The Internet: IP addresses and DNS

Interneta. IP helbideak eta DNSak
(piano eta danbor musika alaia)

- Kaixo! Paola naiz

eta Microsofteko software ingeniaria naiz.

Interneten funtzionamenduari buruz hitz egingo dugu.

Funtsean nire lana sareak prest izatea

da euren artean komunikagarri izan daitezen.

Baina 1970era itzultzen bagara, ez zegoen

metodo estandarrik hori gauzatzeko.

Vint Cerf eta Bob Kahan-en lana hartu zen oinarritzat

protokolo bat asmatzeko Interneten

elkar-komunikagarritasuna ahalbidetzeko.

Atariko lan horretan datza

egungo Internet.

- Internet sareen sare bat da.

mila-milioi gailu lotzen ditu elkarrekin munduan zehar.

Akaso konektatu zaude konputagailu eramangarri

edo mugikor bidez wifira.

Baina azkenean hari gabeko konexio hori

Interneteko zerbitzu-hornitzaile bati, edo ISP bati konektatuko zaio.

Eta ISP horrek konektatuko dizu mila-milioika eta mila-milioka

gailuetara munduan zehar

konektaturik dauden

ehunka-mila sareetan zehar.

Jendeak benetan hautematen ez duena da

Internet diseinu-filosofia bat dela

eta bere arkitektura protokoloen bilduma baten bidez adierazia dagoela.

Jakina da protokolo bat arau eta estandarren multzo bat dela,

eta alderdi guztiek erabiltzea adosten badute,

orduan elkarren arteko komunikazioa ahalbidetuko diela arazorik gabe.

Benetan fisikoki Internetek nola funtzionatzen duen garrantzi gutxiago du

diseinu-filosofiak eman dion ahalmena baino

Interneti komunikazio-teknologi berriak

egokitzeko eta barneratzeko.

Ondorioz, teknologia berri batek

Internet erabili nahiko balu moduren batean,

bakarrik jakin beharko luke zeintzuk protokolo erabili beharko lituzkeen.

Interneteko gailu desberdinek

helbide esklusiboak dituzte.

Interneteko helbide bat zenbaki bat besterik ez da,

telefono zenbaki baten antzeko; edo kaleko helbideen parekoa

sarera konektatutako konputagailu edo gailu bakoitzarentzat

bakarra izanik.

Etxe edo negozio gehienek

posta helbide bakarra izateren parekoa da.

Ez duzu zertan pertsona bat ezagutu behar

postaz gutun bat igortzeko

baino eure helbidea ezagutu behar duzu

eta helbide hori zuzen idatzi,

posta zerbitzuak gutuna eraman ahal izan dezan

bere helmugara.

Interneteko konputagailuen helbideratze sistema

antzekoa da,

eta berau da
internet bidezko komunikazioan erabiltzen diren protokoloen artean

garrantzitsueneko baten muina da,

Interneteko Protokoloa deritzona, edo IP laburtuz.

Hori horrela, konputagailu baten helbidea bere IP helbidea da.

Webgune bat bisitatzea, zure konputagailuak

beste konputagailu bati informazioa eskatzea besterik ez da.

Zure konputagailuak mezu bat igortzen du beste konputagailu baten

IP helbidera, eta harekin batera jatorriko helbidea ere igortzen da,

beste konputagailuak jakin dezan bere erantzuna nora igorri behar duen.

- Zuk IP helbideren bat ikusi izan dezakezu.

Zenbaki mordo bat besterik ez da.

Zenbaki horiek hierarkikoki antolatuta daude.

Etxeko helbide batek bezala, herrialde bat duena,

hiri bat, kale bat eta etxearen zenbaki bat,

IP helbide batek atal asko ditu.

Informazio digital oro bezala,

horietako zenbaki bakoitza bitetan adierazten da.

Ohiko IP helbideek 32 biteko luzera dute,

eta atal bakoitzak 8 bit.

Lehenengo zenbakiek normalki

gailuaren sarea zein herrialdetan eta eskualdetan dagoen identifikatzen dute.

Ondoren azpisareak datoz.

Eta azkenik, gailuaren helbide espezifikoa.

IP helbideratze zehatz hau IPv4 deritzo.

1973an diseinatu

eta 80ko hamarkadan zabal onartu zen;

eta 4 mila-milioi helbide desberdin hornitzen ditu

gailu ezberdinak internetera konektatzeko.

Baina internet oso herrikoia bihurtu da;

Vint Cerf-ek imajina zezakeena baino gehiago,

eta 4 mila-milioi helbide desberdinak ez dira aski.

Une honetan zenbait urte hartuko dituen trantsizio baten erdibidean gaude

IP helbide formatu luzeagoa hartzeko, IPv6 deritzona,

128 bit helbideko erabiltzen dituena,

eta 340 *10^36 helbide bakarrak hornitu ditzakeenak.

Kopuru handi horrekin lurreko hondar are bakoitzari

bere IP helbide bakarra eslei geniezaieke eta soberan geratuko litzaizkiguke.

- Erabiltzaile gehienek ez dute inoiz IP helbiderik ikusi edo ez dute interesik haietan.

Domeinu-izenen sistemak edo DNSak (Domain Name Sistem)

izenak, www.example.com itxurakoak, eta

haiei dagozkien helbideak erlazionatzen ditu.

Zure konputagailuak DNSa erabiltzen du domeinu-izenak bilatzeko

eta haiei esleituriko IP helbideak eskuratzeko, eta hori erabiliz

interneteko jomugari konekta ahal izango zaio zure konputagailua.

[Obamaren ahotsa] ..

Kaixo.

www.code.org-ra konektatu nahi dut.

Bai, beno … domeinu horren IP helbidea ez dut ezagutzen.

Utz iezadazu inguruan galdetzen.

Kaixo, badaki norbaitek nola iritsi

“code.org”-ra?

Bai, juxtu hemen dut.

174 puntu 129

puntu 14 puntu 129

Oh, ados, bikain. Mila esker.

Ongi, idatziko dut eta gerorako gordeko dut

akaso beharko dut eta.

Kaixo, hemen daukat nahi zenuen helbidea.

Sinestezina. Mila esker.

(pianoa)

Mila miloi gailuentzako nola diseina dezakegu sistema bat

bila dezan mila miloi webgune desberdinen arteko bat?

Inondik inora ere DNS zerbitzari batek

maneia ahal izango ditu baldintza guztiak gailu guztienak.

Erantzuna DNS guztiak konektaturik

banatutako hierarkia batean, eta zonetan banaturik,

ardurak banatuz domeinu nagusitik,

adibidez, .org, .com .net etabar.

Hasiera batean DNSa komunikaziorako protokolo

publikoa eta irekia izateko jaio zen

gobernuen eta hezkuntza erakundeen eskura.

Irekia izanagatik,

DNSa ziber-erasoetara sentikorra da.

Eraso baten adibidea DNS spoofinga edo iseka da

Hacker batek DNS zerbitzari bat ukitu

eta domeinuaren izena

IP oker bategatik aldatzen duenean gertatzen da.

Honen ondorioz, erasotzaileak jendeari webgune oker batetara bideratzeko aukera ematen dio.

Hau gertatuko balitzaizu,

eraso gehiotarako ere sentikorra zara,

webgune faltsu bat erabiltzen baitzaude zuzena izango balitz bezala.

Internet izugarri handia da, eta egunero handitzen ari da.

Baina izenen domeinuaren sistema (DNSa) eta Interneteko Protokoloa

eskalagarria izan daitezen diseinatuak daude

kontuan izan gabe zenbat handitzen den interneta.