အယ်ဇိုင်းမားဟာ သာမန် အိုမင်းလာခြင်း မဟုတ်ပါ၊ ကုသလို့ရပါတယ်။
-
0:01 - 0:03၁၉၀၁ ခုနှစ်မှာ
-
0:03 - 0:06Auguste ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီး တစ်ဦးကို
Frankfurt က စိတ္တဇဆေးရုံကိုခေါ်သွားတယ်။ -
0:07 - 0:08Auguste ဟာ ယုံမှားလွန်သူဖြစ်ကြီး
-
0:09 - 0:12သူမဘဝရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး အသေးစိပ်
ကိုတောင် မမှတ်မိခဲ့ဘူး။ -
0:12 - 0:14သူမရဲ့ ဆရာဝန်က Alois လို့ခေါ်ပါတယ်။
-
0:16 - 0:18Alois ဟာ Auguste ကိုဘယ်လို
ကူညီရမလဲ မသိခဲ့ဘူး။ -
0:18 - 0:22ဒါပေမဲ့ စိတ်မကောင်းစရာက ၁၉၀၆
မှာ သူမဆုံးတဲ့အထိ စောင့်ကြည့်ခဲ့ရုံပါ။ -
0:23 - 0:25သူမဆုံးပြီးတော့ Alois အလောင်းကို
ခွဲစိတ်တော့ Auguste ရဲ့ -
0:25 - 0:28ဦးနှောက်မှာ ထူးဆန်းတဲ့
အပြားတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ တွေ့မိတယ်။ -
0:29 - 0:31သူအရင်က တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးတာမျိုးတွေပေါ့။
-
0:31 - 0:33ကဲ ဒီမှာ ပိုပြီးတောင် ထင်ရှားတဲ့ဟာပါ၊
-
0:34 - 0:37အကယ်၍ Aiguste သာ ဒီနေ့ အသက်ရှိမယ်ဆိုရင်
-
0:38 - 0:43လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၁၄ နှစ်က Alois ထက်ပိုပြီး
သူမကို ကူညီမပေးနိုင်ပါဘူး။ -
0:44 - 0:48Alois ဆိုတာက Dr. Alois Alzheimer ပါ။
-
0:49 - 0:51ပြီးတော့ Auguste Deter ဆိုတာက
-
0:51 - 0:55အခုခေါ်ကြတဲ့ အယ်ဇိုင်းမားရောဂါ
ဖြစ်တဲ့ ပထမဆုံး လူနာပါ။ -
0:56 - 0:59၁၉၀၁ တည်းက ဆေးပညာဟာ အံ့မခန်း
အဆင့်မြင့်မားလာပါတယ်။ -
0:59 - 1:03ကူးစက်ရောဂါတွေကနေ ကာကွယ်ဖို့ ပဋိဇီဝ
ဆေးတွေ၊ ကာကွယ်ဆေးတွေ -
1:03 - 1:07ကင်ဆာကုသမှုတွေ၊ HIV အတွက်
RNA တန်ပြန်မှုတွေ တွေ့ရှိခဲ့ကြတယ်။ -
1:07 - 1:10နှလုံးရောဂါအတွက် ဆေးတွေနဲ့ အများကြီးပါပဲ။
-
1:11 - 1:18ဒါပေမဲ့ အယ်ဇိုင်းမားကို ကုသမှုမှာကျတော့
အခြေခံအားဖြင့် လုံးဝ တိုးတက်မှု မရှိဘူး။ -
1:18 - 1:20အယ်ဇိုင်းမားကုသမှု ရှာဖွေဖို့
-
1:20 - 1:23ဆယ်စုနှစ်ကျော် လုပ်နေတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်
အသင်းမှာ ကျွန်တော် ပါပါတယ်။ -
1:24 - 1:26ဒီတော့ ဒါကို တစ်ချိန်လုံးတွေးမိတယ်။
-
1:26 - 1:30အယ်ဇိုင်းမားဟာ အခု ကမ္ဘာအနှံ့ လူသန်း ၄၀
ကို ထိခိုက်နေပါတယ်။ -
1:30 - 1:36ဒါပေမဲ့ ၂၀၅၀ မတိုင်ခင် လူသန်း ၁၅၀ ကို
ထိခိုက်ပါလိမ့်မယ်။ -
1:36 - 1:40ဒါနဲ့ ဒီအထဲ ခင်ဗျားတို့တော်တော်များများ
ပါပါလိမ့်မယ်။ -
1:41 - 1:44အသက် ၈၅ ဒါမှမဟုတ်
ဒီထက်ပိုပြီးနေဖို့ မျှော်လင့်နေရင် -
1:45 - 1:50ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အယ်ဇိုင်မားရနိုင်ခွင့်ဟာ
နှစ်ယောက်မှာ တစ်ယောက်နီးပါးပါ။ -
1:52 - 1:55တနည်းပြောရင် ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ရွှေရောင်နှစ်
တွေမှာ အယ်ဇိုင်းမားဖြစ်တာ -
1:55 - 1:57ဒါမှမဟုတ် အယ်ဇိုင်းမားနဲ့ မိတ်ဆွေ (သို့)
-
1:57 - 2:01ချစ်ခင်သူ တဦးကို ကူညီရင်း
ကုန်ဆုံးတာ ဖြစ်လောက်ပါတယ်။ -
2:02 - 2:04အမေရိကန် တစ်ခုတည်းတောင် အယ်ဇိုင်းမား
-
2:04 - 2:09စောင့်ရှောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်ဟာ ၁ နှစ်
ဒေါ်လာ ဘီလီယန် ၂၀၀ ရှိနေပြီ။ -
2:10 - 2:14ဆေးကုသမှု ၅ဒေါ်လာမှာ ၁ ဒေါ်လာက
အယ်ဇိုင်းမားအတွက် ကုန်ကျတာပါ။ -
2:15 - 2:18ဒါဟာ ယနေ့ခေတ် စျေးအကြီးဆုံး ရောဂါပါ။
-
2:18 - 2:21ကလေးမွေးဖွားမှုမြင့်တဲ့ မျိုးဆက်က
အိုမင်းလာတဲ့အတွက် ၂၀၅၀ မတိုင်မီ -
2:21 - 2:23ကုန်ကျစရိတ် ငါးဆတိုးမယ်လို့
ခန့်မှန်းပါတယ်။ -
2:24 - 2:27ပြောရရင် အယ်ဇိုင်းမားဟာ ကျွန်တော်တို့
မျိုးဆက်ရဲ့ -
2:27 - 2:32အကြီးဆုံး ဆေးဘက်နဲ့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ
စိမ်ခေါ်မှုခုဆိုရင် အံ့ဩသွာနိူင်တယ်။ -
2:33 - 2:35ဒါပေမဲ့ ဒါရင်ဆိုင်ဖို့ လုပ်ထားတာက
မဆိုစလောက်ပါ။ -
2:36 - 2:39ဒီနေ့ ကမ္ဘာတလွှားက ထိပ်တန်း သေတဲ့
အကြောင်းရပ်တွေမှာ -
2:40 - 2:47အယ်ဇိုင်းမားဟာ ကုလို့မရ၊ နှေးအောင်
တောင်လုပ်မရတဲ့ တစ်ခုတည်းသော ရောဂါပါ။ -
2:48 - 2:51အခြားရောဂါတွေနဲ့စာရင် အယ်ဇိုင်းမားရဲ့
သိပ္ပံကို နားလည်တာ ပိုနည်းပါတယ်။ -
2:52 - 2:55အကြောင်းက သုသေသနပြုရာမှာ
အချိန်နဲ့ငွေစိုက်ထုတ်တာ ပိုနည်းလို့ပါ။ -
2:55 - 2:59အမေရိကန်အစိုးရက အယ်ဇိုင်းမားထက်
ကင်ဆာသုသေသနမှာ -
2:59 - 3:02နှစ်စဉ် ဆယ်ဆပိုသုံးပါတယ်။
-
3:02 - 3:05မယ်ဇိုင်းမားဟာ ပိုကုန်ကျစေပြီး
ကင်ဆာလိုပဲ တူညီတဲ့ -
3:06 - 3:11နှစ်စဉ် သေဆုံးတဲ့အရေအတွက်
ဖြစ်တာတောင်မှပဲ ဗျာ။ -
3:12 - 3:16အရင်းအမြစ်ကင်းမဲ့မှုဟာ ပိုပြီး အခြေခံကျတဲ့
အကြောင်းရင်းတစ်ခုကနေ အစပြုပါတယ်။ -
3:16 - 3:17အသိစိတ် ကင်းမဲ့မှုလေ။
-
3:19 - 3:22အကြောင်းက လူတိုင်းသိသင့်တာကို
သိတဲ့လူက မရှိသလောက် ဖြစ်နေလို့ပါ။ -
3:23 - 3:28အယ်ဇိုင်းမားဟာ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး
ဒါက ကုသလို့ရပါတယ်။ -
3:28 - 3:31ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၁၄ နှစ်လုံးလုံးရဲ့ အများစုမှာ
-
3:31 - 3:36သိပ္ပံပညာရှင်တွေအပါ လူတိုင်း အယ်ဇိုင်းမား
နဲ့ အိုမင်းခြင်းကို မှားယွင်းခဲ့တယ်။ -
3:36 - 3:38သူငယ်ပြန်တာဟာ ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး
-
3:38 - 3:40အသက်ကြီးတာရဲ့ မရှောင်သာတဲ့
အပိုင်းလို့ ထင်ခဲ့တယ် -
3:41 - 3:43ဒါပေမဲ့ ရောဂါကြောင့်ဖြစ်တဲ့ တကယ့်
-
3:43 - 3:47ရုပ်ပိုင်းအပျက်အစီးကို သိဖို့ ကျန်းမာ၊
အသက်ကြီးတဲ့ ဦးနှောက်တစိခုရဲ့ ရုပ်ပုံကို -
3:47 - 3:50အယ်ဒိဇိုင်းမားဝေဒနာရှင်ရဲ့ ဦးနှောက်နဲ့
ယှဉ်ကြည့်ဖို့ပဲ လိုတာပါ။ -
3:51 - 3:55ဆိုးဝါးတဲ့ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ စိတ်ပိုင်း
အရည်အသွေး ဆုံးရှုံးမှု အစပျိုးခြင်းအပြင် -
3:55 - 3:57အယ်ဇိုင်းမားကြောင့်ဖြစ်တဲ့
ဦးနှောက်ပျက်စီးမှုက -
3:57 - 4:02ဘဝသက်တမ်းကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေပြီး
အမြဲတမ်း ဒါက သေလောက်ပါတယ်။ -
4:02 - 4:06လွန်ခဲ့တဲ့ရာစုက Dr. Alzheimer
Auguste ဦးနှောက်မှာ တွေ့ခဲ့တဲ့ -
4:06 - 4:08ဆန်းတဲ့ အပြားတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုကို သတိရပါ
-
4:08 - 4:11ရာစုနှစ်တစ်ခုလုံး နီးပါး ဒါတွေအကြောင်း
အများကြီး မသိခဲ့ကြဘူး။ -
4:12 - 4:15ဒီနေ့မှာ ဒါတွေဟာ ပရိုတိန်းမော်လီကျူးက
လုပ်တာလို့ သိရတယ်။ -
4:16 - 4:17ပရိုတိန်းမော်လီကျူးကို အိုရီဂါမိ
-
4:17 - 4:21အနုစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ပုံမှန်ခေါက်ထား
တဲ့ စက္ကူစလို မြင်ယောင်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ -
4:22 - 4:24စက္ကူပေါ်မှာ စေးကပ်နေတဲ့ အစက်တွေရှိတယ်။
-
4:25 - 4:30ပုံစံတကျ ခေါက်လိုက်ရင် ဒီစေးကပ်တဲ့အပိုင်း
တွေဟာ အတွင်းဘက်ရောက်သွားတယ်။ -
4:30 - 4:34ဒါပေမဲ့ တစ်ခါတစ်လေ မှားသွားပြီး တချို့
စေးကပ်တဲ့ အပိုင်းတွေ အပြင်ဘက်ရောက်တယ်။ -
4:34 - 4:37ဒါက ပရိုတန်းမော်လီကျူးတွေ
တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကပ်သွားစေပြီး -
4:37 - 4:41နောက်ဆုံး အချပ်ကြီးတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ
ဖြစ်လာတဲ့ အုပ်စုတွေဖွဲ့သွားတယ်။ -
4:42 - 4:44ဒါက အယ်ဇိုင်းမား ဝေဒနာရှင်ရဲ့
ဦးနှောက်တွေထဲမှာ မြင်ရတာပါ။ -
4:45 - 4:48လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀နှစ် Cambridge တက္ကသိုလ်မှာ
ကုန်ဆုံးကာ -
4:48 - 4:51ဒီ ချွတ်ယွင်းလုပ်ဆောင်ပုံကို
နားလည်အောင် ကြိုးစားခဲ့တယ်။ -
4:52 - 4:56အဆင့်တွေ အများကြီးရှိပြီး ဘယ်အဆင့်က
ပိတ်ဆို့ဖို့ စမ်းတာ ရှာတာ ရှုပ်ထွေးပါတယ်။ -
4:57 - 4:58ဗုံးစနက်တံ ဖြုတ်သလိုပေါ့၊
-
4:59 - 5:01ဝိုင်ယာတစ်ခု ဖြတ်လိုက်တာ
ဘာမှမဖြစ်လောက်ပါဘူး။ -
5:01 - 5:03အခြားဟာတွေ ဖြတ်လိုက်တာက
ဗုံးပေါက်ကွဲ စေနိုင်တယ်လေ။ -
5:04 - 5:06ပိတ်ဆို့ဖို့ မှန်ကန်တဲ့အဆင့်ကို
ရှာဖို့လိုပြီး -
5:06 - 5:08ဒါကိုလုပ်တဲ့ ဆေးတစ်မျိုး တီထွင်ရပါတယ်။
-
5:09 - 5:11မကြာသေးခင်အထိ အများအားဖြင့်
ဝိုင်ယာတွေကို -
5:11 - 5:14ဖြတ်နေပြီး အကောင်းဆုံးကို
မျှော်လင့်နေပါတယ်။ -
5:14 - 5:16ဒါပေမဲ့ အခု လူမျိုးစုံပါတဲ့အဖွဲ့
စုစည်းမိပါပြီ။ -
5:16 - 5:22ဆရာဝန်၊ ဇီဝ၊ ဗီဇ၊ ဓာတု၊ ရူပဗေဒပညာရှင်တွေ၊
အင်ဂျင်နီယာနဲ့ သင်္ချာပညာရှင်တွေပေါ့။ -
5:22 - 5:26စုပေါင်းပြီး လုပ်ငန်းစဉ်မှာ အရေးပါတဲ့အဆင့်
ကိုရှာဖွေဖို့ စီမံပြီးပါပြီ။ -
5:26 - 5:30အခု အထူးသဖြင့် ဒီအဆင့်နဲ့ ရောဂါကို
တားဆီးဖို့ ဆေးသစ်တစ်မျိုးကို -
5:31 - 5:32စမ်းသပ်နေပါတယ်။
-
5:32 - 5:35ကဲဒီတော့ နောက်ဆုံးရလာဒ် တစ်ချို့ကို
မျှဝေခွင့်ပြုပါ။ -
5:35 - 5:38ကျွန်တော်တို့ စမ်းသပ်ခန်းပြင်ပက လူတွေ
မမြင်ဖူးသေးပါဘူး။ -
5:38 - 5:43တီကောင်တွေကို စမ်းသပ်တော့ ဖြစ်ပေါ်လာတာရဲ့
ဗီဒီယိုတွေကို ကြည့်ရအောင်။ -
5:43 - 5:44ဒီတော့ တစ်ချို့တီကောင်တွေဟာ
ကျန်းမာပြီး -
5:44 - 5:47ပုံမှန်အတိုင်း ရွေ့ရှားနေတာ တွေ့ရပါတယ်။
-
5:48 - 5:50ဒါပေမဲ့ ဒီတီကောင်တွေရဲ့ အတွင်းဘက်မှာ
-
5:50 - 5:54တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကပ်နေတဲ့
ပရိုတိန်းမော်လီကျူးတွေ ရှိပါတယ်။ -
5:54 - 5:55အယ်ဇိုင်းမားဖြစ်တဲ့ လူတွေလိုပေါ့။
-
5:55 - 5:58သူတို့ဟာ အရှင်းကြီး မကျန်းမာတာ
တွေ့နိုင်ပါတယ်။ -
5:58 - 6:03ဒါပေမဲ့ ဒီတီကောင်တွေကို အစောပိုင်းအဆင့်မှာ
ဆေးသစ်တိုက်လိုက်ရင် -
6:03 - 6:06သူတို့ဟာ ကျန်းမာပြီး သာမန် ဘဝသက်တမ်းမှာ
ရှင်သန်တာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ -
6:07 - 6:11ဒါက ပဏာမ ရလာဒ်ကောင်းပဲ ရှိပါသေးတယ်၊
ဒါပေမဲ့ ဒီလိုသုသေသနက ပြဆိုတာက -
6:11 - 6:16အယ်ဇိုင်းမားဟာ နားလည်နိုင်တဲ့ ရောဂါ
ဖြစ်ပြီး ကုသလို့ရတယ်ဆိုတာပါ။ -
6:16 - 6:19၁၁၄ နှစ်ကြာ စောင့်ဆိုင်းပြီးတဲ့နောက်
-
6:19 - 6:21နောက်ဆုံးတော့ လာမယ့် ၁၀နှစ်၊ နှစ်၂၀
အတွင်းမှာ -
6:21 - 6:23ရယူနိုင်တဲ့ တကယ့်မျှော်လင့်ချက်ပါ။
-
6:24 - 6:28ဒါပေမဲ့ ဒီမျှော်လင့်ချက်ရှင်သန်ဖို့၊ အဆုံး
အယ်ဇိုင်းမားကိုနိုင်ဖို့ အကူလိုပါတယ် -
6:29 - 6:31ကျွန်တော့လို သိပ္ပံပညာရှင်တွေနဲ့
မဟုတ်ပဲ -
6:31 - 6:32အားလုံးနဲ့ ဆိုင်တာပါ။
-
6:33 - 6:36အယ်ဇိုင်းမားဟာ ရောဂါတစ်ခုဆိုတာ၊
ကြိုးစားရင် တိုက်ဖျက်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ -
6:36 - 6:39အသိအမြင် နိုးကြားဖို့ ခင်ဗျားတို့လိုတယ်။
-
6:39 - 6:41အခြားရောဂါတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး
-
6:41 - 6:44လူနာတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့မိသားစုတွေဟာ
နောက်ထပ် သုသေသနအတွက် ဦးဆောင်ပြီး -
6:44 - 6:47အစိုးရတွေ၊ ဆေးဝါးလုပ်ငန်း၊
သိပ္ပံပညာရှင်တွေနဲ့ -
6:47 - 6:49ထိန်းသိမ်းသူတွေကို ဖိအားပေးကြပါတယ်။
-
6:49 - 6:54၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းနှစ်တွေမှာ HIV အတွက်
ကုသမှု အဆင့်မြင့်ခြင်းဟာ မရှိမဖြစ်ပါ။ -
6:54 - 6:58ဒီနေ့ ကင်ဆာကိုတိုက်ဖျက်ဖို့ဟာ တွန်းအား
အတူတူပဲလို့ မြင်ပါတယ်။ -
6:58 - 7:03အယ်ဇိုင်းမား ဝေဒနာရှင်တွေကျတော့
မကြာခဏေ ကိုယ့်ဘာသမပြောနိုင်ရှာပါဘူး။ -
7:03 - 7:07မိသားစုတွေ နောက်ကွယ်က သားကောင်တွေ
ဟာ သူတို့ချစ်ရသူတွေကို နေ့ညပြုစုရတော့ -
7:07 - 7:10တစ်ခါတစ်လေ အပြင်ထွက်
ပြောင်းလဲတာ ထောက်ခံဖို့ ပင်းပန်းနေပါတယ်။ -
7:11 - 7:14ဒီတော့ ဒါက တကယ်ကို ခင်ဗျားတို့
အပေါါ် ကျလာပါတယ်။ -
7:16 - 7:19အယ်ဇိုင်းမားဟာ အများစုအနေနဲ့
မျိုးရိုးလိုက်တဲ့ ရောဂါမဟုတ်ပါဘူး။ -
7:19 - 7:21ဦးနှောက်ပါတဲ့ လူတိုင်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
-
7:22 - 7:27ဒီနေ့မှာ Auguste လိုမျိုး သူတို့ကိုယ်တိုင်
အတွက် လိုအပ်တဲ့ -
7:27 - 7:30အပြောင်းအလဲကို မဖန်တီးနိုင်တဲ့
လူနာ သန်း ၄၀ ရှိပါတယ်။ -
7:30 - 7:31သူတို့အတွက် ရပ်တည်ပေးဖို့ ကူညီပါ
-
7:32 - 7:34ကုသမှုကို တောင်းခံပေးကြပါ။
-
7:35 - 7:36ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
-
7:37 - 7:40(လက်ခုပ်သံများ)
- Title:
- အယ်ဇိုင်းမားဟာ သာမန် အိုမင်းလာခြင်း မဟုတ်ပါ၊ ကုသလို့ရပါတယ်။
- Speaker:
- Samuel Cohen
- Description:
-
more » « less
ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ လူသန်း ၄၀ ကျော်ဟာ အယ်ဇိုင်းမားရောဂါ ခံစားနေကြရပြီး အရေအတွက်ဟာ လာမယ့်နှစ်တွေမှာ ကြောက်ခမန်းလိလိ တိုးပွားလာနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၁၀၀ ကျော် ရောဂါအုပ်စုခွဲပြီးချိန်ကတည်းက ဒီရောဂါကို တုံ့ပြန်ကာကွယ်တိုက်ဖျက်တာမှာ ထိရောက်တဲ့ တိူးထက်မှုမရှိပါဘူး။ သိပ္ပံပညာရှင် Samuel Cohen ဟာ သူ့ရဲ့ စမ်းသပ်ခန်းကရတဲ့ အယ်ဇိုင်းမား သုသေသန ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု အသစ်တစ်ခုကို မျှဝေထားပါတယ်။ ပြီတော့ မျှော်လင့်ချက် သတင်းလွှာလေး အဖြစ် "အယ်ဇိုင်းမားဟာ သာမန် အိုမင်းလာခြင်း မဟုတ်ပါ၊ ကုသလို့ရပါတယ်။" တဲ့။
- Video Language:
- English
- Team:
closed TED
- Project:
- TEDTalks
- Duration:
- 07:53
|
Myo Aung approved Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
Myo Aung accepted Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
Myo Aung edited Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
Myo Aung edited Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
Myo Aung edited Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
sann tint edited Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
sann tint edited Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it | |
|
sann tint edited Burmese subtitles for Alzheimer's is not normal aging — and we can cure it |

