Jim Crow, część 4 | Pozłacany Wiek (1865-1898) | Historia USA | Khan Academy

Kim, działaczka Khan Academy zajmująca się historią, mówi o zakończeniu rekonstrukcji, gdy wojska federalne opuściły Południe po kompromisie z roku 1877. W sprawie Plessy przeciw Ferguson, w 1896 roku, Sąd Najwyższy orzekł, że segregacja nie była w sprzeczności z XIV poprawką do konstytucji

Polskie napisy: fundacja Edukacja dla Przyszłości dzięki wsparciu wolontariuszy.

Obejrzyj kolejną lekcję: https://www.khanacademy.org/humanities/us-history/rise-to-world-power/age-of-empire/v/the-age-of-empire?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=UShistory

Wróć do poprzedniej lekcji: https://www.khanacademy.org/humanities/us-history/the-gilded-age/south-after-civil-war/v/jim-crow-part-3?utm_source=YT&utm_medium=Desc&utm_campaign=UShistory

Historia USA na Khan Academy: od nękanego przez komary zaścianka do ostatniego na świecie supermocarstwa; Stany Zjednoczone Ameryki Północnej to kraj o bogatej historii i chwalebnym celu: rządy narodu, przez naród i dla narodu. Dzieje walki obywateli by ten cel osiągnąć to dramatyczna historia, która toczy się już od ponad dwustu lat.

O Khan Academy: Khan Academy oferuje ćwiczenia praktyczne, filmy instruktażowe i spersonalizowany pulpit nawigacyjny, który umożliwia uczniom naukę we własnym tempie w klasie i poza nią. Zajmujemy się matematyką, naukami ścisłymi, programowaniem komputerowym, historią, historią sztuki, ekonomią i wieloma innymi. Nasze misje matematyczne uczą uczniów od przedszkola do rachunku różniczkowego przy użyciu najnowocześniejszej, adaptacyjnej technologii, która identyfikuje mocne strony i luki w nauce. Nawiązaliśmy również współpracę z takimi instytucjami jak NASA, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, California Academy of Sciences oraz MIT, aby oferować specjalistyczne treści.

Za darmo. Dla wszystkich. Na zawsze. #YouCanLearnAnything

Subskrybuj kanał historii USA Khan Academy: https://www.youtube.com/channel/UCurOvzSAIe84sW8zwPGHUHg?sub_confirmation=1

Subskrybuj Khan Academy: https://www.youtube.com/subscription_center?add_user=khanacademy

Zaczęliśmy mówić
o systemie praw

nazywanych prawami
Jima Crowa.

Zakończyliśmy na roku 1876.

W 1876 odbyły się kontrowersyjne
wybory prezydenckie.

Brali w nich udział kandydat
republikanów Rutherford B. Hayes

i kandydat demokratów,
Samuel J. Tilden.

Był to jeden z tych rzadkich przypadków,
kiedy jeden z kandydatów,

w tym przypadku Tilden,
wygrał w głosowaniu powszechnym,

ale drugi, czyli Hayes,
wygrał w głosowaniu elektorskim.

Wynikł z tego impas w Kongresie,
który utrzymywał się miesiącami.

Debatowano, jak wybory
powinny się zakończyć.

W końcu zawarto zakulisową umowę,

znaną jako kompromis roku 1877.

Kompromis ten polegał na tym, że
demokraci i republikanie

uzgodnili, że Hayes, republikanin,

zostanie prezydentem Stanów Zjednoczonych.

W zamian za to, wojska

okupujące Południe,

szczególnie dwa stany,

Luizjanę i Karolinę Południową,

wojska te, będące gwarantem
przestrzegania XIV poprawki,

gwarantującej równe prawa dla
Afroamerykanów na Południu,

będą stamtąd wycofane.

Powrócą do swoich baraków

i nie będą więcej wpływać na formę

ustroju politycznego Południa.

Godząc się na kompromis roku 1877,

partia republikańska, która
dążyła do przyznania

praw Afroamerykanom,

pamiętajmy, że była to partia
Abrahama Lincolna,

właściwie zaprzestała
prób nadania

równych praw Afroamerykanom.

Dlaczego tak się stało?

Myślę, że miało na to
wpływ zmęczenie

i rezygnacja.

Pamiętajmy, że wojna secesyjna
zakończyła się w roku 1865.

Minęło 12 lat, nastał rok 1877,

a na Południu dalej
stacjonowały wojska federalne.

Wyobraźcie sobie, że jesteście rodzicami
z północnego stanu Massachusetts.

Myśleliście, że wasz syn,

który zaciągnął się do armii Unii,
wróci do domu

w 1865, a jest już rok 1877,
a on wciąż jest w Karolinie Południowej.

Zdaje się, że ta wojna ciągnie się
bardzo długo.

To jeden z aspektów sprawy.

Drugi, to fakt, że w roku 1873

nastąpiła panika spowodowana
zapaścią ekonomiczną, wczesną depresją.

Często myśli się o Wielkiej Depresji

jako o jedynym okresie czasu, gdy
Stany Zjednoczone zostały dotknięte

zapaścią ekonomiczną.
Jednak jeszcze przed nią

Istniały 20-letnie cykle wzrostu
ekonomicznego i recesji.

W 1873 nastąpiła recesja,
co oznaczało, że

nie można było przeznaczyć dużych
funduszy na zmierzenie się z problemem,

jakim była rekonstrukcja na Południu.

Trzecim aspektem, w mojej opinii,
było istnienie rasistowskich

poglądów i powstanie nowego ruchu
robotniczego na Północy.

Białym mieszkańcom Północy
coraz mniej bliska stawała się

idea abolicjonizmu wraz z czasem,
który mijał

od zakończenia wojny secesyjnej.

Koniec XIX wieku to czas budzenia
się świadomości rasowej,

szczególnie po przybyciu do USA
przedstawicieli grup etnicznych

z południa i wschodu Europy.

Pojawiła się nowa interpretacja rasy,

która zyskała popularność wraz
z pojawieniem się

darwinizmu społecznego.

Można o tym posłuchać w innych nagraniach.

Interpretacja różnic rasowych

i hierarchii ras spotkała się
z akceptacją

w całych Stanach Zjednoczonych,
nie tylko na Południu.

W 1877 wojska federalne
stacjonujące na Południu

wracają do domu.

Znaczy to, że
Afroamerykanie z Południa

nie mają już żadnej ochrony
wobec działań rządów Południa.

Na przestrzeni miesięcy
rządy te uchwalają prawa,

które znamy jako
prawa Jima Crowa.

Prawa te

nie pozwalają Afroamerykanom
głosować,

zawierać związków małżeńskich
między białymi i czarnymi,

oraz wprowadzają separację

w obiektach użyteczności
publicznej.

Z tym kojarzymy prawa Jima Crowa,

z siedzeniem na tyle autobusu,

czy z używaniem osobnych
dystrybutorów wody.

Może się wydawać, że te prawa
stoją w sprzeczności

z XIV poprawką do
Konstytucji,

która mówi, że prawo nie może
obierać za cel żadnej rasy,

że równi wobec prawa

są wszyscy urodzeni w USA.

I to prawda. Dokładnie
takie są te prawa.

Są zaprzeczeniem
XIV poprawki.

W 1896 aresztowano mężczyznę
o nazwisku Homer Plessy

za zajęcie miejsca w pociągu
w przedziale dla białych.

Może myśleliście, że Rosa Parks
była pierwsza,

ale tak naprawdę to Homer Plessy

pierwszy zadziałał
przeciw segregacji w pociągach.

Chciał sprawdzić
konstytucjonalność

segregacji przedziałów
pociągów w 1896.

Jego sprawa dotarła przed
Sąd Najwyższy,

który orzekł, że separacja
rasowa była zgodna z prawem,

dopóki rasy były rozdzielone
na równych zasadach.

Wtedy pojawiła się koncepcja
rozdzielonych, ale równych.

W teorii ten rozdział
dla białych i czarnych

miał odbywać się na równych zasadach,

ale w rzeczywistości prawie
nigdy tak nie było

i sam fakt separacji wskazywał
na brak równości.

To właśnie organizacja
NAACP udowodniła

w sprawie Brown przeciwko
Komisja Edukacji w 1954.

Obalono wtedy doktrynę
rozdzielonych lecz równych.

Jednak w okresie między
1877 i 1954,

prawa Jima Crowa były
oficjalnym prawem

we wszystkich stanach Południa.

Nie chciałabym, żebyście myśleli, że

sytuacja była straszna na Południu,

a Północ była rasową utopią.

Mimo że segregacja
i akty przemocy, takie jak lincz,

które podtrzymywały tą segregację,
były obecne głównie na Południu,

segregacja i uprzedzenia rasowe
na szeroką skalę były też, de facto,

obecne na Północy. Szczególnie
w sferze mieszkaniowej

i jako dyskryminacja
na rynku pracy.

Oczywiście w roku 1954,

po decyzji w sprawie Brown vs
Komisja Edukacji,

nie skończyła się segregacja,
ani uprzedzenia rasowe

w Stanach Zjednoczonych.
Zakończenie segregacji

i innych zjawisk, które
de facto były segregacją

i uprzedzeniami rasowymi na Północy

stało się celem ruchu praw obywatelskich.

Myślę, że największą tragedią
w czasach praw Jima Crowa

był fakt, że wcale nie musiało
być w ten sposób.

Uzgadniając wybory prezydenckie w 1876,

rząd federalny tak naprawdę zrezygnował

z chronienia praw Afroamerykanów.

To interesujące, jak mogło
wyglądać

życie na Południu,

gdyby rząd federalny nie wycofał się.

Być może byłoby naprawdę inne,
a być może nie.

Ciężko jednak nie czuć żalu,

że rekonstrukcja została
zaprzepaszczona, cały okres 12 lat

kiedy Afroamerykanie mieli prawa wyborcze

i pracowali w administracji publicznej.

Zamiast tego, USA skazały swoich obywateli
pochodzenia afroamerykańskiego

żyjących na Południu, na kolejne sto lat

traktowania ich jak obywateli
drugiej kategorii.