Bạn có nên tin vào ấn tượng đầu tiên? - Peter Mende-Siedlecki

Xem bài học đầy đủ tại: http://ed.ted.com/lessons/should-you-trust-your-first-impression-peter-mende-siedlecki

Thỉnh thoảng, bạn không thể kiềm chế nó, chỉ là bạn cảm thấy ai đó xấu mà khó có thể thay đổi. Vậy, chuyện gì xảy ra trong bộ não của bạn khi bạn đưa ra (và thường kéo dài) đánh giá lần đầu? Peter Mende-Siedlecki chia sẻ ấn tượng đầu tiên trong tâm lý xã hội -- và tại sao họ có thể chỉ ra rằng con người tận đáy sâu về cơ bản là tốt.

Bài học do Peter Mende-Siedlecki, minh họa do TOGETHER.

Hãy tưởng tượng bạn đang ở một trận bóng đá,

khi đó anh chàng đáng ghét này ngồi cạnh bạn.

Anh ta hò hét,

anh ta làm đổ đồ uống lên bạn,

và chế nhạo đội của bạn.

Vài ngày sau đó, bạn đang đi bộ trong công viên

thì trời bỗng đổ mưa.

Là ai đến bên

đưa cho bạn chiếc ô?

Chính anh chàng ở trận bóng đá đó.

Liệu bạn có thay đổi suy nghĩ về anh ta

dựa trên cuộc gặp gỡ thứ 2 này,

hay bạn sẽ vẫn giữ nguyên ấn tượng ban đầu

và lơ anh ta đi?

Nghiên cứu về tâm lý xã hội cho thấy

rằng chúng ta ghi lại ấn tượng lâu dài
về người khác khá nhanh

dựa trên cư xử của họ.

Chúng ta không cần phải
cố gắng nhiều khi làm việc đó,

bằng cách suy luân các đặc điểm tính cách cố định

từ từng cư xử một,

như một từ khó nghe

hay bước đi vụng về.

Dùng ấn tượng của chúng ta làm các chỉ dẫn,

chúng ta có thể dự đoán chính xác

mọi người sẽ cư xử thế nào trong tương lai.

Được trang bị những kiến thức rằng

anh chàng ở trận bóng đá

là một tên hâm khi lần đầu tiên bạn thấy anh ta,

bạn có lẽ còn dự đoán mọi chuyện sẽ tệ hơn thế trong tương lai.

Nếu vậy, có lẽ bạn sẽ tránh anh chàng

nếu lần sau nhìn thấy anh ta.

Điều đó cho thấy, chúng ta có thể thay đổi ấn tượng

sau khi suy xét thông tin mới

Các nhà nghiên cứu hành vi đã xác định

các mô hình phù hợp có vẻ định hướng

quá trình cập nhật ấn tượng.

Một mặt, tiếp thu các thông tin tiêu cực,

rất không tốt về ai đó

điển hình là các thông tin có tác động mạnh

hơn là tiếp thu các thông tin rất tốt và tích cực.

Vì vậy, thật không may cho người bạn mới

ở trận đấu bóng của chúng ta,

hành vi không hay của anh ta ở trận đấu

có lẽ ảnh hưởng nhiều hơn hành vi tốt tại công viên.

Các nhà nghiên cứu cho rằng xu hướng này xảy ra

bởi các hành vi không tốt thì dễ chẩn đoán,

hay lộ liễu hơn,

trong tính cách thật của một người.

Ok, vậy với logic này thì

thông tin xấu luôn mạnh hơn thông tin tốt

lúc cập nhật thông tin.

Ừm, không hẳn

Một số cách tiếp thu dường như không tuân theo

hướng tiêu cực này.

Khi tiếp thu thông tin về khả năng
và năng lực của một người,

ví dụ,

xu hướng tốt nổi trội lên.

Đó hoàn toàn là thông tin tích cực

được đánh giá cao hơn.

Hãy trở lại trận bóng.

khi một cầu thủ ghi bàn,

về cơ bản sẽ có tác động mạnh hơn

lên cảm giác của bạn về kỹ năng của họ

hơn là khi họ đá trượt gôn.

Hai mặt của câu chuyện cập nhật

về cơ bản là khá phù hợp.

Nhìn chung, hành vi được nhìn nhận

không thường xuyên cũng là loại

mà mọi người thường đánh giá cao hơn

khi hình thành và cập nhật các ấn tượng,

các hành động không tốt

và hành động thể hiện năng lực

Vì vậy, những gì xảy ra ở bộ não

khi chúng ta cập nhận ấn tượng?

Sử dụng fMRI,

hay Hình ảnh Cộng hưởng chức năng,

các nhà nghiên cứu xác định

có vùng mở rộng của bộ não

phản ứng với thông tin mới

mà không phù hợp với ấn tượng ban đầu.

Bao gồm các khu vực thường liên kết

với nhận thức xã hội,

sự chú ý,

và kiểm soát nhận thức.

Hơn nữa, khi cập nhật ấn tượng

dựa vào hành vi của mọi người,

hoạt động của vỏ não trước trán bên trong

và khe thái dương trên

tương quan với nhận thức

về mức độ thường xuyên của hành vi
trong cuộc sông thường ngày

Nói cách khác, bộ não dường như đánh dấu

các đặc điểm tính cách được thống kê, tạm thời

để đưa ra quyết đinh phức tạp

về tính cách của người khác.

Điều bộ não cần quyết định là

hành vi của người này bình thường

hay bất bình thường?

Trong trường hợp này,

với một fan bóng đá khó chịu
biến thành một người tốt bụng,

bộ não bạn sẽ nói,

"Ehem, theo kinh nghiệm của tôi,

có khá nhiều người bất kỳ sẽ cho mượn ô,

nhưng cái cách mà tên này cư xử ở trận đầu,

thật bất bình thường."

Và vì vậy, bạn quyết định theo ấn tượng đầu tiên của mình.

Có thông tin tốt trong dữ liệu này:

bộ não của bạn (bằng cách suy từ bạn)

sẽ để ý nhiều hơn về

những điều rất tiêu cực, trái đạo đức

mà người khác đã làm

so với những điều lượng thiện, tích cực,

nhưng đây là kết quả trực tiếp

của sự so sánh hiếm hoi với hành vi xấu đó.

Chúng ta quen hơn nhiều với
những người về cơ bản là tốt,

như dành thời gian giúp người lạ khi họ đang cần.

Trong trường hợp này, xấu có lẽ mạnh hơn tốt,

nhưng chỉ vì tốt thì có nhiều.

Nghĩ về lần gần đây nhất bạn đánh giá một ai đó

dựa trên những hành vi của họ,

đặc biệt là lúc bạn thực sự cảm thấy

như bạn đã thay đổi suy nghĩ về họ.

Có phải hành động đã khiến bạn

thay đổi ấn tượng

đó là thứ mà bạn không nghĩ bất kỳ ai làm,

hay là một thứ hoàn toàn bất bình thưởng?