Alzheimer is niet gewoon ouder worden — en we kunnen haar genezen

Wereldwijd lijden meer dan 40 miljoen mensen aan de Ziekte van Alzheimer en naar verwachting zal dat aantal in de komende jaren nog drastisch toenemen. Sinds de herkenning van deze ziekte, meer dan 100 jaar geleden, is er eigenlijk nog geen vooruitgang geboekt in de bestrijding ervan. Wetenschapper Samuel Cohen deelt een nieuwe doorbraak in het onderzoek naar de Ziekte van Alzheimer uit zijn laboratorium die gepaard gaat met een boodschap van hoop. "Alzheimer is een ziekte", zegt Cohen, "en we kunnen die genezen."

In 1901

werd een vrouw met de naam Auguste
naar een kliniek in Frankfurt gebracht.

Auguste leed aan waanbeelden

en kon zich vrijwel niets
van haar leven herinneren.

Haar dokter heette Alois.

Alois wist niet hoe hij
Auguste moest helpen,

maar hij waakte over haar
tot haar dood in 1906.

Na haar dood voerde Alois een autopsie uit

en vond vreemde plaques en kluwen
in Augustes hersenen --

zoals hij die nooit eerder had gezien.

Maar er is iets dat nog treffender is:

als Auguste nu geleefd had,

dan hadden we haar niet beter kunnen
helpen dan Alois 114 jaar geleden.

Alois was dr. Alois Alzheimer.

Auguste Deter

was de eerste patiënt met de diagnose voor
wat we nu de ziekte van Alzheimer noemen.

Sinds 1901 heeft de geneeskunde
grote vooruitgang geboekt.

We hebben antibiotica en vaccins gevonden
om ons tegen infecties te beschermen,

meerdere behandelingen tegen kanker,
antiretrovirussen tegen HIV,

statines ter preventie van hart-
en vaatziekten en nog veel meer.

Maar bij de ziekte van Alzheimer
boekten we helemaal geen vooruitgang.

Ik werk in een wetenschapsteam

dat al meer dan 10 jaar werkt
aan een geneesmiddel voor Alzheimer.

Ik ben hier dus constant mee bezig.

Wereldwijd zijn nu 40 miljoen mensen
getroffen door Alzheimer,

maar tegen 2050 zullen dat er
150 miljoen zijn --

waaronder, trouwens, veel van jullie.

Als je erop hoopt om 85
of ouder te worden,

dan is de kans op Alzheimer bijna 1 op 2.

Met andere woorden, er is een grote kans
dat je tijdens je ouderdom

lijdt aan Alzheimer

of helpt bij de verzorging van een vriend
of geliefde met Alzheimer.

Alleen al in de Verenigde Staten

kost de zorg voor Alzheimerpatiënten
ieder jaar 200 miljard dollar.

1 op iedere 5 Medicare-dollars
wordt besteed aan Alzheimer.

Het is op dit moment de duurste ziekte

en volgens verwachting zullen de kosten
vervijfvoudigen tegen 2050,

wanneer de babyboomers verouderen.

Het is misschien verrassend dat,
simpel gezegd,

Alzheimer de grootste medische en sociale
uitdaging vormt voor onze generatie.

Maar we hebben er vrij weinig aan gedaan.

Uit de top 10 van doodsoorzaken wereldwijd

is Alzheimer de enige die we niet kunnen
voorkomen, genezen of maar vertragen.

We begrijpen minder van Alzheimer
dan van andere ziekten,

omdat we daar minder tijd en geld
aan hebben besteed.

De Amerikaanse regering
geeft jaarlijks 10 keer meer

uit aan kankeronderzoek dan Alzheimer,

hoewel Alzheimer ons meer kost

en jaarlijks een vergelijkbaar
sterftecijfer heeft als kanker.

Dat gebrek aan middelen
heeft een fundamentele oorzaak:

een gebrek aan bewustzijn.

Iedereen zou moeten beseffen,
maar weinigen weten het:

Alzheimer is een ziekte
die we kunnen genezen.

Voor het grootste deel
van de afgelopen 114 jaar

heeft iedereen, ook wetenschappers,
Alzheimer onterecht verward met ouderdom.

We dachten dat seniel worden

normaal en onvermijdelijk verbonden was
aan ouderdom.

Maar als we een foto bekijken

van gezonde hersenen vergeleken
met die van een patient met Alzheimer,

dan zien we de echte fysieke schade
die deze ziekte aanricht.

Afgezien van een dramatisch verlies van
geheugencapaciteit en mentale vermogens,

leidt de hersenschade door Alzheimer

tot een aanzienlijke kortere
levensverwachting en is altijd fataal.

Dr. Alzheimer vond dus
vreemde plaques en kluwen

in Augustes hersenen zo'n eeuw geleden.

Bijna honderd jaar lang
wisten we daar weinig over.

Nu weten we
dat ze bestaan uit proteïnemoleculen.

Stel een proteïnemolecuul voor

als een stuk papier dat normaal tot een
ingewikkeld stuk origami gevouwen wordt.

Sommige punten op het papier
zijn kleverig.

Als er correct gevouwen wordt, eindigen
die kleverige punten aan de binnenkant.

Maar soms gaat het fout en komen er
kleverige stukjes aan de buitenkant.

Hierdoor plakken
de proteïnemoleculen aan elkaar

en vormen klonten die uiteindelijk
grote plaques en kluwen worden.

Dat is wat we in de hersenen
van patiënten met Alzheimer zien.

De afgelopen tien jaar hebben we
op de Universiteit van Cambridge

geprobeerd te begrijpen
hoe deze storing in elkaar zit.

Er zijn veel stappen en bepalen welke stap
geblokkeerd moet worden is complex --

net als het ontmantelen van een bom.

Knip een draad door en er gebeurt niets,

knip een andere door
en de bom kan ontploffen.

We moeten de juiste stap zien te blokkeren

en daar dan een medicijn voor ontwikkelen.

Tot voor kort hebben we vooral

draden doorgeknipt
en er maar het beste van gehoopt.

Maar nu hebben we een gevarieerde groep
mensen bij elkaar --

medici, biologen, genetici, chemici,
fysici, ingenieurs en wiskundigen.

Samen hebben we
een cruciale stap in het proces ontdekt

en testen we nu een nieuw soort medicijn
dat specifiek deze stap blokkeert

en de ziekte tot stilstand brengt.

Ik laat jullie wat
van onze laatste resultaten zien.

Buiten ons lab
heeft niemand deze nog gezien.

Laten we wat video's bekijken van wormen
waar we deze medicijnen op getest hebben.

Dit zijn gezonde wormen

en je ziet dat ze zich
normaal voortbewegen.

Maar deze wormen

hebben proteïnemoleculen
die aan elkaar plakken --

zoals mensen met Alzheimer.

Je kan goed zien dat ze ziek zijn.

Maar als we ons nieuwe medicijn in
een vroeg stadium aan deze wormen geven,

dan zien we dat ze gezond blijven
en een normale levensverwachting hebben.

Dit is maar een eerste positief resultaat,
maar uit zulk onderzoek

blijkt dat Alzheimer een ziekte is
die we kunnen doorgronden en genezen.

Na 114 jaar wachten,

bestaat er nu hoop
voor wat bereikt kan worden

in de komende 10 of 20 jaar.

Om deze hoop te laten groeien en Alzheimer
te verslaan, hebben we hulp nodig.

Het gaat niet om wetenschappers als ik --
het gaat om jullie.

We moeten bewustwording kweken
dat Alzheimer een ziekte is,

die we kunnen genezen,
als we het maar proberen.

Bij andere ziekten

hebben patiënten en hun families
aangedrongen op meer onderzoek;

druk uitgeoefend op regeringen,
de farmaceutische industrie,

wetenschappers en regulerende instanties.

Dat was einde jaren 80 doorslaggevend
voor nieuwe behandelingen voor HIV.

Nu zien we diezelfde druk
om kanker te genezen.

Maar patiënten met Alzheimer
kunnen vaak niet voor zichzelf opkomen.

Terwijl de familie, verborgen slachtoffers
die dag en nacht voor geliefden zorgen,

vaak te uitgeput zijn
om ook nog voor verandering te pleiten.

Het komt dus op jullie aan.

Alzheimer is, grotendeels,
geen genetische ziekte.

Iedereen met hersenen loopt een risico.

Nu zijn er 40 miljoen patiënten
zoals Auguste,

die zelf de noodzakelijke verandering
niet teweeg kunnen brengen.

Help door ze een stem te geven

en een geneesmiddel te eisen.

Dankjewel.

(Applaus)