Basit Olasılık

Basit Olasılık

İçinde üç sarı, iki kırmızı, iki yeşil ve bir mavi bilye olduğunu varsaydığımız bir torbadan,

sarı bilyelerden birini çekmenin olasılığını

bulalım.

Olasılığa "o" diyelim

ve sarı bilyeyi çekme olasılığının kaç olduğunu öğrenelim

Bu tür sorularda bilyeyi bulma,

bilyeyi çekme işine olay adı verilir.

"Çekme" kelimesini de yazıyorum

Neyse, olasılık dediğimiz şey

aslında "en çok olabilirlik"ten

en çok olma olasılığından başka bir şey değil

Bizim öğreneceğimiz şey ise,

bu deneyden, torbadan bilye çekme deneyinden

çıkacak olan sonuçların kaçı

işimize yarayacak?

Kaç tane olası sonuç (çıktı) olabilir?

O zaman buraya olası sonuçları yazalım,

evet..olası sonuçlar.

Aslında çok basit bir şey

ama insanların söyleyeceği her kelimeyi anlamanızı istiyorum

o yüzden hepsini yazacağım

Kısaca olası sonuçlar:

üç bilye olduğuna göre

ya bu bilyeyi

ya bunu ya da bunu çekeceğim

Bunların hepsi aradığımız sarılardan.

Torbada ayrıca iki kırmızı bilye var

yani ya bu kırmızıyı yada bu kırmızıyı çekme ihtimalim var

Torbada iki tane de yeşil bilye var

yani yine ya bu yeşili, ya da bu yeşili çekme ihtimalim var

ve son olarak torbada

bir de mavi bilye var

İşte bunların hepsi olası sonuçlardır

Aynı zaman da olası sonuca

"örnek uzay" da denebilir.

örnek uzay..yani olası sonuçların tümü,

çok basit bir kelime yerine kullanılan süslü bir kelime sadece, çok önemsemeyin

Torbadan bir şey çektiğimde,

-ki buna da "deney" deniyor-

olabilecek 8 şey var

Sarı bilyeyi çekme olasılığını düşündüğümde,

diğer olasılıkları da düşünmek zorundayım

Deneyimde 8 olasılık varsa, şuraya 8 yazalım

olası sonuç sayısı da:

örnek uzayın boyutu ya da

olası sonuçların sayısı olarak görülebilir

Aynen duyulduğu kadar basit,

8 bilyem var,

bilyelerimden kaçının

bu olaydaki beklentilerimi karşılama ihtimali

olduğunu siz söyleyin.

Bu olayın gerçekleşmesini sağlayacak 3 sonuç, yani 3 çıktı var

Bunu anlatmanın bir başka yolu da,

burdaki 3 sarı bilyeden birini çekmeliyim

Dolayısıyla 3 bölü 8 yazıyorum.. çünkü toplamda 8 bilye var

ve aradaki 3 sarıdan birini yakalama ihtimalimi buluyorum.

Demin de söylediğim gibi aslında fikir çok basit,

ama çoğu zaman kelimeler işi zorlaştırıyor.

Eğer sarı bilyeyi çekmenin olasılığını sorarsam

önce kaç "farklı" bilye çekme olasılığım olduğuna bakarım

Çekebileceğim 8 farklı biye var,

ama kaçının sarı olduğu önemli

Gördüğünüz gibi, 3 tanesi sarı.