< Return to Video

Basic subtraction | Addition and subtraction | Arithmetic | Khan Academy

  • 0:01 - 0:05
    Witam w programie "PODSTAWY ODEJMOWANIA"
  • 0:05 - 0:09
    Najpierw powtórzmy trochę podstawy dodawania.
  • 0:09 - 0:12
    Gdybym zapytał was ile to jest ...
  • 0:12 - 0:14
    cztery dodać trzy.
  • 0:14 - 0:19
    Co to może oznaczać - cztery dodać trzy?
  • 0:19 - 0:21
    Ile to może się równać?
  • 0:21 - 0:24
    Możemy spojrzeć na takie zadanie z różnych stron.
  • 0:24 - 0:26
    Możemy powiedzieć, że mamy cztery czegoś.
  • 0:26 - 0:28
    Na przykład mamy cztery kółka.
  • 0:28 - 0:31
    Albo na przykład cztery cytryny na śniadanie.
  • 0:31 - 0:35
    Jeden, dwa, trzy, cztery cytryny na śniadanie.
  • 0:35 - 0:40
    I powiedzmy, że mamy jeszcze trzy cytryny, które zjemy na obiad.
  • 0:40 - 0:44
    Jeden, dwa, trzy.
  • 0:44 - 0:45
    I jak widzicie cztery dodać trzy jest ...
  • 0:45 - 0:48
    Ile cytryn mamy razem?
  • 0:48 - 0:49
    Dodaję trzy do czterech.
  • 0:49 - 0:52
    No to ile mam ?
  • 0:52 - 0:56
    Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć ... siedem.
  • 0:56 - 0:58
    Mamy razem siedem cytryn.
  • 0:58 - 1:00
    Zapas żywności na cały dzień.
  • 1:00 - 1:03
    Inny sposób podejścia do takiego zadania
  • 1:03 - 1:05
    to narysowanie naszej osi liczbowej.
  • 1:05 - 1:07
    Narysuję oś w kolorze cytrynowym,
  • 1:07 - 1:08
    żeby pasowało do menu.
  • 1:08 - 1:11
    Brakuje mi trochę szerokości.
  • 1:11 - 1:13
    Rysuje na żółto bo mówimy o cytrynach.
  • 1:13 - 1:18
    Powiedzmy, że to jest nasza oś liczbowa.
  • 1:18 - 1:20
    Jeżeli zacznę od ...
  • 1:20 - 1:22
    Chyba narysuję wszystkie liczby.
  • 1:22 - 1:27
    Zero, jeden dwa, trzy,
  • 1:27 - 1:32
    cztery, pięć, sześć, siedem.
  • 1:32 - 1:34
    Można sobie pomyśleć,
  • 1:34 - 1:36
    że siedzimy na tej osi
  • 1:36 - 1:38
    zaczynamy od liczby cztery
  • 1:38 - 1:40
    to jest ta czwórka
  • 1:40 - 1:41
    i dodajemy do niej trzy.
  • 1:41 - 1:45
    Czyli zwiększamy naszą pozycję na osi liczbowej o trzy.
  • 1:45 - 1:47
    Czyli przesuwamy się o jeden, dwa, trzy.
  • 1:47 - 1:49
    I wylądowaliśmy na siódemce.
  • 1:49 - 1:51
    Można więc powiedzieć, że jeżeli mam cztery
  • 1:51 - 1:54
    i dokładamy jeszcze trzy to razem jest siedem.
  • 1:54 - 1:56
    Albo jeżeli zwiększymy czwórkę o trzy
  • 1:56 - 1:58
    to też będziemy mieli siedem.
  • 1:58 - 2:00
    Przejdźmy teraz do odejmowania.
  • 2:00 - 2:02
    Bo ten film jest o odejmowaniu
  • 2:02 - 2:04
    i nie zmarnujemy przecież całego czasu
  • 2:04 - 2:06
    na opowiadanie o dodawaniu.
  • 2:06 - 2:07
    Weźmy zatem dla przykładu
  • 2:07 - 2:09
    cztery odjąć trzy.
  • 2:09 - 2:10
    Ile to się równa?
  • 2:10 - 2:11
    Zmieńmy kolory,
  • 2:11 - 2:13
    żeby cały czas było interesująco.
  • 2:13 - 2:17
    Ile to jest cztery odjąć trzy?
  • 2:17 - 2:19
    I znak równości.
  • 2:19 - 2:21
    Odejmowanie jest odwrotnością dodawania.
  • 2:21 - 2:24
    Albo "odjąć" jest odwrotnością "dodać".
  • 2:24 - 2:27
    W dodawaniu zwiększasz coś, dodajesz.
  • 2:27 - 2:30
    Nie chciałbym używać słowa "dodać" na zdefiniowanie "dodawania".
  • 2:30 - 2:32
    Ale to właśnie robimy.
  • 2:32 - 2:34
    Mam cztery cytryny a tu dorzucam do nich jeszcze trzy.
  • 2:34 - 2:37
    W odejmowaniu coś zabieracie.
  • 2:37 - 2:39
    W tym przykładzie, jeżeli zacznę od czterech cytryn
  • 2:39 - 2:43
    powiedzmy, że mam cztery cytryny na talerzu,
  • 2:43 - 2:49
    jeżeli odejmuję trzy, jeżeli mówię "minus trzy",
  • 2:49 - 2:53
    to zamiast dodawać do tych czterech trzy, co daje siedem,
  • 2:53 - 2:55
    zabieram trzy.
  • 2:55 - 2:57
    Może na przykład je zjadam albo daje je tobie
  • 2:57 - 3:00
    w zamian za oglądanie tego filmu.
  • 3:00 - 3:02
    No to zabieramy trzy z tej czwórki.
  • 3:02 - 3:07
    Powiedzmy, że zabieramy tę, i tę, i tę.
  • 3:07 - 3:10
    Ile zostanie nam cytryn?
  • 3:10 - 3:13
    To jest jedyna cytryna, której nie przekreśliłem.
  • 3:13 - 3:15
    Tak więc została nam jedna cytryna.
  • 3:15 - 3:17
    Jedna cytryna została.
  • 3:17 - 3:19
    To jest ta cytryna, która została.
  • 3:19 - 3:21
    To nie musi być akurat ta.
  • 3:21 - 3:23
    Mógłbym poprzekreślać te cytryny
  • 3:23 - 3:24
    w zupełnie innej kolejności.
  • 3:24 - 3:27
    Inny sposób rozwiązania kwestii cytrynowych
  • 3:27 - 3:30
    to posłużenie się cytrynową osią liczbową.
  • 3:30 - 3:33
    Powiedzmy, że tu narysuje oś liczbową.
  • 3:33 - 3:36
    Narysuję te same liczby.
  • 3:36 - 3:48
    Zero, jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, siedem.
  • 3:48 - 3:50
    Oczywiście oś liczbowa ciągnie się dalej.
  • 3:50 - 3:53
    Nie ma "największej" liczby jaką można sobie wyobrazić.
  • 3:53 - 3:56
    Obojętnie o jak dużej liczbie sobie pomyślicie
  • 3:56 - 3:58
    ja zawsze mogę pomyśleć o liczbie o jeden większej.
  • 3:58 - 4:00
    Nie ma największej możliwej liczby.
  • 4:00 - 4:01
    Dlatego tutaj rysujemy strzałkę.
  • 4:01 - 4:03
    Nie można narysować całej osi liczbowej.
  • 4:03 - 4:05
    Ale wracajmy do odejmowania.
  • 4:05 - 4:07
    Zaczynamy od czterech cytryn.
  • 4:07 - 4:10
    Kiedy dodawaliśmy trzy - mówiliśmy "plus trzy"
  • 4:10 - 4:12
    przesuwaliśmy się w prawo na osi
  • 4:12 - 4:13
    o trzy miejsca.
  • 4:13 - 4:15
    To dlatego, że w prawo wartości się zwiększają.
  • 4:15 - 4:17
    Przesunęliśmy się od 4 do 5.
  • 4:17 - 4:19
    To było o jeden więcej.
  • 4:19 - 4:20
    Od 5 do 6 to było o dwa więcej.
  • 4:20 - 4:22
    I do siódemki było o trzy więcej.
  • 4:22 - 4:23
    Teraz zabieramy od czwórki.
  • 4:23 - 4:25
    Co zatem robimy?
  • 4:25 - 4:27
    Ktoś ma jakiś pomysł?
  • 4:27 - 4:30
    Ponieważ zabieramy to zmniejszamy
  • 4:30 - 4:32
    ilość wszystkich cytryn, które do nas należą.
  • 4:32 - 4:33
    Zgadza się?
  • 4:33 - 4:35
    Zabieramy jedną i lądujemy w trójce.
  • 4:35 - 4:36
    Zabieramy drugą i lądujemy w dwójce.
  • 4:36 - 4:38
    I zabieramy trzecią.
  • 4:38 - 4:40
    Zabraliśmy trzy, zgadza się?
  • 4:40 - 4:41
    Jeszcze raz - cofamy się wzdłuż osi liczbowej
  • 4:41 - 4:45
    - jeden, dwa, trzy i kończymy podróż w jedynce.
  • 4:45 - 4:47
    To ta sama jedynka co tutaj.
  • 4:47 - 4:49
    Powtórzmy.
  • 4:49 - 4:52
    Dodawanie to dokładanie czegoś.
  • 4:52 - 4:54
    Sprawianie, że jest więcej.
  • 4:54 - 4:56
    Odejmowanie to zabieranie, usuwanie.
  • 4:56 - 4:58
    Jeżeli spojrzymy z perspektywy osi liczbowej
  • 4:58 - 5:00
    to dodawanie to zwiększanie na osi liczbowej
  • 5:00 - 5:02
    o tę ilość.
  • 5:02 - 5:04
    W tym przypadku zwiększyliśmy ilość cytryn
  • 5:04 - 5:06
    na osi liczbowej o trzy.
  • 5:06 - 5:08
    Przebiegliśmy od czwórki do siódemki.
  • 5:08 - 5:09
    W przypadku odejmowania
  • 5:09 - 5:11
    zmniejszamy na osi liczbowej
  • 5:11 - 5:13
    cofamy się w kierunku mniejszych liczb.
  • 5:13 - 5:14
    Zmniejszyliśmy o ilość, którą odejmowaliśmy.
  • 5:14 - 5:17
    W tym przypadku zmniejszyliśmy o trzy.
  • 5:17 - 5:18
    W mniejszą stronę, "do tyłu" -
  • 5:18 - 5:20
    jeden, dwa, trzy i otrzymaliśmy jeden.
  • 5:20 - 5:23
    Jeszcze w inny sposób -
  • 5:23 - 5:25
    jeżeli mam cztery czegoś
  • 5:25 - 5:26
    i oddam z tego trzy
  • 5:26 - 5:28
    albo trzy z tego zjem
  • 5:28 - 5:29
    Nie wiem co jeszcze można zrobić.
  • 5:29 - 5:31
    Może je na przykład zgubiłem.
  • 5:31 - 5:33
    To zostanie mi tylko jeden.
  • 5:33 - 5:35
    Teraz pozwólcie, że pokażę wam
  • 5:35 - 5:37
    coś interesującego na temat odejmowania.
  • 5:37 - 5:39
    Wiemy, że cztery odjąć trzy równa się jeden.
  • 5:39 - 5:41
    Ale jest tu jeszcze coś ciekawego.
  • 5:41 - 5:46
    Ile to jest cztery odjąć jeden?
  • 5:46 - 5:49
    Możemy wykorzystać jakiś inny przykład.
  • 5:49 - 5:52
    Znudziły mnie cytryny - zajmijmy się jabłkami.
  • 5:52 - 6:01
    Jeżeli mamy jeden, dwa, trzy, cztery
  • 6:01 - 6:04
    Mam nowe pióro - nie zawsze pisze tak jak powinno
  • 6:04 - 6:06
    Powiedzmy, że mam cztery jabłka.
  • 6:06 - 6:08
    To jest nasz przykład.
  • 6:08 - 6:10
    I mam jedno z nich zjeść.
  • 6:10 - 6:12
    Jedno z nich zniknie.
  • 6:12 - 6:14
    Ile mi zostanie jabłek?
  • 6:14 - 6:16
    Trzy zostaną. Jeden, dwa, trzy.
  • 6:16 - 6:18
    Czyli cztery odjąć jeden równa się trzy.
  • 6:18 - 6:20
    Jeżeli zrobimy to na osi liczbowej,
  • 6:20 - 6:22
    Jeżeli zaczniemy od czwórki
  • 6:22 - 6:24
    i odejmiemy jeden - zabierzemy jeden
  • 6:24 - 6:27
    to zostanie nam o jeden mniej
  • 6:27 - 6:28
    Przesuwamy się "w tył" o jeden - do trójki.
  • 6:28 - 6:30
    Znowu mamy trzy.
  • 6:30 - 6:31
    Nie jest to ciekawe?
  • 6:31 - 6:32
    Cztery odjąć trzy równa się jeden.
  • 6:32 - 6:36
    A cztery odjąć jeden równa się trzy.
  • 6:36 - 6:39
    Może się zastanawiacie
  • 6:39 - 6:41
    czy specjalnie te liczby tak dobrałem
  • 6:41 - 6:43
    żeby się zgadzało.
  • 6:43 - 6:45
    Ale okazuje się, że to zawsze tak działa.
  • 6:45 - 6:47
    Nie chcę żeby było zbyt "technicznie".
  • 6:47 - 6:50
    Zahaczyliśmy o temat, który pojawi się później.
  • 6:50 - 6:52
    Pewnie przy którejś lekcji z algebry.
  • 6:52 - 6:54
    W sumie to nie ma co się nad tym rozwodzić.
  • 6:54 - 6:57
    Skąd to się bierze?
  • 6:57 - 7:01
    Opiera się to na fakcie, że trzy dodać jeden ...
  • 7:01 - 7:04
    nie chcę wam zamieszać ...
  • 7:04 - 7:06
    Przepraszam jeśli już to zrobiłem ...
  • 7:06 - 7:08
    Pokażę wam jeszcze jedną ciekawą rzecz.
  • 7:08 - 7:10
    Ile to jest trzy dodać jeden?
  • 7:10 - 7:13
    Trzy dodać jeden równa się ... ile ?
  • 7:13 - 7:15
    To akurat jest proste bo przerabialiśmy to
  • 7:15 - 7:17
    podczas lekcji dodawania.
  • 7:17 - 7:19
    Możemy zacząć na osi liczbowej od trójki
  • 7:19 - 7:21
    I dodać do niej jeden
  • 7:21 - 7:23
    I gdzie kończymy?
  • 7:23 - 7:24
    Kończymy na czwórce.
  • 7:24 - 7:26
    Trzy dodać jeden równa się cztery.
  • 7:26 - 7:28
    Albo możemy zacząć na tej samej osi
  • 7:28 - 7:29
    od jedynki i dodać do niej trzy.
  • 7:29 - 7:32
    Jeden, dwa, trzy i tez kończymy na czwórce.
  • 7:32 - 7:34
    Zgadza się?
  • 7:34 - 7:36
    Widzimy zatem, że można zamienić kolejność.
  • 7:36 - 7:38
    Obojętnie od której liczby zaczniemy
  • 7:38 - 7:41
    w obydwu przypadkach otrzymamy w wyniku czwórkę.
  • 7:41 - 7:42
    Co z tego wynika?
  • 7:42 - 7:44
    Widać tu parę rzeczy.
  • 7:44 - 7:46
    I wszystkie one chyba są ze sobą powiązane.
  • 7:46 - 7:47
    Jeden dodać trzy równa się cztery.
  • 7:47 - 7:48
    Trzy dodać jeden równa się cztery.
  • 7:48 - 7:50
    Cztery odjąć jeden równa się trzy.
  • 7:50 - 7:51
    W gruncie rzeczy
  • 7:51 - 7:52
    to że cztery odjąć jeden równa się trzy
  • 7:52 - 7:54
    mówi nam to samo co
  • 7:54 - 7:57
    trzy dodać jeden równe cztery.
  • 7:57 - 8:00
    Zgadzacie się?
  • 8:00 - 8:01
    Ten zapis tutaj mówi nam,
  • 8:01 - 8:03
    że jeżeli dodam jeden do trójki
  • 8:03 - 8:05
    to otrzymam cztery.
  • 8:05 - 8:06
    A to tutaj mówi nam,
  • 8:06 - 8:07
    że jeżeli odejmę jeden od czwórki
  • 8:07 - 8:09
    to otrzymam trzy.
  • 8:09 - 8:10
    Czyli, jeżeli zacznę od czwórki na osi
  • 8:10 - 8:13
    i cofnę się o jeden to trafię w trójkę
  • 8:13 - 8:14
    A tutaj - jeżeli zacznę w trójce
  • 8:14 - 8:15
    i pojadę w górę o jeden
  • 8:15 - 8:16
    to trafie w czwórkę.
  • 8:16 - 8:18
    Mam nadzieję, że intuicyjnie wyczuwacie już
  • 8:18 - 8:20
    czym jest odejmowanie.
  • 8:20 - 8:21
    W następnym odcinku
  • 8:21 - 8:23
    zrobimy tyle zadań z odejmowania
  • 8:23 - 8:25
    ile tylko nam się uda w ciągu dziesięciu minut.
  • 8:25 - 8:28
    I będziecie gotowi
  • 8:28 - 8:30
    do samodzielnego robienia ćwiczeń.
  • 8:30 - 8:31
    No to na razie.
Title:
Basic subtraction | Addition and subtraction | Arithmetic | Khan Academy
Description:

more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
08:32

Polish subtitles

Revisions