại Mỹ đã thống kê được gần
700 ngàn nô lệ. Năm 1810, hai năm sau khi -
3:40 - 3:43lệnh cấm buôn bán nô lệ được ban hành,
số lượng đã lên đến hơn một triệu người. -
3:43 - 3:5050 năm sau, con số đó bùng nổ
lên tới gần bốn triệu nô lệ vào năm 1860, -
3:50 - 3:53ngay trước khi cuộc nội chiến xảy ra,
-
3:56 - 4:00Đối với Whitney, ông có chung số phận
như nhiều nhà phát minh khác. -
4:00 - 4:06Dù có bằng sáng chế, phát minh của ông
vẫn dễ dàng bị sao chép và cải tiến . -
4:06 - 4:09Bạn có thể nói rằng
nó bị vi phạm bản quyền. -
4:09 - 4:14Whitney kiếm được rất ít tiền
từ phát minh đã làm thay đổi nước Mỹ này. -
4:14 - 4:17Nhưng trong một bức tranh lớn hơn,
với những câu hỏi lớn hơn. -
4:17 - 4:20Chúng ta nên tạo ra những gì
từ chiếc máy tách hạt bông ? -
4:20 - 4:24Lịch sử đã chứng minh rằng
sáng chế có thể là thanh kiếm hai lưỡi. -
4:24 - 4:27Chúng thường dẫn đến
những hậu quả không mong đợi. -
4:27 - 4:34Các nhà máy trong cách mạng công nghiệp
thúc đẩy đổi mới và bùng nổ kinh tế. -
4:34 - 4:37Nhưng chúng cũng phụ thuộc vào
lao động trẻ em, dẫn đến bi kịch -
4:37 - 4:43như vụ cháy Triangle Shirtwaist
làm thiệt mạng hơn 100 phụ nữ, năm 1911. -
4:45 - 4:48Tã dùng một lần đem lại cuộc sống
dễ dàng hơn cho các bậc phụ huynh, -
4:48 - 4:51nhưng chúng đã bóp chết
dịch vụ giao tã. -
4:51 - 4:55Và liệu chúng ta có muốn đất đai của mình
bị chôn lấp bởi tã bẩn ? -
4:55 - 5:01Phương trình phi thường của Einstein
đã mở ra một thế giới của những điều "có thể". -
5:01 - 5:04Nhưng một trong số đó
là vụ nổ bom nguyên tử tại Hiroshima.
- Title:
- Các phát minh đã làm thay đổi lịch sử như thế nào - Kenneth C. Davis
- Description:
-
more » « less
Xem bài học đầy đủ tại: http://ed.ted.com/lessons/how-inventions-change-history-for-better-and-for-worse-kenneth-c-davis
Được phát minh vào năm 1793, máy tách hạt bông đã làm thay đổi lịch sử theo chiều hướng tốt lẫn xấu. Bằng cách cho phép một nhân công có thể làm công việc của 10 người, chiếc máy đã hỗ trợ cho một ngành công nghiệp mới, mang lại sự giàu có và quyền lực cho Nam Mỹ - nhưng, bi kịch là, nó cũng thúc đẩy và kéo dài việc sử dụng lao động nô lệ. Kenneth C. Davis ca ngợi sự đổi mới, cùng lúc đó cảnh báo về những hậu quả ngoài ý muốn.
Bài học của Kenneth C. Davis, hoạt hình bởi Sunni Brown.
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TED-Ed
- Duration:
- 05:15
| TED Translators admin edited Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | ||
|
Nhu PHAM approved Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | |
| Vu-An Phan accepted Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | ||
|
Nhu PHAM edited Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | |
|
Nhu PHAM edited Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | |
|
Nhu PHAM edited Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | |
| Vu-An Phan edited Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis | ||
| Vu-An Phan edited Vietnamese subtitles for How inventions change history (for better and for worse) - Kenneth C. Davis |
