-
მოდით, ვილაპარაკოთ ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ
-
მათემატიკურ თეორემაზე
-
მას პითაგორას თეორემა ეწოდება
-
პითაგორას თეორემა
-
ის ეხება მართკუთხა სამკუთხედებს
-
მართკუთხა სამკუთხედს
გააჩნია 90 გრადუსიანი კუთხე
-
აი, როგორც აქ დავხატე,
-
ეს არის ჩვენი 90 გრადუსიანი კუთხე
-
თუ აქამომდე
90 გრადუსიანი კუთხე არ გინახავთ,
-
ასე შეხედეთ,
თუ ეს გვერდი მიმართულია პირდაპირ,
-
მარცხნიდან მარჯვნივ,
ეს გვერდი მიდის ზემოდან ქვემოთ.
-
ეს ორი გვერდი არის
მართობული, ანუ მათ შორის კუთხე
-
არის 90 გრადუსი, ანუ მართი კუთხე.
-
პითაგორას თეორემა
გვეუბნება, რომ თუ საქმე გვაქვს
-
მართკუთხა სამკუთხედთან, მოდით დავწერ,
-
თუ საქმე გვაქვს მართკუთხა სამკუთხედთან,
-
და არა ბლაგვ- ან მახვილკუთხასთან,
-
არამედ სამხუთხედთან,
რომელსაც აქვს 90 გრადუსიანი კუთხე
-
მაშინ გვერდების ურთიერთკავშირი ასეთია
-
თუ ეს გვერდი არის a, და
ეს გვერდი არის b, და ეს - c
-
დაიმახსოვრეთ, რომ აქ c წარმოადგენს
-
90 გრადუსიანი კუთხის მოპირდაპირე გვერდს.
-
ეს მნიშვნელოვანია
გვერდების განლაგების გასათვალისწინებლად
-
პითაგორას თეორემა გვეუბნება,
რომ მართკუთხა სამკუთხედში
-
a-ს კვადრატს პლუს
b-კვადრატი უდრის c-ს კვადრატს
-
გამოვიყენოთ ინფორმაცია,
-
თუ ეს ორი უკვე ვიცით,
ჩვენ გამოვიყენებთ თეორიას,
-
ამ ფორმულას,
რათა გავიგოთ მესამე გვერდის სიგრძე.
-
აქ კიდევ ერთ ახალ ტერმინს გაგაცნობთ.
-
ამ გრძელ გვერდს, ანუ ყველაზე გრძელ გვერდს
-
მართკუთხა სამკუთხედში,
ანუ მართი კუთხის მოპირდაპირე გვერდს,
-
აი აქ, ამ მაგალითში c გვერდს,
-
ეწოდება ჰიპოტენუზა.
-
ზიზილ-პიპილო სიტყვაა
ასეთი მარტივი იდეისთვის.
-
მართკუთხა სამკუთხედის უდიდესი გვერდი,
-
90 გრადუსიანი კუთხის
მოპირდაპირე გვერდი, არის ჰიპოტენუზა.
-
მოდით, რადგან
უკვე ვიცით პითაგორას თეორემა,
-
გამოვიყენოთ იგი.
-
ერთია რამე რომ იცი, და მეორე - რომ იყენებ.
-
უფრო სახალისოა.
-
ვთქვათ, მოცემულია მართკუთხა სამკუთხედი
-
მოდით, უფრო აკურატულად დავხატავ...
-
ეს არის მართკუთხა სამკუთხედი
-
ამ გვერდის სიგრძეა ცხრა.
-
ამ გვერდის - შვიდი.
-
ამოცანა გვეკითხება,
რას უდრის აი, ეს გვერდი?
-
მოდით, დავარქვათ მას c
-
მაშინ, ამ შემთხვევაში, c, ანუ ჰიპოტენუზა,
-
არის ყველაზე გრძელი გვერდი.
-
უკვე ვიცით, რომ სხვა
გვერდების კვადრატების ჯამი
-
უდრის c-ს კვადრატს.
-
პითაგორას თეორემის თანახმად,
ცხრის კვადრატს პლუს შვიდის კვადრატი
-
უდრის c-ს კვადრატს.
-
ცხრის კვადრატი არის 81,
პლუს შვიდის კვადრატი - 49.
-
80 პლუს 40 არის 120.
-
დაგვრჩა ერთს პლუს ცხრა, იქნება ათი.
-
ანუ ეს ტოლი იქნება 130-ის.
-
მოდით, ასე დავწერ.
-
მარცხენა მხარე ტოლი
იქნება 130-ის, რაც უდრის
-
c-ს კვადრატს.
-
ესე იგი, c რას უდრის?
-
მოდით, აქ დავწერ.
-
c-ს კვადრატი უდრის 130-ს, ან
-
c უდრის ფესვს 130-იდან.
-
საუბარია მხოლოდ არითმეტიკულ ფესვზე,
-
რადგან c დადებითი უნდა იყოს.
-
ჩვენ სიგრძეზე ვლაპარაკობთ, ამიტომ
-
უარყოფითი არ შეიძლება იყოს ფესვი.
-
მხოლოდ არითმეტიკული.
-
კვადრატული ფესვი აქ.
-
და თუ ამის გამარტივება გვსურს,
-
გავამარტივოთ რადიკალი.
-
130 უდრის ორჯერ 65, რაც
ტოლია ხუთჯერ 13-ის.
-
აქ ყველა რიცხვი მარტივია, ანუ
-
ამაზე მეტად ვეღარ გავამარტივებთ.
-
c უდრის ფესვი 130-იდან.
-
მოდით სხვა გავაკეთოთ.
-
აქ დავტოვებ პითაგორას თეორემას,
-
ადვილად, რომ გაგვახსენდეს.
-
ვთქვათ, ასეთი სამკუთხედი.
-
-
აი, ასეთი.
-
-
ეს, აქ არის მართი კუთხე
-
ვთქვათ, ეს გვერდი, მას a-ს დავარქმევ,
-
ამ გვერდის სიგრძე უდრის 21-ს,
-
ამ მეორე გვერდის სიგრძე - 35-ს.
-
თქვენმა ინსტინქტმა შეიძლება
გიკარნახოთ, რომ 21-ის კვადრატს პლუს
-
35-ის კვადრატი ედრება a-ს კვადრატს,
-
მაგრამ შევნიშნავთ, რომ
ამ შემთხვევაში 35 არის ჰიპოტენუზა.
-
c უდრის 35-ს.
-
მართკუთხა სამკუთხედის უდიდესი გვერდი.
-
პითაგორას თეორემა
გვეუბნება, რომ a-ს კვადრატს პლუს
-
არაუდიდესი გვერდის, მეორე
არა-ჰიპოტენუზა გვერდის კვადრატი,
-
ანუ a-ს კვადრატს პლუს 21-ის კვადრატი
-
უდრის 35-ის კვადრატს.
-
უნდა გვახსოვდეს, რომ c-ს კვადრატი აქ
-
c, რომელზეც ვლაპარაკობთ, ყოველთვის იქნება
-
სამკუთხედის უდიდესი გვერდი.
-
მართი კუთხის მოპირდაპირე გვერდი.
-
ეს არის მართი კუთხის მოპირდაპირე.
-
ანუ a-ს კვადრატს პლუს
21-ის კვადრატი ტოლია 35-ის კვადრატის.
-
და აქ რა გვაქვს?
-
ანუ 21-ის კვადრატი,
ვცდილობ არ გამოვიყენო კალკულატორი.
-
ანუ 21-ჯერ 21,
ერთხელ 21 უდრის 21-ს, ორჯერ 21 უდრის 42-ს.
-
უდრის 441-ს.
-
35-ის კვადრატი.
-
ისევ ვიკავებ თავს
კალკულატორისგან.
-
35-ჯერ 35: ხუთჯერ ხუთი უდრის 25-ს.
-
ორს ვიმახსოვრებთ.
-
სამჯერ ხუთი უდრის 15-ს, პლუს ორი - 17
-
ჩავსვამთ 0-ს, ამას მოვაცილებთ.
-
სამჯერ ხუთი უდრის 15-ს.
-
სამჯერ სამი ცხრას, პლუს ერთი - ათი.
-
ანუ ეს არის 11 -- მოდი დავთვლი,
ხუთს პლუს ნული არის ხუთი,
-
შვიდს პლუს ხუთი - 12,
ერთს პლუს ორი, ერთს ჩამოვიტანთ,
-
1225.
-
ანუ a-ს კვადრატს პლუს 441,
-
უდრის 35-ის კვადრატს, ანუ 1225-ს.
-
ახლა შეგვიძლია განტოლების ორივე მხარეს
-
441 გამოვაკლოთ.
-
მარცხენა მხარე ხდება a კვადრატი.
-
მარჯვენა მხარეზე რას ვიღებთ?
-
მივიღებთ ხუთს მინუს ერთი უდრის ოთხს.
-
მოდით უფრო აკურატულად დავწერ
-
მინუს 441.
-
ესე იგი, მარცხენა მხარე შეიკვეცა,
-
a-ს კვადრატი უდრის -- და მარჯვენა მხარეს
-
რა დაგვრჩა?
-
ამაზე უფრო ბევრია, მაგრამ
ორი ნაკლებია ოთხზე, ამიტომ
-
უნდა ვისესხოთ.
-
ანუ ეს ხდება 12,
-
ის ხდება ერთი.
-
ერთი ოთხზე ნაკლებია,
-
ისევ ვისესხებთ.
-
და გახდება 11.
-
ხუთს მინუს ერთი უდრი ოთხს.
-
12-ს მინუს ოთხი უდრის რვას.
-
11-ს მინუს ოთხი უდრის შვიდს.
-
ასე რომ, a-ს კვადრატი უდრის 784-ს.
-
ანუ, შეგვიძლია დავწეროთ, რომ
-
a უდრის ფესვს 784-იდან.
-
ისევ, ვცილობ კალკულატორი არ გამოვიყენო.
-
არც ვიყენებ.
-
ანუ, ეს არის ორჯერ
-
392.
-
და ეს 390-ჯერ ორი არის 78,
-
და ეს არის ორჯერ 196.
-
სწორია.
-
190 გავამრავლოთ ორზე,
-
ეს არის ორჯერ 196.
-
არ შევცდეთ.
-
196 არის ორჯერ 98.
-
ქვემოთ გავაგრძელოთ.
-
98 არის ორჯერ 49.
-
ვიცით, უკვე ეს რაც არის.
-
ანუ გვაქვს ორჯერ, ორჯერ, ორჯერ ორი.
-
ანუ ეს არის ორის მეოთხე ხარისხი.
-
ანუ 16-ჯერ 49.
-
ანუ a უდრის ფესვს 16-ჯერ 49-იდან.
-
ეს რიცხვები იმიტომ ავირჩიე,
რომ მათგან ფესვი სრულად ამოდის.
-
ასე რომ, ეს უდრის ფესვი 16-იდან - ოთხი
-
გამრავლებული ფესვი 49-იდან - შვიდი.
-
ეს უდრის 28-ს.
-
ანუ მარჯვენა გვერდი ედრება 28-ს.
-
პითაგორას თეორემის თანახმად.
-
მოდით, კიდევ ერთი გავაკეთოთ.
-
პრაქტიკა საკმარისი არასდროსაა.
-
მოდით, ავიღოთ სხვა სამკუთხედი.
-
დიდს დავხატავ.
-
ესეც ასე.
-
ესეც ჩვენი სამკუთხედი.
-
ეს არის მართი კუთხე.
-
ეს გვერდი უდრის 24-ს.
-
ეს - 12-ს.
-
მოდით, ამ გვერდს b დავარქვათ.
-
გაარკვიოთ რომელია ჰიპოტენუზა.
-
უდიდესი გვერდი,
რომელიც 90-გრადუსიანი კუთხის
-
მოპირდაპირეა.
-
თუ არ იცი უდიდესი გვერდი,
-
არც b ვიცით რომელია.
-
რომელია უდიდესი?
-
ამ შემთხვევაში
-
იტყვი, რომ ეს გვერდია
90-გრადუსიანი კუთხის მოპირდაპირე.
-
ანუ, თუ ესაა ჰიპოტენუზა,
მაშინ ამის კვადრატს პლუს
-
ამის კვადრატი, ედრება 24-ის კვადრატს.
-
პითაგორას თეორემის თანახმად,
b-ს კვადრატს პლუს 12-ის კვადრატი
-
უდრის 24-ის კვადრატს.
-
თუ ორივე მხარეს
გამოვაკლებთ 12-ის კვადრატს,
-
მაშინ, b-ს კვადრატი ედრება
24-ის კვადრატს მინუს 12-ის კვადრატი.
-
რომელიც უდრის 144-ს, ანუ
b უდრის ფესვი 24-ის კვადრატს მინუს
-
12-ის კვადრატი.
-
მოდით, ამჯერად კალკულატორს გამოვიყენებ.
-
--
-
ბოლო ისეთი ძნელი იყო, ისევ მახსოვს.
-
ასე, 24-ის კვადრატს მინუს
12-ის კვადრატი უდრის 24.78
-
მოდით სანახევროდ გავაკეთებ.
-
24-ის კვადრატს
მინუს 12-ის კვადრატი უდრის 432-ს
-
ანუ b უდრის ფესვს 432-იდან.
-
მოდით, გავამარტივოთ.
-
კი ვიცით უკვე პასუხი,
მაგრამ ვცადოთ უფრო
-
მარტივი რადიკალის ფორმით დაწერა.
-
ანუ ორჯერ 216.
-
216-იდან,
როგორც მახსოვს
-
ფესვი სრულად ამოდის.
-
მოდით გამოვთვალოთ ფესვი 216-იდან.
-
არა, არ ამოდის სრულად.
-
მოდით, გავაგრძელოთ.
-
216 არის ორჯერ 108.
-
108 არის, შეგვიძლია ვთქვათ, ოთხჯერ
-
25-ს პლუს ორი --
ოთხჯერ 27, რაც უდრის ცხრაჯერ სამს
-
ანუ აქ რა გვაქვს?
-
ორჯერ ორი,
გამრავლებული ოთხზე, ანუ 16.
-
16 გამრავლებული ცხრასა და სამზე.
-
ხომ მართალია?
-
სხვა კალკულატორს გამოვიყენებ.
-
16-ჯერ ცხრაჯერ სამი უდრის 432-ს.
-
ანუ ეს უდრის, b უდრის
-
ფესვი 16-ჯერ ცხრაჯერ სამიდან.
-
ფესვი 16-იდან არის ოთხი,
გამრავლებული ფესვი ცხრიდან, რაც არის
-
სამი, გამრავლებული ფესვი სამზე.
-
უდრის 12 ფესვი სამიდან.
-
ანუ b უდრის 12 გამრავლებული სამის ფესვზე.
-
იმედია, დაგეხმარათ.