< Return to Video

De trans-Atlantische slavenhandel: wat de handboeken meestal niet vertellen - Anthony Hazard

  • 0:07 - 0:12
    Slavernij, waarbij mensen eigendom zijn,
    beroofd van hun vrijheid,
  • 0:12 - 0:14
    is in verschillende vormen
    plaatsgevonden in de wereld.
  • 0:14 - 0:20
    Eén vorm ervan springt eruit door zijn
    globale schaal en blijvende doorwerking.
  • 0:20 - 0:22
    De trans-Atlantische slavenhandel
  • 0:22 - 0:26
    speelde zich af vanaf de late 15de eeuw
    tot halverwege de 19de eeuw
  • 0:26 - 0:27
    en omvatte drie continenten.
  • 0:27 - 0:32
    Meer dan tien miljoen Afrikanen werden
    met geweld naar Amerika vervoerd.
  • 0:32 - 0:35
    Het zou niet alleen een invloed
    hebben op de slaven
  • 0:35 - 0:37
    en hun nakomelingen,
  • 0:37 - 0:41
    maar ook op de economie en
    de geschiedenis van vele landen.
  • 0:41 - 0:44
    Er was al jaren contact geweest
    tussen Europa en Afrika
  • 0:44 - 0:46
    via de Middellandse Zee.
  • 0:46 - 0:49
    Maar de trans-Atlantische slavenhandel
    begon pas in de late 15de eeuw
  • 0:49 - 0:52
    met de Portugese kolonies in West-Afrika
  • 0:52 - 0:55
    en de Spaanse bezetting van
    Noord- en Zuid-Amerika kort daarna.
  • 0:55 - 1:00
    De gewassen in de nieuwe kolonies,
    suikerriet, tabak en katoen,
  • 1:00 - 1:01
    waren zeer arbeidsintensief
  • 1:01 - 1:04
    en er waren niet genoeg kolonisten
    of contractarbeiders
  • 1:04 - 1:06
    om alle nieuwe gronden te verbouwen.
  • 1:06 - 1:11
    De indianen werden tot slaaf gemaakt,
    maar velen stierven aan nieuwe ziektes,
  • 1:11 - 1:13
    terwijl anderen effectief weerstand boden.
  • 1:13 - 1:16
    Om aan de grote vraag aan arbeid
    te kunnen voldoen,
  • 1:16 - 1:18
    richtten de Europeanen zich tot Afrika.
  • 1:18 - 1:22
    Afrikaanse slavernij bestond
    al vele eeuwen in verschillende vormen.
  • 1:22 - 1:24
    Sommige slaven waren contractarbeiders
  • 1:24 - 1:27
    voor een beperkte duur en
    de kans om zich vrij te kopen.
  • 1:27 - 1:30
    Anderen waren meer zoals
    Europese lijfeigenen.
  • 1:30 - 1:34
    In sommige samenlevingen konden slaven
    deel zijn van de familie van hun meester,
  • 1:34 - 1:37
    land bezitten en
    zelfs machtsposities bekleden.
  • 1:37 - 1:41
    Maar toen blanke kapiteins goederen,
    wapens en rum kwamen aanbieden
  • 1:41 - 1:42
    in ruil voor slaven,
  • 1:42 - 1:46
    hadden Afrikaanse koningen en handelaren
    geen reden tot aarzelen.
  • 1:46 - 1:51
    Ze zagen de mensen die ze verkochten
    niet als mede-Afrikanen,
  • 1:51 - 1:56
    maar als criminelen, schuldenaars of
    krijgsgevangenen van een vijandige stam.
  • 1:56 - 1:59
    Door ze te verkopen
    verrijkten de koningen hun rijk
  • 1:59 - 2:02
    en versterkten ze zich tegen
    naburige vijanden.
  • 2:02 - 2:05
    Afrikaanse koninkrijken profiteerden
    van de slavenhandel,
  • 2:05 - 2:09
    maar de grote vraag van Europa
    creëerde een intense concurrentie.
  • 2:09 - 2:12
    Slavernij verving andere straffen
  • 2:12 - 2:15
    en slaven gevangennemen
    werd een reden tot oorlog,
  • 2:15 - 2:17
    in plaats van het gevolg ervan.
  • 2:17 - 2:19
    Om zich te verdedigen tegen rooftochten,
  • 2:19 - 2:22
    hadden naburige koninkrijken
    Europese vuurwapens nodig,
  • 2:22 - 2:25
    die ze ook kochten met slaven.
  • 2:25 - 2:27
    Slavenhandel werd een wapenwedloop,
  • 2:27 - 2:31
    waardoor samenlevingen en economieën
    in Afrika veranderden.
  • 2:31 - 2:35
    De slaven werden geconfronteerd
    met onwaarschijnlijke wreedheid.
  • 2:35 - 2:38
    Na een mars naar een slavenfort
    aan de kust,
  • 2:38 - 2:41
    een scheerbeurt om luizen te vermijden
    en een brandmerk,
  • 2:41 - 2:44
    werden ze op schepen gezet
    naar de Nieuwe Wereld.
  • 2:44 - 2:48
    Ongeveer twintig procent van hen zouden
    de overtocht niet overleven.
  • 2:48 - 2:54
    De meeste kapiteins propten zoveel
    mogelijk mensen in het ruim.
  • 2:54 - 2:58
    Door het gebrek aan hygiëne stierven
    vele mensen aan ziektes.
  • 2:58 - 3:00
    Anderen werden overboord gegooid
    omdat ze ziek waren
  • 3:00 - 3:02
    of om de tucht te handhaven.
  • 3:02 - 3:06
    De kapiteins verzekerden zich van
    hun winst door oren af te snijden
  • 3:06 - 3:08
    als bewijs van aankoop.
  • 3:08 - 3:11
    Sommige gevangenen
    namen het recht in eigen handen.
  • 3:11 - 3:15
    Vele Afrikanen uit het binnenland
    hadden nog nooit blanken gezien
  • 3:15 - 3:17
    en dachten dat ze kannibalen waren,
  • 3:17 - 3:20
    omdat ze mensen kwamen halen en
    telkens terugkwamen voor meer.
  • 3:20 - 3:24
    Bang dat ze zouden opgegeten worden
    of om meer lijden te voorkomen,
  • 3:24 - 3:27
    pleegden ze zelfmoord
    of hongerden ze zichzelf uit.
  • 3:27 - 3:31
    Ze geloofden dat hun ziel daarna
    terug naar huis ging.
  • 3:31 - 3:34
    Diegenen die overleefden,
    werden volledig ontmenselijkt
  • 3:34 - 3:36
    en behandeld alsof ze vracht waren.
  • 3:36 - 3:40
    Vrouwen en kinderen werden bovendeks
    gehouden en misbruikt door de bemanning,
  • 3:40 - 3:42
    terwijl de mannen moesten dansen
  • 3:42 - 3:47
    om hen fit te houden
    en opstanden te voorkomen.
  • 3:47 - 3:50
    Wat er met de Afrikanen gebeurde
    die wel arriveerden
  • 3:50 - 3:53
    en hoe de erfenis van de slavernij
    nog altijd hun nakomelingen beïnvloedt,
  • 3:53 - 3:55
    is vrij goed bekend.
  • 3:55 - 3:57
    Maar wat niet veel besproken wordt,
  • 3:57 - 4:01
    is het effect van de slavenhandel
    op de toekomst van Afrika.
  • 4:01 - 4:05
    Het continent verloor niet alleen
    tientallen miljoenen gezonde mensen,
  • 4:05 - 4:09
    de meeste slaven waren ook mannen,
  • 4:09 - 4:12
    waardoor het demografische effect op
    lange termijn nog groter was.
  • 4:12 - 4:16
    Toen de slavenhandel eindelijk
    verboden werd in Amerika en Europa,
  • 4:16 - 4:20
    stortten de Afrikaanse koninkrijken in
    wier economie er afhankelijk van was,
  • 4:20 - 4:24
    waardoor ze kwetsbaar werden
    voor verovering en kolonisatie.
  • 4:24 - 4:27
    De toegenomen concurrentie
    en toestroom van Europese wapens
  • 4:27 - 4:32
    leidde tot oorlogen en instabiliteit,
    tot op de dag van vandaag.
  • 4:32 - 4:36
    De slavenhandel droeg ook bij aan
    de ontwikkeling van racistische ideeën.
  • 4:36 - 4:40
    De meeste Afrikaanse slavernij had geen
    diepere oorzaak dan een wettelijke straf,
  • 4:40 - 4:42
    of oorlog tussen stammen,
  • 4:42 - 4:45
    maar de Europeanen,
    die een universeel geloof predikten
  • 4:45 - 4:49
    en slavernij van christenen
    al lang hadden verboden,
  • 4:49 - 4:51
    hadden een rechtvaardiging nodig
    voor een praktijk
  • 4:51 - 4:55
    die zo duidelijk tegenstrijdig was
    met hun idealen over gelijkheid.
  • 4:55 - 4:59
    Daarom beweerden ze dat
    Afrikanen biologisch inferieur waren
  • 4:59 - 5:01
    en bestemd waren om slaven te zijn.
  • 5:01 - 5:04
    Ze deden hun uiterste best om deze
    theorie te rechtvaardigen.
  • 5:04 - 5:07
    Zo kreeg slavernij in Europa en Amerika
    een raciale basis,
  • 5:07 - 5:10
    waardoor het onmogelijke was
    voor slaven en hun nakomelingen
  • 5:10 - 5:14
    om eenzelfde status te bereiken
    in de samenleving.
  • 5:14 - 5:15
    Door al deze zaken
  • 5:15 - 5:19
    was de trans-Atlantische slavenhandel
    een onrecht op zeer grote schaal
  • 5:19 - 5:22
    waarvan de impact nog steeds zichtbaar is.
Title:
De trans-Atlantische slavenhandel: wat de handboeken meestal niet vertellen - Anthony Hazard
Speaker:
Anthony Hazard
Description:

Bekijk de volledige les: http://ed.ted.com/lessons/the-atlantic-slave-trade-what-your-textbook-never-told-you-anthony-hazard

Slavernij heeft in verschillende vormen plaatsgevonden in de wereld, maar de trans-Atlantische slavenhandel -- die op een gewelddadige manier meer dan tien miljoen Afrikanen naar de Nieuwe Wereld bracht -- springt eruit door zijn globale schaal en blijvende nalatenschap. Anthony Hazard bespreekt de geschiedkundige, economische en persoonlijke impact van dit omvangrijke historische onrecht.

Les door Anthony Hazard, animatie door NEIGHBOR.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TED-Ed
Duration:
05:39

Dutch subtitles

Revisions Compare revisions