-
4x üstəgəl 18 ifadəsini iki
-
ifadənin hasili kimi yazmağa
-
çalışaq.
-
Bunu vuruqlara ayıracağıq.
-
Burada əsas məqam,
-
4x və 18-in ortaq vuruğunu təyin etməkdir.
-
Həmin vuruğu mötərizə xaricinə
çıxara bilərik.
-
Başqa sözlə desək, paylama qanununun
-
əksini tətbiq edəcəyik.
-
Məsələn.
Burada həm 4x,
-
həm də 18-in bölünə bildiyi
-
ən böyük ifadə nədir?
-
4x 2-yə bölünə bilir.
-
Çünki 4 2-yə bölünə bilir.
-
18 də həmçinin 2-yə bölünə bilir.
-
Burada 4x-i 2 vur 2x kimi
yaza bilərik.
-
Bunları bir-birinə vursaq,
4x alınar.
-
18-i isə 2 vur 9 kimi yaza bilərik.
-
Vurmanın paylama qanununu
-
tətbiq etdikdə
-
belə bir ifadə
-
ala bilərik.
-
Burada paylama qanununun əksini
-
tətbiq edək.
-
2-ni mötərizə xaricinə çıxaraq.
-
Bunu əyani təsvir edəcəm.
-
2-ni mötərizə xaricinə çıxarırıq.
-
Burada 2 vur (2x üstəgəl 9) alınır.
-
Bunu geniş formada belə yaza bilərik:
-
2 vur 2x üstəgəl 2 vur 9.
-
Gördüyünüz kimi burada
-
eyni ifadə alındı.
-
Cavab hazırdır.
-
Bunu iki ifadənin hasili kimi yazdıq.
-
2 vur (2x üstəgəl 9).
-
Başqa bir nümunəyə baxaq.
-
12 üstəgəl, maraqlı bir ifadə tərtib
-
etməyə çalışaq, 32x.
-
Bunu bir qədər fərqliləşdirmək üçün
-
12 üstəgəl 32y yazaq.
-
12 və 32-nin bölünə bildiyi ən böyük
-
ədəd hansıdır?
-
Hər iki ədəd 2-yə bölünə bilir.
4-ə də bölünə bilir.
-
Baxaq.
-
12 və 32-nin 4-dən böyük
-
ortaq vuruğu yoxdur.
-
Burada 4 12 və 32-nin bölünə
bildiyi ən böyük ədəddir.
-
İkinci həddə y var,
-
birincidə isə yoxdur.
-
Odur ki, ən böyük ortaq vuruq 4-dür.
-
Bunu 4 və nəyinsə hasili kimi
-
yenidən yazaq.
-
12-ni 4 vur 3 kimi yaza bilərik.
-
32-ni yenidən
-
başqa formada ifadə edək.
-
32y böl 4 = 8y.
-
Burada 4 mötərizə xaricinə çıxarılır.
-
Bunu 4 vur (3 üstəgəl 8y) kimi yaza bilərik.
-
Buna aid misallar
-
həll etdikdə, əslində bunun nə qədər
-
asan olduğunu görəcəksiniz.
-
İlk olaraq bunların hər ikisinin bölünə
-
bildiyi ən böyük ədədi tapdıq.
-
Bu, 4-dür.
4-ü mötərizə xaricinə çıxaraq.
-
12 böl 4 = 3.
-
32y böl 4 = 8y.