Antik Yunan'da Müzik, orijinal klasik rock - Tim Hansen

Dersin tamamını görmek için: http://ed.ted.com/lessons/music-in-ancient-greece-the-original-classic-rock-tim-hansen

Müziği sevdiğinizi mi düşünüyorsunuz? Antik Yunanların takıntısı gibi olamaz. Yunanların hayatının her alanına şarkılar müdahildi: Tarih, şiir, tiyatro, spor ve hatta astronomi. Aslında, müzik Yunan filozof Platon için o kadar önemliydi ki, dinlediğimiz müziğin ahlaki değerlerimizi doğrudan etkilediğini iddia etmişti. Tim Hansen, bugün dinlediğimiz müziğe Platon'un ne diyeceğini merak ediyor.

Ders- Tim Hansen, animasyon- TOGETHER.

Müziğe kafayı takmış

bir toplumda yaşıyoruz.

Müziği ibadet etmek,

hikâyeler anlatmak,

kutlama yapmak,

çalışmak,

egzersiz yapmak,

aşkımızı ilan etmek

ve bazen de nefretimizi

ve en önemlisi

dans etmek için kullanıyoruz.

Ve elbette, kendimize müzik çalıyoruz,

çünkü, yani, bunu yapmak keyifli birşey.

Binlerce yıl önce Antik Yunan'da,

müzik söz konusu olunca,

işler çok farklı değildi.

Lirleri ve tunikleri vardı,

MP3 çalarlar ve kotlar yerine,

ama Antik Yunanlar müziğe en az tıpkı

bizim bugün olduğumuz kadar takıntılıydılar.

Aslında, müzik Antik Yunan toplumunun

öylesine önemli bir parçasıydı ki,

karşılaştırırsak biz yanlarında yavan kalırız.

Müziğin Antik Yunanlarla ne derece

içiçe olduğunu gerçekten anlamak için,

biraz mitolojilerine

vakıf olmakla başlayalım.

Antik Yunan mitolojisinde,

insan yaratıcılığının

tanrısal ilhamın sonucu olduğuna inanılıyordu,

Müzler adı verilen bir grup tanrıçadan gelen.

Bilim adamları yıllardır

Müzlerin (ilham perisi) sayısının 3 ila 13 arasında olduğunu tartışsalar da,

bugün kabul edilen standart sayı 9'dur.

Her Müz, kendi sanatsal uzmanlık alanını

gözetir,

şarkıdan dansa,

tarihten astronomiye çeşitlenen.

Tarih ve astronomiyi yaratıcı uğraşlar olarak sınıflandırmak

garip görünebilir,

ancak Antik Yunanlar bu disiplinleri

okul dersinden çok daha fazlası olarak gördüler.

Bunlar medeniyetin göstergeleriydi,

onların bakış açısına göre,

oldukça barbar olan bu dünyada.

Eğitimli, medeni bir insanın

Müzlerden ilham alınan

yaratıcı düşüncenin her alanında

usta olması bekleniyordu

ve bu disiplinlerin öğretildiği,

çalışıldığı,

ve yayıldığı

ana araç

müzikti.

Bakın, Müz kelimesinin

müzik kelimesine çok benzer olması

raslantı değildir.

Kelimenin çıkış yeri burasıdır.

Şiir, ki bu bir aşk şiiri de olsa,

ejderha katleden bir kahramanla ilgili destansı bir şiir de olsa,

müzikle eşlik edilerek söylendi.

Dans etme ve şarkı söyleme, belli ki

müzik eşliğinde yapıldı.

Tiyatro her zaman

sözcüklerle müziğin birleşimiydi.

Tarih, ezgilerle anlatıldı.

Hatta astronomi çalışmaları

müzikal armoniler gibi aynı fiziksel prensiplere

bağlandı,

birçok Yunan düşünürün inandığı gibi,

ki buna göre herbir gezegen ve yıldız

kendine özgü ses yaratıyordu,

kozmozda yol alırken,

ışık yılı uzunluğunda

devasa bir gitar teli olarak tıngırdıyordu.

Ancak, müzik hayatlarının eğitimden başka

alanlarında da yer tutuyordu.

Antik Yunanlar, müziği

evrendeki herşeyin

birbirine bağlılığını anlamanın temeli

olarak düşündüler.

Bu bağlı olma kavramı,

"harmonia" olarak bilinir

ve harmoni kelimesini buradan alırız.

Müzik hastalıkların ve fiziksel şikayetlerin tedavisinde

bir çeşit ilaç olarak,

spor yarışmalarında bulunması elzem bir unsur olarak

ve işçiler monoton ve sıradan işlerle uğraşırken

onlara zamanı geçirten bir araç olarak kullanılıyordu.

Antik Yunan toplumunda müziğin en önemli

uygulamalarından biri de,

müziğin insanın ahlaki değerlerini

etkileyeceği görüşüdür.

Bugün halen kullandığımız bir kelime olan

etos, kişinin yol gösterici inançları

ya da kişisel etiğidir,

bir kişinin kendine ve başkalarına karşı

olan davranış biçimidir.

O zamanın en ünlü ve etkili

Yunan düşünürlerinden biri olan

Yunan filozofu Platon,

müziğin kişinin ahlaki değerlerine

doğrudan etkisi olduğunu ileri sürmüştü.

Belli türde müzik

kişiyi şiddete yöneltebilir,

diğer yanda bazı türler de kişiyi yatıştırarak

yumuşak, düşünemeyen bir duyarsıza dönüştürebilir.

Platon'a göre,

sadece çok spesifik müzik türleri

insanın ahlaki değerlerine faydalıydı.

İnsanlar sadece

zekâyı,

kişisel disiplini

ve cesareti destekleyen müzikler dinlemeliydi

ve diğer bütün müzik türlerinden kaçınılmalıydı.

Üstelik, Platon bütün gayretiyle

yerleşik müzik tarzlarından sapan bütün müziklerin

aleyhinde davrandı,

ki öyle olursa bunun

medeniyet standartlarının düşmesine,

gençliğin yozlaşmasına

ve sonunda tam ve mutlak anarşiye

yol açmasından korkuyordu.

Platon'un korkuları aşırı görünse de,

bu argüman modern zamanlarda

caz, punk ya da rap gibi müzik trendlerini

suçlamak üzere ortaya çıktı.

Sizin dinlediğiniz müziğe

Platon ne derdi?

Ahlaki değerlerinize faydalı mı,

yoksa sizi dejenere ederek

anlamsızca konuşan, ahlak yoksunu bir barbara mı dönüştürüyor?