Alzheimer nuk është plakje natyrale- dhe mund ta kurojmë.
-
0:01 - 0:03Në vitin 1901,
-
0:03 - 0:06një grua e quajtur Auguste ishte dërguar
në azit të sëmurësh në Frankfurt. -
0:07 - 0:08Auguste ishte delirante
-
0:09 - 0:12dhe nuk mund të kujtonte
as detajet themelore të jetës së saj. -
0:12 - 0:14Doktori i saj quhej Alois.
-
0:16 - 0:18Alois nuk dinte si të ndihmonte Auguste,
-
0:18 - 0:22por, ai u kujdes për të deri,
kur fatkeqësisht vdiq më 1906. -
0:23 - 0:25Pasi vdiq ajo, Alois i bëri autopsi
-
0:25 - 0:28dhe gjeti pllaka dhe lëmshe të
çuditshme në trurin e saj -- -
0:29 - 0:31të atilla që nuk kishte parë kurrë.
-
0:31 - 0:33Tani është gjëja me e çuditshme.
-
0:34 - 0:37Po të ishte Auguste gjallë sot,
-
0:38 - 0:43ne s'mund ti ofrojmë më shumë
ndihmë se Alois para 114 vjetëve. -
0:44 - 0:48Alois ishte Dr. Alois Alzheimer.
-
0:49 - 0:51Dhe Auguste Deter
-
0:51 - 0:55ishte pacientja e parë e diagnostifikuar
me atë që sot quhet sëmundja e Alzheimer. -
0:56 - 0:59Që nga 1901, medicina ka avancuar shumë
-
0:59 - 1:03Kemi zbuluar antibiotikët dhe vaksinat,
për të na mbrojtur nga infektimet, -
1:03 - 1:07shumë trajtime për kancer,
antiretroviral për HIV, -
1:07 - 1:10statina për sëmundjet e zemrës
dhe shumëçka. -
1:11 - 1:18Por, ne nuk kemi bërë fare progres
në trajtimin e sëmundjes së Alzheimer. -
1:18 - 1:20Bëj pjesë në një ekip shkencëtarësh
-
1:20 - 1:23që kanë punuar në gjetjen e një ilaqi
për Alzheimerin tash një dekadë. -
1:24 - 1:26Prandaj gjithë kohën mendoj për këtë.
-
1:26 - 1:30Alzheimer prek më shumë se
40 milionë veta në botë. -
1:30 - 1:36Deri më 2050 do të prekë
150 milionë veta -
1:36 - 1:40që, meqë ra fjala do të përfshijë
shumë nga ju. -
1:41 - 1:44Nëse shpresoni të jetoni 85 vjet
ose më shumë, -
1:45 - 1:50Gjasat që të prekeni nga alzheimer
janë një në dy. -
1:52 - 1:55Me fjalë tjera, gjasat janë
që do të kaloni vitet tuaja të arta -
1:55 - 1:57ose duke vuajtur nga alzheimeri
-
1:57 - 2:01ose duke ndihmuar mikun
apo dikë të dashur me alzheimer. -
2:02 - 2:04Tani më vetëm në SHBA,
-
2:04 - 2:09kostoja e kujdesit për alzheimer
është 200 miliardë dollarë në vit. -
2:10 - 2:14Një në çdo pesë sigurimet shëndetësore
shpenzohen në alzheimer. -
2:15 - 2:18Sot është sëmundja më e shtrenjtë,
-
2:18 - 2:21dhe kostot janë projektuar
të pesëfishohen deri më 2050, -
2:21 - 2:23ndërsa gjenerata baby bumer plaket.
-
2:24 - 2:27Mund t'ju befasoheni që thjesht,
-
2:27 - 2:32Alzheimeri është nga sfidat më të mëdha
mjekësore e shoqërore të gjeneratës sonë. -
2:33 - 2:35Por, kemi bërë relativisht
pak për ta adresuar. -
2:36 - 2:39Sot, nga 10 shkaktarët e vdekjes në botë,
-
2:40 - 2:47Alzheimer është i vetmi të cilin
s'mund ta parandojmë, apo ngadalësojmë. -
2:48 - 2:51Ne kuptojmë më pak për shkencën
e Alzheimer se për sëmundjet tjera -
2:52 - 2:55sepse ne kemi investuar më pak
kohë dhe para në hulumtimin e tij. -
2:55 - 2:59Qeveria e SHBA harxhon 10fish
më shumë çdo vit -
2:59 - 3:02në hulumtimet për kancer se për Alzheimer
-
3:02 - 3:05përkundër faktit që Alzheimer
na kushton më shumë -
3:06 - 3:11dhe shkakton po aq vdekje
sa kanceri cdo vit. -
3:12 - 3:16Mungesa e resurseve buron
nga një shkak më themelor: -
3:16 - 3:17mungesa e vetdijesimit.
-
3:19 - 3:22Sepse, ja çfarë pak njerëz dinë
e të gjithë duhet ta dinë: -
3:23 - 3:28Alzheimer është sëmundje,
dhe mund ta shërojmë. -
3:28 - 3:31Për pjesën më të madhe të
114 viteve të kaluara, -
3:31 - 3:36të gjithë. përfshirë shkencëtarët,
ngatërronin Alzheimerin me plakjen. -
3:36 - 3:38Mendonim që të humbësh veten
-
3:38 - 3:40ishte pjesë normale dhe
e paevitueshme e plakjes. -
3:41 - 3:43Por, ne vetëm duhet të shikojmë imazhin
-
3:43 - 3:47e një truri të shëndoshë krahasuar
me trurin e pacientit me Alzheimer -
3:47 - 3:50që të shohim dëmtimin e vërtetë fizik
të shkaktuar nga kjo sëmundje. -
3:51 - 3:55Pos që shkakton humbje të rëndë
kujtese dhe të aftësive mendore, -
3:55 - 3:57dëmtimi i trurit nga Alzheimer
-
3:57 - 4:02veçanërisht redukton jetëgjatësinë
dhe gjithnjë është vdekjeprurës. -
4:02 - 4:06Kujtojeni që Dr. Alzheimer gjeti
pllakëza dhe rrëmuja të çuditshme -
4:06 - 4:08në trurin e Auguste para një shekulli.
-
4:08 - 4:11Për gati një shekull,
ne nuk dinim shumë për këto. -
4:12 - 4:15Tani ne dimë që janë të bëra
nga molekula proteine. -
4:16 - 4:17Ju mund të imagjinoni
një molekulë proteine -
4:17 - 4:21si një copë letre që paloset në
një pjesë të komplikuar origami. -
4:22 - 4:24Ka pika në letër që janë ngjitëse.
-
4:25 - 4:30Dhe kur paloset si duhet,
këto pika ngjitëse përfundojnë brenda. -
4:30 - 4:34Por, nganjëherë gjërat shkojnë keq,
dhe disa pika ngjitëse janë jashtë. -
4:34 - 4:37Kjo shkakton molekulat e proteinës
të ngjiten mes tyre, -
4:37 - 4:41duke formuar grumbuj për tu bërë më vonë
pllakëza dhe rrëmuja të mëdha. -
4:42 - 4:44Këtë shohim në trurin
e pacientëve të Alzheimerit. -
4:45 - 4:48Ne shpenzuam 10 vitet e kaluara
në Universitetin e Kembrixhit -
4:48 - 4:51duke u munduar të kuptojmë se
si vepron ky keqfunksionim. -
4:52 - 4:56Janë shumë hapa, dhe identifikimi se cili
duhet bllokuar është kompleks -- -
4:57 - 4:58sikur të çmontosh bombë.
-
4:59 - 5:01Të presësh një lidhje
mund të mos bëjë gjë. -
5:01 - 5:03Të presësh të tjerat mund
të shpërthejë bombën. -
5:04 - 5:06Duhet të gjejmë hapin
e duhur për të bllokuar, -
5:06 - 5:08dhe pastaj të krijojmë një ilaç për këtë.
-
5:09 - 5:11Deri së fundmi, për pjesën më të madhe
-
5:11 - 5:14kemi prerë lidhjet duke
shpresuar për më të mirën. -
5:14 - 5:16Por, tani jemi bashkuar në
një grup njerëzish të ndryshëm -- -
5:16 - 5:22mjekë, biologjistë, gjeneticistë, kimistë,
fizikantë, inxhinierë, e matematikanë. -
5:22 - 5:26Dhe bashkë, ia kemi dalë të identifikojmë
një hap kritik në këtë proces -
5:26 - 5:30dhe po testojmë një klasë të re ilaçesh
që mund të bllokojnë dukshëm këtë hap -
5:31 - 5:32dhe të ndalojnë sëmundjen.
-
5:32 - 5:35Më lejoni t'ju tregoj
disa rezultate tona të fundit. -
5:35 - 5:38Askush jashtë laboratorit
nuk i ka parë ende. -
5:38 - 5:43Le të shohim disa video se çfarë ndodh kur
testojmë këto ilaçe në krimba. -
5:43 - 5:44Këta janë krimbat e shëndoshë,
-
5:44 - 5:47dhe ju mund të shihni se
lëvizin normalisht. -
5:48 - 5:50Këta krimba në anën tjetër,
-
5:50 - 5:54kanë molekula proteinash
të ngjitura për ta -- -
5:54 - 5:55sikur njerëzit me Alzheimer.
-
5:55 - 5:58Dhe mund të shihni qartazi
që janë të sëmurë. -
5:58 - 6:03Por, nëse ju japim ilaçin tonë të ri
këtyre krimbave në fazat e hershme, -
6:03 - 6:06shohim pastaj që janë të shëndetshëm,
dhe kanë jetëgjatësi normale. -
6:07 - 6:11Ky është vetëm rezultati pozitiv fillestar,
por, hulumtimet si ky tregojnë -
6:11 - 6:16që Alzheimer është një sëmundje
që kuptohet dhe mund ta shërojmë. -
6:16 - 6:19Pas 114 vjet pritje,
-
6:19 - 6:21më në fund ka shpresë se
mund të arrijmë diçka -
6:21 - 6:23në 10 apo 20 vitet e ardhshme.
-
6:24 - 6:28Por, për të shtuar shpresat, për të
mposhtur Alzheimerin, na duhet ndihmë. -
6:29 - 6:31Jo për shkencëtarët si unë --
-
6:31 - 6:32për juve.
-
6:33 - 6:36Na duhet që ju të bëni të njohur që
Alzheimer është sëmundje -
6:36 - 6:39dhe nëse provojmë, mund ta mposhtim.
-
6:39 - 6:41Në rast të sëmundjeve tjera,
-
6:41 - 6:44pacientët dhe familjet e tyre kanë
prirë kërkesat për hulumtime, -
6:44 - 6:47dhe kanë bërë presion mbi qeveritë,
industrinë farmaceutike, -
6:47 - 6:49shkencëtarët dhe rregullatorët.
-
6:49 - 6:54Kjo ishte esenciale në avancimin e trajtimit
për HIV në fund të viteve 1980ta. -
6:54 - 6:58Sot, e shohim të njëjtën shtytje
për të mposhtur kancerin. -
6:58 - 7:03Por, pacientët e Alzheimer shpesh
nuk mund të flasin pë veten. -
7:03 - 7:07Dhe familjet e tyre, viktimat e fshehta,
që kujdesen për të familjarët ditë e natë, -
7:07 - 7:10shpesh janë të dërrmuar
për të dalë e kërkuar ndryshim. -
7:11 - 7:14Pra, mbetet tek ju.
-
7:16 - 7:19Alzheimer nuk është, për
pjesën më të madhe, sëmundje gjenetike. -
7:19 - 7:21Gjithkush me tru është në rrezik.
-
7:22 - 7:27Sot, janë 40 milionë pacientë si Auguste,
-
7:27 - 7:30të cilët s'mund të krijojnë
ndryshim që ju duhet. -
7:30 - 7:31Ndihmojini ata të flasin,
-
7:32 - 7:34dhe të kërkojnë një shërim.
-
7:35 - 7:36Faleminderit.
-
7:37 - 7:40(Duartrokitje)
- Title:
- Alzheimer nuk është plakje natyrale- dhe mund ta kurojmë.
- Speaker:
- Samuel Cohen
- Description:
-
more » « less
Më shumë se 40 milionë njerëz në mbarë botën vuajnë nga sëmundja Alzheimer dhe ky numër pritet të rritet në mënyrë drastike në vitet e ardhshme. Por nuk është bërë përparim i vërtetë në luftën kundër sëmundjes që nga klasifikimii saj më shumë se 100 vjet më parë. Shkencëtari Samuel Cohen ndan një përparim të ri në kërkimin e Alzheimerit nga laboratorin e tij, si dhe një mesazh shprese. " Alzheimer është sëmundje ", thotë Cohen, " dhe mund të kurojmë. "
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 07:53
| Helena Bedalli approved Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli edited Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli edited Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli edited Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli accepted Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli edited Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli edited Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | ||
| Helena Bedalli edited Albanian subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it |