James Cameron: Avatar'dan önce...meraklı bir çocuk

James Cameron's big-budget (and even bigger-grossing) films create unreal worlds all their own. In this personal talk, he reveals his childhood fascination with the fantastic -- from reading science fiction to deep-sea diving -- and how it ultimately drove the success of his blockbuster hits "Aliens," "The Terminator," "Titanic" and "Avatar."

Ben bilim-kurguyla büyüdüm.

Ortaokuldayken, okula otobüsle giderdim;

her gün 2 saatim yolda geçerdi.

Ve hep kendimi bir kitaba kaptırırdım--

beni başka dünyalara götüren

ve içimdeki doyumsuz merakı

öyküler aracılığıyla yatıştıran

bir bilim-kurgu kitabına.

Bu merak, kendisini başka türlü de belli ederdi.

Okulda olmadığım zamanlarda,

ormana gidip,

yürüyüş yapıyor ve "numune" topluyordum.

Kurbağalar, yılanlar, böcekler, gölet suyu.

Bunları eve getirip, mikroskopta inceliyordum.

Tam bir bilim hastasıydım.

Ama bütün bunlar dünyayı anlamak,

olanakların sınırlarını anlamak içindi.

Ve benim bilim-kurguya olan tutkunluğum,

sanki etrafımda olup bitene de yansımıştı,

çünkü 1960ların sonlarında,

aya gidiyorduk,

okyanusun derinliklerini keşfediyorduk.

Jacques Cousteau, inanılmaz programlarıyla

evlerimize girip bize, daha önceden

hayal edemeyeceğimiz hayvanatı, yerleri,

olağandışı bir dünyayı gösteriyordu.

Ve bu da işin

bilim-kurgu tarafıyla benzeşiyordu.

Ve ben bir ressamdım.

Çizebiliyordum, resim yapabiliyordum.

Ve anladım ki, bilgisayar oyunları,

özel efektli filmler, ve medyada şimdiki kadar

görsel malzeme olmadığı için

bu görüntüleri zihnimde oluşturmalıydım.

Kitap okumak zorunda kalan

her çocuk gibi hepimiz, yazarın betimlemelerini

zihnimizdeki sinema perdesine yansıttık.

Bunun üzerine ben,

uzaylı yaratıklar, robotlar ve

uzay gemileri çizmeye başladım.

Matematik dersinde sürekli

kitabın arkasını karalarken yakalanıyordum.

Yani, yaratıcılık

ortaya çıkacak yer arıyordu.

Ve ilginçtir, Jacques Cousteau'nun programları

beni, yeryüzünde farklı bir dünya

olduğuna inandırdı.

Bir gün gerçekten bir uzay aracıyla

bir bambaşka bir dünyaya gidemem.

Bu hiç de mümkün görünmüyordu.

Ama o, gerçekten gidebileceğim bir dünyaydı,

burada, yeryüzünde; kiatplarda okuduklarımın

zihnimde canlandırdıkları kadar

renkli ve farklı.

Bunun üzerine, bir dalgıç olmaya karar verdim

15 yaşındayken.

Ve tek sorun:

Kanada'nı bir köyünde,

okyanustan 600 mil uzakta yaşıyordum.

Ama pes etmedim.

Babamın başını etini yedim ve sonunda

Buffalo, New York'ta, sınırın hemen karşısında

bir dalgıçlık okulu buldu.

Ve sonuçta lisansımı aldım,

Buffalo, New York'un cansız kışında

bir YMCA havuzunda.

Ve gerçek bir okyanusu

2 sene sonra gördüm,

California'ya taşındığımızda.

O zamandan beri, aradan geçen

40 sene boyunca,

yaklaşık 3.000 saat sualtında kaldım.

Bunun 500 saati denizaltı araçlarındaydı.

Ve öğrendim ki derin sularda,

hatta sığ bölgeler bile,

hayal bile edemeyeceğimiz

çok zengin bir yaşam var.

Doğanın hayalgücü sınır tanımaz,

hele bizim kupkuru

insansı hayalgücümüze kıyasla.

Ben, bugün bile daldığımda

gördüklerime hayret ediyorum.

Okyanusa olan sevgim

her zamankinden daha fazla.

Ama kariyerimi, bir yetişkin olarak,

sinemada yapmayı tercih ettim.

Bu, hikâye anlatma dürtümü gidermek,

görüntüler ortaya çıkarmak için

en iyi yol gibiydi.

Çocukken sürekli karikatürler falan çiziyordum.

Filmcilik de hikâyeleri ve görüntüleri

birleştirme işidir. Çok mantıklıydı.

Ve anlatmayı tercih ettiğim hikâyeler elbette

bilim-kurgu hikâyeleriydi: Terminator, Aliens ve

The Abyss.

Abyss'te, sualtı ve dalma sevdamı,

filmcilikle buluşturmuş oluyordum.

İki tutkuyu bir araya getiriyordum.

Abyss'ten ilginç bir şey çıktı:

O filmin hikâyesindeki bir sorunu

gidermemiz gerekiyordu,

sıvı hâlinde bir yarattık yaratmalıydık,

ve bilgisayar destekli animasyona başvurduk.

Ve bunun sonucunda, sinemadaki ilk

yumuşak-yüzeyli, bilgisayar destekli

karakter ortaya çıktı.

Ve film para kazanamasa da,

-hatta masrafını bile zor çıkardı-

inanılmaz bir şeye tanıklık ettim:

seyirciler, bu sihir karşısında

büyülenmişlerdi.

Arthur Clarke'ın yasasını bilirsiniz,

yeterince gelişmiş her teknoloji sihirden farksızdır.

Sihirli birşeyler görüyorlardı.

Ve bu beni çok heyecanlandırdı.

"Vay! İşte bu gerçekten de sinema sanatıyla kucaklanması gereken

bir şey!" diye düşündüm.

Böylece, bir sonraki filmim olan Terminatör 2 ile

daha fazla aşama kaydedebildik.

ILM ile çalışarak, filmdeki sıvı metal kankayı yarattık,

başarımız da efektlerin işe yarayıp yaramayacağına

bağlı dengelere endeksliydi.

Ve işe yaradı. Yeniden sihir yapmıştık.

Seyircilerden de aynı sonuçları aldık.

Yine de bu defa biraz daha fazla para kazanmış olduk.

Yani, bu iki deneyim noktası arasına bir

çizgi çekmek,

film sanatçıları için, bu yaratıcılıkta yeni dünya,

bambaşka ve yepyeni bir dünya olacak

noktasına vardı.

Bende Stan Winston ile bir şirket kurdum,

yakın arkadaşım Stan Winston,

o zamanlar baş makyöz ve yaratık tasarımcısıydı,

şirketin adı Digital Domain'di.

Firmanın konsepti ise geçmişte yapılmış

olan analog süreçleri zurbağa

zıplayışı ile geçecektik ve dosdoğru dijital

prodüksiyonun içine dalacaktık.

Aslında bunu yaptık da ve bu bize rekabette bir süre avantaj bile sağladı.

Ama '90 ların ortasında kendimizi karakter ve yaratık

tasarımı işiyle yalıtılmış halde buluverdik,

aslında şirketi kurma amacımızda buydu.

Bende bu AVATAR isimli eseri yazdım,

amacım görsel efekt zarfının daha ötesine geçip,

zarfı patlatmaktı. zorlanmasıydı.

CG ortamında yaratılan

gerçekci insan duygulanımlı karakterlerle

kurgulanmıştı.

Ana karakterler CG ortamında olacaktı.

Yaşanan dünya CG ortamında olacaktı.

Ama zarf geri tepti.

Şirketti elemanlar bana böyle bir şeyi henüz

yapmalarının mümkün olmadığını söylediler.

Bende rafa koydum ve batan büyük bir gemi hakkındaki diğer filmi yaptım.

(kahkahalar)

Bilirsiniz, stüdyoya gittim ve "Romeo and Juliet bir gemide" gibi filmi pazarladım.

Bu epik aşk hikayesi olacaktı.

Tutkulu bir film.

Gizliden gizliye istediğim şey ise

Titanik'in gerçek batığına dalış yapma şansıydı.

Yani bu filmi aslında bundan yaptım.

(Alkışlar)

Bu gerçek! Stüdyo tabi bunu bilmiyordu.

Ben onları ikna ettim. Onlara

"Batığa dalacağız ve gerçekten de filmini çekeceğiz" dedim.

Ve filmin açılışında da bunu kullanacağız.

Bu gerçekten çok önemli. Muhteşem bir pazarlama oltası olacak"

Böylece onları yolculuğu finanse etmeleri için ikna ettim.

(Kahkahalar)

Çılgınca. Ama bu aslında gerçekliği yaratma hayaliniz

ile ilgili bir şey.

Çünkü, kendimi altı ay sonrasında Kuzey Altantikte 2.5 mil derinlikte

bir Rus denizaltısının

görüş değilinden gerçek Titanik'e

bakarken bulmuştum, yani gerçekliği yaratmıştık,

film değildi, HD değildi, gerçekti.

(alkışlar)

İşte bu aklımı yerinden oynattı.

Bir sürü hazırlık yapmamız gerekti, kameraları kurduk,

ışıkları ve benzer şeyleri hazırladık.

Ama bu dalışların, bu derin

dalışların, uzaya göreve

gitmeye bu derece benzemesine takıldım.

Bilirsiniz, yüksek teknoloji kullanılıyordu,

ve inanılmaz planlamalar yapılması gerekliydi.

Kapsüle biniyorsunuz ve karanlık ve düşmanca

görünen bu ortamda aşağıya iniyorsunuz,

kendi başınıza yukarı çıkamazsanız

kurtarılma şansınız bile yok.

"Vay be, bilim kurgu bir filmin

içinde yaşıyorum sanki" diye düşündüm.

Bu gerçekten çok havalıydı.

Derin okyanus keşfi düşüncesi bir böcek gibi beni ısırmıştı.

Elbette, merak ve olayın bilimsel yönü de var.

Yani herşey vardı. Maceraydı,

Meraktı. Hayal etmekti.

Ve Hollywood'un bana sunamayacağı

bir deneyimdi.

Yani, ben bir yaratık imgelerim ve sonra gidip onun için vir

görsel efekt yaratırız. Ama burada pencereden gördüğüm şeyleri

hayal edemezdim.

Mütaakip yolculuklarımızı yaptığımız sırada

hidrotermal ağızları olan yaratıklar görüyordum

ve bazen de hayatım boyu görmediğim şeyleri,

hatta bazen bizim gördüğümüz zaman kadar

kimsenin görmemiş olduğu ve

bilimsel olarak tanımlanmamış şeyleri görüyordum.

Yani buna tamamen vurulmuştum,

ve daha fazlasını yapmalıydım.

Ve aslında meraklı bir tercih yaptığımı söyleyebilirim.

Titanik'in başarısı sonrasında,

"Tamam, gündüzleri Hollywood sinema

yapımcılığı olan işimi biraz kenara koyup,

bir süre tam zamanlı kaşif olarak çalışacağım".

Sonrasında bu keşif yolculuklarını

planlamaya başladık.

Bismark'a gidip robot aletlerle

keşfini yapmak için uçuşa geçtik.

Titanik'in enkazına geri döndük.

Fiber optik kablosunu makaraya saran

küçük robotlar yarattık.

Amacımız içine girmek ve geminin içini

incelemekti, bu daha önce yapılmamıştı.

Kimse enkazın içine girmemişti. Çünkü bunu yapabilecek araçları yoktu,

bizde bu teknolojiyi yaratıp öyle gittik.

Ve, biliyorsunuz, şimdi burada Titanik'in

güvertesindeyim, bir denizaltı'da oturuyor,

ve daha önce orkestranın çalmış olduğu yerdeki

tahtalara bakınıyorum.

Ve küçük bir robot makina ile uçuyorum

koridorlarda geziniyorum.

Kontrol bende diyorum ama

aklım zaten o robot makinanın içinde.

Yani fiziksel olarak da Titanik'in

batık enkazında bulunduğumu hissediyorum.

Ve bu şimdiye dek yaşadığım en gerçek dışı

deja vu deneyimidir.

çünkü aracın ışıkları henüz şu köşeden dönünce

göreceğim şeyi göstermeden önce

orada ne olduğunu biliyorum,

çünkü filmi yaparken bu sette aylar

boyunca gezinmiştim.

Ve set bire bir replika şeklinde

geminin projesine göre hazırlanmıştı.

Yani bu kesinlikle olağanüstü bir deneyimdi.

Ve bu bana yarattığımız bu robotik

avatarlara sahip olup, bilincinizin

bu araçlara aktarılması sonucunda bu farklı

var oluş biçiminin, teleprezasyonun

yaşayabileceğimizi anlamamı sağladı.

Bu gerçek anlamda, cidden çok derin bir deneyimdi.

Bu ayrıca, bir bilim kurgu hayranı olarak bana, onlarca yıl sonrasında,

pek çok şeyin araştırılması

için cyborg vücutlara sahip olmamızla

veya insan ötesi gelecekte ilgili

kurabildiğim

pek çok hayale de

küçük bir ışık

tutmuş oldu.

Bu yolculukları yaptıktan sonra orada aşağıda

olan şeyleri gerçekten kavrayıp anlamaya başladım,

örneğin derin okyanus ağızları gibi,

inanılmaz, hayran bırakan hayvanlar gördüm.

Bunlar basitce Dünyamız'da yaşayan uzaylılardı.

Kemosentez ortamında yaşıyorlar.

Bizim gibi güneş ışığına bağlı

sistemlerde hayatta kalamıyorlar.

Ve 500 derece santigratlık bir su bacasının

yanıbaşında yaşayan

hayvanlar görüyorsunuz.

Var olma ihtimallerinin olmadığını düşünüyorsunuz.

Aynı dönemde ayrıca

uzay bilimi ile de yakınen ilgilenmeye başlamıştım,

elbette yine bilim kurgunun etkisi, çocuğum ya.

Ve uzay cemiyetine mensup kişilerle

gerçekten NASA'ya mensup olanlarla

bağlantıya geçmek için çırpınıyordum.

NASA danışmanlık meclisinde oturup

gerçek uzay görevleri planlamak,

Rusya'ya gitmek, pre-kozmonot olmak,

biomedikal protokoller belirlemek

ve tüm benzer şeyleri yapmak,

daha sonra da gerçekten kendi 3 boyutlu kameralarımızı alıp

uluslararası uzay istasyonuna uçmak istiyordum.

Ve bu çok büyüleyiciydi.

Ama benim asıl delice istediğim şey, bu uzay bilimcilerini

bizimle beraber derinlere indirmekti.

Onları aşağıya indirecektim ki bu ekstrem ortamlarla ilgilenen

astrobiologlar, gezegen bilimciler

aşağıdaki ağızları görebilsinler,

ve bunlardan örnekler alsınlar,

test malzemeleri edinsinler ve benzeri şeyler.

Ve işte dökümantasyon filmler yapmaya başlamıştık,

ama aslında bilim yapıyorduk,

ve aslında uzay bilimi yapıyorduk.

Yani halkayı tamamen kapatmış oldum

bilim kurgu hayranı olmak ile

bilirsiniz, çocukken öyleydim,

bu tarz şeyleri gerçekten yapıyor olmak.

Bu keşfetme yolculuğu

esnasında,

çok şey öğrendim.

Bilim hakkında çok şey öğrendim. Ama aslında en çok

lider olmayı öğrendim.

Direktörün lider olması gerektiğinizi düşünüyorsunuz,

geminin kaptanı gibi, buna benzer şeyler.

Bu yolculuklar öncesinde lider olmayı

gerçekten öğrenmediğimi anladım.

Bir anlamda mecbur kaldım, yani,

"Burada benim işim ne yahu?"

Bunu neden yapıyorum? Bundan ne kazanıyorum?

Bu filmlerden para kazanmıyoruz ki.

Anca kafa kafaya denk geliyoruz. Bir şöhret de yok.

İnsanlar benim Titanik ve Avatar arasındaki süreçte

bir yerde deniz kenarında yayılıp oturmuş

tırnaklarımı törüplediğimi düşündüler.

Tüm bu filmleri, tüm bu dökümanter filmleri çok kısıtlı bir

izleyici kapasitesi için yaptım.

Şöhret, zafer, para yok. Ne yapıyorsun?

Bunu projenin kendisi için yapıyorsun,

meydan okumak için--

ve okyanus olabilecek en meydan okuyucu ortam,

özellikle keşfin heyecanı ve

o küçük insan topluluğu sıkıca örülmüş bir ekip

haline geldiğinde ortaya çıkan tuhaf bağlantı için.

Çünkü bunların hepsini 10-12 kişi yaptık, ve yıllarca

birlikte çalıştık.

Zaman zaman denizde 2-3 ay geçirdik.

Bu kurulan bağda, en önemli şeyin

bu insanlara karşı

hissettiğim ve onların da bana karşı

duymakta olduğu saygı olduğunu farkettim, bir görev

yapıyorsunuz ve bunu kimseye açıklayamıyorsunuz.

Kıyıya vardığınızda şöyle diyorsunuz,

"Bunu yapmak zorundaydık, fiber optik ve atenü etmek,

ve buna benzer şeyleri,

tüm bunların teknolojisini ve güçlüğünü,

denizde çalışmanın insan performansına etkisini,

bunları insanlara açıklayamazsın. Polislerde olan

şey gibi olabilir, veya bir şeye karşı savaşa giren dayanışma içindeki insanlarda

olan şey gibi, bunu açıklayamazlar.

Bu bir bağ yaratıyor, bir saygı bağı.

Yani bir sonraki filmimi yapmak için döndüğümde,

ki bu film Avatar'dı,

aynı liderlik prensiplerini uygulamaya çalıştım

yani takımınıza saygı duyarsanız,

böylece onların da saygısını kazanırsınız.

Ve bu dinamiği çok değiştirdi.,

Ve işte yine küçük bir ekiple keşfedilmemiş

bir ülkede, Avatar'ı

daha önce olmayan, yeni gelişmiş

bir teknolojiyle yapıyordum.

Muhteşem bir heyecan.

inanılmaz kamçılayıcı.

Ve biz bu dört buçuk yıllık sürede bir aile olduk.

Ve buda filmleri nasıl yaptığımı tamamen değiştirdi.

İnsanlar okyanus organizmalarını alıp

Pandora gezegenine yerleştirmemle ilgili

yorumlar yaptılar.

Bana göre bu iş yapma esasına dayanan bir şey olmaktan fazlasıydı,

yöntemin kendisiydi, sonuç olarak buda değişti.

Peki tüm bunlardan sentezleyeceğimiz nedir?

Bilirsiniz, alınan dersler nelerdir?

Bana göre bir numarada

merak var.

Sahip olduğunuz en güçlü şey.

Hayal etmek bir güç

ve gerçekliği doğurabiliyor.

Ve takımınıza duyduğunuz saygı,

dünya üstündeki bütün

şöhretlerden çok daha önemli.

Genç film yapımcıları

bana gelip "Bunu yapmam için bana öğüt verir misin?" diyor.

Ve bende, "Kendinize limit koymayın,

başkaları bunu sizin için zaten yapacaktır, bunu kendi kendinize

yapmayın, kendinize karşı olmayın,

Ve risk almayı bilin" diyorum.

NASA!da sevdikleri bir deyim var;

Başarısızlık bir opsiyon değildir"

Ama başarısızlık bir opsiyon olmalı

sanatta ve araştırmada, çünkü bu bir inanç sıçraması.

Ve yenilik gerektiren hiç bir

önemli uğraş da

risk alınmadan yapılamaz.

Bu riskleri almaya gönüllü olacaksınız.

İşte sizi başbaşa bırakmak istediğim düşünce bu,

ne yapıyor olursanız olun,

başarısızlık bir opsiyondur,

ama KORKU opsiyon değildir. Teşekkürler.

(Alkışlar)