Ara Pacis Augustae (Bệ thờ thần Hòa bình, 13-9 TCN (Rome)

Ara Pacis Augustae (Bệ thờ thần Hòa bình, 13-9 TCN

Thuyết minh: GS. Beth Harris & GS. Steven Zucker

Xem thêm tại trang web Smarthistory: http://smarthistory.khanacademy.org/ara-pacis.html

- Chúng ta đang ở trong

ngôi bảo tàng mới xây dựng đẹp lung linh

do Richard Meier thiết kế để trưng bày

công trình Ara Pacis.

Một trong những đài tưởng niệm quan trọng nhất

của Rome dưới thời Augustus trị vì.

- Ara Pacis nghĩa là Bệ thờ thần Hòa bình.

Augustus là vị hoàng đế (emperor) đầu tiên của Rome.

- và cũng là người bắt đầu thời kì Pax Romana

tức là thời kỳ hòa bình trên đất La Mã.

Sự kiện đánh dấu

quá trình xây dựng của bệ thờ hòa bình này,

dưới thời Augustus, là sự trở về của ông

sau khi giành thắng lợi từ các chiến dịch quân sự

tại các vùng đất là Tây Ban Nha và Pháp ngày nay.

- và khi trở về, Viện nguyên lão

đã quyết định xây dựng một bệ thờ để kỷ niệm

hòa bình được thiết lập trên toàn cõi Đế quốc.

Và cụ thể vào ngày 4 tháng 7 năm 13 thứ TCN

khu thánh thất được đánh dấu

để làm nơi xây dựng bệ thờ.

Điều này thực sự tuyệt vời

vì hôm nay đúng là ngày 4 tháng 7 năm 2012.

- Bây giờ chúng ta sẽ nói về Ara Pacis

tất nhiên đây là công trình đã được phục chế

từ rất, rất nhiều mảnh vỡ được phát hiện

một số từ thế kỷ 17, đa số

từ thế kỷ 20.

- Thực sự đây là một phép màu nho nhỏ

khi chúng ta có thể phục chế được công trình này

nó đã bị quên lãng trong một thời gian dài.

- Phần còn lại của công trình đang nằm phía dưới lâu đài của một ai đó,

khi người ta nhận diện ra được những mảnh vỡ này thuộc về

bệ thờ, thì người ta đã rất coi trọng việc

khai quật chúng và phục chế lại bệ thờ.

- Cuối cùng thì công trình này cũng đã được thực hiện dưới thời Mussolini

người lãnh đạo theo chủ nghĩa phát xít của Ý trước khi

đại chiến thế giới lần thứ 2 nổ ra, và trong suốt

cuộc chiến này.

Điều này rất quan trọng với Mussolini

vì ông luôn tự nhận mình giống với Augustus,

vị hoàng đế đầu tiên của La mã.

Mussolini đã cố gắng rất nhiều đề thiết lập lại

ở Ý một đế chế cho riêng mình.

Chúng ta có lẽ nên nói qua một chút về bệ thờ

- Được thôi, khi nhắc đến Bệ thờ này

thực chất chúng ta sẽ nói về những bức tường

của khu thánh thất bao quanh

bệ thờ ở trung tâm, nơi tiến hành các nghi thức hiến tế.

- Bệ thờ này có nhiều điểm thú vị và quan trọng khi

chúng ta nhắc đến Augustus.

Augustus thời đó đang xây dựng một chế độ

tập trung quyền lực.

Khi mới thành lập, La Mã cổ đại

chịu sự cai quản của các vị vua (Phong kiến - thế kỷ thứ 8 - 7 TCN)

sau đó đến lượt Viện Nguyên lão

La Mã đã từng là một nước cộng hòa (thế kỷ thứ 6 TCN)

- Đúng vậy, Và Viện nguyên lão thực chất là

một nhóm các công dân nhiều tuổi có vị thế ở Rome.

Vậy là La mã đã từng là một nước cộng hòa, và

tồn tại ở thể chế này cho đến thời của Julius Caesar,

một vị vua độc tài và là chú của Augustus.

Và sau đó Caesar bị ám sát,

nội chiến xảy ra, và sau đó

Augustus đã thiết lập lại hòa bình.

- Đúng vậy. Augustus, tên thật là Octavian,

được mệnh danh là Augustus, tên hiệu

thể hiện quyền lực của ông.

Và loại hình chính trị mà

Augustus tham gia cũng khá thú vị.

Ông trao trả lại quyền lực cho viện nguyên lão,

nhưng bằng cách đó ông tạo ra

quyền lực thực sự và tập trung cho riêng mình.

- Ông tự gọi mình là "princeps"

nghĩa là người đầu tiên trong nhóm bình đẳng. Tất nhiên,

ông vẫn là người quản lý mọi thứ.

- Ông còn có tước hiệu Pontificus Maximus,

là giáo chủ của giáo hội toàn quốc

vì vậy ông có rất nhiều quyền lực.

- Và cũng đừng quên là, chú của ông,

Julius Caesar , đã được vinh danh là một vị chúa,

và thế là ông tự nhận là

con của chúa.

- Và việc xây dựng bệ thờ này

có cả ý nghĩa tâm lĩnh lẫn chính trị.

- Ông ấy đã nghiên cứu thời kì hoàng kim

của Hy Lạp, vào thế kỷ thứ 5 TCN,

và xem lại nước Cộng hòa La mã trước đó.

Ông xây dựng lại một số tập tục cổ đại

của tôn giáo La Mã truyền thống.

Ông rất tôn trọng các giá trị La Mã truyền thống.

- Nhưng mặc dù là ông có làm những việc như thế

thì ông vẫn đang thay đổi La Mã hoàn toàn.

Ông biến Rome từ một thành phố của gạch vữa,

thành một thành phố đá hoa cương, và Ara Pacis

là một ví dụ tuyệt vời cho sự thay đổi này.

- Khi chúng ta ngắm nhìn kỹ công trình này

chúng ta có thể thấy rằng

công trình này gợi nhớ về một "thời hoàng kim" mà

Augustus đem lại cho đế chế La Mã.

- Một trong những yếu tố nổi bật nhất

của Ara Pacis là những hình khắc chạm nổi

rất tinh vi ở phần tường dưới.

- Và các hình này chạy vòng quanh bức tường.

Ở đây có đến hơn 50 loại

cây khác nhau, chúng trông rất

tự nhiên theo cách mà chúng ta có thể dễ dàng nhận ra các giống cây

nhưng đồng thời chúng cũng rất trừu tượng

và tạo thành các kiểu mẫu đối xứng

rất đẹp.

- Thứ tự sắp đặt các vật thể đã

thể hiện được sự phức tạp của tự nhiên ở đây.

Để tôi miêu tả sơ qua cho các bạn những gì tôi đang thấy đây:

chiếc lá Ô-rô (acanthis) trang nhã rất lớn này,

là loài cây bản xứ

đã trở nên rất nổi tiếng nhờ các công trình chạm khắc ở thủ đô của người Cô-rin

Và tất cả trông như một đế cắm nến,

từ phiến lá này

chúng ta thấy những sợi dây leo của đủ loại cây thực vật

xoắn tít cả vào.

- Và có cả các hình động vật

nằm xen kẽ giữa các phiến lá và cây cỏ,

chúng ta có thể thấy những chú ếch, thằn lằn và các loài chim.

- Và vết khắc khá là sâu,

đến mức tạo nên tương phản sắc nét giữa

sự sáng chói của lớp đá cẩm thạch bên ngoài và

bóng đen đổ xuống nền đá.

Dường như các sự vật được nâng lên khỏi bề mặt đá.

- Và các nhà sử học nghệ thuật giải thích rằng tất cả điều này

là một biểu tượng của khả năng sinh sản,

của sự trù phú của Thời kỳ hoàng kim

mà Augustus đem lại.

-Chúng tôi cũng thấy rằng cùng một kiểu hoa văn

lặp đi lặp ở các cột trang trí (pilasters)

các cột làm khung cho các phiến đá này.

Và các hình uốn khúc (meander)

làm viền ngang bao xung quanh

toàn bộ mặt ngoài tường.

Và nó là ở trên những hình uốn này, chúng ta thấy

những tấm phù điêu tả cảnh.

-Các tấm đá này, một lần nữa, cũng lại liên quan đến thời kỳ Hoàng kim.

mà Augustus đã gây dựng lên.

Những tấm phù điêu này kể về Aeneas, vị thần sáng lập ra Rome

và đồng thời là tổ tiên của Augustus

Ở đây chúng ta thấy những nhân vật biểu trưng khác

đại diện cho Rome và hòa bình.

-Chúng ta cần cẩn thận một chút

khi cố gắng để mô tả những gì

chính xác đang được đại diện ở đây.

Có rất nhiều hướng giải thích trái chiều nhau.

- Và những khung cảnh thần thoại hay mang tính biểu tượng này

xuất hiện ở mặt trước và mặt sau của bệ thờ,

và sau đó là ở các cạnh bên của bệ thời

chúng tôi thấy một đám rước.

-Chúng tôi đã đi vòng quanh bức tường bên ngoài,

và bây giờ chúng tôi đang xem xét

một bức phù điêu mà thực sự

đang trong tình trạng khá tốt.

Nhưng điều này không có nghĩa là

chúng tôi thực sự hiểu được những gì đang xảy ra.

-Không, hiện có rất nhiều tranh luận

về gì mà hình tượng ở trung tâm

đại diện cho.

Một số sử gia nghệ thuật cho rằng

đây là tượng thần Venus.

Một số khác lại cho rằng đây là tượng thần hòa bình,

số khác thì cho rằng đây là tượng thần Tellus, tức là Mẹ Trái Đất.

Trong bất kỳ trường hợp nào, đây rõ ràng là

biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở.

và sung túc no đủ.

- Bức tượng được thể hiện rất đẹp;

nhìn vào cách tấm vải

bám sát vào cơ thể bà đến mức mà

chúng ta dường như có thể nhìn thấy lớp da thịt bên dưới,

giống như các nữ thần ở đền Parthenon

trên đồi Acropolis tại Hy Lạp.

- Và có hai đứa trẻ đang ngồi ở trong vòng tay của bà

một trong hai đứa bé đưa cho bà một loại quả gì đó

Ngoài ra trong lòng bà còn có thêm hoa trái khác..

Ở hai bên của nữ thần

có hai nhân vật thần thoại

mà các nhà sử học nghệ thuật nghĩ rằng chúng tượng trưng cho

Gió trên trái đất và biển cả.

-Vâng, nhìn vào cách mà những tấm vải

trong tay các tượng thần này thổi phồng lên

tạo ra những hình cung rất đẹp,

trông như là những vầng hào quang bao quanh người họ,

- Và ở dưới chân của nữ thần chính,

chúng ta có thể thấy một con bò đực, và một con cừu,

tạo ra một cảm giác hài hòa,

hòa bình và khả năng sinh sản.

- Và điều đó thực sự là

một điều hiếm thấy trong thế giới cổ đại.

-Vâng, Augustus lên ngôi sau nhiều thập kỷ

nội chiến nổ ra sau vụ ám sát

của Julius Caesar.

Vì vậy tôi nghĩ rằng đó là một cảm giác mạnh mẽ

rằng Thời kỳ Hoàng kim đã đến.

-Bây giờ chúng ta sẽ đi sang phía bên cạnh

để xem đám rước được miêu tả ở đây.

Những chân dung trên tấm phù điêu đi từ

phía đằng sau của bức tường bao ngoài,

và hướng về phía mặt tiền, tại cả hai bên trái phải.

Và các tượng người cũng đang hướng mặt về

các cầu thang chính.

-Các nhà sử học nghệ thuật không thực sự rõ ràng về

sự kiện gì đang được miêu tả ở đây--

-Các nhà sử học nghệ thuật như chúng ta không bao giờ biết rõ

về bất kỳ điều nào ở đây cả có phải không nhỉ?

-Không phải chứ!. [tiếng cười]

Đã có một số

giả thuyết được đưa ra.

Một là những gì chúng ta đang thấy ở đây là

một cuộc diễu hành đã diễn ra

tại thời điểm bệ thờ được khánh thành.

Những người mà chúng ta thấy ở đây là các linh mục,

và chúng ta có thể xác định được họ

nhờ có chiếc khăn trên đầu.

Và có vẻ như cũng có các thành viên

của gia đình Augustus,

mặc dù danh tính của họ không được

xác định rõ ràng cho lắm.

-Chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi biết người nào

là Augustus, mặc dù phiến đá cẩm thạch

thực sự không còn

nguyên vẹn, và chúng tôi đã mất

phần mặt trước cơ thể của ông ấy.

Và chúng tôi cũng nghĩ rằng chúng tôi có thể xác định

một số bộ trưởng quan trọng nhất dưới triều đại của ông.

- Và đó là Agrippa.

Nếu chúng ta nhớ tới

tấm phù điêu ở đền parthenon

từ thời kỳ Hoàng kim của Hy Lạp,

tất cả những hình người này đều được chạm khắc đẹp đến mức lý tưởng,

họ không miêu tả cụ thể bất cứ một ai

bất cứ một người Athen nào.

- Nhưng đây là những gương mặt cụ thể.

- Đúng vậy, và chúng ta không thể

biết chắc chắn ai là ai,

nhưng thực sự đây là những con người cụ thể

vào một ngày cụ thể,

tham gia vào một sự kiện cụ thể.

-Đây là một điều rất thú vị

vì, tất nhiên, trong suốt thời kỳ

Cộng hòa, điêu khắc lên đá

là điều mà người La Mã

cực kỳ giỏi.

Và vì vậy không phải là điều ngạc nhiên

đối với tôi, rằng họ

không thiên về lý tưởng hóa, mà lại

thiên về cụ thể hóa nhiều hơn.

-Chúng tôi cũng nhận thấy những sự khác biệt

trong chiều sâu của bức phù điêu;

một số hình người được thể hiện

ở những lớp cao hơn, trong khi có nhiều hình người

bị đưa xuống dưới làm nền

thì ở những lớp thấp hơn.

Và người ta tạo ra một ảo ảnh

về không gian và đám đông

trong đoàn người này.

- Một cách thể hiện khác

của phong cách cụ thể hóa của người La Mã, là

thông qua sự góp mặt của trẻ em.

Đây là một sự kiện thiêng liêng,

và một sự kiện trang trọng,

vậy mà cũng có cả trẻ em ở đây

làm những gì mà mọi đứa trẻ đều làm;

tức là, chúng không bao giờ

chú ý cả.

-Có là một vài ý kiến

được đưa ra để giải thích

cho sự có mặt của trẻ em ở đây.

Augustus đã thực sự lo lắng về

tỷ lệ sinh để và đã thông qua các điều luật

khuyến khích các cuộc hôn nhân và

sinh đẻ.

Ban đầu bệ thờ được sơn màu -

chúng ta đáng ra có thể nhìn thấy màu hồng và

xanh lá và xanh dương - và

khó mà có thể tưởng tượng được ra những màu sắc đấy

khi chúng ta nhìn vào các phiến đá cẩm thạch này bây giờ.

- Đúng là vậy. Nhất là khi nó được đặt trong

tòa nhà của Meier,

một tòa nhà hiện đại và ảm đạm.

Cần phải nghĩ tới cái gì đó sặc sỡ, lòe loẹt

để có thế mường tượng ra bệ thờ

đã được sơn màu rực rỡ nhự thế nào -

những màu sắc rất tươi sáng!

-Và một trong những điều mà

Augustus có tự nói về mình

là ông đã tìm thấy

một thành phố Rome bằng gạch, và khi ra đi

nó đã là một thành phố đá cẩm thạch.

Augustus đã tạo nên một hoàng thành,

và 2000 năm sau chúng ta vẫn đang ở đây

ở trong thành phố Rome mà Augustus đã gây dựng nên.