O sorprendente papel da nutrición na saúde mental | Julia Rucklidge | TEDxChristchurch

Nesta importantísima charla, a psicóloga clínica Julia Rucklidge explora unha serie de investigacións científicas, incluída a súa, que plasman a importancia do papel da nutrición na saúde mental e nas enfermidades.

A doutora Julia J. Rucklidge leva estudando durante os últimos 6 anos o papel dos micronutrientes na manifestación das enfermidades mentais, especialmente no TDAH, no trastorno bipolar, na ansiedade e, máis recentemente, no estrés e no trastorno de estrés postraumático asociados aos terremotos de Canterbury.

Esta conferencia tivo lugar nun evento TEDx utilizando o formato de conferencia TED, mais organizada independentemente por unha comunidade local. Para máis información visite http://ted.com/tedx

En 1847

un médico chamado Semmelweis

recomendoulles a todos os médicos
que lavasen as mans

antes de tocar unha muller preñada

para evitar as febres puerperais.

Na súa investigación demostrou
que se podía reducir

a taxa de mortalidade por septicemia

dun 18% a un 2%

simplemente con lavaren as mans
con cloruro de cal.

Os seus colegas negábanse a aceptar
a súa responsabilidade

na propagación da infección.

Os seus compañeiros ridiculizárono,
afastáronse del

e as críticas e a súa repercusión
afundírono

e acabou morrendo nun psiquiátrico
dúas semanas despois,

de septicemia, aos seus 47 anos.

Hoxe veño falar de algo
que pode parecer tan radical

como para un médico de mediados do XIX
ter que lavar as mans.

E con todo, é igualmente científico.

É a simple idea
de que mellorar a nutrición

é un xeito seguro e factible

de evitar, tratar ou mitigar
as enfermidades mentais.

A alimentación é moi importante!

Unha mala alimentación é un factor
de risco significante e modificable

para o desenvolvemento
das enfermidades mentais.

Segundo a enquisa de saúde
de Nova Zelandia de 2013

as taxas de enfermidades
psiquiátricas en nenos

duplicáronse nos últimos cinco anos.

A nivel internacional
os casos de TDAH multiplicáronse por 3,

os de autismo por 20,

e por 40 os de trastorno bipolar
en nenos.

E este gráfico mostra
como se multiplicou por catro

o número de persoas con discapacidades

como consecuencia directa
de enfermidades psiquiátricas subxacentes.

As taxas de enfermidades mentais
van en aumento.

Daquela, como estamos tratando
este problema?

Actualmente o noso sistema de sanidade
actúa dentro dun modelo médico.

Isto significa que primeiro ofrécense
medicinas psiquiátricas,

e despois terapias psicolóxicas

e outros tipos de apoio.

Que dependemos dos medicamentos
como primeira opción de tratamento

é evidente polo aumento de receitas.

Por exemplo, en 2012

a medio millón de neozelandeses,
a oitava parte da poboación,

receitáronselles antidepresivos.

Iso é un 38% máis ca cinco anos antes.

Do mesmo xeito, duplicouse
a cantidade de receitas de neurolépticos

desde 2006 até 2011.

Posto que este modelo médico

está bastante estendido
na sociedade occidental

poderíase esperar que funcionase
correctamente.

De feito, nalgúns casos,
este tipo de tratamentos salva vidas,

e non estou aquí para desvalorizalos
por completo.

Porén, se un tratamento é
realmente efectivo,

non deberían diminuír as porcentaxes
de trastornos e discapacidades

que son consecuencia directa
desta enfermidade

en lugar de estaren aumentando?

Xusto por isto debemos reflexionar
sobre o papel

que teñen os medicamentos
nestes resultados.

Con calquera tipo de medicación,
sexan neurolépticos, ansiolíticos

ou antidepresivos,

vemos que o patrón é o mesmo.

A curto prazo,

a miúdo estes tratamentos
son moi efectivos,

mais non a longo prazo.

E nalgúns casos
empeoran a calidade de vida.

Se botamos un ollo,

por exemplo, a estudos realizados

sobre nenos con TDAH
tratados con estimulantes ou Ritalina,

a curto prazo

son mellores,

e responden

mellor que calquera outro tipo
de tratamento;

mais a longo prazo

vailles algo peor cós nenos

aos que nunca se lles prescribiron
estes medicamentos.

Outro estudo demostrou que,

a pesar da nosa crecente dependencia
dos antidepresivos,

as taxas de recuperación e recaída

non son mellores agora que hai 50 anos,

antes da chegada destes medicamentos.

Ademais, os nenos con depresión

tratados con antidepresivos

son tres veces máis propensos
ao trastorno bipolar

que aqueles que nunca tomaron
este tipo de medicamentos.

O grupo aleatorio de pacientes que seguiu

coa súa dose de antipsicóticos

teñen menos probabilidade de se recuperar
de esquizofrenia a longo prazo

ca aqueles aos que se lles reduciu a dose

ou se lles eliminou completamente
o tratamento.

E podo ensinar aínda máis

e máis estudos,

que destacan esta desesperanzadora imaxe.

En resumo,

bastante deprimente.

(Risas)

Hai outro camiño?

Hai case dúas décadas,

a miña directora de tese,
a profesora Bonnie Kaplan,

faloume dalgunhas familias

que se trataban a si mesmas con nutrientes

en Alberta do Sur, en Canadá.

Pois ben, tiñan trastorno bipolar,
psicose e depresión.

Estas son enfermidades graves,

e na miña formación en psicoloxía clínica

aprendín que a nutrición e a dieta eran
moi pouco transcendentes

para a saúde mental,

e que só os fármacos e a psicoterapia
podían tratar estes graves trastornos.

Pero ela e outras persoas
publicaran datos preliminares

a comezos deste século

sobre casos de pacientes
que se recuperaban e non recaían.

Así que decidín estudar estes nutrientes,

e é o que levo facendo
durante os últimos dez anos.

En 2009 recibín algúns fondos

para facer un experimento
controlado con placebo

usando vitaminas e minerais,
tamén coñecidos como micronutrientes,

para o tratamento de TDAH en adultos.

Este estudo foi publicado
no British Journal of Psychiatry

en abril deste ano,

e isto é o que atopamos:

nun período de só oito semanas

no grupo dos micronutrientes
responderon ben o dobre de persoas

que no grupo do placebo;

a depresión do dobre de persoas
entrou en remisión

no grupo dos micronutrientes.

A hiperactividade e a impulsividade
reducíronse ao rango normal, non clínico,

e os que tomaron os micronutrientes

eran máis propensos a informar

de que os seus síntomas do TDAH
afectaban e interferían menos

no seu traballo
e nas súas relacións sociais

que os que tomaran o placebo.

Un ano despois,

aquelas persoas que seguiron
tomando os micronutrientes

mantiveron os seus cambios
ou mostraron unha mellora adicional,

e aqueles que se pasaron aos medicamentos

ou pararon de tomar micronutrientes

acabaron mostrando empeoramento
dos seus síntomas.

Debo aclarar

que cando digo micronutrientes,

estoume a referir a unha dose
máis alta da que habería

nunhas vitaminas
compradas nun supermercado.

Neste estudo demos aos participantes

até 15 comprimidos ao día
con 36 nutrientes.

Así que se tomases un suplemento
sen receita médica,

sería improbable
que puideses ver estes beneficios,

xa que a dose é reducida
e cantidade de nutrientes é baixa.

Agora ben, estes beneficios
non están limitados a un único estudo.

O meu grupo
na Universidade de Canterbury

é o Grupo de Investigación
sobre Saúde Mental e Nutrición

e xa temos publicados
máis de 20 artigos en revistas,

documentando os beneficios
dos micronutrientes.

Por exemplo, este estudo mostra
que se poden reducir

os síntomas do trastorno bipolar
en nenos nun 50%

reducindo a cantidade de medicamentos.

Este outro estudo demostra
que puidemos reducir

as taxas de probable trastorno
de estrés postraumático

dun 65%

a un 18%

despois dos terremotos de Christchurch,

cunha intervención dun mes
de micronutrientes

sen cambios naqueles que non
tomaron nutrientes.

Incluso un ano despois, aquelas persoas
que tomaran nutrientes

levábano mellor que aqueles
que non os tomaran.

E acabamos de repetir estes achados

en colaboración con investigadores
da Universidade de Calgary

despois das inundacións de xuño de 2013
en Alberta, Canadá.

Para min a mensaxe está clara:

un corpo e un cerebro ben nutridos

son máis capaces de soportar
estrés continuo

e de se recuperar de enfermidades.

Proporcionar micronutrientes
en doses apropiadas

pode ser unha intervención eficiente
e barata da sanidade pública

para mellorar a saúde mental
dunha poboación

despois dunha catástrofe ambiental.

Nos meus 20 anos de carreira
poucas veces vin

este tipo de respostas
en tratamentos convencionais.

Cando a xente se pon boa,

melloran en todos os ámbitos,

non só nos síntomas que se lles trataban

senón tamén noutras áreas:

mellora do sono,

estabilización do humor,

redución da ansiedade

e diminución da necesidade
de cigarros, marihuana e alcol.

A miña investigación e outras
por todo o mundo

demostraron que o 60-80% da xente
responde aos micronutrientes,

o que revela o potente que é
esta intervención.

E internacionalmente,

xa houbo 20 estudos aleatorios
controlados con placebo

--esta é a regra de ouro
que usamos para tomar decisións clínicas--

que demostran que podemos reducir
a agresividade en presos,

retrasar a deterioración cognitiva
en persoas maiores,

tratar depresión, ansiedade
estrés, autismo e TDAH.

E incluso poden ser máis económicos

que os actuais tratamentos convencionais.

Este estudo documentou o tratamento
dun neno de 10 anos con psicose.

Despois do fracaso do seu tratamento
con medicación

durante a súa hospitalización,

foi tratado con micronutrientes.

E non só resultou que os micronutrientes

eliminaron completamente
as súas alucinacións e desvaríos

--cambios que se mantiveron
aínda seis anos despois--

senón que o custo do tratamento

foi menor do 2% do custo
do seu tratamento anterior

como paciente interno.

Xa só o aforro que isto supón
fai obrigatorio

que a nosa sociedade preste atención

aos maiores beneficios deste enfoque.

E aínda hai máis boas novas!

Tratando...

Dar suplementos antes de que xurda
unha enfermidade mental

pode evitar a aparición
deste tipo de problemas.

Nestoutro excelente estudo

observouse a 81 adolescentes
con risco de psicose

e administróuselles aleatoriamente

ácidos graxos Omega-3
en forma de aceite de peixe,

nutrientes esenciais
para a saúde cerebral,

ou un placebo

durante un período de 12 semanas.

Un ano despois,

o 5% dos que recibiran o aceite de peixe
manifestaran psicose

fronte ao 28% dos que tomaran o placebo.

Isto representa unha redución do 80%

de probabilidades de que
se manifeste a psicose,

con só tomar aceite de peixe.

Penso que sei
o que estaredes a pensar.

Pode que digades:

"Agarda, daquela
por que non comer mellor?"

"Por que non dicirlle a todo o mundo
que coma mellor?"

Efectivamente, hai algúns
estudos fantásticos

que demostran a forte relación
entre tipos de dieta e saúde mental,

malia que aínda estamos comezando
a investigar isto cientificamente.

Non sabemos quen obtería beneficios
só cunha manipulación da dieta

e quen podería necesitar
un estímulo extra de nutrientes.

Pero incluso nos últimos cinco anos

houbo 11 estudos epidemiolóxicos,

transversal e lonxitudinalmente,

en grandes poboacións
por todo o mundo

que demostran exactamente o mesmo.

Se tes unha dieta moderada,
mediterránea,

ou baseada en alimentos non procesados,

terás menor risco de padecer depresión.

E se tes unha dieta occidental
ou baseada en alimentos procesados,

terás maior probabilidade
de padecer depresión.

Só vin un estudo
que non chegou a esta asociación,

mais ningún estudo demostra

que a dieta occidental
sexa boa para a nosa saúde mental.

(Risas)

Que é a dieta occidental?

Ben, é unha dieta moi procesada,

con alto contido de cereais procesados,

bebidas azucradas,

comida para levar,

e con poucos produtos frescos.

E unha dieta saudábel é aquela
que é fresca

con moitas froitas e verduras,

moito peixe, froitos secos,
graxas saudábeis,

e con pouca comida procesada.

O que a túa avoa recoñecería
como "comida".

(Risas)

Aínda quedan moitas preguntas
por responder

sobre a relación entre a saúde mental
e a nutrición.

Cal é o papel que xoga a xenética

para determinar quen vai responder
aos nutrientes

e quen vai precisar máis nutrientes
dos que pode obter da súa dieta?

Como actúa un intestino infectado
ou inflamado na absorción de nutrientes?

Non somos o que comemos,

senón o que absorbemos!

E cal é o papel que xogan os medicamentos

para determinar a efectividade
dos nutrientes?

Combinar medicamentos e nutrientes
é realmente complicado,

e necesitamos investigar máis
para entender mellor estas interaccións.

Pero á fin e ao cabo,

tamén precisamos saber
canto duran estes beneficios.

Así que con todos estes datos,

estes datos abundantes que destacan
o poder da nutrición,

penso que xa podemos empezar
a cambiar individual e colectivamente.

Poderiamos

reconsiderar o noso enfoque
sobre os tratamentos:

dar prioridade aos factores
do estilo de vida:

a comida saudábel, o exercicio,
os suplementos,

e, de ser necesario,
o tratamento psicolóxico,

e reservar os medicamentos

para cando estes métodos non funcionen.

Se os nutrientes funcionan,

non deberían estar cubertos
polo sistema sanitario?

Tomemos en serio a prevención universal

mellorando a nutrición daquelas persoas
que son vulnerábeis.

Non agardamos polo ataque ao corazón

para cambiar eses hábitos que sabemos
que contribúen

á aparición das enfermidades cardíacas.

Así que non debería ser diferente
coa saúde mental.

Un xeito sinxelo de pór en práctica
a prevención universal

sería que as mulleres preñadas...

non as mulleres preñadas,

as comadroas informasen
ás mulleres preñadas

sobre a importancia da nutrición.

As nais con poucos nutrientes
enxendran nenos con poucos nutrientes.

Unha dieta pobre durante o embarazo

aumenta as posibilidades de que o bebé
teña un problema de saúde mental.

Aprendamos algo sobre os riscos
da comida barata e procesada.

Como dixo Michael Pollan,
"a comida barata é unha ilusión,

non existe a comida barata".

O prezo págase nalgún lugar,

e se non é na caixa do supermercado,
entón é no medio ambiente

e nos fondos públicos
en forma de subvencións

e pagámolo na nosa saúde.

Tódolos rapaces deben aprender a cociñar.

Todos deben saber
que a comida non vén empaquetada.

As escolas poderían reflexionar
sobre o que teñen nos seus menús.

A miúdo premiamos aos nenos
con comidas procesadas

cando se portan ben.

Necesitamos reflexionar sobre
se esta relación ten un sentido intuitivo.

Temos a responsabilidade última
de lles aprender

que cada vez que levan algo á boca

toman unha decisión:

comer algo nutritivo,
ou algo de escaso valor nutricional.

No século XIX,
os médicos sentíronse ofendidos

cando Semmelweis lles suxeriu
que lavaran as mans antes dos partos.

Agora pedímoslles que reconsideren

se as medicinas que receitan

contribúen a un mal resultado
a longo prazo

para as persoas con enfermidades mentais.

Pero comer ben e, cando sexa necesario,
tomar nutrientes adicionais

pode mellorar a saúde mental
de moita xente.

Déixovos cun último pensamento.

No séc. XVII,
probas controladas aleatorizadas

demostraron que levar limas nos barcos
que facían viaxes longas

eliminaba completamente o 40%
da mortalidade por escorbuto.

Pero o goberno británico tardou 264 anos

en esixirlles a todos os barcos
que levasen cítricos para as tripulacións.

Canto tardará a nosa sociedade en prestar
atención á investigación que demostra

que unha mala nutrición contribúe
á epidemia das enfermidades mentais?

Así que esta é a miña idea:

a nutrición importa,

e se realmente estamos listos
para tomar en serio a saúde mental,

teremos que tomar en serio
o importante papel da nutrición.

Moitas grazas.

(Aplausos) (Aclamacións)