Kobieca zmiana biegu | Iwona Blecharczyk | TEDxWarsaw

Praca Iwony Blecharczyk na nowo zdefiniowała jej styl życia. Jej domem i miejscem pracy jest 40-tonowa ciężarówka, którą przemierza Europę wzdłuż i wszerz z misją ukazania tego zawodu z nowej perspektywy. Iwona, vlogerka i projektantka sukienek, kocha wolność i marzy o podbiciu zaśnieżonych szos Norwegii oraz wyjątkowych tras obu Ameryk.

Prelekcja wygłoszona na lokalnej konferencji TEDx, zorganizowanej niezależnie od konferencji TED.

Witam państwa serdecznie.

Z wykształcenia jestem nauczycielką,

z zamiłowania projektuję dzisiaj sukienki,

a moją wielką pasją jest "truckerka".

Z zawodu jestem kierowcą ciężarówki.

Tak jak widzicie, 40-tonowa ciężarówka.

Dosyć często ten typ ciężarówki
nazywany jest "TIR-em".

Tutaj zdradzę wam sekret kierowców,
TIR to nazwa konwencji międzynarodowej,

która ma na celu
upraszczanie procedur celnych.

Nie każda ciężarówka jest TIR-em,
ale nie mówcie o tym nikomu,

to jest tylko i wyłącznie
taki nasz sekret.

Jestem tutaj, aby opowiedzieć
o kobiecie w męskim świecie

oraz o stereotypach,

z jakimi spotykam się
na co dzień w swojej pracy.

Ale od początku.
Jak to się wszystko zaczęło?

Otóż, zaczęło się tak.

Od zawsze lubiłam maszyny,

od zawsze lubiłam jeździć,
oczywiście za kierownicą,

od zawsze chciałam podróżować.

Ale mały samochód
był dla mnie za mały, oczywiście.

Wróćmy do poprzedniego.

Już w trakcie studiów
dorabiałam sobie jako kierowca busa.

Jeździłam do Anglii dość często.

I wtedy, w czasie tych moich tras,

dosyć często rozmawiałam sobie
z kierowcami ciężarówek na CB.

Miałam takie marzenia ciche,
że może ja też mogłabym tak jeździć.

Bardzo chciałam jeździć,
ale w naszej kulturze w Polsce

kobiety już stereotypowo
nie są uznawane za dobrych kierowców,

a blondynka za kierownicą ciężarówki
to śmierć na drodze, bardzo śmieszne.

Ale...
(Śmiech)

(Brawa)
Gwarantuję wam, że to nieprawda.

Po studiach zaczęłam
pracować jako nauczycielka,

ale szybko zdałam sobie sprawę
z tego, że to nie ja.

I tutaj wielki ukłon w stronę nauczycieli,

to jest bardzo ciężka
i niewdzięczna praca.

Ja nie odnalazłam się w tej pracy,
byłam nieszczęśliwa, życie bez pasji...

Zdałam sobie sprawę,
że ja nie chcę tak żyć.

Ja chcę mieć pasję,
chcę się cieszyć swoim życiem.

Chcę być szczęśliwa!

Po co żyć, jeżeli jest się nieszczęśliwym
w swoim życiu?

Więc stwierdziłam, że mam gdzieś
wszystkie stereotypy i dawaj!

Czego potrzebowałam,
by spełnić swoje marzenie?

Potrzebowałam zrobić prawo jazdy,

a wtedy znaleźć kogoś,
kto mnie zatrudni, da mi pracę.

Pierwsza sprawa
była bardzo łatwa do załatwienia.

Zdałam prawo jazdy
bez większych problemów.

Co prawda porobiłam trochę pompek,
ale fizycznie dałam radę.

Później zostało mi tylko znaleźć pracę.

I tutaj był wieki szok.

Wcześniej jeszcze zrobiłam certyfikat
kompetencji zawodowych przewoźnika

w międzynarodowym transporcie rzeczy,

później taki sam dla transportu osób.

To nie było potrzebne dla kierowcy,
tylko dla przedsiębiorców,

ale już wtedy chciałam wiedzieć
jak najwięcej o transporcie.

I byłam pewna,
dzięki całym tym kompetencjom,

że pracę znajdę "tak o".

Nie znalazłam pracy "tak o".

Setki wysłanych CV,
miesiące szukania pracy.

Nic, kompletnie nic.

Okazało się, że w Polsce

nikt nie chce zatrudnić kobiety
jako zawodowego kierowcę.

No cóż...

Stwierdziłam, że nie poddam się.

Czas płynął, wakacje się kończyły,

miałam już podpisać
kolejny kontrakt na pracę w szkole.

I postanowiłam przyspieszyć,

byłam zdesperowana,
by znaleźć jakąś pracę.

Wiedziałam, że jeżeli
zostanę na ten rok w szkole,

wtedy już tam się zasiedzę.

Po roku będę myślała, że jestem za stara,

nie będę wierzyć w siebie
i znajdę milion powodów,

dla których ja sama nie będę chciała
spełnić swojego marzenia.

Napisałam sobie CV po angielsku,
list motywacyjny po angielsku

i zaczęłam wysyłać CV
do zagranicznych firm.

Odpowiedź dostałam bardzo szybko.

I właściwie na trzy dni przed datą,
gdy już musiałam podpisać kontrakt

dostałam telefon i zaproszenie
na rozmowę kwalifikacyjną.

Pojechałam pierwszym nocnym pociągiem
na drugą część kraju na rozmowę

i okazało się być wszystko dobrze.

Na rozmowie, oprócz oferty pracy kierowcy,

dostałam także ofertę pracy w biurze,
za którą podziękowałam,

powiedziałam, że będę jeździć.

No i co było dalej?

Zaczęłam myśleć
z praktycznej strony o tym,

jak to będzie wyglądać.

Stwierdziłam, że na pewno
będą postrzegać mnie

przez pryzmat wyglądu.

Więc co zrobiłam?

Postanowiłam pójść do sklepu,
męskiego działu,

kupiłam sobie męskie ubrania, za duże.

Chciałam zrobić wszystko,
żeby ukryć swoją kobiecość.

Teraz już mi przeszło.

A musicie wiedzieć, że dawniej
byłam takim typem strojnisi,

dwie godziny na make-up z fryzurą,
sukienka za każdym razem inna,

taka dosyć wygodna,
miałam łatwiej, bo szyłam sama.

Pierwszy miesiąc stał przede mną,
miałam już jechać w trasę,

byłam bardzo szczęśliwa.

Pracuję normalnie w Belgii.

Gdy już byłam przed samą bazą,

wtedy nagle sobie uświadomiłam:
"Jezu! Co ja zrobiłam!?".

Jestem taka zmęczona, chcę się wyspać,

a za chwilkę będę spała
z jakimś obcym mężczyzną

w jednej ciężarówce, w małej kabinie

i tak przez następne cztery tygodnie,

bez wytchnienia, cały czas praca, jazda.

Jak ja to przeżyję?!

No nic, musiałam to zrobić.

Okazało się bardzo szybko,

że mój nauczyciel, Piotrek,
jest bardzo dobrym człowiekiem.

Szanował mnie, nauczył mnie wielu rzeczy
bardzo istotnych w "truckerce".

Nie miał żadnych, że tak powiem,
szowinistycznych tekstów

i czułam się dobrze.

Będę mu zawsze bardzo wdzięczna za to,
jak mnie nauczył tego zawodu.

Pierwszy miesiąc poleciał bardzo szybko.

Byłam absolutnie przeszczęśliwa.

Zwiedziłam tyle krajów,
nauczyłam się tylu rzeczy,

to było spełnienie moich marzeń.

To było coś cudownego.

Pierwszy miesiąc minął, były Święta

i wróciłam do pracy.

Mój pracodawca jeszcze się zapytał,
czy na pewno nie chcę tej pracy w biurze.

Powiedziałam: "Nie, nie, dzięki".

Ale tym razem... To jeszcze nie to.

Tym razem zostałam przeniesiona
już na największą bazę w Belgii

i dostałam inny zestaw,

to znaczy wcześniej
jeździłam ciężarówką i przyczepą,

a teraz już miałam jeździć
ciągnikiem i naczepą,

trochę inna technika,
szczególnie przy cofaniu.

Nie będę ukrywać, że nie umiałam.

W każdym razie na początku
było mi bardzo ciężko,

było bardzo ciężko,
bałam się wszystkiego.

Dość często ludzie do tej pory mówią mi:

"A, Iwona, ty to masz pewnie łatwiej.

Ty przyjeżdżasz pod firmę,
pstrykniesz palcami i sobie wybierasz.

Ty mi otworzysz naczepę,
ty zapniesz pasy i ty coś tam, coś tam".

Otóż nie, to nie jest prawda
i większość kobiet to potwierdzi.

Wyglądało to tak.

Przyjeżdżałam pod firmę,
próbowałam cofać,

a nie umiałam jeszcze cofać,

i wtedy nagle wszyscy magazynierzy
mieli przerwę na papierosa.

(Śmiech) Aha.

A ludzie w biurze wyglądali przez okna.

I uwierzcie mi,
że to nie było kibicowanie.

Wcale mi to nie pomagało,
to było coś bardzo trudnego dla mnie.

Ale nie dałam się, walczyłam, uczyłam się,

jak widzicie, daję radę tak samo,
jak wszyscy inni mężczyźni,

nawet z make-upem,
to znaczy oni się nie malują.

Jak widzicie.

Co na koniec? Jeszcze nie koniec.

Jakie jest główne moje przesłanie?

Chciałabym wam powiedzieć o tym,
jak stereotypy ranią ludzi.

Nieważne, w jakich zakresach
i odnośnie czego.

W tej chwili w Polsce
są mniej więcej trzy tysiące kobiet,

które mają uprawnienia
na prowadzenie pojazdów ciężarowych.

Mimo to wciąż mamy bardzo ciężko.

I wciąż się spotykamy z niefajnymi
zachowaniami w stosunku do nas.

Na przykład moja koleżanka po fachu

przyjechała jakieś dwa lata temu
do firmy na załadunek.

Przyszła do biura, by się zameldować,
standardowo, i powiedzieli jej:

"Nie chcemy rozmawiać
z panią, ale z kierowcą".

Powiedziała: "Ja jestem kierowcą".

"Proszę prawo jazdy".

Przedstawiła prawo jazdy,
a oni stwierdzili, że jest sfałszowane

i wezwali policję.

Wyobrażacie to sobie?

Inna koleżanka
starała się o przyjęcie do firmy,

która przewoziła ładunki niebezpieczne

i musiała przejść egzaminy wstępne.

Zdała egzaminy wstępne
jako jedna z najlepszych

i już na rozmowie szef jej powiedział:

"Wie pani co? Widzę,
że ma pani wszystkie kompetencje,

zdała jako jeden z najlepszych kierowców,

ale ja nie potrafię
sobie wyobrazić pani za kierownicą.

Nie wyobrażam sobie pani w tej pracy.
Przykro mi".

Tyle.

Tak to jest, stereotypy
ranią kobiety w tym zawodzie,

ale nie tylko kobiety.

Ranią także mężczyzn i to bardzo.

Gdybym teraz powiedziała
"kierowca ciężarówki",

to co sobie myślicie?

Zgaduję, że nic dobrego...

I to jest bardzo krzywdzące dla kierowców.

W swojej karierze spotkałam
wielu fantastycznych kierowców,

ludzi, którzy mówią kilkoma językami,
są bardzo mądrzy,

mają wielkie pojęcie o kulturze,

nie tylko europejskiej,
ale także światowej,

wiedzę historyczną, geograficzną.

To są ludzie warci szacunku i podziwiania.

Część z nas, to są ludzie,
którzy jeżdżą z powołania.

Jak się raz zacznie jeździć,
to już nigdy się nie skończy.

Inna część to ludzie,
którzy zdecydowali się na tę pracę

z potrzeby utrzymania swojej rodziny

i z potrzeby dania swoim dzieciom

dobrego wykształcenia
i dobrego startu w życie.

I za to powinniśmy ich szanować.

Wszyscy kierowcy zasługują na szacunek.

Musicie wiedzieć o tym, że wszystko,
absolutnie wszystko wokół nas,

nawet w tym kinie,
zostało przywiezione przez ciężarówki,

ciężarówki prowadzone
przez nas - kierowców.

Jeżeli kierowcy staną z ciężarówkami,
będziecie umierać z głodu po kilku dniach.

Gwarantuję wam!

(Śmiech)(Brawa)

To jest śmieszne, ale nie denerwujcie nas.

To był oczywiście żart.

To jest moje marzenie,
aby nasz zawód kierowcy ciężarówki

cieszył się większym respektem.

Ja sama nie wierzę w stereotypy.

Doświadczyłam, jak krzywdzące one są.

Nie oceniam ludzi pochopnie
i sama myślę za siebie. A wy?!

Mam nadzieję, że też.

Dziękuję bardzo.

(Brawa)

"God bless truckers!".