Dispraksik ve acayip! | Ellie Madeira | TEDxCCGrammarSchool

Dispraksi olmak nasıl bir şey? Ellie, karşı karşıya kaldığı zorlukları anlatıyor fakat ayrıca yeterince anlaşılmayan bu rahatsızlığın pozitif yönlerini ve nasıl geliştiğini de ele alıyor.

Ellie'de dispraksi olmasına rağmen, o kesinlikle şahane birisi! Chatham'da ve Clarendon üniversite hazırlık okulunun sanat ve bilim dallarında üniversiteye hazırlanıyor ve bir ergoterapist olmayı ümit ediyor.

Bu konuşma, TED konferans formatı kullanılarak ve yerel bir topluluk tarafından bağımsız olarak bir TEDx organizasyonunda yapılmıştır. Daha fazlası için: https://www.ted.com/tedx

Herkese merhaba.

Bazılarınızın bildiği üzere,
benim adım Ellie Madeira.

Sizinle dispraksi ve onun hayatımı
nasıl etkilediği hakkında

konuşmak için buradayım.

Peki, dispraksi nedir?

Dispraksi, bir gelişimsel
koordinasyon rahatsızlığı türü.

İnce ve kaba motor koordinasyonunu etkiler

ve bazı insanların
konuşmasını da etkileyebilir.

Kişilerde ortaya çıkan zorluklar
değişkenlik gösterebilir.

Sizin için bugün bir örneksemem var:

Dispraksi, beyin kablolarınızın bütünüyle
karmakarışık olması gibi bir şey.

Diyelim ki amerikan futbolu oynuyorsunuz,

o sırada beyniniz şöyle başlayarak sayar:

bir, iki, üç, dört, beş ve altı,

sonra da topu yakalarsınız.

Benim beynim ise, bir, iki, üç diye başlar

fakat sonra 42'ye atlar, sonra da
A, B, C, D, E, beş ve bire geri döner

ve aynı noktaya geri döndüğünde de,

top çoktan alnıma çarpmış olur.

(Kahkahalar)

Dispraksi kapsamlı bir durum

ve diğer bütün nörolojik
rahatsızlıklarla bağlantılı.

Yani, inatlaşma rahatsızlığı,
özgül öğrenme zorlukları,

dikkat eksikliği
hiperaktivite rahatsızlığı,

kaygı ve diğer tüm rahatsızlıkları kapsar.

Erken çocukluk dönemimde

dispraksinin nasıl seyrettiğini
size açıklamamın en iyi yolu,

9 yaşımdayken dispraksi hakkındaki
konuşmalarımı göstermek.

(Video) Ellie: Ben Ellie, dokuz yaşındayım

ve dispraksi rahatsızlığım var.

Dispraksik olduğumu ilk kez
bir yaşındayken fark ettim,

farklı ve tuhaf hissettiğimi

anneme söylemek için eve gittim.

Sonra, Val'e gittim,
o bir fizik tedavi uzmanı.

O bana çok yardım etti,

bana bazı kağıtlar ve testler verdi

ve simetriklikle ilgili
bir şeyler yaptırdı.

Dispraksi şöyle bir şey,

sanki beyniniz farklı
bir biçimde bağlanmış gibi.

Bazen biraz geveze
olduğunuz için azarlanırsınız

ama aslında, sadece sessiz
olmayı unutmuşsunuzdur.

Ben bazen bir iş yaparken de
biraz yavaşlıyorum.

Bisiklet sürmeyi öğrenmem iki yılımı aldı

ve ben bale de yapıyordum
ama bana çok zor geldi.

Artık izcilik yapıyorum,

bu sonuç veriyor

ve bence bunun sınırı yok.

Sanırım izciliği uzun bir
süre bırakmayacağım.

Ben hem dispraksik hem acayibim!

(Seyirci) Ayy.

(Video sona erer)

Yani, dispraksi
ve dispraksik insanlar için

şunları hatırlamak çok önemli:

Erken yaşta dispraksik olan çocukların

akranları tarafından
kabul edilme sorunu yaşamaları

ve düşük öz saygı sahibi
olmaları daha düşük olasılıklı.

Videoda da söylediğim gibi

dispraksi tanısı almak

farklı olduğum, hissettiğim
ve davrandığım için

kendimi suçlamam demek değildi.

Onun yerine, bunu başkalarına açıklamanın

ve kendimde bir sebep
bulmanın bir yolu vardı,

böylece akran grubumdan
dışlanmış hissetmeyecektim.

Erken tanı, başarı ile başarısızlık
arasında bir fark yaratabilir.

Gerçek şu ki erken tanı almam,
fizik tedavi olduğum içindi,

bunu videoda da söylemiştim.

Fizik tedavide, bisiklet sürmeyi öğrendim,

denge aletinde durmayı öğrendim,

hatta el yazısını bile öğrendim.

Bu yaşam boyu süren bir durum.

Hayatım boyunca bununla yaşayacağım.

Birileri mucize bir tedavi bulmadıkça da

hiçbir zaman kaybolmayacak.

Ama ben deneyebilirim, adapte olabilirim

ve sorunlarımla baş etmenin
yollarını bulabilirim

ve bu süreç benim için
hepinizden daha uzun sürebilir

ama ben daima bir yolunu bulacağım.

Dispraksinin altı ana kategorisi var.

Birincisi organizasyon.

Bir şeyleri planlamak
bana çok çetrefilli geliyor.

Sadece bütün bu konuşmayı
beynimde planlamam saatlerimi aldı,

bütün ufacık farklı şeyleri
ayıklamaya çalıştım,

sadece bunu planlamak için
bağlantı kurmak zorundaydım.

Benim hafızam.

Bu konuşmada hafızamı
bir kez daha organize etmek.

(Kahkahalar)

Okul çantamdaki notlar.

Yedi yaşımdan sanırım bugüne dek

çantamdaki tüm notlar
buruşturulmuş hâldeydi,

hepsi çantamın dibindeydi.

Kaba motor becerileri.

Kendimi koordine etmek

kaygımı her zaman inanılmaz
ölçüde tetikleyen bir şeydi

çünkü kaslarıma bağlanan beynim
her zaman çok iyi çalışmadı.

Bu klasik bir dispraksik kol.

Siz kolunuzu şöyle hareket ettirirsiniz,
benim kolum ise biraz böyle hareket eder.

Tam anlamıyla bağlantı kuramaz ve bu durum
apaçık biçimde spora etki ediyor.

Spor, çocukken çok mücadele
içinde olduğum bir şeydi

ve tam anlamıyla spor
yapabileceğimi hiç hissetmedim,

bunun sebebi de daha
küçükken baleyi bırakmamdı,

oysa baleyi çok sevmiştim.

Hassas motor becerileri.

Mesela, el yazısı.

Bağcıklarımı düzgünce
bağlamama yardım etmeleri için

fizik tedaviye ve ergoterapiste gittim,

ki bunu yapabilme durumum
hâlâ soru işareti taşıyor.

(Kahkahalar)

Ve iliklemek de buna dahil.

Konsantre olmak.

Bir alanda kalmak benim için
inanılmaz ölçüde zor.

Beni bir iş yaparken kolejin
ortak salonunda şöyle görebilirsiniz:

bir an normal bir insan gibi
sandalyede oturuyorum,

hemen sonrasında sandalyenin arkasında
ayağımı arkaya atmış hâlde olabilirim,

daha sonra ise yerdeyken
masaya bir şeyler yazıyorum,

sonra da yine sandalyeye geri dönüyorum.

Otururken ya da ayaktayken
yerimde duramıyorum.

Bu küçük çarpı işaretinin üzerinde
durmak aslında benim için çok zor.

Şu an tek yapmak istediğim
aşağı yukarı yürümek.

Ve sınıfta yaşanılan zorluklar.

Tahtada yazanları deftere geçirmek.

Tahtaya bakıyorum,

oradakileri deftere yazıyorum,

aşağıya baktığımda da beynim
tahtadakileri unutmuş oluyor.

Tekrar tahtaya bakıp
okuduğumda yine unutuyorum.

Bu süreç yüzyıllar sürer.

Ama dispraksi aslında sadece
genel bir sakarlık hâli değil.

Biliyorum ki çoğunuz böyle düşünebilir
çünkü tek gördüğünüz sakarlık olabilir

ama onun yanında çok fazla
nörolojik sorunlar da var.

Ama yine de,

olumlu yönler!

Dispraksi o kadar vahim bir durum değil.

Olumlu yönleri de var.

Dispraksik insanlar inanılmaz yaratıcı.

Annem sürekli bana şöyle derdi:

İnsanlar ne zaman geniş
bir perspektiften bakarlar?

Ben perspektifi falan unuttum bile,
çoktan gitti, ondan çok uzaktayım.

(Gülüşmeler)

Uyumda ve alternatif yollar
bulmada çok iyiyim.

Şunu söylemek isterim ki
mizah anlayışımı da geliştirdim.

Kendime gülebiliyorum.

Bence, dispraksik insanların

gerçek bir kabiliyetlerinin olduğu
şey ise empati anlayışı.

Diğer insanlarla çok fazla iletişim
kurabileceğimi hissediyorum

ve herkesin her zaman
iyi bir yanını görmeyi seviyorum.

Peki şimdi ve gelecek ne durumda?

Liseye geçiş sınavının
ikinci kısmında dört ders alıyorum,

bunların ikisi bilim,
ikisi de yaratıcılıkla ilgili.

Henüz araba kullanmayı öğrenmiyorum.

Direksiyonda dispraksik olan bir kişinin
eksik olması şu an için daha iyi.

(Kahkahalar)

Normal bir beynin nasıl bir şey
olduğunu hiçbir zaman bilmeyeceğim

ve birisi beynimi değiştirip "normal"
olmak için bana bir hap verse

o hapı almayı düşünmem.

Ben sonunda kusurlarımı
ve küçük garipliklerimi

sevmeyi ve anlamayı öğrendim.

Ama iyiye de gidiyorum, hayatta kalıyorum.

Ben Ellie Madeira.

Hem dispraksik hem de acayibim!

(Tezahürat) (Alkışlar)