Kees Moeliker: Jak martwa kaczka odmieniła mi życie

Pewnego popołudnia Kees Moeliker dostał szansę, o której marzyłoby niewielu ornitologów: kaczka roztrzaskała się na szklanej elewacji budynku, w którym miał biuro, a potem… To, co stało się potem, zmieniło mu życie. [Uwaga: Zawiera zdjęcia i opisy dotyczące zachowania seksualnego zwierząt.]

To jest Muzeum Historii Naturalnej
w Rotterdamie,

w którym jestem kuratorem.

Moim zadaniem jest dbanie o kolekcję

i jej powiększanie,

co w praktyce oznacza
zbieranie martwych zwierząt.

W 1995 roku

muzeum otrzymało nowy gmach

ze szklaną elewacją.

Ten budynek ułatwił mi pracę.

Był prawdziwym zabójcą ptaków.

Ptaki nie rozumieją koncepcji szkła.

Nie widzą go,

więc wpadają na szybę i giną.

Wystarczyło wyjść na zewnątrz,

pozbierać je i zanieść do wypchania.

(Śmiech)

Właśnie wtedy

nauczyłem się rozpoznawać ptaki

po odgłosie, z jakim uderzają w szybę.

5 czerwca 1995 r.

usłyszałem głośne uderzenie,

które zmieniło mi życie
i zakończyło żywot pewnej kaczki.

Za oknem zobaczyłem coś takiego.

To jest martwa kaczka,
która zderzyła się z szybą.

Leży martwa na brzuchu.

Ale obok niej jest żywa kaczka

i teraz uwaga.

Obie kaczki to samce.

Wtedy coś się wydarzyło.

Żywa kaczka weszła na martwą

i zaczęła z nią kopulować.

Jestem biologiem, ornitologiem.

Pomyślałem: "Coś jest nie tak".

Martwa i żywa kaczka.
To musi być nekrofilia.

Przyjrzałem się. Oba ptaki to samce.

Homoseksualna nekrofilia.

Więc... (Śmiech)

wziąłem aparat, notes,

krzesło i rozpocząłem obserwację.

Po 75 minutach (Śmiech)

zobaczyłem już dość, zgłodniałem

i chciałem iść do domu.

Wyszedłem, wziąłem kaczkę

i przed włożeniem jej do chłodni

sprawdziłem, czy to rzeczywiście samiec.

Oto rzadki widok - penis kaczki,

czyli rzeczywiście był to samiec.

Spośród 10 tysięcy
gatunków ptaków

tylko 300 posiada penisa.

[Homoseksualna nekrofila kaczki krzyżówki
Anas platyrhynchos (Aves: Anatidae)]

Wiedziałem, że zobaczyłem
coś niezwykłego,

ale odwagę na publikację
zbierałem przez 6 lat.

(Śmiech)

To dobry temat
na przyjęcia urodzinowe

albo przy automacie z kawą,

ale dzielenie się ze światem nauki
to coś innego.

Brakowało punktu odniesienia.

Po 6 latach, ponaglany
przez przyjaciół i kolegów,

opublikowałem "Pierwszy przypadek
homoseksualnej nekrofilii

u kaczek krzyżówek".

Przypomnijmy całą sytuację:

A - moje biuro,

B - miejsce, gdzie kaczka
uderzyła w szybę,

C - punkt, z którego
obserwowałem kaczki.

Tu znów kaczki.

W nauce jest tak,

że specjalistyczny artykuł

przeczyta może 6-7 osób.

(Śmiech)

Ale wydarzyło się coś dobrego.

Zadzwonił do mnie
niejaki Marc Abrahams,

i powiedział: "Dostałeś nagrodę
za artykuł o kaczkach.

Ig Nobla".

A nagroda Ig Nobla...

(Śmiech) (Brawa)

Ig Nobla przyznaje się za badania,

które najpierw śmieszą,
a potem dają do myślenia,

a głównym celem
jest zainteresowanie

ludzi nauką.

To szczytny cel, więc przyjąłem nagrodę.

(Śmiech)

Marc Abrahams

nie dzwonił ze Sztokholmu.

Dzwonił z Cambridge w Massachusetts.

Pojechałem do Bostonu,
do Cambridge

na cudowną ceremonię
rozdania Ig Nobli

na Uniwersytecie Harvarda.

Ceremonia jest bardzo miła.

Nagrodę wręczają prawdziwi nobliści.

To po pierwsze.

Nagrodę dostaje też 9 innych osób.

Oto współlaureat, Charles Paxton,

który w 2000 r. otrzymał
nagrodę z biologii za pracę

"Uwodzenie ludzi przez strusie

w warunkach hodowlanych
w Wielkiej Brytanii".

(Śmiech)

I chyba mamy dziś na sali

więcej laureatów Ig Nobla.

Dan, gdzie jesteś? Dan Ariely?

Brawa dla Dana.

(Brawa)

Dan otrzymał nagrodę z medycyny

za wykazanie, że drogie placebo

działa lepiej niż tanie placebo.

(Śmiech)

Moja minuta sławy, czyli mowa

po odebraniu nagrody,

a oto i kaczka.

To jej pierwsza wizyta
na Zachodnim Wybrzeżu USA.

Puszczę ją może po sali.

(Śmiech)

W porządku?

Możesz ją podać dalej.

Pamiętajcie, że to eksponat muzealny,

ale nie grozi zarażeniem ptasią grypą.

Ta nagroda odmieniła mi życie.

Po pierwsze, ludzie zaczęli mi wysyłać

dziwne rzeczy związane z kaczkami

i uzbierałem niezłą kolekcję.

(Śmiech)

Ale co ważniejsze,

zacząłem dostawać opisy obserwacji

dziwnych zachowań zwierząt.

Jeśli jakieś zwierzę źle się prowadzi,

to wiem o tym.

(Śmiech)

To jest łoś.

Ten łoś próbuje kopulować

z pomnikiem bizona z brązu.

Montana, 2008 r.

Żaba próbuje kopulować
ze złotą rybką.

Holandia, 2011 r.

Australijskie ropuchy olbrzymie.

Jedna potrącona przez auto.

To nekrofilia.

Niezwykła pozycja.

Pozycja na misjonarza jest bardzo rzadka
w królestwie zwierząt.

To gołębie w Rotterdamie.

Jaskółki dymówki w Hong Kongu, 2004 r.

A to indyk w Wisconsin,

na terenie poprawczaka im. Ethana Allena.

Trwało to cały dzień,

i osadzeni mieli nie lada uciechę.

Co to oznacza?

Postawiłem sobie pytanie:

dlaczego tak się dzieje w przyrodzie?

Po zapoznaniu się z tymi przypadkami,

doszedłem do wniosku że

dzieje się tak tylko wtedy,

gdy śmierć jest nagła

i tragiczna,

a ułożenie ofiary sprzyja kopulacji.

Tak uważałem do momentu,
kiedy dostałem te zdjęcia.

Martwa kaczka.

Leżała tak przez trzy dni

na grzbiecie.

Tyle z mojej teorii nekrofilii.

Inny przykład wpływu

szklanych powierzchni na życie ptaków.

To jest Mad Max, kos z Rotterdamu.

Ten ptak bez przerwy
rzucał się na szybę,

od 2004 do 2008 r., dzień w dzień.

Mam tutaj krótki filmik.

(Muzyka) (Uderzenie)

(Uderzenie)

(Uderzenie)

(Uderzenie)

Czemu ten ptak to robi?

Walczy ze swoim odbiciem.

Widzi intruza na swoim terytorium,

który zawsze tam jest

i tak bez końca.

Obserwowałem tego ptaka przez kilka lat.

Czy nie miał uszkodzonego mózgu?

Otóż nie. Pokażę wam

kilka klatek z filmu.

Tuż przed uderzeniem w szybę

ptak wysuwa nóżki do przodu

i dopiero wtedy uderza w szybę.

Na koniec zapraszam
na Dzień Martwej Kaczki,

obchodzony co roku 5 czerwca.

O 17:55

spotykamy się w Muzeum
Historii Naturalnej w Rotterdamie,

przynosimy kaczkę z wystawy

i próbujemy wymyślić nowy sposób,

dzięki któremu ptaki
nie wlatywałyby w szyby.

Jak wam może wiadomo

to jedna z głównych przyczyn

śmierci ptaków na świecie.

W samych Stanach miliard ptaków ginie

w zderzeniach ze szklanymi budynkami.

Po obchodach idziemy do chińskiej restauracji

na 6-daniową kolację z kaczki.

Więc do zobaczenia

za rok w Rotterdamie, w Holandii,

na Dniu Martwej Kaczki.

Dziękuję.

(Brawa)

A, chwileczkę,

dostanę z powrotem kaczkę?

(Śmiech) (Brawa)

Dziękuję.