-
Saluton al ĉiuj, jen Evildea via Dio,
-
kaj hodiaŭ mi esploras ĉu la ĉina estas la nova angla.
-
Nefakuloj emas deklari, ke la internacia lingvo de la mondo
-
jam estas la angla, kaj Interreto estas spegulo de tio.
-
Ĉiujn aliajn deklarojn oni taksu ne serioze.
-
Kompreneble, ni ĉiuj jam scias,
-
ke pli ol 80% de la interreto estas en la angla, ĉu ne?
-
Kiel Esperantisto, ĉi tiu demando estas grava al mi.
-
Do mi decidis profunde esplori ĝin.
-
Mi uzis kelkajn fontojn dum mia esplorado,
-
sed ĉefe ĉi tiun du fontojn:
-
1) "Dek du jarojn mezuri lingvan diversecon en la Interreto",
-
dokumento de Unesko
-
kaj 2) Interretaj statistikoj de internetworldstats.com
-
Jen miaj problemoj:
-
Difini kio estas "parolanto" de iu ajn lingvo
-
Trovi taŭgajn kontroleblajn fontojn de informo
-
Trovi informojn pri Ĉinio
-
Kongruigi la diversajn kaj ofte ne-interkonsentajn fontojn de informo
-
En decembro 1995, dum prifranca pintkunveno, en Cotonou, Benino, Afriko
-
publikiĝis novaĵo, ke 90 procentoj de Interreto estas en la Angla.
-
Ĉi tiu figuro forte agacis partoprenantojn, kiuj tuj plendis
-
pri esenca biaso al uzo de la angla en la nova Interreto.
-
Funredes, hispana fonduso por la evoluigo de Interreto,
-
ekkomencis esplori la situacion.
-
Tuj poste, ankaŭ Unesko ekkomencis esploron
-
pri la lingva diverseco de la Interreto,
-
kiu daŭris entute pli ol dek du jarojn.
-
Jen mia unua fonto de informo.
-
Esence tamen, la studo de Unesko
-
nur vere esploris la eŭropajn lingvojn:
-
la anglan, hispanan, francan, italan, portugalan, germanan kaj katalunan,
-
kaj dekomence, nur la anglan, francan kaj hispanan,
-
ili eĉ ne konsideris la ĉinan.
-
Do, ni ne povas nur uzi la raporton de Unesko,
-
sen kroma informo por pruvi la hipotezon.
-
Ĉi tio kreas aliajn problemojn,
-
precipe kiam oni volas kompari datumojn el multaj fontoj,
-
sed ni parolos pri tio poste.
-
La enkonduko al la raporto lumigas la situacion
-
pri la uzo de la angla jene:
-
Ĉi tiu esploro prezentas diversajn metodojn uzitajn dum 12 jaroj
-
por mezuri la lingvan diversecon de la Interreto.
-
La rezultoj de la studo forigas kelkajn mitojn pri ekzistantaj figuroj,
-
ekzemple, la angla superregas la Interreton.
-
Post tio, la raporto prezentas problemojn,
-
kiujn la skipo devis solvi por akiri aktualajn informojn.
-
La plejparto estas enuigaj algoritmaj prblemoj,
-
sed du el ili mi trovis interesaj:
-
La algoritmoj minis datumojn de kelkaj interretaj serĉiloj,
-
rezulte la skipo baldaŭ eltrovis,
-
ke serĉiloj emas preferi
-
unu lingvon, sendepende de kiom da lingvoj ĝi subtenas.
-
Do Guglo havas tendencon pli ofte montri anglajn paĝojn,
-
dum Exalead kiu komence de la studo estis
-
grava franca serĉilo,
-
havis tendencon montri francajn paĝojn.
-
Serĉiloj listas malpli ol 30 procentojn de ĉiuj paĝoj,
-
do tio provizas nin per nur fragmento de la vera
-
Interreta lingva diverseco.
-
Do, kio estas la rezulto de la studo?
-
Unue, oni ne forgesu, ke
-
la raporto temas nur pri aro de eŭropaj lingvoj,
-
ne la tuta mondo.
-
La raporto trovis la jenon:
-
antaŭ 1995, 80% da ĉiuj retpaĝoj estis en la angla.
-
Je la konkludo de la esploro, en 2008, nur 40% da ĉiuj retpaĝoj estis en la angla.
-
La ĉefa kialo por tiu relativa malkresko de la angla
-
en Interreto ŝajnas esti, ke
-
la Interreto jam atingis
-
la plejparton de anglaj parolantoj.
-
En 2007, 17,5% de la homaro uzas la Interreton.
-
El tio 5,5% de la Interretanaro estas Angleparolantoj.
-
Tamen tiu procento ankoraŭ ne estas entute valida,
-
ĉar la algoritmoj konsideras retejojn Angle
-
kiam la ĉefa paĝo estas en la angla.
-
Do retejoj kiel Guglo, Vikipedio, Fejsbuko estas konsiderataj
-
kiel Anglaj retejoj, malgraŭ tio ke ili estas plurlingvaj.
-
Ankaŭ Unesko studis la fonton de anglaj retejoj,
-
kaj trovis kelkajn interesajn faktojn:
-
Usono produktas 66% da ĉiuj anglaj retejoj.
-
Britio produktas 6,5% da anglaj retejoj.
-
Kanado produktas nur 3,5% da anglaj retejoj.
-
Kaj Aŭstralio, mia lando,
-
produktas nur 1,5% da ĉiuj anglaj retejoj.
-
Sudafriko, Novzelando, Barato kaj Ĉinio produktas tiom malmulte da anglaj retejoj,
-
ke ili simple ne enkalkuliĝis.
-
La sola ne-angla lando,
-
kiu produktas amason
-
da anglaj retejoj, estas Germanio,
-
kiu produktas 1,2% da ĉiuj retejoj,
-
preskaŭ pli ol Aŭstralio.
-
Interesa flanka fakto:
-
97 procentojn da ĉiuj retejoj en Afriko produktas Sudafriko.
-
Tamen Afriko entute nur produktas 0,33% da ĉiuj retejoj.
-
Do, estas senutile enkalkuli Afrikon,
-
kiam oni volas kompreni la rilaton
-
inter la franca kaj la angla tutmonde.
-
Verŝajne vi nun sidas tie kaj kriaĉas
-
"Kie estas la informo pri la ĉina?"
-
Post tio, mi kunigas informojn
-
de internetworldstats.com
-
kaj ethnologue.com por eltrovi
-
la situacion pri Interretuzantoj
-
kaj denaskuloj de certaj lingvoj.
-
Ha, finfine ni havas informojn pri la ĉina!
-
Jen la rezultoj de mia laboro:
-
ĉi tiu tre bela inform-grafikaĵo
-
montras la dek plej grandajn lingvojn de la Interreto.
-
La grafikaĵo subtenas ankaŭ kelkajn partojn
-
el la dokumento de Unesko.
-
Unue, ĝi pruvas ke la franc-parolantaj landoj de Afriko
-
tute mankas en Interreto.
-
Do estontece, eble, la franca fariĝos grava lingvo
-
en Interreto.
-
Due, ĝi montras ke la germana jam atingis sian maksimuman grandecon.
-
Tamen la plej interesa diferenco
-
estas inter la angla kaj la ĉina:
-
nuntempe ekzistas pli da Interreto-uzantoj,
-
kiuj parolas la anglan, ol la ĉinan.
-
Tamen, granda parto el la Anglo-parolantoj
-
estas ne-denaskuloj.
-
Mi supozas, ke denaskuloj de iu lingvo
-
estas pli produktemaj en tiu lingvo ol nedenaskuloj,
-
sed tio estas supozo sen pruvo.
-
Tamen la ĉina tute venkas la anglan
-
rilate al denaskuloj,
-
kaj se mia supozo estas ĝusta,
-
la denaskuloj de la ĉina verŝajne produktas
-
pli da materialo ol la nedenaskuloj de la angla.
-
Do mia konkludo estas ke la angla restos gravega lingvo
-
de Interreto,
-
tamen iom post iom cedos sian prestiĝon al aliaj lingvoj,
-
ekzemple la ĉina, araba, franca kaj hispana.
-
Tamen tio jam dum pli ol dek jaroj okazas,
-
tamen mi finfine konkludas, ke la ĉina iom post iom
-
fariĝas egale grava al la angla en la estonteco.
-
Do, antaŭ ol mi finos ĉi tiun filmeton,
-
mi simple volas klarigi ke ĝi ne estas scienca raporto,
-
komprenu ĝin laŭplaĉe.
-
Do, se vi ŝatis ĉi tiun filmeton, ŝatu ĝin, diskonigu ĝin,
-
abonu mian kanalon se vi ankoraŭ ne abonis.
-
Kaj mi vidos vin ĉiujn en la venonta filmo,
-
kaj se vi ne estos tie,
-
我要杀死你
