-
Kırktan fazla yıl önce,
ABD Başkanı Richard Nixon
-
madde bağımlılığını bir numaralı
halk düşmanı ilan ettiğinde,
-
eşi benzeri görülmemiş bir küresel
seferberlik olan Uyuşturucu Savaşı'nı başlattı.
-
Bugün, elimizde rakamlar var.
-
Uyuşturucu Savaşı istenmeyen yıkıcı
etkileri olan büyük bir başarısızlık.
-
Amerika'da toplu hapis cezalarına;
-
Latin Amerika, Asya ve Avrupa'da
yolsuzluk, politik kararsızlığa ve şiddete:
-
Ve dünya çapında insan haklarının sistematik
şekilde suistimal edilmesine sebep oldu.
-
Milyonlarca kişinin hayatını
kötü yönde etkiledi.
-
Bunların hepsi de yılda milyarlarca
dolar harcayarak yaptığımız
-
tek şey güçlü uyuşturucu kartelleri
yaratmak ve körüklemek olurken
-
Uyuşturucu Savaşı'nın hedefe ulaşması
şimdiye kadarkinden çok daha zor görünüyor:
-
Uyuşturucu olmadan bir dünya.
-
Peki bu nasıl olabildi?
-
(Jenerik) Özetle - Kurzgesagt tarafından
-
Uyuşturucu Savaşı'nın merkezinde yatan strateji
“Uyuşturucu yoksa sorun da yok“
-
Yani son onlarca yıldır
neredeyse tüm enerji
-
uyuşturucu kaynaklarının kökünü
kurutmaya ve uyuşturucu satıcılarının
-
tutuklatılmasına odaklandı.
-
Ama bu en temel pazar gücünü
görmezden geliyor,
-
Arz ve talep dengesi.
-
Eğer önce talebi azaltmadan
bir şeyin arzını azaltırsanız,
-
Fiyatı yukarı fırlar.
-
Bu bir sürü ürünün satışını azaltabilir,
ama uyuşturucunun değil.
-
Uyuşturucu pazarı fiyata hassas değil.
-
Ne pahasına olursa olsun uyuşturucu
tüketilecektir.
-
Yani etkisi daha fazla
uyuşturucu üretimi ve
-
daha çok satıcının işe alınmasıdır,
bu da bulunabilirliği arttırır.
-
Bu ”balon etkisi” olarak da bilinir,
uyuşturucu üretimi veya büyük bir
-
tedarik yolu yok edilirse bile,
son kullanıcıya yapılan tedarik azalmaz.
-
Bunun mükemmel bir örneği
metamfetamindir.
-
ABD Yönetimi bu uyuşturucunun
üretilmesinde kullanılan malzemeleri
-
sıkı denetlemeye tabi tutarak
üretimini durdurmaya çalıştı.
-
Bu büyük metamfetamin üreticilerini
iflasa sürükledi,
-
ancak çoğunlukla küçük kasabalar ve kırsal alanda olan
binlerce küçük çaptaki
-
denetlenmeyen kimyasal kullanan faaliyetlerin
ülkenin dört bir yanında baş göstermesi gibi
-
istenmeyen sonuçlara sebep oldu.
-
Buna cevap olarak, bazı eyaletler
daha fazla kimyasalı denetleyerek
-
ev yapımı metamfetamin stoğunu
azaltmayı denedi.
-
Bu da küçük çaplı metamfetamin üretimini
temelden azalttı.
-
Ama metamfetamin stoğu aynı kaldı.
-
Meksikalı uyuşturucu kartelleri hemen
işi devraldı ve büyük üretim faaliyetleri başlattı.
-
Onların ürettiği metamfetamin öncekinden
daha da iyiydi ve kaçakçılıkta bir sürü deneyimleri vardı.
-
Yani harcanan tüm bu enerji metamfetamin
üretimini daha da profesyonel ve daha tesirli
-
yaptı, ve tüm bunlar olurken tedarikte hiç
azalma gerçekleşmedi.
-
Bu savaşı tedarik tarafında kazanamazınız.
-
Sadece uyuşturucunun 30 milyar dolarlık
bir bütçeyle geniş çapta var olması ve
-
bazı uyuşturucuların eskisinden daha
saf olması değil, ABD Uyuşturucu
-
ile Mücadele Dairesi'nin iş ABD'den
içeri ve dışarıya uyuşturucu akımını
-
durdurmasına geldiğinde etkinlik
oranı yüzde 1'den daha az.
-
Dünya çapında birçok çocuk
için, yasa dışı uyuşturucu almak
-
alkol almak kadar kolay.
Ama iş bununla bitmiyor.
-
Engelleme belirli sayıdaki kişinin uyuşturucu
almasını engelleyebilir,
-
ama bu yapılırken tüm topluma büyük
zararlar veriyor.
-
Uyuşturucu kullanımıyla
ilişkilendirdiğimiz çoğu sorun aslında
-
ona karşı verdiğimiz savaş
sebebiyle oluyor.
-
Örneğin, yasaklama uyuşturucuyu
daha güçlü kılar.
-
Ne kadar tesirli uyuşturucuyu
daha küçük yerde saklayabilirseniz,
-
o kadar çok kâr edersiniz.
-
Alkolü yasaklama
sırasında da bu aynıydı,
-
bu da ağır likörün biradan daha çok
tüketilmesine sebep oldu.
-
Uyuşturucu yasakları ayrıca dünya üzerinde
daha fazla şiddet ve cinayete sebep oldu.
-
Çeteler ve karteller tartışmaları
çözmek içn yasal yollara başvuramazlar,
-
bu yüzden de şiddete başvururlar.
-
Bu da zalimliğin giderek artmasına
yol açtı.
-
Bazı tahminlere göre, adam
öldürme oranları Uyuşturucu Savaşı
-
yüzünden yüzde 25-75 arasında arttı.
-
Ve ön cephede bulunan Meksika'da,
-
2007 ve 2014 arasında 164 bin kişinin
katledildiği tahmin ediliyor.
-
Bu aynı dönemde Irak ve Afganistan'daki
savaş bölgelerinde öldürülenlerin
-
toplamından daha fazla.
-
Ama Uyuşturucu Savaşı'nın topluma en çok
zarar verdiği yer şiddete
-
yatkınlık göstermeyen
uyuşturucu kullanıcılarının tutuklanması.
-
Örneğin, Amerika, Uyuşturucu Savaşı'nın
itici güçlerinden biri,
-
Dünya nüfusunun yüzde 5'ine sahipken,
Dünya'daki tutukluların yüzde 25'ine sahip.
-
Bunun çoğunlukla sebebi ağır cezalandırma
ve zorunlu minimum ceza süreleri.
-
Özellikle azınlıklar bundan
çok zaiyata uğruyor.
-
Siyahi kökenliler ABD'deki
tüm tutukluların yüzde kırkını oluşturuyor.
-
Ve beyaz çocukların uyuşturucu
kullanmaları daha mümkünken,
-
Siyahi çocukların uyuşturucudan
tutuklanma ihtimali 10 kat fazla.
-
Tamam, peki burada yapabileceğimiz
farklı bir şey var mı?
-
Bu karmaşadan bir çıkış yolu var mı?
-
1980'lerde, İsviçre eroin kullanımına
bağlı bir toplumsal sağlık krizi yaşadı.
-
HIV oranları tavana fırladı ve
sokak suçları bir sorun teşkil etmeye başladı.
-
İsviçreli yetkililer yeni bir strateji denedi:
Zararları azaltma.
-
Bağımlıların tedavi görüp durumlarını
dengeleyebilecekleri bakım merkezleri açtılar.
-
Burada, insanlara yüksek kalitede
ücretsiz uyuşturucu verilmeye başlandı.
-
Temiz iğneler, güvenli enjeksiyon odaları,
banyolar, yataklar ve sağlık kontrolleri
-
sağlandı.
-
Sosyal işçiler onlara ev bulup hayatlarındaki
diğer sorunlarla başa çıkmalarına yardım ediyor.
-
Sonuç uyuşturucu yüzünden olan suçlarda
keskin bir düşüş yaşanmasıydı,
-
ve merkezlerdeki kişilerin üçte ikisi
sürekli işlere girdi,
-
çünkü artık bağımlılıklarının bütçesini
çıkarmak yerine daha iyi şeylere
-
odaklanabiliyorlardı.
-
Bugün, İsviçre'deki eroin bağımlılarının yüzde
70'inden fazlası tedavi görüyor.
-
HIV enfeksiyonları temelli azaldı.
-
Aşırı eroin dozlarından ölüm oranları
yüzde elli düştü.
-
Ve uyuşturucuya bağlı fuhuş ve diğer
suçlar muazzam şekilde azaltıldı.
-
Yani sadece daha ucuz olan değil,
sıkıntı çıkarmak yerine
-
gerçekten işe yarayan yöntemler de
var.
-
Uyuşturucunun yasaklanması
insan haklarını yıkıp atan,
-
çok büyük masraf çıkaran ve
insanları sefil duruma sürükleyen
-
bir sisteme sebep oldu, hepsi de
elde edilemeyecek bir hedef uğruna.
-
Kırk yıllık savaştan sonra,
Uyuşturucu Savaşı'nı
-
sonunda bitirmenin ve daha iyi bir şeye
geçmenin vakti geldi.
-
Bu video Açık Toplum Vakfı ve
Patreon'daki izleyici
-
bağışları tarafından desteklendi.
-
Eğer uyuşturucu karşısında izlenen
tutumu nasıl değiştireceğinizi
-
daha iyi öğrenmek istiyorsanız,
Zararı Durdurun kampanyasına bir
-
göz atın.
-
Artık hediyelik eşyamız da var!
-
Eğer kendi Kurzgesagt posterinizi,
tişörtünüzü, kupanızı veya
-
küçük canavar sticker'lerinizi
istiyorsanız artık DFTBA
-
mağazasından alabilirsiniz!
-
Çeviri - ArdyArd https://goo.gl/YjJNcg
